Πασχάλης Τριλλίδης: Η Ρόδος δεν χρειάζεται να γίνει φθηνότερη, αλλά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία

Κύριε Τριλ­λίδη, βρι­σκό­μα­στε ακόμη μέσα στο καλο­καίρι, θα ήθελα την εκτί­μησή σας για την μέχρι τώρα πορεία της σεζόν και τις κρα­τή­σεις των επό­με­νων μηνών;

Η φετινή σεζόν, κυρία Παμπρή, αν και ξεκί­νησε με πολύ θετικά μηνύ­ματα όσον αφορά στις προ­κρα­τή­σεις για το νησί μας, παρου­σί­ασε ένα προ­σω­ρινό «πάγωμα» στη ροή των κρα­τή­σεων, εν μέσω των διεθνών εξε­λί­ξεων στις αρχές Φεβρουα­ρίου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, και με τη σημα­ντική ενί­σχυση των κρα­τή­σεων της τελευ­ταίας στιγμής, βλέ­πουμε ότι ο προ­ο­ρι­σμός της Ρόδου παρα­μέ­νει υψηλά στη ζήτηση και κινεί­ται σε πολύ καλά επίπεδα σε σύγκριση με άλλους προ­ο­ρι­σμούς.

Προς το παρόν, οι κρα­τή­σεις για τους επό­με­νους μήνες εμφα­νί­ζο­νται επίσης σε πολύ ικα­νο­ποι­η­τικό επίπεδο, γεγονός που μας επι­τρέ­πει να αισιο­δο­ξούμε για τη συνο­λική πορεία της φετινής του­ρι­στι­κής σεζόν.

Η Ρόδος κατα­γρά­φει υψηλές αφίξεις, όμως στην αγορά υπάρχει η αίσθηση ότι το χρήμα που μένει στο νησί δεν ακο­λου­θεί την ίδια πορεία. Μήπως τελικά κυνη­γάμε λάθος αριθμό- και αυτό που έχει μεγα­λύ­τερη σημασία δεν είναι πόσοι έρχο­νται, αλλά πόσα αφήνουν;

Η Ρόδος είναι ένας προ­ο­ρι­σμός που απευ­θύ­νε­ται σε πολλές αγορές, με κύριες όμως τις αγορές της δυτικής Ευρώπης. Είναι γεγονός ότι το αυξη­μένο κόστος ζωής και ο πλη­θω­ρι­σμός που συνε­χί­ζει να πιέζει τα νοι­κο­κυ­ριά επη­ρε­ά­ζουν και την του­ρι­στική συμπε­ρι­φορά. Ο επι­σκέ­πτης είναι πλέον πιο προ­σε­κτι­κός στις δαπάνες του κάτι που μπορεί να απο­τυ­πώ­νε­ται τόσο στη διάρ­κεια της δια­μο­νής όσο και στη μέση δαπάνη ανά επι­σκέ­πτη. Οι υψηλές αφίξεις είναι σίγουρα σημα­ντι­κές και απο­τε­λούν έναν βασικό δείκτη για την πορεία του του­ρι­σμού. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να στε­κό­μα­στε μόνο στον αριθμό των επι­σκε­πτών, καθώς εξίσου σημα­ντικό είναι το συνο­λικό οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα που αφήνει ο κάθε επι­σκέ­πτης στον προ­ο­ρι­σμό και βεβαίως το πραγ­μα­τικό δια­θέ­σιμο έσοδο που τελικά μένει στις επι­χει­ρή­σεις.

Αυτό που πρέπει να μας ενδια­φέ­ρει είναι να δια­τη­ρή­σουμε τη ζήτηση σε υψηλά επίπεδα αλλά παράλ­ληλα να προ­σφέ­ρουμε ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες και εμπει­ρίες που θα ενι­σχύ­ουν τη συνο­λική δαπάνη του επι­σκέ­πτη. Επο­μέ­νως, δεν είναι μόνο θέμα του πόσοι επι­σκέ­πτες έρχο­νται αλλά και της αξίας που δημιουρ­γεί­ται από την παρου­σία τους για τις επι­χει­ρή­σεις, τους εργα­ζό­με­νους αλλά και συνο­λικά για την τοπική οικο­νο­μία.

