Τι αλλάζει από σήμερα με τις άδειες για εργαζόμενους γονείς και φροντιστές

Σε εφαρ­μο­γή τέ­θη­καν οι δια­τά­ξεις του νόμου 4808/2021 για την «Προ­στα­σία της Ερ­γα­σί­ας» που θε­σπί­ζουν νέες άδειες για τους ερ­γα­ζό­με­νους γο­νείς και φρο­ντι­στές.

Σύμ­φω­να με εγκύ­κλιο του Yπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων που εκ­δό­θη­κε σή­με­ρα, οι πα­τέ­ρες παι­διών που γεν­νή­θη­καν από τις 19 Ιου­νί­ου 2021 (ημε­ρο­μη­νία δη­μο­σί­ευ­σης του νόμου στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βέρ­νη­σης) και μετά, δι­καιού­νται να λά­βουν άδεια πα­τρό­τη­τας διάρ­κειας 14 ημε­ρών ενώ από την ίδια ημε­ρο­μη­νία ενερ­γο­ποιεί­ται η επι­δό­τη­ση από τον ΟΑΕΔ για τις γο­νι­κές άδειες.

Η εγκύ­κλιος πα­ρέ­χει διευ­κρι­νί­σεις και οδη­γί­ες για την χο­ρή­γη­ση των νέων αδειών σε γο­νείς και φρο­ντι­στές, με­τα­ξύ άλλων για την άδεια πα­τρό­τη­τας, τις γο­νι­κές άδειες, την άδεια φρο­ντι­στή, το δι­καί­ω­μα απου­σί­ας για λό­γους ανω­τέ­ρας βίας, τις ευ­έ­λι­κτες ρυθ­μί­σεις ερ­γα­σί­ας για γο­νείς, την επέ­κτα­ση στην υιο­θε­σία σει­ράς αδειών που δι­καιού­νται οι φυ­σι­κές μη­τέ­ρες. Η εγκύ­κλιος πε­ρι­λαμ­βά­νει ακόμη επε­ξη­γή­σεις για την προ­στα­σία από την από­λυ­ση, γο­νέ­ων που ζή­τη­σαν ή έλα­βαν τις άδειες αυτές καθώς και για το κα­θε­στώς ελέγ­χου εφαρ­μο­γής των νέων δια­τά­ξε­ων.

Σε δή­λω­σή του ο υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων Κω­στής Χα­τζη­δά­κης επι­ση­μαί­νει: «Ο νόμος για την Προ­στα­σία της Ερ­γα­σί­ας τί­θε­ται σε εφαρ­μο­γή. Με τις ρυθ­μί­σεις για τις νέες άδειες που δι­καιού­νται γο­νείς και φρο­ντι­στές γί­νο­νται ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα για τη συμ­φι­λί­ω­ση της επαγ­γελ­μα­τι­κής με την οι­κο­γε­νεια­κή ζωή. Μέσα στον Ιού­λιο θα εκ­δο­θεί η πλειο­νό­τη­τα των Υπουρ­γι­κών Απο­φά­σε­ων που προ­βλέ­πει ο νόμος για την Προ­στα­σία της Ερ­γα­σί­ας και μέχρι το Σε­πτέμ­βριο θα έχουν κλεί­σει σχε­δόν όλα τα θέ­μα­τα. Πα­ράλ­λη­λα, θα προ­χω­ρή­σουν οι δύο με­γά­λες πα­ρεμ­βά­σεις, δη­λα­δή η Ψη­φια­κή Κάρτα Ερ­γα­σί­ας και η νέα Ανε­ξάρ­τη­τη Διοι­κη­τι­κή Αρχή Επι­θε­ώ­ρη­ση Ερ­γα­σί­ας».

