Λη Μηναΐδη: Πρέπει να παραμένουμε σε εγρήγορση, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η Μεσαιωνική Πόλη θα παραμείνει μία ζωντανή πόλη

Με αφορ­μή τον ρόλο της στον OWHC μιλά για τη γνω­ρι­μία της με τον τότε πρί­γκι­πα Κά­ρο­λο, τον με­τέ­πει­τα πρό­ε­δρο της Ιν­δο­νη­σί­ας Τζόκο Γουι­ντό­ντο και τον πρώην γε­νι­κό γραμ­μα­τέα του ΟΗΕ Χα­βιέρ Πέρες ντε Κου­έ­γιαρ

Η Ρόδος, ως μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες Με­σαιω­νι­κές Πό­λεις της Ευ­ρώ­πης και μνη­μείο Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, έχει μακρά ιστο­ρία στη δια­χεί­ρι­ση της πο­λι­τι­στι­κής της ταυ­τό­τη­τας. Η συμ­με­το­χή της στον Ορ­γα­νι­σμό Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς (OWHC) της δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα να δι­κτυώ­νε­ται με άλλες ιστο­ρι­κές πό­λεις και να ανταλ­λάσ­σει καλές πρα­κτι­κές για τη δια­τή­ρη­ση και την ανά­πτυ­ξή της. Η κα Λη Μη­να­ΐ­δη έχει υπη­ρε­τή­σει για αρ­κε­τά χρό­νια ως συ­νε­πί­κου­ρη του δη­μάρ­χου Ρόδου και στη συ­νέ­χεια για πολλά χρό­νια ως σύμ­βου­λος του δη­μάρ­χου Ρόδου, σε θέ­μα­τα διε­θνών σχέ­σε­ων. Η ίδια ασχο­λή­θη­κε με τον Ορ­γα­νι­σμό Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς (OWHC) για πε­ρισ­σό­τε­ρα από 20 χρό­νια, αρ­χι­κά ως εκ­πρό­σω­πος του Δήμου Ρόδου και αρ­γό­τε­ρα ως πρό­ε­δρος της Ορ­γα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής του 7ου πα­γκό­σμιου συ­νε­δρί­ου του OWHC, το οποίο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Ρόδο το 2003.

Η συ­νερ­γα­σία της με τη γε­νι­κή γραμ­μα­τεία του OWHC, η οποία έχει την έδρα της στην πόλη του Κε­μπέκ, στον Κα­να­δά, συ­νε­χί­στη­κε με τον διο­ρι­σμό της ως συ­ντο­νί­στριας Ανά­πτυ­ξης και Ευ­ρω­παϊ­κών Έργων. Στη συ­νέ­χεια, η κ. Μη­να­ΐ­δη διε­τέ­λε­σε προ­σω­ρι­νή γε­νι­κή γραμ­μα­τέ­ας (Interim Secretary General) του OWHC τα έτη 2007 και 2008, ενώ στη συ­νέ­χεια κα­τεί­χε τη θέση της ανα­πλη­ρώ­τριας γε­νι­κής γραμ­μα­τέ­ας έως το 2020. Ανέ­λα­βε και πάλι εκ νέου, τη θέση της προ­σω­ρι­νής Γ.Γ. έως τον Οκτώ­βριο του 2021, υπη­ρε­τώ­ντας μετά σε με­τα­βα­τι­κό ρόλο ως σύμ­βου­λος του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα του ορ­γα­νι­σμού.

Το 2014 διο­ρί­στη­κε από το Συμ­βού­λιο της Ευ­ρώ­πης ως εκ­πρό­σω­πος του ορ­γα­νι­σμού στο Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο του Ευ­ρω­παϊ­κού Πο­λι­τι­στι­κού Κέ­ντρου των Δελ­φών, θέση που εξα­κο­λου­θεί να κα­τέ­χει.

Η κα Μη­να­ΐ­δη είναι ενερ­γό μέλος του Διε­θνούς Γυ­ναι­κεί­ου Συλ­λό­γου Αθη­νών (Women’s International Club of Athens) για σχε­δόν 30 χρό­νια, έχο­ντας υπη­ρε­τή­σει αρ­κε­τές θη­τεί­ες στο Εκτε­λε­στι­κό Συμ­βού­λιο και ως πρό­ε­δρος το 2021 και το 2022.

