• Η εισαγγελική αξιολόγηση εισηγείται να μη γίνει κατηγορία για τα μέλη της δημοτικής επιτροπής και τον επιχειρηματία λόγω μη αποδεικνυόμενης γνώσης κρίσιμου εγγράφου, ενώ ζητά διαβίβαση αντιγράφων για διερεύνηση ευθυνών σε υπηρεσιακό επίπεδο και στον αρμόδιο αιρετό
Η υποβολή πρότασης στο Συμβούλιο Εφετών Δωδεκανήσου από τον Αντεισαγγελέα Εφετών Δωδεκανήσου επαναφέρει στο προσκήνιο μια υπόθεση που ξεκίνησε από ανώνυμη καταγγελία και εξελίχθηκε σε ποινική δικογραφία με επίκεντρο τη νομιμότητα λειτουργίας καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος στην παραλία της Λίνδου.
Η εισαγγελική πρόταση, δεν περιορίζεται σε μια τυπική αποτίμηση της δικογραφίας αλλά επιχειρεί να ξεκαθαρίσει ποιοι είχαν πραγματική αρμοδιότητα, ποιοι όφειλαν να ενημερώσουν, ποιοι τελικά ενημερώθηκαν και ποιο είναι το σημείο που σπάει η αλυσίδα της ευθύνης.
Από την ανώνυμη αναφορά στην ποινική δίωξη
Η υπόθεση πυροδοτήθηκε από ανώνυμη μηνυτήρια αναφορά που έθετε ερωτήματα για τη νομιμότητα της λειτουργίας του καταστήματος στην παραλία. Ακολούθησε προκαταρκτική εξέταση και, μετά την ολοκλήρωσή της, ασκήθηκε ποινική δίωξη για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία σε βάρος 11 μελών της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του Δήμου, καθώς και για ηθική αυτουργία κατά συρροή σε βάρος του επιχειρηματία που εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης του καταστήματος. Η δικογραφία διαβιβάστηκε στο επίπεδο του Εφετείου λόγω ειδικής αρμοδιότητας που συνδέεται με την επαγγελματική ιδιότητα ενός εκ των εμπλεκομένων ως δικηγόρου.
Το χρονικό σημείο που προβάλλεται ως κρίσιμο για την κατηγορία είναι η 25/11/2021, ημερομηνία στην οποία το κατηγορητήριο τοποθετεί την παράλειψη συγκεκριμένης ενέργειας, δηλαδή τη μη ανάκληση άδειας λειτουργίας και τη μη σφράγιση του καταστήματος εντός προθεσμίας από τη γνώση παράβασης πολεοδομικών και χωροταξικών διατάξεων, με σκοπό την παροχή παράνομου οφέλους.
Το «βαρύ» δεδομένο της υπόθεσης και το ερώτημα της γνώσης
Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται ένα έγγραφο που φέρεται να συντάχθηκε στις 5/11/2021 από υπηρεσία επιθεώρησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το οποίο περιγράφει την ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών στέγασης σε χώρο αιγιαλού και παραλίας, με συγκεκριμένη αναφορά σε τσιμεντένιο οικίσκο περίπου 69 τμ και πλακόστρωτο δάπεδο με πέργκολα περίπου 130 τμ, συνολικής επιφάνειας 199 τμ. Στη δικογραφία παρατίθεται επίσης ότι για τις κατασκευές αυτές υπήρχε πρωτόκολλο κατεδάφισης και διοικητικής αποβολής ήδη από το 2010, καθώς και πρωτόκολλα αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης κοινοχρήστου χώρου σε μεταγενέστερο χρόνο.
Αυτό που αλλάζει τη στάθμιση, σύμφωνα με την πρόταση, δεν είναι η σοβαρότητα των καταγγελλόμενων παραβάσεων αλλά το αν αποδεικνύεται ότι η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής έλαβε γνώση του συγκεκριμένου εγγράφου. Η εισαγγελική εκτίμηση καταγράφει πως το επίμαχο έγγραφο δεν είχε αποδέκτη την Επιτροπή, αλλά άλλες υπηρεσίες και γραφεία του Δήμου που σχετίζονται με αδειοδοτήσεις και πολεοδομικές εφαρμογές. Από αυτό το σημείο και μετά, το ζήτημα μετατρέπεται από κατηγορία «παράλειψης» σε ζήτημα «διαδρομής εγγράφων» και υπηρεσιακής ενημέρωσης.
Τα προηγούμενα έτη και οι παράλληλες υπηρεσιακές κινήσεις
Η δικογραφία περιγράφει ένα μακρύ ιστορικό που προηγείται του 2021. Αναφέρεται αυτοψία το 2010 από κτηματική υπηρεσία, με διαπίστωση αυθαίρετης κατάληψης κοινοχρήστου χώρου αιγιαλού και παραλίας, καθώς και χρηματική αποτίμηση της αυθαίρετης χρήσης σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, καταγράφεται ότι ο Δήμος είχε χορηγήσει άδεια λειτουργίας το 2011 για επιχείρηση με αντικείμενο δραστηριότητας τύπου σνακ μπαρ θερινής περιόδου.
