Στο μισό τα παράβολα για τα αυθαίρετα

Της Μα­ριάν­νας Τζάν­νε

Αυ­τό­μα­τη και ηλε­κτρο­νι­κή έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών, μειω­μέ­να πα­ρά­βο­λα στο ύψος των 250 ευρώ από 500 που είναι σή­με­ρα και διευ­κο­λύν­σεις πλη­ρω­μής έως σε 80 δό­σεις επι­στρα­τεύ­ει το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας για να δε­λε­ά­σει τους απρό­θυ­μους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που πε­ρι­μέ­νουν καρ­τε­ρι­κά έναν χρόνο την ψή­φι­ση του νέου νο­μο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου που φέρ­νει πιο ευ­νοϊ­κές ρυθ­μί­σεις για τα αυ­θαί­ρε­τα.

Αι­σί­ως, οι δη­λώ­σεις με τους τρεις προη­γού­με­νους νό­μους υπε­ρέ­βη­σαν το 1 εκα­τομ­μύ­ριο και το τα­μείο πλη­σιά­ζει τα 2 δισ. ευρώ. Ωστό­σο, το με­γά­λο από­θε­μα κα­τοι­κιών που πα­ρα­μέ­νει εκτός νόμου απο­τε­λεί μια με­γά­λη δε­ξα­με­νή που θε­ω­ρεί­ται εφι­κτό να κι­νη­το­ποι­ή­σει το νέο πλαί­σιο, δί­νο­ντας ισχυ­ρά οι­κο­νο­μι­κά κί­νη­τρα και πε­ρι­θώ­ριο δύο επι­πλέ­ον ετών στους πο­λί­τες, καθώς η ισχύς του πα­ρα­τεί­νε­ται έως τον Ιού­νιο του 2019. Στο σχέ­διο για τoν έλεγ­χο και την προ­στα­σία του δο­μη­μέ­νου πε­ρι­βάλ­λο­ντος, που υπο­βλή­θη­κε στη Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία της Κυ­βέρ­νη­σης στις αρχές Ιου­νί­ου και προ­βλέ­πε­ται να κα­τα­τε­θεί εντός των ημε­ρών στη Βουλή, πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται πλή­θος ρυθ­μί­σε­ων.

Μέσα σε 147 άρθρα ο νο­μο­θέ­της πε­ρι­γρά­φει όλα τα ερ­γα­λεία για την ανα­κο­πή της αυ­θαί­ρε­της δό­μη­σης, με κυ­ριό­τε­ρο όπλο το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο Δό­μη­σης. Ο νέος υπερ­φο­ρέ­ας θα επο­πτεύ­ε­ται από το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και θα δια­θέ­τει Πε­ρι­φε­ρεια­κές Διευ­θύν­σεις σε κάθε Πε­ρι­φέ­ρεια για να διε­νερ­γεί όλους τους πο­λε­ο­δο­μι­κούς ελέγ­χους, την κα­τε­δά­φι­ση και να κάνει όλη την ηλε­κτρο­νι­κή κα­τα­γρα­φή και τον εντο­πι­σμό αυ­θαι­ρέ­των. Ο νόμος «ανα­σταί­νει» επί­σης τη με­τα­φο­ρά του συ­ντε­λε­στή δό­μη­σης και της Τρά­πε­ζας Γης, επα­να­φέ­ρει την αδρα­νο­ποι­η­μέ­νη ρύθ­μι­ση για την ηλε­κτρο­νι­κή ταυ­τό­τη­τα των κτι­ρί­ων (απο­τύ­πω­ση της υφι­στά­με­νης κα­τά­στα­σής τους αλλά και πα­ρα­κο­λού­θη­ση κάθε με­τα­βο­λής), ενώ αφιε­ρώ­νει αρ­κε­τές σε­λί­δες σε δια­τά­ξεις ενερ­γεια­κού πε­ριε­χο­μέ­νου, με πιο εν­δια­φέ­ρου­σα την εγκα­τά­στα­ση αυ­τό­νο­μου συ­στή­μα­τος θέρ­μαν­σης σε με­μο­νω­μέ­νες ιδιο­κτη­σί­ες πο­λυ­κα­τοι­κιών. Με τον τρόπο αυτό αντι­με­τω­πί­ζο­νται οι σο­βα­ρές δυ­σλει­τουρ­γί­ες και οι έρι­δες με­τα­ξύ συ­νι­διο­κτη­τών που προ­κλή­θη­καν από την αδυ­να­μία επαρ­κούς θέρ­μαν­σης χι­λιά­δων νοι­κο­κυ­ριών λόγω της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Η εγκα­τά­στα­ση επι­τρέ­πε­ται και χωρίς από­φα­ση της πλειο­ψη­φί­ας της πο­λυ­κα­τοι­κί­ας. Στους κα­τα­να­λω­τές αυ­τούς πα­ρέ­χε­ται η δυ­να­τό­τη­τα σύν­δε­σης με το δί­κτυο φυ­σι­κού αε­ρί­ου ή χρή­σης άλλων εναλ­λα­κτι­κών μορ­φών θέρ­μαν­σης και η απαλ­λα­γή τους από τις δα­πά­νες της κε­ντρι­κής θέρ­μαν­σης πλην των δα­πα­νών συ­ντή­ρη­σης. Υπάρ­χουν όμως ασά­φειες και αδυ­να­μί­ες εφαρ­μο­γής των προ­βλέ­ψε­ων στα αμι­γώς πο­λε­ο­δο­μι­κά θέ­μα­τα που θο­λώ­νουν το τοπίο. Μία από αυτές είναι η απα­γό­ρευ­ση της μί­σθω­σης σε ακί­νη­τα με αυ­θαι­ρε­σί­ες, χωρίς όμως να διευ­κρι­νί­ζε­ται ποιο θα είναι το απο­δει­κτι­κό της πο­λε­ο­δο­μι­κής «κα­θα­ρό­τη­τας» του κτι­ρί­ου, καθώς η κα­τη­γο­ρία αυτή δεν θα υπό­κει­ται σε υπο­χρε­ω­τι­κή βε­βαί­ω­ση μη­χα­νι­κού όπως συμ­βαί­νει με τις με­τα­βι­βά­σεις ακι­νή­των.