Στην πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δ» συ­ζη­τά­με για τις προ­σπά­θειες προ­στα­σί­ας της Με­σαιω­νι­κής Πόλης, τις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει, την ανά­γκη για ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και δια­τή­ρη­σης της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, τις ση­μα­ντι­κές στιγ­μές της Ρόδου στον OWHC, αλλά και τις προ­σω­πι­κό­τη­τες που γνώ­ρι­σε και χά­ρα­ξαν τις κα­λύ­τε­ρες εντυ­πώ­σεις στη μνήμη της.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

Δύο άν­θρω­ποι οι οποί­οι σή­κω­σαν πάρα πολύ ψηλά το θέμα της συμ­με­το­χής της Ρόδου στον OWHC (Ορ­γα­νι­σμός Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς) είναι ο πρώην δή­μαρ­χος Ρο­δί­ων Γιώρ­γος Γιαν­νό­που­λος που διε­τέ­λε­σε και πρό­ε­δρος του Ορ­γα­νι­σμού Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς κι εσείς κα Μη­να­ΐ­δη, ως ανα­πλη­ρώ­τρια γε­νι­κή γραμ­μα­τέ­ας. Τι μας έχει προ­σφέ­ρει αυτή η συμ­με­το­χή;

Η εγ­γρα­φή στον Κα­τά­λο­γο Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, κα Πα­μπρή, απο­τε­λεί μία πο­λύ­τι­μη διά­κρι­ση. Μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως κί­νη­τρο για τη δια­τή­ρη­ση ιστο­ρι­κών μνη­μεί­ων, την ανά­πτυ­ξη νέων οι­κο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των ή την ανα­βί­ω­ση πα­ρα­δο­σια­κών τε­χνών και χει­ρο­τε­χνιών, δη­μιουρ­γώ­ντας θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και έσοδα, καθώς και να ενι­σχύ­σει το αί­σθη­μα υπε­ρη­φά­νειας των κα­τοί­κων για την πο­λι­τι­στι­κή τους κλη­ρο­νο­μιά. Επι­πλέ­ον, πα­γκο­σμί­ως, η πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά απο­κτά ολο­έ­να και με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία ως μέσο προ­ώ­θη­σης ενός του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού.

Ωστό­σο, το κα­θε­στώς πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς συ­νο­δεύ­ε­ται από υπο­χρε­ώ­σεις που βα­ραί­νουν κυ­ρί­ως τις πό­λεις όπου βρί­σκο­νται αυτά τα ιστο­ρι­κά κέ­ντρα ή μνη­μεία. Η ανα­γνώ­ρι­ση αυτών των ευ­θυ­νών οδή­γη­σε στην ίδρυ­ση του Ορ­γα­νι­σμού Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς (OWHC) το 1993. Με τη γε­νι­κή γραμ­μα­τεία του στην πόλη του Κε­μπέκ και πέντε πε­ρι­φε­ρεια­κές γραμ­μα­τεί­ες πα­γκο­σμί­ως, ο OWHC ενώ­νει τις πό­λεις πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς, προ­ω­θώ­ντας τη συ­νερ­γα­σία τους και την ανταλ­λα­γή πλη­ρο­φο­ριών και τε­χνο­γνω­σί­ας σε θέ­μα­τα δια­τή­ρη­σης και δια­χεί­ρι­σης, ενι­σχύ­ο­ντας πα­ράλ­λη­λα το διε­θνές τους προ­φίλ.