Φέτος βλέ­πουμε έναν επι­σκέ­πτη που απο­φα­σί­ζει πολύ πιο αργά, συγκρί­νει περισ­σό­τερο και προ­σέ­χει περισ­σό­τερο το πορ­το­φόλι του. Είναι μια προ­σω­ρινή αντί­δραση στο κόστος ζωής ή αλλάζει ορι­στικά το μοντέλο του του­ρι­σμού;

Ο επι­σκέ­πτης πλέον είναι πολύ πιο προ­σε­κτι­κός στο πού θα επι­λέ­ξει να περάσει τις δια­κο­πές του. Ψάχνει περισ­σό­τερο, συγκρί­νει επι­λο­γές και αναζητά πλη­ρο­φο­ρίες αρκετά πριν απο­φα­σί­σει τον προ­ο­ρι­σμό και τη διαμονή του. Βέβαια, το αυξα­νό­μενο κόστος ζωής επη­ρε­ά­ζει σημα­ντικά τις επι­λο­γές των ταξι­διω­τών και τους κάνει πιο σκε­πτι­κούς τόσο ως προς τον προ­ο­ρι­σμό όσο και ως προς το κατά­λυμα που θα επι­λέ­ξουν. Θεωρώ ότι δεν πρό­κει­ται απο­κλει­στικά για μια προ­σω­ρινή αντί­δραση στην αύξηση του κόστους.

Ο σημε­ρι­νός ταξι­διώ­της είναι γενι­κό­τερα πιο ενη­με­ρω­μέ­νος και απαι­τη­τι­κός. Θέλει να γνω­ρί­ζει τι αγο­ρά­ζει, να συγκρί­νει την τιμή με την ποιό­τητα και να αισθά­νε­ται ότι η επιλογή του προ­σφέ­ρει πραγ­μα­τική αξία. Για εμάς στον του­ρι­στικό κλάδο σημαί­νει ότι δεν αρκεί πλέον μόνο μια καλή τιμή. Χρειά­ζε­ται να προ­σφέ­ρουμε συνο­λικά μια ποιο­τική εμπει­ρία και μια σχέση αξίας που να αντα­πο­κρί­νε­ται στις προσ­δο­κίες του επι­σκέ­πτη.

Πολλοί επαγ­γελ­μα­τίες μιλούν για μια σεζόν με μεγά­λους τζίρους αλλά όχι αντί­στοιχα μεγάλα κέρδη. Πόσο έχει συμπιε­στεί τελικά η κερ­δο­φο­ρία των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων;

Ο τζίρος δεν αντα­πο­κρί­νε­ται πάντα σε αντί­στοιχη κερ­δο­φο­ρία. Η αυξα­νό­μενη τάση του πλη­θω­ρι­σμού και το γενι­κό­τερο αυξη­μένο κόστος λει­τουρ­γίας συρ­ρι­κνώ­νουν αρκετές φορές το περι­θώ­ριο κέρδους μιας επι­χεί­ρη­σης. Ιδιαί­τερα στον του­ρι­στικό κλάδο, υπάρ­χουν αρκετές περι­πτώ­σεις όπου οι επι­χει­ρή­σεις επι­λέ­γουν να απορ­ρο­φή­σουν μέρος των αυξή­σεων, είτε αυτές αφορούν στην ενέρ­γεια, στις πρώτες ύλες, στο εργα­τικό κόστος ή άλλες λει­τουρ­γι­κές δαπάνες, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά τους και να προ­σφέ­ρουν μια αντα­γω­νι­στική τιμή στον επι­σκέ­πτη. Επο­μέ­νως, μπορεί να βλέ­πουμε αύξηση στον τζίρο αυτό όμως δεν σημαί­νει απα­ραί­τητα ότι υπάρχει και αντί­στοιχη αύξηση στην κερ­δο­φο­ρία.