Γεν­ναί­ες εκ­πτώ­σεις για τις δη­λώ­σεις που θα γί­νουν ως τα τέλη του έτους

Η κυ­βέρ­νη­ση καλεί τους πο­λί­τες να εντα­χθούν στη νέα ρύθ­μι­ση, πα­ρέ­χο­ντας ση­μα­ντι­κές εκ­πτώ­σεις σε όσους το κά­νουν έως τις 8 Δε­κεμ­βρί­ου του 2017. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή η έκ­πτω­ση φτά­νει στο 20% στο ει­δι­κό πρό­στι­μο, το οποίο πέ­φτει στο 10% εφό­σον η αυ­θαί­ρε­τη κα­τα­σκευή ρυθ­μι­στεί από τις 9 Δε­κεμ­βρί­ου του 2017 έως τις 8 Ιου­νί­ου του 2018. Ο νόμος τι­μω­ρεί τους αμε­λείς, αφού όσοι επι­λέ­ξουν να υπο­βά­λουν δη­λώ­σεις από τις 9 Ιου­νί­ου έως και τις 8 Δε­κεμ­βρί­ου 2018 θα επι­βα­ρύ­νο­νται με αυ­ξη­μέ­να πρό­στι­μα κατά 10% και 20% αντί­στοι­χα.

Τα­χεία έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών

Ο νόμος προ­βλέ­πει έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών ανά­λο­γα με την πε­ριο­χή, τη θέση, τη χρήση, το μέ­γε­θος και το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα του κτι­ρί­ου που πρό­κει­ται να ανε­γερ­θεί. Η κα­τη­γο­ριο­ποί­η­ση αφορά τρεις πε­ρι­πτώ­σεις: κτί­ρια σε εντός σχε­δί­ου πε­ριο­χές για τα οποία οι άδειες θα εκ­δί­δο­νται σε έναν μήνα από την υπο­βο­λή φα­κέ­λου, κτί­ρια σε οι­κι­σμούς προ­ϋ­φι­στά­με­νους του 1923 χωρίς εγκε­κρι­μέ­να όρια που οι άδειες θα βγαί­νουν σε δύο μήνες και κτί­ρια σε πε­ριο­χές με εγκε­κρι­μέ­νο πο­λε­ο­δο­μι­κό σχέ­διο που είναι κτη­μα­το­γρα­φη­μέ­νες, οι οποί­ες απο­κτούν το προ­νό­μιο της αυ­τό­μα­της έκ­δο­σης οι­κο­δο­μι­κών αδειών. Ολες οι άδειες θα εκ­δί­δο­νται ηλε­κτρο­νι­κά και θα αναρ­τώ­νται στο Δια­δί­κτυο, ενώ προ­βλέ­πε­ται και δειγ­μα­το­λη­πτι­κός έλεγ­χος στο 30%.

