Διεκδίκηση αμύθητων ποσών για μετοχές της «Τράπεζας της Ανατολής»

Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Αθηνών θεωρεί ότι οι κάτοχοι των μετοχών δεν δικαιού­νται απο­ζη­μί­ω­σης καθώς η εκκα­θά­ριση της Τρά­πε­ζας ολο­κλη­ρώ­θηκε

Ασκή­θηκε έφεση από 19 ημε­δα­πούς, που προ­βάλ­λουν 30 λόγους για την ακύρωση της από­φα­σης

Ακόμη ένα σήριαλ στην ένδικη διαφορά των κατόχων των δια­βό­η­των μετοχών της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» με την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος θα παιχτεί ενώπιον του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Αθηνών, με την εξέταση της 88σέλιδης έφεσης που άσκησαν κατά απο­φά­σεως του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Αθηνών, 19 ημε­δα­ποί, με προ­ε­ξέ­χο­ντα τον Ροδίτη κ. Λευτέρη Ρήνο και υπό την επι­μέ­λεια του δικη­γό­ρου κ. Γιάννη Καρα­μι­χάλη.

Οι 19 κάτοχοι μετοχών της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής», που διεκ­δι­κούν αμύθητα ποσά από την Εθνική Τράπεζα, προ­βάλ­λουν συγκε­κρι­μένα στο πολυ­σέ­λιδο δικό­γραφο της εφέσεως τούς 30 λόγους για την ακύρωση επι­βα­ρυ­ντι­κής για τις απο­ζη­μιώ­σεις τους απο­φά­σεως του πρω­τό­δι­κου δικα­στη­ρίου.

Το ενδια­φέ­ρον στη συγκε­κρι­μένη ένδικη διαφορά έγκει­ται και στο γεγονός ότι το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Αθηνών επι­λή­φθηκε αιτή­σεων του Αρτέ­μιου Σώρρα, κατοί­κου Πατρών και των εται­ρειών «End National debt – END» και «Η Ελλάς ποτέ δεν πεθαί­νει», που δεν παρα­στά­θη­καν στη δίκη.

Οι 19 κάτοχοι μετοχών της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» είχαν ασκήσει πρό­σθετη παρέμ­βαση στην συγκε­κρι­μένη δίκη.

Οι   αιτού­ντες   εκθέ­τουν ότι το  έτος  1904 ιδρύ­θηκε νομό­τυπα η «Τράπεζα της Ανα­το­λής», η οποία λει­τούρ­γησε μέχρι το έτος 1932, οπότε συγ­χω­νεύ­θηκε με την Εθνική Τράπεζα, ύστερα από απο­φά­σεις των γενικών συνε­λεύ­σεών τους, οι οποίες εγκρί­θη­καν με την υπ’ αριθ. 72186/5-11-1932 απόφαση του Υπουρ­γού Εθνικής Οικο­νο­μίας. Περαι­τέρω, εκτί­θε­ται στην αίτηση ότι με την καταρ­τι­σθείσα σύμβαση συγ­χώ­νευ­σης ακυ­ρώ­θη­καν οι μετοχές της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής», απέ­μεινε όμως το δικαί­ωμα των μετόχων για την πληρωμή τους από την Εθνική Τράπεζα ορι­σμέ­νου   τιμή­μα­τος   εξα­γο­ράς,   για  τον   προσ­διο­ρι­σμό   του   οποίου συμ­φω­νή­θηκε να γίνει ειδική εκκα­θά­ριση των περιου­σια­κών στοι­χείων της, εντός χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος δύο ετών, ορί­σθη­καν δε για το σκοπό αυτό ειδικοί εκκα­θα­ρι­στές.