Η απο­στο­λή του OWHC είναι να συμ­βά­λει στην ολι­στι­κή και βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη των μελών του μέσω πα­γκό­σμιων συ­νε­δρί­ων, πε­ρι­φε­ρεια­κών δια­σκέ­ψε­ων, ερ­γα­στη­ρί­ων και σε­μι­να­ρί­ων, καθώς και μέσω των έργων και προ­γραμ­μά­των του. Σε πολ­λές από τις συ­να­ντή­σεις μας, έχου­με επι­κε­ντρω­θεί στην πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά και τον του­ρι­σμό, καθώς και στις κοι­νές ευ­θύ­νες των το­πι­κών κοι­νω­νιών και των επι­σκε­πτών. Οι συ­ζη­τή­σεις έχουν πε­ρι­στρα­φεί γύρω από την ανά­γκη δια­τή­ρη­σης του το­πι­κού χα­ρα­κτή­ρα των ιστο­ρι­κών μας πό­λε­ων, τον πε­ριο­ρι­σμό του φαι­νο­μέ­νου του gentrification, την εν­στά­λα­ξη του σε­βα­σμού για την κλη­ρο­νο­μιά τόσο στους κα­τοί­κους όσο και στους επι­σκέ­πτες, καθώς και τον με­τρια­σμό των επι­πτώ­σε­ων του του­ρι­σμού κρουα­ζιέ­ρας στις πα­ρά­κτιες πό­λεις-μέλη μας.

Στις 3 Νο­εμ­βρί­ου 2018 με αφορ­μή την επέ­τειο 30 χρό­νων από την έντα­ξη της Ρόδου στα Μνη­μεία Πα­γκό­σμιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, στο Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου, βρέ­θη­καν μαζί με τον Γ.Γ. του OWHC Denis Ricard και δή­μαρ­χοι και εκ­πρό­σω­ποι πό­λε­ων (Βα­λέτ­τα, Κότορ, Ντου­μπρόβ­νικ, Σπλιτ, Κέρ­κυ­ρα, Λε­με­σός κ.α.) με στόχο τη δη­μιουρ­γία ενός Δι­κτύ­ου Λι­με­νι­κών Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς του OWHC για την προ­στα­σία και κα­λύ­τε­ρη δια­χεί­ρι­ση των Πό­λε­ων από θα­λάσ­σης. Προ­χώ­ρη­σε αυτό το Δί­κτυο;

Κατά το πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο του OWHC στην Κρα­κο­βία, Πο­λω­νία, τον Ιού­νιο του 2019, συ­νε­χί­στη­κε η συ­ζή­τη­ση που είχε ξε­κι­νή­σει στη Ρόδο. Ωστό­σο, η πε­ραι­τέ­ρω ανά­πτυ­ξη αυτής της πρω­το­βου­λί­ας δια­κό­πη­κε λόγω της παν­δη­μί­ας και των επι­πτώ­σε­ών της στον του­ρι­σμό, ιδιαί­τε­ρα στον του­ρι­σμό κρουα­ζιέ­ρας. Το θέμα δεν συ­μπε­ρι­λή­φθη­κε στην ημε­ρή­σια διά­τα­ξη του πα­γκό­σμιου συ­νε­δρί­ου του OWHC στην πόλη του Κε­μπέκ το 2022. Ωστό­σο, στο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο στην Κόρ­δο­βα της Ισπα­νί­ας τον Σε­πτέμ­βριο, ο δή­μαρ­χος του Ντου­μπρόβ­νικ πα­ρου­σί­α­σε διά­φο­ρα μέτρα που υιο­θέ­τη­σε η πόλη του για τη δια­σφά­λι­ση της ποιό­τη­τας ζωής της. Εκλέ­χθη­κε στο Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο και πρό­σφα­τα έμαθα ότι υπάρ­χουν συ­νε­χείς συ­ζη­τή­σεις για να δοθεί προ­τε­ραιό­τη­τα στις ανά­γκες των λι­με­νι­κών πό­λε­ων.

Η Ρόδος εντά­χθη­κε στον κα­τά­λο­γο Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO λόγω της Με­σαιω­νι­κής Πόλης. Ως εκτε­λε­στι­κό μέλος του OWHC και ως πο­λί­τη σας ικα­νο­ποιεί η ει­κό­να που πα­ρου­σιά­ζει το μνη­μείο; Θε­ω­ρεί­τε ότι χά­θη­κε πο­λύ­τι­μος χρό­νος σε αυτή την κα­τεύ­θυν­ση;

