Ημιπαράλυτος οργανισμός το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων-Φορολογική παθογένεια δεκαετιών

Η υπό­θε­ση «φο­ρο­δια­φυ­γής» ή κατ’ άλ­λους «δια­χει­ρι­στι­κών σφαλ­μά­των» που εντό­πι­σε στο πω­λη­τή­ριο του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου της Κνω­σού κλι­μά­κιο της υπη­ρε­σί­ας Ει­δι­κών Ελέγ­χων του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών, ύστε­ρα από κα­ταγ­γε­λί­ες του­ρι­στών, έφερε στην επι­φά­νεια μια πα­θο­γέ­νεια δε­κα­ε­τιών. Οπως δια­πι­στώ­νε­ται, το Τα­μείο Αρ­χαιο­λο­γι­κών Πόρων, δη­λα­δή ο ει­σπρα­κτι­κός μη­χα­νι­σμός του υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού, συ­νε­χί­ζει να στη­ρί­ζει τις συ­ναλ­λα­γές του με τα θε­ω­ρη­μέ­να μπλο­κά­κια. Μέχρι πρό­τι­νος είχε μόνο δύο τα­μεια­κές μη­χα­νές στα πω­λη­τή­ριά του, τε­λευ­ταία τις αύ­ξη­σε σε επτά, ενώ η αγορά μιας και­νούρ­γιας ξε­κι­νά από τα 250 ευρώ!

Στο πω­λη­τή­ριο της Κνω­σού, όπου το ΣΔΟΕ κα­τέ­γρα­ψε 534 πα­ρα­βά­σεις, οι υπάλ­λη­λοι ισχυ­ρί­ζο­νται ότι δεν προ­λά­βαι­ναν να κό­ψουν απο­δεί­ξεις. Ση­μεί­ω­ναν τις αγο­ρές σε ένα κόκ­κι­νο βι­βλια­ρά­κι, ενώ κα­νείς τους, ούτε το Τα­μείο, δεν μπο­ρεί να απα­ντή­σει σε ποιον εντέ­λει ανή­κει το μη­χα­νά­κι το οποίο ένα­ντι δύο ευρώ «κα­τέ­βα­ζε» αντί­γρα­φα νο­μι­σμά­των. Ενας αυ­τό­μα­τος πω­λη­τής που βέ­βαια δεν εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται το ΤΑΠ, αλλά τώρα δια­πί­στω­σε ότι «ο δια­χει­ρι­στής του ανα­ψυ­κτη­ρί­ου επι­νοι­κί­α­σε σε άλλον ιδιώ­τη ένα τ.μ. για να λει­τουρ­γεί το μη­χά­νη­μα στον χώρο».

«Οι φο­ρο­λο­γι­κές Αρχές θα κά­νουν αυτό που πρέ­πει, και εμείς πει­θαρ­χι­κές διώ­ξεις», δή­λω­σε στην «Κ» ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός κ. Ν. Ξυ­δά­κης. «Το Τα­μείο είναι ένας μη­χα­νι­σμός σε ημι­πα­ρά­λυ­ση, τον οποίο κά­ποιοι εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται και έτσι δη­μιουρ­γού­νται εστί­ες δια­φθο­ράς. Θα γί­νουν έλεγ­χοι σε όλα τα πω­λη­τή­ρια, πλή­ρης ανα­νέ­ω­ση του συ­στή­μα­τος πω­λή­σε­ων σ’ αυτά αλλά και του τρό­που λει­τουρ­γί­ας των ανα­ψυ­κτη­ρί­ων».

Ελεγ­χοι, αλλά πώς; Για να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έλεγ­χος στην Κνωσό, σχη­μα­τί­στη­κε την τε­λευ­ταία στιγ­μή, λόγω έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού, κλι­μά­κιο τριών υπαλ­λή­λων. Οι ίδιοι θα πρέ­πει να… δια­κτι­νι­στούν για να ελέγ­ξουν στην πε­ρι­φέ­ρεια μου­σεία, χώ­ρους και πω­λη­τή­ρια. Αλλά πώς θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί και ο εσω­τε­ρι­κός έλεγ­χος, όταν το τα­μείο «δεν έχει ούτε μη­χα­νο­γρα­φη­μέ­νο λο­γι­στή­ριο, ούτε λο­γι­στή».

Ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών κ. Τρύ­φων Αλε­ξιά­δης, μετά το πε­ρι­στα­τι­κό στην Κνωσό, πα­ρα­δέ­χθη­κε σε τη­λε­ο­πτι­κές δη­λώ­σεις του ότι «το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα έχουν δια­πι­στω­θεί πα­ρα­τυ­πί­ες και σε πολ­λές άλλες κρα­τι­κές και ημι­κρα­τι­κές επι­χει­ρή­σεις». «Θα ελέγ­ξου­με τα πάντα» ήταν το τε­λε­σί­γρα­φο που έστει­λε, αλλά είναι πράγ­μα­τι τόσο εύ­κο­λο;

Το ΤΑΠ έχει πολ­λές αμαρ­τί­ες που πολ­λοί υπουρ­γοί υπο­σχέ­θη­καν να κα­θα­ρί­σουν εξαγ­γέλ­λο­ντας τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό του, αλλά μετά το τέλος της θη­τεί­ας τους, όπως φά­νη­κε, δεν τα κα­τά­φε­ραν. Στον 21ο αιώνα, το Τα­μείο συ­γκε­ντρώ­νει και δια­χει­ρί­ζε­ται τις ει­σπρά­ξεις 180 αρ­χαιο­λο­γι­κών χώρων και μου­σεί­ων που έχουν ει­σι­τή­ριο, χωρίς να μπο­ρεί να συν­δε­θεί ηλε­κτρο­νι­κά μαζί τους, ούτε με τις απο­θή­κες και τα 50 ενερ­γά πω­λη­τή­ρια από τα 80 και πλέον που δια­θέ­τει. Ακόμη κι αυτά όμως εμ­φα­νί­ζουν ελ­λεί­ψεις στα βα­σι­κά προ­ϊ­ό­ντα, αφού «φέτος κα­θυ­στέ­ρη­σε ο δια­γω­νι­σμός», όπως απα­ντούν οι υπάλ­λη­λοι. Υπάρ­χουν όμως και πω­λη­τή­ρια που απα­σχο­λούν έναν υπάλ­λη­λο, όταν οι ει­σπρά­ξεις (300-500 ευρώ τον χρόνο) δεν κα­λύ­πτουν ούτε τον μισθό του.

Το κω­μι­κο­τρα­γι­κό της όλης ιστο­ρί­ας είναι ότι το ΤΑΠ δεν έχει λο­γι­στή να δια­χει­ρι­στεί όσα φτά­νουν εν τέλει με ευ­κο­λία στα τα­μεία του (γύρω στα 70 εκ. ευρώ τον χρόνο), ενώ οι ερ­γα­ζό­με­νοι στο λο­γι­στή­ριο είναι απο­σπα­σμέ­νοι από άλλες υπη­ρε­σί­ες. Η διευ­θύ­ντρια είναι κοι­νω­νιο­λό­γος που γνω­ρί­ζει λο­γι­στι­κά, άλλοι ερ­γα­ζό­με­νοι βοη­θούν όσο μπο­ρούν, ενώ υπάλ­λη­λος που ήρθε από την παλιά Ολυ­μπια­κή και γνω­ρί­ζει καλά κο­μπιού­τερ φαί­νε­ται πως λύνει βα­σι­κά προ­βλή­μα­τα.

Σε τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις η σύ­ντα­ξη του ισο­λο­γι­σμού μοιά­ζει με το πιο σύ­ντο­μο ανέκ­δο­το, ενώ η κα­τα­γρα­φή της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας σε χώ­ρους και μου­σεία, αλλά και των ει­σι­τη­ρί­ων και των ει­σπρά­ξε­ων, που κα­λού­νται να κά­νουν φι­λό­τι­μα οι μη ει­δι­κευ­μέ­νοι ερ­γα­ζό­με­νοι, μοιά­ζει με πε­ρι­πέ­τεια. «Εχει να συ­ντα­χτεί ισο­λο­γι­σμός πάνω από 10 χρό­νια», πα­ρα­δέ­χο­νται στε­λέ­χη του Τα­μεί­ου. «Μέχρι τώρα κά­νουν έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και έναν απο­λο­γι­σμό, και βγαί­νουν προ­σεγ­γι­στι­κά στοι­χεία. Εδώ λοι­πόν χρειά­ζε­ται λο­γι­στής και κα­τα­γρα­φή των πα­γί­ων, που δεν έχει γίνει ποτέ. Η κα­τα­γρα­φή της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας γί­νε­ται με πρω­τό­γο­νους τρό­πους: κα­τα­γρά­φο­νται τα απο­κόμ­μα­τα των ει­σι­τη­ρί­ων, και η με­γα­λύ­τε­ρη επι­τυ­χία μας είναι να στή­σου­με ένα πρό­γραμ­μα με xls. Οταν θα βγουν τα λο­γι­στι­κά συ­στή­μα­τα, τότε θα δούμε τον πραγ­μα­τι­κό αριθ­μό των επι­σκε­πτών των μου­σεί­ων».