Τι θα πλη­ρώ­σουν οι πο­λί­τες

Με­γά­λη αλ­λα­γή που φέρ­νει ο νόμος είναι η μεί­ω­ση κατά 50% του πα­ρα­βό­λου που δια­μορ­φώ­νε­ται στα 250 ευρώ μέχρι 100 τ.μ. Το κό­στος ανε­βαί­νει έως και τα 10.000 ευρώ για επι­φά­νεια με­γα­λύ­τε­ρη των 5.000 τ.μ. Μα­κρο­χρό­νια άνερ­γοι και δι­καιού­χοι του Κοι­νω­νι­κού Ει­σο­δή­μα­τος Αλ­λη­λεγ­γύ­ης θα κα­τα­βά­λουν το 30% και 20% αντί­στοι­χα του ενιαί­ου ει­δι­κού προ­στί­μου. Επι­πλέ­ον, τα δύο πρώτα έτη από την υπο­βο­λή της δή­λω­σης ανα­στέλ­λε­ται γι’ αυ­τούς η κα­τα­βο­λή των δό­σε­ων. Αντί­στοι­χα, το 15% του προ­στί­μου θα κα­τα­βά­λουν άτομα με πο­σο­στό ανα­πη­ρί­ας 80%, το 20% οι πο­λύ­τε­κνοι και το 30% οι τρί­τε­κνοι για την κύρια κα­τοι­κία τους.

Οσο πιο παλιά, τόσο πιο φθηνά. Το 15% του προ­στί­μου θα πλη­ρώ­σουν ακί­νη­τα που προ­ϋ­φί­στα­νται του 1983 και 250 ευρώ όλα όσα ανε­γέρ­θη­καν προ του 1975. Για αυ­θαι­ρε­σί­ες της πε­ριό­δου 1983-1993 κα­τα­βάλ­λε­ται πο­σο­στό 60% του ενιαί­ου ει­δι­κού προ­στί­μου, ενώ για κα­τα­σκευ­ές της πε­ριό­δου 1993-2003 κα­τα­βάλ­λε­ται πο­σο­στό 80% του ενιαί­ου ει­δι­κού προ­στί­μου. Η από­δει­ξη του χρό­νου κα­τα­σκευ­ής, ανέ­γερ­σης ή αλ­λα­γής χρή­σης γί­νε­ται με αε­ρο­φω­το­γρα­φία.

Πού σκο­ντά­φτει η Τρά­πε­ζα Γης

Το νο­μο­σχέ­διο επα­να­φέ­ρει τον θεσμό της Τρά­πε­ζας Γης, η οποία θα έχει ψη­φια­κή μορφή και θα δια­χει­ρί­ζε­ται το σύ­νο­λο των δι­καιω­μά­των με­τα­φο­ράς Συ­ντε­λε­στή Δό­μη­σης (Σ.Δ.), το αντάλ­λαγ­μα δη­λα­δή που απο­κτά κά­ποιος από την αδυ­να­μία του να αξιο­ποι­ή­σει δια­τη­ρη­τέα μνη­μεία ή ακί­νη­τα που απαλ­λο­τριώ­θη­καν για κοι­νό­χρη­στους χώ­ρους ή που δεν είναι δυ­να­τόν να δο­μη­θούν για πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς λό­γους. Επι­πλέ­ον, θα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να εκ­δί­δει τί­τλους «Εξα­σφά­λι­σης Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού Ισο­ζυ­γί­ου» με σκοπό την ορι­στι­κή εξαί­ρε­ση από την κα­τε­δά­φι­ση για με­γά­λες πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές πα­ρα­βά­σεις με υπερ­βά­σεις δό­μη­σης και κά­λυ­ψη άνω του 40%. Η πρό­βλε­ψη πα­ρου­σιά­ζει δύο σο­βα­ρές αδυ­να­μί­ες: για να λει­τουρ­γή­σει θα χρεια­στεί να ορι­στούν Ζώνες Υπο­δο­χής Συ­ντε­λε­στή που θα απαι­τή­σουν πάνω από 5 χρό­νια για να θε­σμο­θε­τη­θούν, ενώ ερώ­τη­μα πα­ρα­μέ­νει η εξεύ­ρε­ση πόρων με τους οποί­ους θα απο­ζη­μιώ­νο­νται οι δι­καιού­χοι.

newmoney.gr