Οι νέες άδειες που θε­σμο­θε­τού­νται ή επε­κτεί­νο­νται έχουν ως εξής:

– Άδεια πα­τρό­τη­τας, 14 ημέ­ρες με απο­δο­χές: Η άδεια αυτή χο­ρη­γεί­ται συ­νο­λι­κά ή τμη­μα­τι­κά σύμ­φω­να με την αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου ως εξής είτε:

α) είτε ο ερ­γα­ζό­με­νος λαμ­βά­νει δύο (2) ημέ­ρες άδειας πριν την ανα­με­νό­με­νη ημε­ρο­μη­νία το­κε­τού, προ­κει­μέ­νου να κα­λύ­πτο­νται οι ανά­γκες που συν­δέ­ο­νται με την εγκυ­μο­σύ­νη και τον το­κε­τό, οπότε στην πε­ρί­πτω­ση αυτή, οι υπό­λοι­πες δώ­δε­κα (12) ημέ­ρες, χο­ρη­γού­νται, συ­νο­λι­κά ή τμη­μα­τι­κά, άμεσα λόγω της γέν­νη­σης του τέ­κνου, εντός τριά­ντα (30) ημε­ρών από την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης είτε

β) χο­ρη­γεί­ται το σύ­νο­λο των ημε­ρών αδεί­ας μετά την ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης. Την άδεια δι­καιού­ται κάθε ερ­γα­ζό­με­νος πα­τέ­ρας, χωρίς καμία απο­λύ­τως προ­ϋ­πό­θε­ση και ανε­ξάρ­τη­τα από την οι­κο­γε­νεια­κή του κα­τά­στα­ση. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η άδεια πα­τρό­τη­τας με το προη­γού­με­νο κα­θε­στώς ήταν δύο ημέ­ρες. Σύμ­φω­να με με­τα­βα­τι­κή διά­τα­ξη, που εξει­δι­κεύ­ε­ται με την εγκύ­κλιο, όσοι πα­τέ­ρες έχουν λάβει τις δύο ημέ­ρες άδειας δι­καιού­νται τις επι­πλέ­ον (μέχρι 12) ημέ­ρες έως ότου συ­μπλη­ρω­θεί ένας μήνας από τη γέν­νη­ση του τέ­κνου.

– Γο­νι­κή άδεια διάρ­κειας 4 μηνών: χο­ρη­γεί­ται συ­νε­χό­με­να ή τμη­μα­τι­κά και για τους δύο γο­νείς με επί­δο­μα από τον ΟΑΕΔ για τους δύο πρώ­τους μήνες, ίσο με τον κα­τώ­τα­το μισθό. Μόνη προ­ϋ­πό­θε­ση είναι η επί 1 έτος απα­σχό­λη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου στον ίδιο ερ­γο­δό­τη. Αν υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά, οι γο­νείς έχουν δι­καί­ω­μα να πά­ρουν άδεια και για αυτά, εφό­σον από τη λήξη της άδειας που δό­θη­κε για το προη­γού­με­νο παιδί με­σο­λά­βη­σε ένας χρό­νος πραγ­μα­τι­κής απα­σχό­λη­σης στον ίδιο ερ­γο­δό­τη. Κατ’ εξαί­ρε­ση, γο­νείς δι­δύ­μων, τρι­δύ­μων ή και πε­ρισ­σό­τε­ρων πο­λύ­δυ­μων τέ­κνων δι­καιού­νται να λά­βουν τη γο­νι­κή άδεια για κάθε παιδί ξε­χω­ρι­στά, δια­κε­κομ­μέ­να ή και συ­νε­χό­με­να, χωρίς να με­σο­λα­βή­σει ένας χρό­νος πραγ­μα­τι­κής υπη­ρε­σί­ας. Σε πε­ρί­πτω­ση υιο­θε­σί­ας ή ανα­δο­χής τέ­κνου ηλι­κί­ας έως οκτώ ετών, η γο­νι­κή άδεια χο­ρη­γεί­ται από την έντα­ξη του παι­διού στην οι­κο­γέ­νεια. Έπει­τα από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου η γο­νι­κή άδεια μπο­ρεί να χο­ρη­γεί­ται εναλ­λα­κτι­κά με τη μορφή μειω­μέ­νου ημε­ρή­σιου ωρα­ρί­ου ή σε ημέ­ρες άδειας, χωρίς να θί­γε­ται το δι­καί­ω­μα του ερ­γα­ζό­με­νου να λάβει το επί­δο­μα γο­νι­κής άδειας. Σύμ­φω­να με με­τα­βα­τι­κή διά­τα­ξη, ο ΟΑΕΔ υπο­χρε­ού­ται να κα­τα­βά­λει το επί­δο­μα της γο­νι­κής άδειας και στους γο­νείς που έλα­βαν την άδεια με βάση το προη­γού­με­νο πλαί­σιο (που δεν προ­έ­βλε­πε επί­δο­μα) εφό­σον η άδεια αυτή δεν είχε λήξει στις 19 Ιου­νί­ου 2021, ημε­ρο­μη­νία που τέ­θη­κε σε ισχύ ο νέος νόμος.