Δυ­στυ­χώς, πολ­λές επι­χει­ρή­σεις στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη δεν συμ­βάλ­λουν στην κα­τάλ­λη­λη πα­ρου­σί­α­ση ενός χώρου πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς. Επι­πλέ­ον, η ακα­τάλ­λη­λη έκ­θε­ση εμπο­ρευ­μά­των από κα­τα­στή­μα­τα επη­ρε­ά­ζει την ατμό­σφαι­ρα της πόλης. Πριν από με­ρι­κά χρό­νια, έκανα μία πα­ρου­σί­α­ση στην UNESCO στο Πα­ρί­σι, ως ομι­λή­τρια στο 4ο Σε­μι­νά­ριο της Έδρας της UNESCO στην Σορ­βόν­νη με θέμα «Πο­λι­τι­σμός, του­ρι­σμός και ανά­πτυ­ξη», πε­ρι­γρά­φο­ντας αυτήν την κα­τά­στα­ση. Υπήρ­ξε γε­νι­κή συμ­φω­νία ότι αυτή η ει­κό­να δεν είναι κα­τάλ­λη­λη για ένα μνη­μείο πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς. Η UNESCO δεν μπο­ρεί να επι­βά­λει κυ­ρώ­σεις, αλλά μπο­ρεί να συμ­βου­λεύ­ει τις αρχές να αντα­πο­κρι­θούν στις απαι­τή­σεις της συν­θή­κης για την προ­στα­σία της Πο­λι­τι­στι­κής και Φυ­σι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Ωστό­σο, η Ρόδος πρέ­πει να δια­τη­ρή­σει τη θέση της στη λίστα της UNESCO. Θα απαι­τού­σε ακραί­ες συν­θή­κες ή ενέρ­γειες για να τεθεί η εγ­γρα­φή μας στον κα­τά­λο­γο της πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς σε κίν­δυ­νο ή δια­γρα­φή. Θέλω να πι­στεύω ότι η Ρόδος δεν θα φτά­σει ποτέ σε αυτό το ση­μείο. Από εμάς εξαρ­τά­ται να απο­τρέ­ψου­με την υπο­βάθ­μι­ση της πόλης.

Θέ­λου­με μία Με­σαιω­νι­κή Πόλη ζω­ντα­νή, που να φι­λο­ξε­νεί ποι­κί­λες δρα­στη­ριό­τη­τες, αλλά πάντα με μέ­ρι­μνα για τον δι­πλα­νό, ανε­ξάρ­τη­τα αν είναι μό­νι­μος κά­τοι­κος, του­ρί­στας ή κα­τα­στη­μα­τάρ­χης. Και πράγ­μα­τι, τα τε­λευ­ταία χρό­νια εντός των τει­χών και κυ­ρί­ως σε αυτές τις πιο ήσυ­χες πε­ριο­χές υπήρ­ξε μία αύ­ξη­ση σε αριθ­μό κλι­νών, με ποιο­τι­κά μικρά ξε­νο­δο­χεία, που πολλά από αυτά είναι ανα­βαθ­μι­σμέ­νες πο­λυ­τε­λείς οι­κί­ες. Είναι ευ­τύ­χη­μα που όλο και πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες, που πραγ­μα­τι­κά εν­δια­φέ­ρο­νται για τη Μ.Π., μέ­νουν στο εσω­τε­ρι­κό της και δεν είναι επι­σκέ­πτες της μίας ημέ­ρας. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, αυτό που χρειά­ζε­ται είναι να βελ­τιώ­σου­με τις συν­θή­κες, ώστε αυτός ο ποιο­τι­κός του­ρι­σμός και η αντί­στοι­χη ευ­συ­νεί­δη­τη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα να μπο­ρούν να ευ­δο­κι­μούν, ενώ πα­ράλ­λη­λα και οι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι να μπο­ρούν να απο­λαμ­βά­νουν καλή ποιό­τη­τα ζωής σε κάθε ση­μείο της Με­σαιω­νι­κής Πόλης. Έχουν κα­τα­βλη­θεί πολ­λές προ­σπά­θειες για τη βελ­τί­ω­ση της πα­ρου­σί­α­σής της.

