1.1.2024: Επέρχονται καταλυτικές ανατροπές στη διοίκηση των Δήμων

Οι αρμο­διό­τη­τες στους αντι­δη­μάρ­χους, η λει­τουρ­γία των δημο­τι­κών συμ­βου­λίων και τι θα γίνει με τις επι­τρο­πές

Από την 1η Ιανουα­ρίου 2024 ο τρόπος που λει­τουρ­γού­σαν μέχρι σήμερα οι δήμοι αλλάζει. Οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις που εισάγει στη λει­τουρ­γία τους ο ν. 5056/2023 δεν αφήνει περι­θώ­ρια στις νέες δημο­τι­κές αρχές να ανα­βά­λουν ούτε για μια μέρα την προ­σαρ­μογή της λει­τουρ­γίας των δημο­τι­κών υπη­ρε­σιών στις νέες απαι­τή­σεις.

Στόχος του νέου μεταρ­ρυθ­μι­στι­κού προ­γράμ­μα­τος είναι η ενί­σχυση του κεντρι­κού ελέγχου στις δημο­τι­κές δομές, με την κατάρ­γηση των δια­φό­ρων δημο­τι­κών νομικών προ­σώ­πων και κοι­νω­φε­λών επι­χει­ρή­σεων που μέχρι σήμερα λει­τουρ­γούν έξω από τον έλεγχο του κεντρι­κού δημο­τι­κού μηχα­νι­σμού, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται. Η κατάρ­γηση τους θα έχει συνέ­πεια τη μετα­φορά στις κεντρι­κές υπη­ρε­σίες των δήμων 14.000 υπαλ­λή­λων, που υπη­ρε­τούν με οποια­δή­ποτε σχέση εργα­σίας στα νομικά πρόσωπα που παύουν να υπάρ­χουν από 31.12.2023. Η κίνηση αυτή έχει πολ­λα­πλές ωφέ­λειες σε προ­σω­πικό, πόρους και αρμο­διό­τη­τες, διότι δια­σφα­λί­ζει την καλύ­τερη δια­χεί­ριση και επι­τυγ­χά­νει οικο­νο­μίες κλί­μα­κος με την ενο­ποί­ηση των προ­μη­θειών. Σε επίπεδο προ­σω­πι­κού οι κεντρι­κές υπη­ρε­σίες των δήμων θα ενι­σχυ­θούν με έμπει­ρους υπαλ­λή­λους, χωρίς να παρα­βιά­ζε­ται ο κανόνας 1:1, με νέες προ­σλή­ψεις εκτός του ετήσιου προ­γραμ­μα­τι­σμού προ­σλή­ψεων του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου.

Μονι­μο­ποί­ηση

Το μετα­φε­ρό­μενο προ­σω­πικό θα εντα­χθεί σε αντί­στοι­χες θέσεις, με βάση την ειδι­κό­τητα και το αντι­κεί­μενο εργα­σίας του. Από τους 14.000 εργα­ζό­με­νους στα Νομικά Πρόσωπα Δημο­σίου Δικαίου οι 6.500 είναι εργα­ζό­με­νοι ορι­σμέ­νου χρόνου, για τους οποίους, εφόσον καλύ­πτουν πάγιες και διαρ­κείς ανάγκες, «ανοίγει» ο δρόμος της μονι­μο­ποί­η­σης μέσω μοριο­δό­τη­σης.

Μόνο οι σχο­λι­κές επι­τρο­πές, ως νομικά πρόσωπα, συνε­χί­ζουν να λει­τουρ­γούν έως τις 30 Ιουνίου 2024, δηλαδή μέχρι τη λήξη της σχο­λι­κής χρονιάς 2023-2024. Από εκείνη τη μέρα παύει και η λει­τουρ­γία των Πρω­το­βάθ­μιων και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιων Σχο­λι­κών Επι­τρο­πών, των οποίων οι αρμο­διό­τη­τες περνούν στις αντί­στοι­χες διευ­θύν­σεις των δήμων. Τα χρήματα που θέλει ένα σχολείο για θέρ­μανση ή για βελ­τί­ωση του σχο­λι­κού κτηρίου θα τα δια­χει­ρί­ζε­ται ο δήμος κεντρικά και όχι η Σχολική Επι­τροπή. Συστή­νε­ται πάγια προ­κα­τα­βολή με δια­χει­ρι­στή τον διευ­θυ­ντή κάθε σχο­λι­κής μονάδας για τη στήριξη της λει­τουρ­γίας της. Τα έξοδα για πετρέ­λαιο, για επι­σκευές και συντή­ρηση θα προ­βλέ­πο­νται εφεξής στον ενιαίο δημο­τικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Ελεγχος

Στη θέση των διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων των ΝΠΔΔ και των κοι­νω­φε­λών επι­χει­ρή­σεων που καταρ­γού­νται, προ­βλέ­πε­ται η σύσταση άμισθων επι­τρο­πών που θα ασκούν επο­πτικό έλεγχο στις μετα­φε­ρό­με­νες δράσεις.

