Ανοιχτό το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης των Ρομά στα Ασγούρου

-Η έκτα­ση Κ.Μ. 297Α επα­νέρ­χε­ται ως ώριμη λύση για 24 οι­κο­γέ­νειες, με ορ­γα­νω­μέ­νες υπο­δο­μές και αυ­στη­ρό πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας

Με φόντο τη στα­δια­κή κα­τάρ­γη­ση του κα­ταυ­λι­σμού στο Κα­ρα­κό­νε­ρο και τη δια­σφά­λι­ση αξιο­πρε­πών συν­θη­κών δια­βί­ω­σης για τις οι­κο­γέ­νειες Ρομά, το σε­νά­ριο της με­τε­γκα­τά­στα­σης σε ορ­γα­νω­μέ­νο χώρο στην πε­ριο­χή των Ασγού­ρου επα­νέρ­χε­ται ως το πλέον ρε­α­λι­στι­κό -και ίσως το μο­να­δι­κό εφαρ­μό­σι­μο- σχέ­διο για τον Δήμο Ρόδου. Ωστό­σο, η επα­νεκ­κί­νη­ση της δια­δι­κα­σί­ας φέρ­νει μαζί της ένα βαρύ απο­τύ­πω­μα, έξι ολό­κλη­ρα χρό­νια στα­σι­μό­τη­τας, κα­θυ­στε­ρή­σε­ων και τε­λι­κά από­συρ­σης της αρ­χι­κής αί­τη­σης χρη­μα­το­δό­τη­σης, με απο­τέ­λε­σμα το πρό­βλη­μα να πα­ρα­μέ­νει άλυτο.