Πριν από με­ρι­κά χρό­νια, το Γρα­φείο της Με­σαιω­νι­κής Πόλης του Δήμου Ρόδου δη­μο­σί­ευ­σε ένα φυλ­λά­διο που πα­ρέ­χει στις επι­χει­ρή­σεις τις κα­τευ­θυ­ντή­ριες γραμ­μές για τη σωστή πα­ρου­σί­α­ση των εγκα­τα­στά­σε­ών τους. Το φυλ­λά­διο απει­κο­νί­ζει απο­δε­κτά και μη απο­δε­κτά πα­ρα­δείγ­μα­τα προ­σό­ψε­ων, τέ­ντες, φω­τι­στι­κά, ηλια­κές θερ­μά­στρες, κλι­μα­τι­στι­κά, στοι­χεία δια­χω­ρι­σμού, κυ­κλο­φο­ρια­κές και ηχη­τι­κές ρυ­πάν­σεις και οδη­γί­ες για πι­να­κί­δες και τι­μο­κα­τά­λο­γο ή πα­ρου­σί­α­ση μενού, ομπρέ­λες, κα­ρέ­κλες και τρα­πέ­ζια και εμπο­ρεύ­μα­τα. Το φυλ­λά­διο πε­ρι­λαμ­βά­νει επί­σης, τη διά­τα­ξη του δη­μό­σιου χώρου, σχε­τι­κά με τα όρια για τρα­πέ­ζια και κα­ρέ­κλες για κα­φε­τέ­ριες και εστια­τό­ρια, και τα όρια της προ­βο­λής εμπο­ρευ­μά­των για κα­τα­στή­μα­τα. Τα στε­λέ­χη του Γρα­φεί­ου της Με­σαιω­νι­κής Πόλης λοι­πόν έκα­ναν τη δου­λειά τους, κα­λύ­πτο­ντας όλες τις πτυ­χές της εμ­φά­νι­σης που θα έπρε­πε να έχουν οι επι­χει­ρή­σεις. Οι κα­τευ­θυ­ντή­ριες γραμ­μές βα­σί­στη­καν σε κα­νο­νι­σμούς που είχαν ήδη τεθεί σε ισχύ. Πριν από με­ρι­κά χρό­νια, σε μία πε­ρι­φε­ρεια­κή διά­σκε­ψη στην Τσε­χία, πα­ρου­σί­α­σα αυτό το εγ­χει­ρί­διο ως πα­ρά­δειγ­μα καλών πρα­κτι­κών, εντυ­πω­σιά­ζο­ντας τους συμ­με­τέ­χο­ντες. Οι εκ­πρό­σω­ποι της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης ζή­τη­σαν ένα αντί­γρα­φο για να δη­μιουρ­γή­σουν κάτι αντί­στοι­χο για την πόλη τους. Δυ­στυ­χώς, στη Ρόδο δεν έτυχε της ίδιας προ­σο­χής.

Έχετε συ­να­ντη­θεί με αμέ­τρη­τες προ­σω­πι­κό­τη­τες της πο­λι­τι­κής και του πο­λι­τι­σμού από την Ευ­ρώ­πη. Ποιες έχετε ξε­χω­ρί­σει;

Ως πα­γκό­σμιος ορ­γα­νι­σμός, ο OWHC μου έχει δώσει την ευ­και­ρία να τα­ξι­δέ­ψω και να γνω­ρί­σω προ­σω­πι­κό­τη­τες όχι μόνο από την Ευ­ρώ­πη, αλλά από όλο τον κόσμο. Πρό­σφα­τα με ρώ­τη­σαν σε πόσες χώρες έχω τα­ξι­δέ­ψει. Με τη λίστα των μελών του ΟΗΕ στο χέρι, υπο­λό­γι­σα ότι έχω επι­σκε­φθεί 76 χώρες σε όλες τις ηπεί­ρους. Από τις πολ­λές προ­σω­πι­κό­τη­τες που έχω γνω­ρί­σει, θα ανα­φέ­ρω μόνο τρεις.

Σε μία πε­ρι­φε­ρεια­κή διά­σκε­ψη της Γραμ­μα­τεί­ας μας για τη Βο­ρειο­δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη και τη Βό­ρεια Αμε­ρι­κή που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στο Εδιμ­βούρ­γο της Σκω­τί­ας, είχα την τιμή να γνω­ρί­σω τον τότε πρί­γκι­πα Κά­ρο­λο, ο οποί­ος ήταν ο κύ­ριος ομι­λη­τής μας. Με εντυ­πω­σί­α­σε το πάθος του για την πα­ρα­δο­σια­κή αρ­χι­τε­κτο­νι­κή και την πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά γε­νι­κό­τε­ρα. Ήταν επί­σης εξαι­ρε­τι­κά καλά ενη­με­ρω­μέ­νος. Όταν του είπα ότι κα­τά­γο­μαι από τη Ρόδο, με κοί­τα­ξε και με ρώ­τη­σε: «Οι νέοι μας συ­μπε­ρι­φέ­ρο­νται κα­λύ­τε­ρα τώρα;» Ήταν λίγα χρό­νια μετά την «κρίση των Βρε­τα­νών χού­λι­γκαν» στο Φα­λη­ρά­κι.