– Άδεια φρο­ντι­στή: η άδεια (άνευ απο­δο­χών) χο­ρη­γεί­ται για την κά­λυ­ψη ση­μα­ντι­κών ανα­γκών ή φρο­ντί­δας συγ­γε­νών ή άλλων προ­σώ­πων που κα­τοι­κούν στο ίδιο νοι­κο­κυ­ριό, για σο­βα­ρό ια­τρι­κό λόγο. Προ­ϋ­πό­θε­ση είναι η συ­μπλή­ρω­ση 6 μηνών ερ­γα­σί­ας και η διάρ­κεια της άδειας είναι έως 5 ημέ­ρες για κάθε ημε­ρο­λο­για­κό έτος.

– Θε­σμο­θε­τεί­ται δι­καί­ω­μα απου­σί­ας του γονέα ή φρο­ντι­στή έως δύο φορές το χρόνο και για μία ημέρα κάθε φορά για λό­γους ανω­τέ­ρας βίας (π.χ. ασθέ­νεια ή ατύ­χη­μα του παι­διού ή του προ­σώ­που που χρή­ζει φρο­ντί­δας η οποία βε­βαιώ­νε­ται με ια­τρι­κή γνω­μά­τευ­ση). Η άδεια είναι με απο­δο­χές.

-Γο­νείς παι­διών έως 12 ετών και φρο­ντι­στές δι­καιού­νται να ζη­τούν ευ­έ­λι­κτες ρυθ­μί­σεις ερ­γα­σί­ας (όπως τη­λερ­γα­σία, ευ­έ­λι­κτο ωρά­ριο ερ­γα­σί­ας ή με­ρι­κή απα­σχό­λη­ση) με προ­ϋ­πό­θε­ση ο ερ­γα­ζό­με­νος να έχει συ­μπλη­ρώ­σει έξι μήνες ερ­γα­σί­ας στον ίδιο ερ­γο­δό­τη.

Με άλλες δια­τά­ξεις του νόμου, εξο­μοιώ­νο­νται τα δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων που υιο­θε­τούν τέκνο έως οκτώ ετών με τις φυ­σι­κές μη­τέ­ρες (με­τα­γε­νέ­θλιο τμήμα της άδειας μη­τρό­τη­τας, ει­δι­κή πα­ρο­χή προ­στα­σί­ας της μη­τρό­τη­τας), θε­σπί­ζε­ται άδεια ερ­γα­ζο­μέ­νων γυ­ναι­κών για υπο­βο­λή σε με­θό­δους ια­τρι­κώς υπο­βοη­θού­με­νης ανα­πα­ρα­γω­γής, ενώ συ­μπλη­ρώ­νε­ται, κω­δι­κο­ποιεί­ται και βελ­τιώ­νε­ται το πλαί­σιο για τη χο­ρή­γη­ση σει­ράς αδειών που προ­έ­βλε­πε ήδη η νο­μο­θε­σία (όπως οι άδειες φρο­ντί­δας τέ­κνου, πα­ρα­κο­λού­θη­σης σχο­λι­κής επί­δο­σης, γάμου, προ­γεν­νη­τι­κών εξε­τά­σε­ων, ασθέ­νειας παι­διού, σο­βα­ρών νο­ση­μά­των, νο­ση­λεί­ας, κ.ά.)

Τέλος, προ­βλέ­πε­ται ρητά ότι η από­λυ­ση ερ­γα­ζό­με­νου, επει­δή ζή­τη­σε ή έλαβε άδεια ή ευ­έ­λι­κτη ρύθ­μι­ση απα­γο­ρεύ­ε­ται και είναι άκυρη ενώ σε πε­ρί­πτω­ση κα­ταγ­γε­λί­ας της σύμ­βα­σης ισχύ­ει η αντι­στρο­φή του βά­ρους της από­δει­ξης. Δη­λα­δή ο ερ­γο­δό­της θα πρέ­πει να απο­δεί­ξει στο δι­κα­στή­ριο ότι η από­λυ­ση έγινε για άλ­λους λό­γους.