Ορ­γα­νω­μέ­νος χώρος προ­σω­ρι­νής εγκα­τά­στα­σης

Η προ­τει­νό­με­νη με­τε­γκα­τά­στα­ση αφορά τη δη­μιουρ­γία ορ­γα­νω­μέ­νου χώρου προ­σω­ρι­νής εγκα­τά­στα­σης στη θέση Κ.Μ. 297Α Γαιών Ασγού­ρου, σε έκτα­ση 19.858 τ.μ., εκτός σχε­δί­ου, επί της οδού Νι­κη­φό­ρου Βρετ­τά­κου, με πρό­σβα­ση από τη λε­ω­φό­ρο Ρόδου- Λίν­δου. Η επι­λο­γή της συ­γκε­κρι­μέ­νης έκτα­σης δεν είναι νέα. Ήδη από το 2016 η αρ­μό­δια επι­τρο­πή είχε γνω­μο­δο­τή­σει υπέρ της κα­ταλ­λη­λό­τη­τάς της, ενώ το 2017 υπε­γρά­φη συμ­φω­νη­τι­κό μί­σθω­σης με­τα­ξύ του Δήμου Ρόδου και της Εται­ρεία Ακι­νή­των Δη­μο­σί­ου Α.Ε. (ΕΤΑΔ).Το 2019 ο Δήμος Ρόδου κα­τέ­θε­σε αί­τη­ση χρη­μα­το­δό­τη­σης, βάσει του άρ­θρου 159 του Ν. 4483/2017, για τη με­τα­στέ­γα­ση 22 νοι­κο­κυ­ριών Ρομά από τον κα­ταυ­λι­σμό του Κα­ρα­κό­νε­ρου σε προ­σω­ρι­νό οι­κι­σμό στα Ασγού­ρου. Η αί­τη­ση αυτή απο­σύρ­θη­κε το 2021. Έκτο­τε, το σχέ­διο έμει­νε ανε­νερ­γό. Σή­με­ρα, με βάση τα δια­θέ­σι­μα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και τις ευ­ρω­παϊ­κές προ­δια­γρα­φές, η συ­γκε­κρι­μέ­νη το­πο­θε­σία εμ­φα­νί­ζε­ται εκ νέου ως η πιο ώριμη και ρε­α­λι­στι­κή επι­λο­γή, δε­δο­μέ­νου ότι: Βρί­σκε­ται στο βό­ρειο τρί­γω­νο του νη­σιού. Έχει πρό­σβα­ση σε βα­σι­κό οδικό δί­κτυο, δια­θέ­τει την απαι­τού­με­νη έκτα­ση (20-30 στρέμ­μα­τα) και έχουν ήδη προη­γη­θεί διοι­κη­τι­κές πρά­ξεις και απο­φά­σεις. Σε ένα του­ρι­στι­κά ανα­πτυγ­μέ­νο νησί όπως η Ρόδος, οι δια­θέ­σι­μες εκτά­σεις που πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης είναι ελά­χι­στες. Το οι­κό­πε­δο στα Ασγού­ρου, παρά τις δυ­σκο­λί­ες, πα­ρα­μέ­νει το μο­να­δι­κό που συ­γκε­ντρώ­νει συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα ωρι­μό­τη­τας. Η πρό­τα­ση αφορά την εγκα­τά­στα­ση 24 οι­κί­σκων για πε­ρί­που 130 άτομα (24 οι­κο­γέ­νειες), με πλήρη υπο­δο­μή. Δί­κτυα ύδρευ­σης, απο­χέ­τευ­σης ακα­θάρ­των και ομ­βρί­ων, ηλε­κτρο­δό­τη­ση, τη­λε­φω­νία, οπτι­κές ίνες, έργα οδο­ποι­ί­ας και ασφαλ­το­στρώ­σεις, δί­κτυο απο­κο­μι­δής απορ­ριμ­μά­των και δια­μορ­φώ­σεις κοι­νό­χρη­στων χώρων. Ένας από τους οι­κί­σκους μά­λι­στα θα λει­τουρ­γεί ως Χώρος Δη­μιουρ­γι­κής Απα­σχό­λη­σης και Πο­λι­τι­σμού, με στόχο την ενι­σχυ­τι­κή δι­δα­σκα­λία, δρά­σεις γο­νέ­ων και πο­λι­τι­στι­κές εκ­δη­λώ­σεις. Προ­βλέ­πε­ται επί­σης η λει­τουρ­γία Πο­λύ­κε­ντρου Ρομά με ια­τρείο και χώρο πολ­λα­πλών χρή­σε­ων. Κομ­βι­κής ση­μα­σί­ας θε­ω­ρεί­ται η σύ­στα­ση Ομά­δας Δια­χει­ρι­στι­κής Μέ­ρι­μνας, με κα­θη­με­ρι­νή πα­ρου­σία στον χώρο, η οποία θα επι­βλέ­πει, την τή­ρη­ση κα­νο­νι­σμού λει­τουρ­γί­ας, απο­τρο­πή δη­μιουρ­γί­ας νέων πα­ρα­πηγ­μά­των, κα­θα­ριό­τη­τα και συ­ντή­ρη­ση, δια­χεί­ρι­ση λο­γα­ρια­σμών και θε­μά­των κα­θη­με­ρι­νής συμ­βί­ω­σης. Η μέχρι σή­με­ρα εμπει­ρία από αντί­στοι­χες πα­ρεμ­βά­σεις πα­νελ­λα­δι­κά έχει δεί­ξει ότι χωρίς συ­νε­χή δια­χεί­ρι­ση, οι ορ­γα­νω­μέ­νοι χώροι κιν­δυ­νεύ­ουν να υπο­βαθ­μι­στούν και να με­τα­τρα­πούν σε νέες εστί­ες απο­κλει­σμού. Για τον λόγο αυτό προ­βλέ­πε­ται και σύ­στη­μα ποι­νών ή ακόμη και απο­βο­λής σε πε­ρι­πτώ­σεις συ­στη­μα­τι­κής πα­ρα­βί­α­σης των κα­νό­νων. Πα­ράλ­λη­λα με τη με­τε­γκα­τά­στα­ση, προ­ω­θεί­ται η αξιο­ποί­η­ση του προ­γράμ­μα­τος «Στέ­γα­ση και Ερ­γα­σία για Αστέ­γους ΙΙΙ» του Υπουρ­γεί­ου Κοι­νω­νι­κής Συ­νο­χής και Οι­κο­γέ­νειας, με συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 400.000 ευρώ για την Π.Ε. Ρόδου. Από τα 20 νοι­κο­κυ­ριά που θα εντα­χθούν, στό­χος είναι τα οκτώ να αφο­ρούν οι­κο­γέ­νειες Ρομά. Προ­βλέ­πε­ται 24μηνη επι­δό­τη­ση ενοι­κί­ου, κά­λυ­ψη ΔΕΚΟ, αγορά οι­κο­σκευ­ής, κα­τάρ­τι­ση και επι­δό­τη­ση ερ­γα­σί­ας. Εφό­σον προ­κη­ρυ­χθεί και η σχε­τι­κή πρό­σκλη­ση του Προ­γράμ­μα­τος «Νότιο Αι­γαίο 2021-2027», σχε­διά­ζε­ται επι­πλέ­ον στή­ρι­ξη για 29 νοι­κο­κυ­ριά Ρομά μέσω επι­δό­τη­σης ενοι­κί­ου. Παρά ταύτα, οι δη­μο­τι­κές υπη­ρε­σί­ες επι­ση­μαί­νουν ότι οι πο­λι­τι­κές επι­δό­τη­σης ενοι­κί­ου οφεί­λουν να είναι μα­κρο­πρό­θε­σμες (του­λά­χι­στον πε­ντα­ε­τούς διάρ­κειας) και να συν­δέ­ο­νται με υπο­χρε­ώ­σεις ερ­γα­σί­ας, κα­τάρ­τι­σης και σχο­λι­κής φοί­τη­σης.