Σε μία πε­ρι­φε­ρεια­κή διά­σκε­ψη Ασίας-Ει­ρη­νι­κού στη Σου­ρα­κάρ­τα της Ιν­δο­νη­σί­ας, είχα την ευ­και­ρία να συ­να­ντή­σω τον δή­μαρ­χο, κ. Τζόκο Γουι­ντό­ντο, τον οποίο είχα γνω­ρί­σει προη­γου­μέ­νως στο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριό μας στο Καζάν της Ρω­σι­κής Ομο­σπον­δί­ας. Είναι μία εξαι­ρε­τι­κή προ­σω­πι­κό­τη­τα που με­τέ­τρε­ψε τη Σου­ρα­κάρ­τα από μία πόλη γε­μά­τη δια­φθο­ρά σε ένα ζω­ντα­νό πο­λι­τι­στι­κό κέ­ντρο, φρο­ντί­ζο­ντας πα­ράλ­λη­λα για τις κα­θη­με­ρι­νές ανά­γκες των πο­λι­τών. Στη συ­νέ­χεια, έγινε κυ­βερ­νή­της της Τζα­κάρ­τα και αρ­γό­τε­ρα υπη­ρέ­τη­σε για δέκα χρό­νια ως πρό­ε­δρος της Ιν­δο­νη­σί­ας.

Ενώ συμ­βού­λευα την πόλη του Κού­σκο στο Περού, η οποία θα φι­λο­ξε­νού­σε το 8ο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο του OWHC, είχα την τιμή να συ­να­ντή­σω και να συ­ζη­τή­σω τις προ­ε­τοι­μα­σί­ες για το συ­νέ­δριο με τον πρώην γε­νι­κό γραμ­μα­τέα του ΟΗΕ, Χα­βιέρ Πέρες ντε Κου­έ­γιαρ, ο οποί­ος υπη­ρέ­τη­σε επί­σης ως πρω­θυ­πουρ­γός του Περού και, στο τέλος της κα­ριέ­ρας του, ως πρέ­σβης του Περού στη Γαλ­λία και μό­νι­μος αντι­πρό­σω­πος του Περού στην UNESCO. Όταν του συ­στή­θη­κα ως Ελ­λη­νί­δα, άρ­χι­σε να μου μι­λά­ει στα ελ­λη­νι­κά. Έμει­να έκ­πλη­κτη. Μου εξή­γη­σε ότι, ως εκ­πρό­σω­πος του Περού στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ, ήταν πρό­ε­δρός του κατά τη διάρ­κεια του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος στην Κύπρο τον Ιού­λιο του 1974. Στη συ­νέ­χεια, διο­ρί­στη­κε ει­δι­κός αντι­πρό­σω­πος του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα στην Κύπρο – θέση που δια­τή­ρη­σε για δύο χρό­νια.

Ποιες εκτι­μά­τε ότι ήταν οι πιο ση­μα­ντι­κές στιγ­μές του Ορ­γα­νι­σμού και σε τι ζη­τή­μα­τα πέραν από τη βα­σι­κή δια­χεί­ρι­ση -που απαι­τεί όμως με­γά­λα κον­δύ­λια- κι­νεί­ται η ατζέ­ντα;