Το πραγ­μα­τικό ζητού­μενο για τις επι­χει­ρή­σεις είναι να μπο­ρέ­σουν να δια­χει­ρι­στούν τις αυξη­μέ­νες λει­τουρ­γι­κές δαπάνες, χωρίς να υπο­βαθ­μί­σουν την ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών τους και χωρίς να χάσουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά τους.

Υπάρχει πλέον έντονος αντα­γω­νι­σμός από προ­ο­ρι­σμούς της Μεσο­γείου που προ­σφέ­ρουν χαμη­λό­τε­ρες τιμές. Αυτό δημιουρ­γεί επίσης και η συνε­χι­ζό­μενη αύξηση των κλινών. Τι πρέπει να κάνει η Ρόδος για να μην οδη­γη­θεί σε έναν αγώνα τιμών που μακρο­πρό­θε­σμα θα υπο­βαθ­μί­σει το του­ρι­στικό της προϊόν;

Ο αντα­γω­νι­σμός στη Μεσό­γειο και όχι μόνο, είναι δεδο­μέ­νος και είναι κάτι που πρέπει να λαμ­βά­νουμε σοβαρά υπόψη. Η Ρόδος έχει ένα πολύ σημα­ντικό πλε­ο­νέ­κτημα, είναι ένας προ­ο­ρι­σμός με ισχυρή ταυ­τό­τητα, μεγάλη του­ρι­στική εμπει­ρία και ένα προϊόν που μπορεί να προ­σφέ­ρει πολλά περισ­σό­τερα από μια αντα­γω­νι­στική τιμή. Κατά την άποψή μου, δεν θα πρέπει να μπούμε σε έναν αγώνα τιμών. Αν προ­σπα­θή­σουμε να αντα­γω­νι­στούμε απο­κλει­στικά με βάση το κόστος μακρο­πρό­θε­σμα κιν­δυ­νεύ­ουμε να πιέ­σουμε τις επι­χει­ρή­σεις, να περιο­ρί­σουμε τις επεν­δύ­σεις και τελικά να επη­ρε­ά­σουμε την ποιό­τητα του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος.

Αυτό που χρειά­ζε­ται είναι συνεχής επέν­δυση στην ποιό­τητα, στις υπο­δο­μές, στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό, στην εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη και στη δια­φο­ρο­ποί­ηση του προ­ο­ρι­σμού. Παράλ­ληλα, η αύξηση των κλινών θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από σωστό σχε­δια­σμό και δια­χεί­ριση ώστε η ανά­πτυξη να είναι βιώσιμη και να συμ­βα­δί­ζει με τις δυνα­τό­τη­τες του νησιού. Το νησί μας δεν χρειά­ζε­ται να γίνει φθη­νό­τε­ρος προ­ο­ρι­σμός, χρειά­ζε­ται να παρα­μεί­νει ένας προ­ο­ρι­σμός που προ­σφέ­ρει υψηλή αξία στον επι­σκέ­πτη και για τον οποίο ο επι­σκέ­πτης είναι δια­τε­θει­μέ­νος να πλη­ρώ­σει. Αυτό πιστεύω ότι είναι και ο πιο ασφαλής δρόμος για να δια­τη­ρή­σουμε την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά μας μακρο­πρό­θε­σμα.