Ζη­τού­με­νο η κοι­νω­νι­κή απο­δο­χή

Εάν το σχέ­διο προ­χω­ρή­σει, θε­ω­ρεί­ται σχε­δόν βέ­βαιο ότι θα υπάρ­ξει νέος κύ­κλος αντι­δρά­σε­ων από κα­τοί­κους της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής των Ασγού­ρου, όπως είχε συμ­βεί και στο πα­ρελ­θόν. Η κοι­νω­νι­κή απο­δο­χή πα­ρα­μέ­νει το με­γά­λο ζη­τού­με­νο. Παρά το γε­γο­νός ότι η ορ­γα­νω­μέ­νη με­τε­γκα­τά­στα­ση, με σα­φείς κα­νό­νες και επι­τή­ρη­ση, απο­τε­λεί πιο ελεγ­χό­με­νη λύση από τη διαιώ­νι­ση του άτυ­που κα­ταυ­λι­σμού, οι ανη­συ­χί­ες για υπο­βάθ­μι­ση της πε­ριο­χής, αύ­ξη­ση προ­βλη­μά­των κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας ή με­τα­τρο­πή του χώρου σε «νέο γκέτο» ανα­μέ­νε­ται να τε­θούν εκ νέου στο δη­μό­σιο διά­λο­γο. Η κα­τα­γρα­φή του Σε­πτεμ­βρί­ου 2024 δεί­χνει ότι οι ίδιες οι οι­κο­γέ­νειες Ρομά επι­θυ­μούν να απο­χω­ρή­σουν από τον κα­ταυ­λι­σμό του Κα­ρα­κό­νε­ρου. Το ερώ­τη­μα πλέον δεν είναι αν χρειά­ζε­ται λύση, αυτό είναι δε­δο­μέ­νο. Το ερώ­τη­μα είναι αν η Ρόδος μπο­ρεί, μετά από έξι χρό­νια χα­μέ­νης διοι­κη­τι­κής και πο­λι­τι­κής συ­νέ­χειας, να προ­χω­ρή­σει σε μια ορ­γα­νω­μέ­νη, ελεγ­χό­με­νη και κοι­νω­νι­κά υπο­στη­ρι­ζό­με­νη με­τε­γκα­τά­στα­ση. Το οι­κό­πε­δο στα Ασγού­ρου πα­ρα­μέ­νει στο τρα­πέ­ζι. Η ωρι­μό­τη­τα των προη­γού­με­νων απο­φά­σε­ων το κα­θι­στά το πιο ρε­α­λι­στι­κό σε­νά­ριο. Το αν αυτή τη φορά θα υπάρ­ξει πο­λι­τι­κή βού­λη­ση, κοι­νω­νι­κή συ­ναί­νε­ση και στα­θε­ρή δια­χεί­ρι­ση, είναι το στοί­χη­μα που κα­λεί­ται να κερ­δί­σει ο Δήμος Ρόδου. Η επα­νά­λη­ψη της φρά­σης «στο τέλος της θη­τεί­ας μας δεν θα υπάρ­χει κα­ταυ­λι­σμός στο Κο­ρα­κό­νε­ρο» του δη­μάρ­χου Αλέ­ξαν­δρου Κο­λιά­δη, είναι μια δέ­σμευ­ση που θα δούμε αν επι­βε­βαιω­θεί.