Όμως, αν και παρήλθε το χρονικό   διά­στημα,   που   είχε   συμ­φω­νη­θεί   για   τη   διε­νέρ­γεια   της εκκα­θά­ρι­σης, και παρά τις παρα­τά­σεις που επα­κο­λού­θη­σαν, αυτή δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε   ούτε   και   περα­τώ­θηκε  νομό­τυπα,   με   απο­τέ­λε­σμα  η προ­α­να­φερ­θείσα τράπεζα να θεω­ρεί­ται ότι βρί­σκε­ται σε εκκα­θά­ριση. Ενόψει τούτων και δοθέ­ντος ότι, λόγω της παρε­λεύ­σεως πολλών ετών, δεν υπάρ­χουν πλέον οι διο­ρι­σθέ­ντες εκκα­θα­ρι­στές, ζητούν οι αιτού­ντες να διο­ρι­σθούν δύο  εκκα­θα­ρι­στές και ένας αντι­κα­τα­στά­της τους,  σε περί­πτωση κωλύ­μα­τός τους, για να ολο­κλη­ρώ­σουν και περα­τώ­σουν την ειδική εκκα­θά­ριση της πιο πάνω τρά­πε­ζας.

Το πρω­τό­δικο δικα­στή­ριο κατέ­ληξε με την απόφασή του στα εξής:

Με την υπ’ αριθμόν 122747/6-12-1904 πράξη συμ­βο­λαιο­γρά­φου Αθηνών, καταρ­τί­σθηκε το κατα­στα­τικό της ανώ­νυ­μης τρα­πε­ζι­κής εται­ρείας με την επω­νυ­μία «Τράπεζα της Ανα­το­λής Α..Ε», το οποίο εγκρί­θηκε νομό­τυπα και δημο­σιεύ­θηκε στο με αριθμό 277/7-12-1904 τεύχος Α’ΦΕΚ.

Η κάλυψη του αρχικού μετο­χι­κού κεφα­λαίου έγινε από κοινού και ισότιμα από τη καθ’ ης και την τρα­πε­ζική εται­ρεία «NATIONAL BANK FÜR DEUΤSCHLAND», οι οποίες συνει­σέ­φε­ραν από κοινού για τη δημιουρ­γία του αρχικού μετο­χι­κού κεφα­λαίου, που έφθανε τα 10.000.000 χρυσά γαλλικά φράγκα και το οποίο αυξή­θηκε στα­διακά και έφθασε τα 35.000.000 χρυσά γαλλικά φράγκα, είχε διαι­ρε­θεί σε 280.000 κοινές ανώ­νυ­μες μετοχές αξίας  125 χρυσών γαλ­λι­κών φράγκων. Έδρα της ανωτέρω τρά­πε­ζας,  από  την οποία αργό­τερα απο­χώ­ρησε η τράπεζα «NATIONAL  BANK   FÜR   DEUTSCHLAND»,   ορί­σθηκε   η   πόλη  των Aθηvώv, ανέ­πτυξε δε αυτή δρα­στη­ριό­τητα εντός και εκτός της Ελλάδος, στην ανα­το­λική Μεσό­γειο και συγκε­κρι­μένα στη Θεσ­σα­λο­νίκη, Σμύρνη εν γένει Μικρά Ασία – Τουρκία, αλλά και στην Αίγυπτο, όπου υπήρχε έντονο το ελλη­νικό στοι­χείο.

Η εν λόγω τράπεζα λει­τούρ­γησε μέχρι το έτος 1932, οπότε λόγω των δυσμε­νών οικο­νο­μι­κών συγκυ­ριών και του κιν­δύ­νου    πτω­χεύ­σεως    της,    εξαι­τίας των    κακών    οικο­νο­μι­κών απο­τε­λε­σμά­των, απο­φα­σί­σθηκε, ύστερα από voμότυπες απο­φά­σεις των γενικών συνε­λεύ­σεων της Εθνικής Τρά­πε­ζας και της Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής, η συγ­χώ­νευση αυτών δι’ απορ­ρο­φή­σεως της δεύ­τε­ρης από την πρώτη.

