Ανοίγει ο δρόμος για ένα νέο «Δουβλίνο» στο μεταναστευτικό

Ο Μίχαελ Σπί­ντε­λε­γκερ, γενικός διευ­θυ­ντής Διε­θνούς Κέντρου για την Ανά­πτυξη Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ICMPD)*, πρώην Aυστριακός αντι­κα­γκε­λά­ριος και πρώην υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, μιλάει στην «Κ» για την κοινή δήλωση Ε.Ε. – Τουρ­κίας, την οποία χαρα­κτη­ρί­ζει «απο­φα­σι­στικό μέσο για να ανα­κτη­θεί ο έλεγχος στο μετα­να­στευ­τικό το 2016» και τονίζει ότι ο οργα­νι­σμός είναι έτοιμος να καλω­σο­ρί­σει την ένταξη της Ελλάδας.

– H ελλη­νική κυβέρ­νηση βρί­σκε­ται στη δια­δι­κα­σία να υπο­βά­λει αίτημα για να γίνει μέλος του ICMPD. Ποια βλέπετε να είναι η εξέλιξη και τι σημαί­νει αυτό για την Ελλάδα;

– Είναι τιμή μας και είμαστε πολύ ευχα­ρι­στη­μέ­νοι για το ενδια­φέ­ρον της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης και ανα­μέ­νουμε την κατά­θεση του αιτή­μα­τος επι­σή­μως. Ο κύριος ρόλος του οργα­νι­σμού είναι η προ­ώ­θηση του δια­λό­γου και της συνερ­γα­σίας μεταξύ των δια­φό­ρων περιο­χών με όρους ισό­τη­τας συχνά με ανε­πί­σημο τρόπο. Ετσι δημιουρ­γεί­ται ένα πλαίσιο για συνο­μι­λίες με την επι­δί­ωξη να δημιουρ­γη­θούν συναι­νέ­σεις. Αυτό βοηθάει πολύ στο να βρεθεί κοινό έδαφος μέσα σε ένα κλίμα ισό­τι­μων εταίρων. Η συμ­με­τοχή στον ICMPD δίνει πρό­σβαση στην τεχνο­γνω­σία των πάνω από 400 ειδικών που εργά­ζο­νται για τον οργα­νι­σμό και στο τερά­στιο δίκτυο που ο οργα­νι­σμός έχει οργα­νώ­σει διεθνώς και στις χώρες που απο­τε­λούν τις κύριες χώρες προ­έ­λευ­σης των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που φθάνουν στην Ευρώπη. Ο ICMPD θα καλω­σο­ρί­σει μια χώρα που βρί­σκε­ται γεω­γρα­φικά στον πλέον σημα­ντικό και με πολλές προ­κλή­σεις δρόμο παρά­νο­μων μετα­να­στευ­τι­κών ροών. Η εμπλοκή της Ελλάδας έχει να προ­σφέ­ρει πολλά στην προ­σπά­θεια εξεύ­ρε­σης καλύ­τε­ρων λύσεων.

– Πιστεύ­ετε ότι τα κράτη-μέλη επέ­δει­ξαν αλλη­λεγ­γύη στην Ελλάδα όσον αφορά το μετα­να­στευ­τικό/προ­σφυ­γικό πρό­βλημα;

– Είναι γεγονός πως ό,τι μπορεί να γίνει καθο­ρί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό από την πολι­τική κατά­σταση στο εσω­τε­ρικό των κρατών-μελών. Πολι­τικά μιλώ­ντας, καμία κυβέρ­νηση στην Ευρώπη δεν θα μπο­ρούσε να «αντέξει» τόσο μεγάλη αλλη­λεγ­γύη προς την Ελλάδα ώστε να πάρει αιτού­ντες άσυλο. Μέσα σε αυτά τα όρια λοιπόν τα κράτη-μέλη και η Ε.Ε. έκαναν πολλά: οικο­νο­μική στήριξη, βοήθεια από τον EASO και τον Frontex, την απο­στολή ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας και κάποιο –μικρής εμβέ­λειας– πρό­γραμμα μετε­γκα­τά­στα­σης. Τα κράτη-μέλη επέ­δει­ξαν αλλη­λεγ­γύη, αν και είναι φανερό ότι η Ελλάδα θα περί­μενε περισ­σό­τερα.