Τα σχε­τι­κά υπουρ­γεία είναι ενη­με­ρω­μέ­να για την αδυ­να­μία του Τα­μεί­ου, έχει μά­λι­στα ζη­τη­θεί να γί­νουν με­τα­τά­ξεις λο­γι­στών και δι­πλω­μα­τού­χων της Πλη­ρο­φο­ρι­κής, μήπως και κα­τα­φέ­ρει να τα βγά­λει πέρα. Μετά το συμ­βάν στην Κνωσό, για το επό­με­νο διά­στη­μα σχε­διά­ζε­ται να αγο­ρα­στούν 100 τα­μεια­κές (βέ­βαια κάθε χώρος έχει αρ­κε­τά ση­μεία πώ­λη­σης), ενώ όταν θα το­πο­θε­τη­θεί το σύ­στη­μα ελέγ­χου ERP θα στα­λούν σε μι­κρό­τε­ρους χώ­ρους και μου­σεία.

Τρεις νέοι δια­γω­νι­σμοί: ηλε­κτρο­νι­κό ει­σι­τή­ριο, πω­λη­τέα είδη και ντι­ζάι­νερ (ώστε ο κάθε χώρος να απο­κτή­σει το δικό του brand name) ετοι­μά­ζο­νται για τον Σε­πτέμ­βριο, καθώς κι ένας για τα ξε­νοί­κια­στα ανα­ψυ­κτή­ρια, ενώ σύ­ντο­μα θα αλ­λά­ξει και ο Ορ­γα­νι­σμός του ΤΑΠ (1977).

Ας μη γε­λιό­μα­στε. Το χάος του Τα­μεί­ου Αρ­χαιο­λο­γι­κών Πόρων είναι υπό­θε­ση παλιά, πα­ρό­τι η με­λέ­τη των συμ­βού­λων της εται­ρεί­ας McKinsey για την ανα­πτυ­ξια­κή τρο­χιά του έχει πάει σε όλους τους υπουρ­γούς Πο­λι­τι­σμού. Γιατί όμως η Ελ­λά­δα δεν μπο­ρεί να κερ­δί­σει από την πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κή της πηγή, τα μου­σεία και τους αρ­χαιο­λο­γι­κούς της χώ­ρους; Σύμ­φω­να με τη με­λέ­τη του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων, η χώρα θα μπο­ρού­σε να αυ­ξή­σει τα έσοδά της έως και 300 εκατ. ευρώ μέσα σε μια πε­ντα­ε­τία. Τι φταί­ει πραγ­μα­τι­κά;

Δια­χει­ρι­στι­κό το λάθος, όχι φο­ρο­δια­φυ­γή

«Με ενη­μέ­ρω­σαν από το ΣΔΟΕ ότι πρό­κει­ται για δια­χει­ρι­στι­κό σφάλ­μα και ότι το πό­ρι­σμα θα εκ­δο­θεί αρ­γό­τε­ρα. Με τη σειρά μου τους ενη­μέ­ρω­σα για το απαρ­χαιω­μέ­νο σύ­στη­μα με το οποίο λει­τουρ­γεί το Τα­μείο. Το ίδιο προ­κύ­πτει και από τα πο­ρί­σμα­τα της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των και του κλι­μα­κί­ου που απέ­στει­λε το Τα­μείο, που πι­στο­ποιούν ότι δεν τί­θε­ται θέμα φο­ρο­δια­φυ­γής και υπο­κλο­πής αντι­κει­μέ­νων εις βάρος του Τα­μεί­ου. Δια­πι­στώ­θη­κε πως ταί­ρια­ζε η αντι­στοι­χία προ­μη­θειών και πω­λή­σε­ων. Δεν μπο­ρούν να σπι­λώ­νο­νται έτσι οι άν­θρω­ποι, αλλά σί­γου­ρα πρέ­πει να εκ­συγ­χρο­νι­στεί και το κρά­τος», λέει στην «Κ» η πρό­ε­δρος του ΤΑΠ Ασπα­σία Λούβη-Κίζη. Τι δια­πί­στω­σε στους τέσ­σε­ρις μήνες της θη­τεί­ας της; «Ολο το σύ­στη­μα των πω­λή­σε­ων και του ελέγ­χου των ει­σπρά­ξε­ων είναι πρω­τό­γο­νο. Ανά­λο­γο δεν υπάρ­χει σε καμία ΕΒΓΑ και κα­νέ­να μπα­κά­λι­κο πια. Ενα τμήμα των μη εξει­δι­κευ­μέ­νων υπαλ­λή­λων του σκο­τώ­νο­νται να κρα­τή­σουν το τα­μείο όρθιο, ετοι­μά­ζου­με τους νέους δια­γω­νι­σμούς, ωστό­σο πα­θο­γέ­νειες 40 ετών δεν αλ­λά­ζουν σε τέσ­σε­ρις μήνες».

Κα­θη­με­ρι­νή