Οι ως άνω απο­φά­σεις των γενικών συνε­λεύ­σεων εγκρί­θη­καν με την υπ’ αριθμόν 72186/5-10-1932 πράξη του Υπουρ­γού Εθνικής Οικο­νο­μίας και έτσι καταρ­τί­στηκε η  σύμβαση   συγχώvευσης   με   εξαγορά, η  οποία δημο­σιεύ­θηκε στο ΦΕΚ Α.Ε. 301/31-12-1932.

Σύμφωνα με το  περιε­χό­μενο της ως άνω σύμ­βα­σης συγ­χώ­νευ­σης (κεφά­λαιο VI)  οι μετοχές της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» ακυ­ρώ­θη­καν από   το   χρονικό   σημείο   δημο­σί­ευ­σης της σύμ­βα­σης συγ­χώ­νευ­σης  και απέ­μεινε μόνο το (ενοχικό) δικαί­ωμα των τέως μετόχων της για την πληρωμή τους από την Εθνική Τράπεζα ορι­σμέ­νου τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς, που αντι­στοι­χούσε σε κάθε μία μετοχή τους, ως προ­κα­τα­βολή έναντι του προ­ϊ­ό­ντος της ειδικής εκκα­θα­ρί­σεως, που επρό­κειτο να δημο­σιευ­θεί βάσει των δια­τά­ξεων των συμ­βά­σεων συγ­χώ­νευ­σης.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με το περιε­χό­μενο της σύμ­βα­σης συγ­χώ­νευ­σης η Εθνική Τράπεζα, ανέλαβε την υπο­χρέ­ωση να κατα­βά­λει στους μετό­χους της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» ως τίμημα εξα­γο­ράς το ποσό των 200 δραχμών (και όχι σε οποιο­δή­ποτε άλλο νόμισμα) ανά μετοχή. Από το ποσό αυτό, οι 50 δραχμές ήταν το τίμημα εξα­γο­ράς της πελα­τείας της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» (goodwill) και οι 150 δραχμές ήταν προ­κα­τα­βολή έναντι του προ­ϊ­ό­ντος της ειδικής εκκα­θά­ρι­σης της εν λόγω τρά­πε­ζας.

Οι  τέως μέτοχοι δια­τή­ρη­σαν, επίσης, δυνάμει της σύμ­βα­σης συγ­χώ­νευ­σης και το ενοχικό δικαί­ωμα συμπλη­ρώ­σεως του ως άνω τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς επί του προ­ϊ­ό­ντος της ειδικής εκκα­θά­ρι­σης, εφόσον προ­έ­κυ­πτε τέτοιο μετά το πέρας της σχε­τι­κής δια­δι­κα­σίας, το οποίο ποσό να υπε­ρέ­βαινε το ήδη απο­δο­θέν   ποσό  των   150   δραχμών   στο   πλαίσιο  της   προ­κα­τα­βο­λής.

Συμ­φω­νή­θηκε, επίσης, ότι η ειδική εκκα­θά­ριση θα διε­νερ­γη­θεί εντός χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος δύο ετών από της δημο­σιεύ­σεως της εγκρι­τι­κής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης, το δε ως άνω χρονικό διά­στημα μπο­ρούσε να παρα­τα­θεί,   κατά   την   ανε­ξέ­λεγ­κτη   κρίση   της   Εθνικής Τρά­πε­ζας,   άπαξ   ή αλλη­λο­δια­δό­χως, εφόσον τούτο θα ήταν ανα­γκαίο για τις ανάγκες της ειδικής    εκκα­θά­ρι­σης.    Περαι­τέρω, συνο­μο­λο­γή­θηκε   ότι   οποια­δή­ποτε   συμ­φω­νία   μεταξύ   της   Εθνικής Τρά­πε­ζας της Ελλάδος και των εκκα­θα­ρι­στών θα λύεται τελε­σί­δικα με διαι­τη­σία από διμελή επι­τροπή και, σε περί­πτωση ασυμ­φω­νίας των μελών της διμε­λούς διαι­τη­τι­κής επι­τρο­πής, η διαφορά θα λύεται τελε­σί­δικα από τον Διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος ή του νόμιμου ανα­πλη­ρωτή του.