– Πώς ο ICMPD αντι­με­τω­πί­ζει την κοινή δήλωση Ε.Ε. – Τουρ­κίας για τους πρό­σφυ­γες, δεδο­μέ­νου ότι η Τουρκία είναι μέλος του οργα­νι­σμού;

– Λει­τούρ­γησε ως απο­φα­σι­στικό μέσο για να απο­κτη­θεί και πάλι ο έλεγχος της κατά­στα­σης το 2016 όχι μόνο από την πλευρά της Ε.Ε. αλλά και από την πλευρά της Τουρ­κίας. Η κοινή δήλωση έκανε λιγό­τερο πιθανό για τους αιτού­ντες άσυλο το να φτάσουν στην Ευρω­παϊκή Ενωση, η οποία απο­τε­λεί γι’ αυτούς τον πλέον επι­θυ­μητό προ­ο­ρι­σμό. Παράλ­ληλα μειώ­θη­καν και οι πιέσεις προς την Τουρκία ως χώρα transit προς την Ε.Ε. Ωστόσο πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν ότι η Τουρκία σε σχέση με την Ε.Ε. συνε­χί­ζει να σηκώνει το μεγα­λύ­τερο βάρος ως απο­τέ­λε­σμα αυτής της συμ­φω­νίας. Η Ε.Ε. προ­σέ­φερε μεγάλη βοήθεια προς την Τουρκία, οπότε και οι δύο πλευρές επω­φε­λή­θη­καν.

Βέβαια, πρέπει να παρα­δε­χθούμε ότι η κοινή δήλωση δεν προ­σέ­φερε μια ικα­νο­ποι­η­τική απά­ντηση στο ερώτημα πώς θα εξα­σφα­λι­στεί η προ­στα­σία των εκα­τομ­μυ­ρίων εκτο­πι­σμέ­νων Σύρων. Το συγκε­κρι­μένο άλυτο πρό­βλημα είναι και ο κύριος λόγος που η κοινή δήλωση βρί­σκε­ται τελευ­ταία υπό πίεση. Βλέ­πουμε ότι προ­κύ­πτουν μεγάλες προ­κλή­σεις αλλά και πάλι οι δύο πλευρές πρέπει να επι­διώ­ξουν έναν συμ­βι­βα­σμό όσο δύσκολο και αν είναι αυτό.

– Βλέπετε πιθα­νό­τητα μέσα στους επό­με­νους μήνες η Ευρω­παϊκή Ενωση να φτάσει σε κάποια συμ­φω­νία για τη μεταρ­ρύθ­μιση του ασύλου και τη μετα­νά­στευση;

– Τον Απρίλιο η Γερ­μα­νία έστειλε μία επι­στολή στην Κομι­σιόν επα­να­βε­βαιώ­νο­ντας τη δέσμευσή της σε σχέση με τις προ­τά­σεις που έχει κατα­θέ­σει. Mε την επι­στολή συμ­φώ­νη­σαν η Ιταλία, η Γαλλία και για πρώτη φορά, η Ισπανία. Αυτό ίσως να δώσει νέα δυνα­μική στις συζη­τή­σεις. Να σημειώ­σουμε ότι η θέση της Ελλάδας ως η πιο σημα­ντική χώρα στην πρώτη γραμμή θα είναι κρίσιμη. Ετσι υπάρχει πιθα­νό­τητα για ένα «νέο Δου­βλίνο» όπου τα επίπεδα της αλλη­λεγ­γύης δεν θα είναι πολύ υψηλά, αλλά πάντως υψη­λό­τερα από ό,τι τα προη­γού­μενα χρόνια.

– Πόσους αιτού­ντες άσυλο φιλο­ξε­νεί η Αυστρία;

– Αυτή τη στιγμή η Αυστρία φιλο­ξε­νεί 30.000 αιτού­ντες άσυλο και τα τελευ­ταία χρόνια έχει δεχθεί αιτή­σεις ασύλου της κλί­μα­κας 90.000 (2015) με 12.000 (2019). Είναι σε όλους ξεκά­θαρο ότι το θέμα των προ­σφύ­γων ήρθε για να μείνει σε όλη την Ευρώπη. Η δια­χεί­ριση των δομών των προ­σφύ­γων πρέπει να γίνεται με επαγ­γελ­μα­τικό τρόπο. Πολλές χώρες όπως η Ελβετία, η Γερ­μα­νία, η Αυστρία ή η Ιταλία έχουν απο­φα­σί­σει να αντα­πο­κρι­θούν στην πρό­κληση με τη βοήθεια του ιδιω­τι­κού τομέα. Εται­ρείες όπως η Swiss ORS Group έχουν δεκα­ε­τίες εμπει­ρίας στο να δια­χει­ρί­ζο­νται τις δομές επαγ­γελ­μα­τικά. Η συνερ­γα­σία μεταξύ του δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα δίνει μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία και βοηθάει στην καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση των χρη­μά­των των φορο­λο­γου­μέ­νων.

* Το Διεθνές Κέντρο για την Ανά­πτυξη της Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ICMPD) είναι δεξα­μενή σκέψης με τη συμ­με­τοχή 17 κρατών, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία.

Πηγή: kathimerini.gr