Στη συνέχεια, αναφέρονται διαπιστώσεις νέων αυθαίρετων εργασιών το 2018, με σήματα διακοπής εργασιών τόσο από την αρχαιολογική υπηρεσία όσο και από την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου. Η υπόθεση αποκτά επιπλέον βαρύτητα επειδή το κατάστημα φέρεται να βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου. Αργότερα, η αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία εμφανίζεται να ζητά ανάκληση της άδειας λειτουργίας, ενώ υπηρεσιακό γραφείο της δημοτικής ενότητας ενημερώνει την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής για ουσιώδη τροποποίηση των όρων λειτουργίας, προκειμένου η Επιτροπή να αποφασίσει για την τύχη της άδειας.
Εκεί, η Επιτροπή καταλήγει σε απόφαση μη ανάκλησης, με αιτιολογία που αποδίδεται στην αποκατάσταση των πρόσφατων αυθαιρεσιών. Η εισαγγελική ανάγνωση, όμως, ξεχωρίζει δύο επίπεδα: άλλο οι νεότερες παρεμβάσεις που μπορούν να αποκατασταθούν και άλλο η συνολική πολεοδομική και χωροταξική νομιμότητα του κτιριακού κελύφους και της κατάληψης του αιγιαλού, που εμφανίζεται να έχει απασχολήσει τις αρχές ήδη από το 2010.
Η εισαγγελική πρόταση καταλήγει ότι δεν προκύπτει από κανένα αποδεικτικό στοιχείο πως τα 11 πρόσωπα που αποδίδονται ως μέλη της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής έλαβαν γνώση του εγγράφου της 5/11/2021 και, άρα, δεν θεμελιώνεται η κατηγορία ότι παρέλειψαν εντός της νόμιμης προθεσμίας να ανακαλέσουν την άδεια λειτουργίας και να διατάξουν σφράγιση. Με άλλα λόγια, το κρίσιμο στοιχείο της «γνώσης» δεν αποδεικνύεται και χωρίς αυτό η παράλειψη δεν μπορεί να αποδοθεί ως συνειδητή παραβίαση υπηρεσιακού καθήκοντος με σκοπό την ωφέλεια τρίτου.
Στο ίδιο πλαίσιο, η πρόταση εισηγείται να μη γίνει κατηγορία και για τον επιχειρηματία για ηθική αυτουργία, ακριβώς επειδή η ηθική αυτουργία προϋποθέτει να έχει τελεστεί η βασική πράξη από τους φερόμενους ως αυτουργούς. Εφόσον δεν στοιχειοθετείται επαρκώς η παράβαση καθήκοντος των μελών της Επιτροπής, δεν «στέκεται» στην εισαγγελική αξιολόγηση η συνέχιση της κατηγορίας για υποκίνηση αυτής της πράξης.
Η μετατόπιση του φακού σε υπηρεσιακό επίπεδο και στον αρμόδιο αιρετό
Η πιο ουσιαστική πτυχή της πρότασης είναι η μετατόπιση του ενδιαφέροντος από το συλλογικό όργανο σε συγκεκριμένους κρίκους της υπηρεσιακής αλυσίδας. Η εισαγγελική εκτίμηση αναδεικνύει ως πιθανό πεδίο ποινικής διερεύνησης την παράλειψη κοινοποίησης του κρίσιμου εγγράφου προς την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής από τον προϊστάμενο του αρμόδιου τμήματος της δημοτικής ενότητας που χειρίζεται τις άδειες επιχειρήσεων, καθώς και από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο.
Η πρόταση προχωρά ένα βήμα πιο πέρα και διατυπώνει μια καθαρή συλλογιστική: αν η Επιτροπή είχε λάβει γνώση ότι το ακίνητο εμφανίζεται ως συνολικά παράνομο σε πολεοδομικό και χωροταξικό επίπεδο και ότι δεν πρόκειται μόνο για νεότερες ήσσονος σημασίας κατασκευές, τότε η απόφαση της Επιτροπής πιθανότατα θα ήταν διαφορετική και θα είχε οδηγήσει σε ανάκληση άδειας και σφράγιση. Αυτή η διατύπωση δεν λειτουργεί ως προειλημμένη κρίση, αλλά ως εξήγηση του γιατί η μη διαβίβαση του εγγράφου θεωρείται κομβική πράξη ή παράλειψη που αξίζει να ελεγχθεί.
Τι ζητείται να αποφασίσει το Συμβούλιο Εφετών Δωδεκανήσου
Στο διά ταύτα, η πρόταση προς το Συμβούλιο Εφετών Δωδεκανήσου είναι διπλή. Πρώτον, να αποφασιστεί ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία σε βάρος των 11 μελών της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία, καθώς και σε βάρος του επιχειρηματία για ηθική αυτουργία στην ίδια πράξη, για γεγονότα που τοποθετούνται στη Ρόδο στις 25/11/2021. Δεύτερον, να διαβιβαστούν αντίγραφα της δικογραφίας στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου ώστε να διερευνηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες του προϊσταμένου του αρμόδιου γραφείου αδειοδοτήσεων και του αρμόδιου αντιδημάρχου για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία, καθώς και να εξεταστεί σε αυτό το νέο πλαίσιο και η πιθανότητα ηθικής αυτουργίας από τον επιχειρηματία, με αναφορά σε χρόνο τέλεσης τον Νοέμβριο του 2021.