Οι επεν­δύ­σεις στα ξενο­δο­χεία αλλά­ζουν γρήγορα την εικόνα της Ρόδου. Υπάρχει όμως ο κίν­δυ­νος να έχουμε ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων μέσα σε έναν προ­ο­ρι­σμό που δεν μπορεί ακόμη να προ­σφέ­ρει αντί­στοι­χες δημό­σιες υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες;

Η αγορά έχει την τάση να προ­σαρ­μό­ζε­ται ανάλογα με την αντί­στοιχη ζήτηση που υπάρχει. Η στροφή προς ένα ποιο­τι­κό­τερο του­ρι­στικό προϊόν είναι μια θετική εξέλιξη και δημιουρ­γεί παράλ­ληλα την ανάγκη για αντί­στοι­χες υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες σε ολό­κληρο τον προ­ο­ρι­σμό. Οι επεν­δύ­σεις στα ξενο­δο­χεία ανα­βαθ­μί­ζουν σημα­ντικά το του­ρι­στικό προϊόν της Ρόδου, όμως αυτή η ανα­βάθ­μιση θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται και από τη συνεχή βελ­τί­ωση των δημό­σιων υπο­δο­μών ώστε ο επι­σκέ­πτης να έχει μια συνο­λικά ποιο­τική εμπει­ρία και όχι μόνο μέσα στο ξενο­δο­χείο.

Είναι σημα­ντικό η ανά­πτυξη του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού να συμ­βα­δί­ζει ταυ­τό­χρονα με την ανά­πτυξη των υπο­δο­μών του νησιού. Αυτό είναι προς όφελος όχι μόνο του του­ρι­σμού αλλά και των ίδιων των κατοί­κων και της τοπικής κοι­νω­νίας.

Και τελικά, κ. Τριλ­λίδη, αν σας ζητούσα να κάνετε σήμερα μια πρό­βλεψη για τη Ρόδο: Τα επόμενα χρόνια θα μιλάμε για ακόμη μεγα­λύ­τερη του­ρι­στική ανά­πτυξη ή για την ανάγκη να βάλουμε ένα όριο στην ποσό­τητα και να επεν­δύ­σουμε περισ­σό­τερο στην ποιό­τητα;

Η Ρόδος θα συνε­χί­σει να έχει σημα­ντι­κές δυνα­τό­τη­τες του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και τα επόμενα χρόνια. Δεν θεωρώ, όμως, ότι το ζητού­μενο είναι να κυνη­γή­σουμε απο­κλει­στικά μεγα­λύ­τε­ρους αριθ­μούς επι­σκε­πτών και περισ­σό­τε­ρες κλίνες. Η ανά­πτυξη θα πρέπει να είναι ισορ­ρο­πη­μένη και να συνο­δεύ­ε­ται από τις αντί­στοι­χες υπο­δο­μές, ώστε να μπο­ρούμε να υπο­στη­ρί­ξουμε τον επι­σκέ­πτη και να δια­τη­ρή­σουμε την ποιό­τητα του προ­ο­ρι­σμού. Παράλ­ληλα, θα πρέπει να συνε­χί­σουμε να επεν­δύ­ουμε στην ποιό­τητα των ξενο­δο­χείων, στις υπη­ρε­σίες, στις εμπει­ρίες που προ­σφέ­ρουμε και στην ανά­δειξη της μονα­δι­κό­τη­τας της Ρόδου. Άρα, δεν θα έβαζα ένα απόλυτο όριο στην ανά­πτυξη. Θα έβαζα ως προ­τε­ραιό­τητα τη σωστή και βιώσιμη ανά­πτυξη. Να μπο­ρούμε να υπο­δε­χό­μα­στε περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες, όταν οι υπο­δο­μές και ο προ­ο­ρι­σμός μπορούν να το υπο­στη­ρί­ξουν, αλλά ταυ­τό­χρονα να αυξά­νουμε την αξία που δημιουρ­γεί ο του­ρι­σμός για τη Ρόδο.

Το μέλλον, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι απα­ραί­τητα περισ­σό­τε­ρος του­ρι­σμός ή λιγό­τε­ρος του­ρι­σμός. Είναι καλύ­τε­ρος και ποιο­τι­κό­τε­ρος του­ρι­σμός με οφέλη τόσο για τις επι­χει­ρή­σεις όσο και για την τοπική κοι­νω­νία.