Κατόπιν  τούτων,   οι  ορι­σθέ­ντες ειδικοί εκκα­θα­ρι­στές ανέ­λα­βαν καθή­κο­ντα και πραγ­μα­το­ποί­η­σαν μεγάλο αριθμό συνε­δριά­σεων (189). Κατά την τελευ­ταία συνε­δρί­αση, που έγινε στις 23-12-1936, ο αντι­πρό­σω­πος της Εθνικής Τρά­πε­ζας γνω­στο­ποί­ησε στους παρι­στά­με­νους ειδι­κούς εκκα­θα­ρι­στές, αφού ανα­γνώ­σθη­καν   και   επι­κυ­ρώ­θη­καν   τα   πρα­κτικά   της   προη­γού­με­νης συνε­δρί­α­σης,  ότι η απο­στολή τους έληξε,   καθόσον  τερ­μα­τί­σθηκε  ο προσ­διο­ρι­σμός   των   τιμών   ρευ­στο­ποί­η­σης   όλου   του   ενα­πο­μεί­να­ντος ενερ­γη­τι­κού  της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής».  Το σχετικό πρα­κτικό υπέ­γρα­ψαν    χωρίς    καμία    αντίρ­ρηση    ή    δια­φω­νία    οι εκκα­θα­ρι­στές. Σχετική δημο­σί­ευση έγινε σε φύλλο Αιγυ­πτια­κής Εφη­με­ρί­δας του Καΐρου.

Σημειώ­νε­ται ότι μνεία της περα­τώ­σεως της ειδικής εκκα­θα­ρί­σεως γίνεται και στην αλλη­λο­γρα­φία που επα­κο­λού­θησε μεταξύ της Εθνικής Τρά­πε­ζας με το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, καθώς και στα πρα­κτικά της αμέσως επό­με­νης συνε­δριά­σεως το διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της.

Εξάλλου, από την προ­σκο­μι­ζό­μενη από την  Εθνική Τράπεζα κατά­σταση του  λογι­στι­κού  της  εκκα­θα­ρί­σεως της Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής, με ημε­ρο­μη­νία 28-12-1936 προ­κύ­πτει ότι το τελικό προϊόν της εκκα­θά­ρι­σης ήταν αρνη­τικό εις βάρος της Εθνικής Τρά­πε­ζας κατά το ποσό των 266.982.062,04 δραχμών. Οχι μόνο δεν κάλυψε τις προ­κα­τα­βλη­θεί­σες 150 δραχμές  ανά  μετοχή  προς  τους  τέως  μετό­χους  της   Τρά­πε­ζας  της Ανα­το­λής, αλλά άφησε και μεγάλο «άνοιγμα» εις βάρος της Εθνικής Τρά­πε­ζας.

Έτσι, πέραν του ποσού των 200 δραχμών, που κατα­βλή­θηκε ανά μετοχή, η Εθνική Τράπεζα δεν προέβη σε οποια­δή­ποτε άλλη κατα­βολή, συμ­μορ­φού­μενη με τα όσα προ­βλέ­πο­νται στη σύμβαση συγ­χώ­νευ­σης.

Το δικα­στή­ριο έκρινε έτσι ότι η ειδική εκκα­θά­ριση της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής» περα­τώ­θηκε νομό­τυπα κατά το έτος 1936.

Εκρινε ακόμη ότι αυτός ήταν και ο λόγος για το ότι οι κάτοχοι των μετοχών της «Τρά­πε­ζας της Ανα­το­λής», δεν επέ­δει­ξαν για ογδόντα περίπου έτη κανένα ενδια­φέ­ρον προ­κει­μέ­νου να εισπρά­ξουν το τίμημα εξα­γο­ράς των εν λόγω μετοχών, το οποίο άλλωστε εκμη­δε­νί­στηκε μετά την εφαρ­μογή του Ν. 18/1944, αφού είχε συμ­φω­νη­θεί να κατα­βλη­θεί σε δραχμές και όχι σε οποιο­δή­ποτε άλλο νόμισμα.