Διαμεσολάβηση: Ποια είναι η νέα διαδικασία της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας της Καλλιόπης Παπαπαύλου*

Η δια­με­σο­λά­βηση, η εναλ­λα­κτική αυτή δια­δι­κα­σία συναι­νε­τι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών εντάσ­σε­ται πλέον στα­διακά στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα. Οι βαρύ­τα­τες οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις που επι­φέ­ρει στα­διακά η παν­δη­μία, θ’ απαι­τή­σουν άμεσες και απο­τε­λε­σμα­τι­κές λύσεις σ’ όλα τα επίπεδα. Ως τέτοια η δια­με­σο­λά­βηση απαι­τεί­ται ν’ αξιο­ποι­η­θεί ουσια­στικά για το μεγάλο εύρος των δια­φο­ρών που ανα­πό­φευ­κτα θ’ ανα­κύ­ψουν μεταξύ πολιτών αλλά και επι­χει­ρή­σεων που επλή­γη­σαν βαρύ­τατα μετά το πρό­σφατο lockdown.

Από 1ης Ιουλίου ξεκι­νάει πλέον το δεύτερο στάδιο εφαρ­μο­γής του πρό­σφα­του νόμου για τη δια­με­σο­λά­βηση που αφορά την εφαρ­μογή της Υπο­χρε­ω­τι­κής Αρχικής Συνε­δρίας Δια­με­σο­λά­βη­σης σε μεγάλο εύρος αστικών και εμπο­ρι­κών δια­φο­ρών. Ήδη από τις 15 Ιανουα­ρίου 2020 έχουν υπαχθεί στην Υπο­χρε­ω­τική Αρχική Συνε­δρία οι οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές με ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις.

Με την εισα­γωγή της νέας αυτής δια­δι­κα­σίας επι­χει­ρή­θηκε από την Πολι­τεία η ενί­σχυση και η ουσια­στική ένταξη του θεσμού της δια­με­σο­λά­βη­σης στην ελλη­νική έννομη τάξη.

Ποια όμως είναι αυτή η νέα δια­δι­κα­σία στην οποία μάλιστα καλεί­ται ο πολίτης να συμ­με­τά­σχει ενεργά;

Η Υπο­χρε­ω­τική Αρχική Συνε­δρία (ΥΑΣ), η οποία θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί πριν από τη συζή­τηση της υπό­θε­σης στο δικα­στή­ριο, είναι στην πράξη μια ουσια­στική γνω­ρι­μία του πολίτη με το θεσμό της δια­με­σο­λά­βη­σης. Πρό­κει­ται για μια συνε­δρία μεταξύ του δια­με­σο­λα­βητή, των μερών της δια­φο­ράς και των νομικών τους παρα­στα­τών κατά τη διάρ­κεια της οποίας, δίνεται η ευκαι­ρία στα μέρη να ενη­με­ρω­θούν πλήρως για το θεσμό αλλά και να διε­ρευ­νή­σουν τη δυνα­τό­τητα επί­λυ­σης της δια­φο­ράς τους μακριά από τις δικα­στι­κές αίθου­σες. Στη διάρ­κεια της ΥΑΣ ο ουδέ­τε­ρος τρίτος δια­πι­στευ­μέ­νος δια­με­σο­λα­βη­τής ενη­με­ρώ­νει τα μέρη τόσο για την δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης, τις αρχές που τη διέπουν (εχε­μύ­θεια, εμπι­στευ­τι­κό­τητα, απόρ­ρητο της δια­δι­κα­σίας, ουδε­τε­ρό­τητα – αμε­ρο­λη­ψία του δια­με­σο­λα­βητή, ιδιω­τική αυτο­νο­μία των μερών) αλλά παράλ­ληλα και για τα οφέλη που θ’ απο­κο­μί­σουν από τη συναι­νε­τική επίλυσή της, πάντα με βάση της ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και τη φύση της υπό­θε­σης.

Η επιλογή του δια­με­σο­λα­βητή που θα διε­νερ­γή­σει την ΥΑΣ γίνεται από κοινού από τα ίδια τα μέρη. Στην περί­πτωση που δεν υπάρξει συμ­φω­νία στο πρόσωπο του δια­με­σο­λα­βητή, η Κεντρική Επι­τροπή Δια­με­σο­λά­βη­σης διο­ρί­ζει δια­με­σο­λα­βητή από το ειδικό μητρώο δια­με­σο­λα­βη­τών του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης.

Στο τέλος της συνε­δρίας ο δια­με­σο­λα­βη­τής χορηγεί στα μέρη πρα­κτικό περά­τω­σης, το οποίο ο νομικός τους παρα­στά­της θα προ­σκο­μί­σει υπο­χρε­ω­τικά στο δικα­στή­ριο σε περί­πτωση που για την υπόθεση επι­λε­γεί η δικα­στική οδός,

Αν πάλι κατά τη διάρ­κεια της πρώτης αυτής συνε­δρίας τα μέρη απο­φα­σί­σουν να συνε­χί­σουν με τη δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης είτε με τον ίδιο είτε με δια­φο­ρε­τικό δια­με­σο­λα­βητή, συντάσ­σε­ται σχετικό έγγραφο υπα­γω­γής στη δια­με­σο­λά­βηση και ακο­λου­θεί η δια­δι­κα­σία εξω­δι­κα­στι­κής επί­λυ­σης της δια­φο­ράς.

Με τη δια­με­σο­λά­βηση δίνεται η δυνα­τό­τητα στα εμπλε­κό­μενα μέρη μιας διέ­νε­ξης να έχουν στα χέρια τους μέσα σε εξαι­ρε­τικά γρήγορο χρόνο μια βιώσιμη συμ­φω­νία, η οποία μάλιστα είναι νομικά δεσμευ­τική και άμεσα εκτε­λε­στή. Στη δια­με­σο­λά­βηση τα μέρη συμ­με­τέ­χουν ενεργά στη δια­δι­κα­σία, δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται σ’ ένα απόλυτα εμπι­στευ­τικό πλαίσιο με τη βοήθεια του ειδικά εκπαι­δευ­μέ­νου δια­πι­στευ­μέ­νου δια­με­σο­λα­βητή. Η συμ­φω­νία στην οποία θα κατα­λή­ξουν τα μέρη είναι απο­λύ­τως προ­σαρ­μο­σμένη στις ανάγκες και τα συμ­φέ­ρο­ντά τους χωρίς νικητές και ηττη­μέ­νους.

Με το νέο νόμο επι­χει­ρεί­ται η ένταξη μιας νέας κουλ­τού­ρας συναι­νε­τι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ζητού­μενο πλέον από όλες και όλους εμάς που υπη­ρε­τούμε το θεσμό, η δια­σφά­λιση της ορθής εφαρ­μο­γής της νέας αυτής δια­δι­κα­σίας με στόχο την ουσια­στική αξιο­ποί­ηση του θεσμού της δια­με­σο­λά­βη­σης από το σύνολο της κοι­νω­νίας.

· η Καλ­λιόπη Παπα­παύ­λου είναι Δικη­γό­ρος παρ’Αρείω Πάγω, Δια­πι­στευ­μένη Δια­με­σο­λα­βή­τρια, Γ.Γραμ­μα­τέας του Δ.Σ. του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου και ιδρυ­τικό μέλος της Α.Μ.Κ.Ε. «Επί­λυ­σις – Δια­με­σο­λά­βηση Ρόδου