Πέρα όμως από το προ­σω­πικό και τις αρμο­διό­τη­τες που μετα­φέ­ρο­νται στον κεντρικό κορμό των δήμων, που θα έπρεπε να έχουν μετα­φερ­θεί από χρόνια, επέρ­χο­νται και μια σειρά άλλων αλλαγών:

• Οι αντι­δή­μαρ­χοι πρέπει να προ­έρ­χο­νται απο­κλει­στικά από την παρά­ταξη του δημάρ­χου, η οποία δια­θέ­τει πλέον πλειο­ψη­φία 3/5 στο δημο­τικό συμ­βού­λιο. Μέχρι σήμερα μπο­ρούσε να γίνει αντι­δή­μαρ­χος και δημο­τι­κός σύμ­βου­λος ο οποίος ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε, αλλά δεν προ­σχώ­ρησε στην παρά­ταξη της διοί­κη­σης.

• Οι αντι­δή­μαρ­χοι δεν έχουν εκ του νόμου ορι­σμένη θητεία και μπορεί ο διο­ρι­σμός τους να ανα­κλη­θεί από τον δήμαρχο οπο­τε­δή­ποτε.

• Το προ­ε­δρείο του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου συγκρο­τεί­ται από τους δημο­τι­κούς συμ­βού­λους που υπο­δει­κνύει ο επι­κε­φα­λής κάθε παρά­τα­ξης και η ψηφο­φο­ρία παύει να είναι μυστική και γίνεται φανερή.

• Δεν μπορεί να δια­γρα­φεί ο επι­κε­φα­λής μιας δημο­τι­κής παρά­τα­ξης από τα μέλη της, διότι δια­θέ­τει την άμεση λαϊκή νομι­μο­ποί­ηση για την εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος που εξήγ­γειλε, το οποίο και «εγκρί­θηκε» από την τοπική κοι­νω­νία με το εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα της κάλπης.

•Ο δημο­τι­κός σύμ­βου­λος που δια­φω­νεί με την παρά­ταξή του και ανε­ξαρ­τη­το­ποιεί­ται στη διάρ­κεια της δημο­τι­κής θητείας θεω­ρεί­ται έκπτω­τος από όλες τις θέσεις που κατείχε στα συλ­λο­γικά όργανα, τις επι­τρο­πές και τα συμ­βού­λια. Αν είναι αντι­δή­μαρ­χος, θα πρέπει να παραι­τη­θεί.

• Περιο­ρί­ζε­ται η υπο­χρε­ω­τική διά ζώσης διε­ξα­γωγή της συνε­δρί­α­σης του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου σε μία φορά τον μήνα και ενθαρ­ρύ­νε­ται η τηλε­διά­σκεψη.

• Καταρ­γεί­ται η έντυπη ενη­μέ­ρωση των μελών του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου και καθιε­ρώ­νε­ται απο­κλει­στικά η ηλε­κτρο­νική, με υπο­χρε­ω­τική ελά­χι­στη προ­θε­σμία δύο ημερών για την ενη­μέ­ρωσή τους για τα θέματα των συνε­δριά­σεων του.

• Μόνο η απόλυτη πλειο­ψη­φία των μελών του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου μπορεί να εγκρί­νει τη συζή­τηση εκτός ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης θεμάτων με τη δια­δι­κα­σία του κατε­πεί­γο­ντος.

• Κάθε δίμηνο συνέρ­χε­ται σε ειδική συνε­δρί­αση το δημο­τικό συμ­βού­λιο και οι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι ασκούν έλεγχο στα όσα έπραξε το διά­στημα αυτό η δημο­τική αρχή. Ο έλεγχος μπορεί να αφορά έως και 10 θέματα σε κάθε συνε­δρί­αση.

• Καταρ­γού­νται η Οικο­νο­μική Επι­τροπή και η Επι­τροπή Ποιό­τη­τας Ζωής και στη θέση τους δημιουρ­γεί­ται η Δημο­τική Επι­τροπή.

• Καθιε­ρώ­νο­νται δείκτες ποιό­τη­τας και παρα­κο­λού­θη­σης των επι­δό­σεων των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης με ανοιχτά δια­θέ­σιμα δεδο­μένα σε όλους τους πολίτες και επι­βρά­βευση των απο­δο­τι­κό­τε­ρων.

• Μόνο οι δήμοι θα είναι υπεύ­θυ­νοι για την καθα­ριό­τητα στους δρόμους για τους οποίους είχε ευθύνη, μέχρι τώρα, η περι­φέ­ρεια και παράλ­ληλα μετα­φέ­ρο­νται κον­δύ­λια έως 2% από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των περι­φε­ρειών στους δήμους. Ολες αυτές οι αλλαγές θέτουν πολύ υψηλά τον πήχυ για τις νέες δημο­τι­κές αρχές και ιδιαί­τερα για εκείνες που θα ανα­λά­βουν πρώτη φορά το τιμόνι του δήμου.