«Πώς θα βγει ο χειμώνας;» Kρυμμένη αγωνία χιλιάδων μικρονησιωτών που η σεζόν τους άφησε μόνο χρέη

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Τραγική είναι η οικο­νο­μική κατά­σταση για πολλούς μικρο­νη­σιώ­τες, που στο κλεί­σιμο της του­ρι­στι­κής περιό­δου όχι μόνο έχουν μηδε­νι­κές απο­τα­μιεύ­σεις, αλλά επι­πρό­σθετα τους βαρύ­νουν σοβαρές υπο­χρε­ώ­σεις προς το Δημόσιο και τα ασφα­λι­στικά ταμεία. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι περι­πτώ­σεις κατά τις οποίες οι οφειλές προ­έ­κυ­ψαν μετά από πρό­στιμα που είχαν επι­βά­λει διάφορα κλι­μά­κια ελεγ­κτών στη διάρ­κεια του περα­σμέ­νου καλο­και­ριού.

«Πώς θα βγει ο χει­μώ­νας;» ανα­ρω­τιέ­ται, ομι­λώ­ντας προς τη “δημο­κρα­τική” η κα. Δέσποινα Κ., έμπορος στη Σύμη και μητέρα δύο κορι­τσιών. Η μεγάλη κόρη σπου­δά­ζει σε ΑΕΙ και η μικρό­τερη τώρα τελειώ­νει το γυμνά­σιο. «Φέτος η σεζόν στη Σύμη πρα­κτικά ξεκί­νησε τον Ιούλιο και τελεί­ωσε το Σεπτέμ­βριο. Σε αυτούς τους τρεις μήνες πέρασαν πολλές ημέρες χωρίς το μαγαζί να κάνει σεφτέ. Τώρα, Οκτώβρη μήνα, ίσα που μπο­ρέ­σαμε να πλη­ρώ­σουμε τους προ­μη­θευ­τές μας και από κει και πέρα το χάος». Το ίδιο χάος ισχύει για τους περισ­σό­τε­ρους. Ρεύμα, νερό, τηλέ­φωνο είναι απλή­ρωτα, ενώ ούτε λόγος να γίνεται για τις υπο­χρε­ώ­σεις προς την εφορία. «Κάθε μέρα παρα­κο­λουθώ με τρόμο αυτά που λέγο­νται για δέσμευση των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών για χρέη προς το Δημόσιο. Δεν είναι ότι έχουμε λεφτά στην άκρη, αλλά έχουμε παιδί που σπου­δά­ζει και για τις ανάγκες του δίνουν από τη σύνταξή τους η γιαγιά και ο παππούς».

Ο σύζυγος είναι κι εκείνος ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας στο νησί. Είναι τεχνί­της και οι δου­λειές ήταν λίγες. «Οι μαγα­ζά­το­ρες δεν δού­λε­ψαν, άρα ούτε εμείς έχουμε δουλειά, έτσι πάει, αλυσίδα». Εξαι­τίας αυτής της “αλυ­σί­δας” δεν είναι λίγοι που έμειναν άνεργοι μέσα στη σεζόν. Αυτό συνέβη, καθώς οι προ­σλή­ψεις στις επο­χι­κές επι­χει­ρή­σεις ήταν ελά­χι­στες. Οι περισ­σό­τε­ροι επι­τη­δευ­μα­τίες επέ­λε­ξαν να κινή­σουν από μόνοι τις επι­χει­ρή­σεις τους, χωρίς προ­σω­πικό μήπως και μπο­ρέ­σουν να εξοι­κο­νο­μή­σουν λίγα κέρδη.

Σημα­ντικό ρόλο στη μείωση του γενικού τζίρου δια­δρα­μά­τι­σαν τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα της Τουρ­κίας. Αυτά αφαί­ρε­σαν από τους γεί­το­νες τη δυνα­τό­τητα των μικρών απο­δρά­σεων προς τα νησιά μας και αυτό φάνηκε τόσο στην αγορά, όσο και στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Οι δου­λειές το χειμώνα στο νησί είναι ελά­χι­στες. Μόνο αν ξεκι­νή­σει κάποιο δημόσιο έργο θα υπάρξει μια κάποια κίνηση και όχι για όλους. Οι θέσεις εργα­σίας θα μοι­ρα­στούν μεταξύ εκείνων που έχουν δυνά­μεις να κάνουν χει­ρο­να­κτι­κές εργα­σίες, Ελλήνων και αλλο­δα­πών οικο­νο­μι­κών μετα­να­στών.