Το 1991, ο δή­μαρ­χος της πόλης του Κε­μπέκ προ­σκά­λε­σε τους δη­μάρ­χους των πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς σε μια συ­νά­ντη­ση στην πόλη του για να συ­ζη­τή­σουν την πι­θα­νό­τη­τα δη­μιουρ­γί­ας ενός δι­κτύ­ου. Συμ­με­τεί­χαν 41 εκ­πρό­σω­ποι, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του τότε προ­έ­δρου του Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου Ρόδου, Φώτη Κω­στό­που­λου. Δύο χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, στη Φεζ του Μα­ρό­κου, υπο­γρά­φη­κε ο Χάρ­της του OWHC, με τη Ρόδο ως ιδρυ­τι­κό μέλος. Αυτή η συ­νά­ντη­ση πυ­ρο­δό­τη­σε τη δη­μιουρ­γία του πα­γκό­σμιου δι­κτύ­ου που γνω­ρί­ζου­με σή­με­ρα. Για τη Ρόδο, οι πιο ση­μα­ντι­κές στιγ­μές ήταν το 6ο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο στην Που­έ­μπλα του Με­ξι­κού, όταν εκλε­γή­κα­με για να φι­λο­ξε­νή­σου­με το επό­με­νο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο, και φυ­σι­κά το 7ο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε εδώ στη Ρόδο. Το συ­νέ­δριο ήταν εξαι­ρε­τι­κά επι­τυ­χη­μέ­νο, ο δή­μαρ­χός μας, Γιώρ­γος Γιαν­νό­που­λος, εκλέ­χθη­κε πρό­ε­δρος και η Ρόδος ανα­δεί­χθη­κε στη διε­θνή σκηνή της πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς.

Όσον αφορά την ατζέ­ντα του OWHC, πριν από το 17ο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο στην Κόρ­δο­βα της Ισπα­νί­ας, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν μία σειρά προ­κα­ταρ­κτι­κών συ­να­ντή­σε­ων με­τα­ξύ των πό­λε­ων-μελών, όπου ορί­στη­καν συ­γκε­κρι­μέ­νες αρχές που κα­θο­δή­γη­σαν τις συ­ζη­τή­σεις του συ­νε­δρί­ου. Οι ιστο­ρι­κές συ­νοι­κί­ες απο­τε­λούν το θε­μέ­λιο των πό­λε­ων μας και δια­μόρ­φω­σαν την ταυ­τό­τη­τά τους. Ωστό­σο, ως ζω­ντα­νές οντό­τη­τες, οι ιστο­ρι­κές πό­λεις πρέ­πει να προ­σαρ­μό­ζο­νται συ­νε­χώς για να πα­ρα­μεί­νουν η βάση της μελ­λο­ντι­κής ανά­πτυ­ξης του αστι­κού τους συ­νό­λου. Είναι ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας η εξέ­λι­ξή τους στον σύγ­χρο­νο κόσμο να σέ­βε­ται την ανά­γκη δια­τή­ρη­σης της κα­τοι­κη­σι­μό­τη­τάς τους, αλλά και την κλη­ρο­νο­μιά τους ως ανα­ντι­κα­τά­στα­το πόρο για τη δια­σφά­λι­ση μίας καλής ποιό­τη­τας ζωής για όλους. Οι πα­ρεμ­βά­σεις σε αυτές τις πε­ριο­χές πρέ­πει να δια­τη­ρούν την ακε­ραιό­τη­τα και την αυ­θε­ντι­κό­τη­τα του χώρου, ενώ ταυ­τό­χρο­να να ανα­ζω­ο­γο­νούν τις λει­τουρ­γί­ες που συ­νυ­πάρ­χουν στις ιστο­ρι­κές συ­νοι­κί­ες και, σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις, να επα­νε­φευ­ρί­σκουν τη λει­τουρ­γι­κό­τη­τά τους. Είναι απα­ραί­τη­το να κα­τα­στή­σου­με τις ιστο­ρι­κές πό­λεις βιώ­σι­μες για τον το­πι­κό πλη­θυ­σμό, ενώ πα­ράλ­λη­λα να προ­σφέ­ρου­με μία θε­τι­κή εμπει­ρία στους επι­σκέ­πτες.