Ο ΦΠΑ έχει κολ­λή­σει στο 24% και κανένα μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο δεν πρό­κει­ται να εξι­σορ­ρο­πή­σει την αιμορ­ρα­γία. Ο καφές το χειμώνα στο Γυαλό κοστί­ζει όσο και στη Ρόδο, οι δε επι­χει­ρή­σεις καφε­στί­α­σης ανοί­γουν στις 07.00’ το πρωί, αλλά μόνο κάθε φορά που περνά καράβι. Τις υπό­λοι­πες ημέρες δεν έχει νόημα η ώρα εκκί­νη­σης, καθώς τα περισ­σό­τερα καθί­σματα παρα­μέ­νουν αδειανά πρωί, μεση­μέρι και βράδυ. Τα αμιγή εστια­τό­ρια ολο­κλή­ρω­σαν για φέτος τον κύκλο της εργα­σίας τους. Με εξαί­ρεση την εθνική επέτειο του ΟΧΙ και τη γιορτή του Πανορ­μίτη το Νοέμ­βριο, οι πόρτες τους θα παρα­μεί­νουν κλει­στές μέχρι τον Μάιο του 2019. Ένα ολό­κληρο νησί έχει τεθεί σε ανα­γκα­στική αργία.

Ίδια και χει­ρό­τερη η εικόνα στη Χάλκη. Η διαφορά βρί­σκε­ται στη διάρ­κεια της σεζόν. Αν στη Σύμη η “αισθητή του­ρι­στική περί­ο­δος” διαρκεί 80 ημέρες, στη Χάλκη ο αντί­στοι­χος χρόνος περιο­ρί­ζε­ται στις 55 ημέρες. Όλα τα υπό­λοιπα ισχύουν ακριβώς τα ίδια. Ελά­χι­στες δου­λειές για τους ντό­πιους, που προ­σπα­θούν να βρουν διέξοδο στη γεωργία, στην κτη­νο­τρο­φία και στην αλιεία. Βέβαια, οι διέ­ξο­δοι αυτές είναι απλώς και μόνο για να τους εξα­σφα­λί­σουν τα απα­ραί­τητα προς το ζην κι όχι για να υπο­στη­ρί­ξουν, για παρά­δειγμα, ένα παιδί που σπου­δά­ζει στο πανε­πι­στή­μιο. Αν γίνει μια πιο εξει­δι­κευ­μένη έρευνα στα προ­βλή­ματα εκείνων που ασχο­λού­νται με τον πρω­το­γενή τομέα, θα φανεί σε όλο του το μεγα­λείο ο παρα­λο­γι­σμός του κράτους. Το τελευ­ταίο φορο­λο­γεί τη βάρκα του νησιώτη, σαν να είναι σκάφος ανα­ψυ­χής.

Μέσα σε όλα αυτά, εξα­κο­λου­θεί να είναι άγνω­στος ο αριθμός εκείνων που κάθε χειμώνα εγκα­τα­λεί­πουν τα μικρά νησιά και εγκα­θί­στα­νται στη Ρόδο ή σε άλλες περιο­χές της Ελλάδας. Η μετοί­κησή τους είναι ανα­γκα­στική και γίνεται κυρίως για οικο­νο­μι­κούς λόγους.

Οι “νησιω­τι­κές πολι­τι­κές” για τους μικρο­νη­σιώ­τες από καιρό έχουν πάψει να απο­τε­λούν σύντομο ανέκ­δοτο, καθώς πια έχουν κατα­στεί μια πραγ­μα­τική προ­σβολή. Ως τέτοια την αντι­λαμ­βά­νο­νται, μιας και από υπε­ρη­φά­νεια ανα­γκά­ζο­νται να κρύβουν τα ονόματά τους όταν μιλούν τον Τύπο για τα προ­βλή­ματα των σπι­τι­κών τους. Τα κρύβουν γιατί το τελευ­ταίο πράγμα που θέλουν είναι η λύπηση.