Εδώ στη Ρόδο, πραγ­μα­το­ποιού­νται εκτε­τα­μέ­νες πα­ρεμ­βά­σεις σε πολλά μνη­μεια­κά συ­γκρο­τή­μα­τα της Με­σαιω­νι­κής Πόλης, τα οποία έχουν απο­κτή­σει νέους ρό­λους, κυ­ρί­ως κοι­νω­νι­κής φύσης, εν­σω­μα­τώ­νο­ντάς τα στη σύγ­χρο­νη ζωή της Ρόδου. Υπάρ­χουν εντυ­πω­σια­κοί χώροι για ποι­κί­λες εκ­δη­λώ­σεις, οι οποί­οι λει­τουρ­γούν ως εφαλ­τή­ριο για τον πο­λι­τι­στι­κό του­ρι­σμό. Ωστό­σο, πρέ­πει να πα­ρα­μέ­νου­με σε εγρή­γορ­ση ώστε να δια­σφα­λί­σου­με ότι η Μ. Πόλη θα πα­ρα­μεί­νει μία ζω­ντα­νή πόλη. Μου έρ­χε­ται στο μυαλό μία ανα­λο­γία που πα­ρου­σιά­στη­κε από την πόλη της Μπριζ, στο Βέλ­γιο, στο συ­μπό­σιο μας στην Κόρ­δο­βα. Πρό­τει­ναν ότι μπο­ρού­με να θε­ω­ρή­σου­με την υλική κλη­ρο­νο­μιά – την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή μας κλη­ρο­νο­μιά – ως το σώμα, την άυλη κλη­ρο­νο­μιά – τις πα­ρα­δό­σεις, τα έθιμα, ακόμα και τη γα­στρο­νο­μία μας – ως την ψυχή, και τις κοι­νό­τη­τες ως το πνεύ­μα. Αυτά τα τρία συ­στα­τι­κά της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς είναι αδιαί­ρε­τα, το ένα συ­μπλη­ρώ­νει το άλλο και μαζί δη­μιουρ­γούν το πε­ρι­βάλ­λον στο οποίο οι το­πι­κές κοι­νό­τη­τες μπο­ρούν να ευ­η­με­ρή­σουν και οι επι­σκέ­πτες να βιώ­σουν και να εκτι­μή­σουν πλή­ρως τον πο­λι­τι­σμό των οι­κο­δε­σπο­τών τους.

Τον πε­ρα­σμέ­νο Σε­πτέμ­βριο συμ­με­τεί­χα­τε κι εσείς με την εμπει­ρία και την τε­χνο­γνω­σία σας, στο 17ο πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο του OWHC στην Κόρ­δο­βα της Ισπα­νί­ας, στο οποίο έλαβε μέρος η Ρόδος με απο­στο­λή κι επι­κε­φα­λής τον δή­μαρ­χο Αλ. Κο­λιά­δη. Πώς θα κα­λύ­ψου­με το κενό της απου­σί­ας μας;

Ήμουν εν­θου­σια­σμέ­νη που η Ρόδος είχε για άλλη μία φορά μία δυ­να­μι­κή πα­ρου­σία σε ένα πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο του OWHC, με την αντι­προ­σω­πεία να δεί­χνει με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον για τη δι­κτύ­ω­ση και να πα­ρα­κο­λου­θεί με προ­σο­χή τις συ­νε­δρί­ες του συ­μπο­σί­ου στην Κόρ­δο­βα. Ο δή­μαρ­χός μας, Αλέ­ξαν­δρος Κο­λιά­δης, έκανε εξαι­ρε­τι­κή εντύ­πω­ση στους συμ­με­τέ­χο­ντες. Η ευ­χέ­ρειά του σε πολ­λές γλώσ­σες και, λόγω του επαγ­γέλ­μα­τός του, η βαθιά γνώση της ιστο­ρί­ας και της σχέ­σης της με την πο­λι­τι­στι­κή μας κλη­ρο­νο­μιά, απο­τέ­λε­σαν τε­ρά­στια πλε­ο­νε­κτή­μα­τα στη συμ­με­το­χή του στις συ­ζη­τή­σεις των πάνελ. Ο δή­μαρ­χος της Κόρ­δο­βα, ο οποί­ος μί­λη­σε αμέ­σως μετά τον δή­μαρ­χο Ρόδου στην τε­λε­τή λήξης, ανα­φέρ­θη­κε τέσ­σε­ρις φορές σε όσα είχε πει ο κ. Κο­λιά­δης. Ο κ. Κο­λιά­δης πρό­τει­νε επί­σης η Ρόδος να φι­λο­ξε­νή­σει το πα­γκό­σμιο συ­νέ­δριο του 2028.

Όπως είπε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας μας, Mikhael De Thyse: «Η Ρόδος επέ­στρε­ψε!»