Ποιες είναι οι επιπτώσεις της απόφασης Ντράγκι στην πραγματική οικονομία

Η από­φα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας να «απο­κλεί­σει» τις ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες από τις πρά­ξεις νο­μι­σμα­τι­κής πο­λι­τι­κής του Ευ­ρω­συ­στή­μα­τος και να τις οδη­γή­σει στο μη­χα­νι­σμό έκτα­κτης χο­ρή­γη­σης ρευ­στό­τη­τας (Emergency Liquidity Assistance- ELA) της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος μπο­ρεί να έχει πε­ριο­ρι­σμέ­νες επι­πτώ­σεις στην πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία της Ελ­λά­δος, αλλά μπο­ρεί και να εξε­λι­χθεί και σε σο­βα­ρή πληγή. Ο κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας που θα κρί­νει τη μία ή την άλλη εξέ­λι­ξη είναι ο βαθ­μός ωρι­μό­τη­τας και ψυ­χραι­μί­ας των Ελ­λή­νων απο­τα­μιευ­τών.

Πιο σχη­μα­τι­κά: Μετά τις 11 Φε­βρουα­ρί­ου οι ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες δεν θα μπο­ρούν να αντλούν χρη­μα­το­δό­τη­ση από τον τε­ρά­στιο κου­μπα­ρά της ΕΚΤ από τον οποίο σή­με­ρα αντλούν πε­ρί­που 45 δισ. ευρώ με επι­τό­κιο 0,05%, καθώς η Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα δεν ανα­γνω­ρί­ζει από χθες ως επαρ­κείς τις εξα­σφα­λί­σεις (ενέ­χυ­ρα) που δια­θέ­τουν και που σε συ­ντρι­πτι­κό βαθμό σχε­τί­ζο­νται με χρη­μα­το­δο­τι­κά μέσα (ομό­λο­γα- εγ­γυ­ή­σεις) που εκ­δί­δο­νται ή είναι εγ­γυ­η­μέ­να από το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο.

Έτσι, τα ελ­λη­νι­κά πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα θα πρέ­πει να απευ­θύ­νο­νται υπο­χρε­ω­τι­κά στις πρά­ξεις έκτα­κτης χο­ρή­γη­σης ρευ­στό­τη­τας του ELA για να λαμ­βά­νουν τη ρευ­στό­τη­τα που χρειά­ζο­νται. Μέσω αυτών θα υπο­κα­τα­στή­σουν την ρευ­στό­τη­τα ύψους 45 δισ. ευρώ που αντλού­σαν από την ΕΚΤ, αλλά πλέον θα είναι ανα­γκα­σμέ­να να δα­νεί­ζο­νται με επι­τό­κιο 1,55% πε­ρί­που. Ση­μειώ­νε­ται πως το 2012, οι ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες βρέ­θη­καν να έχουν έκ­θε­ση στον ELA άνω των 120 δισ. ευρώ και εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο το κό­στος δα­νει­σμού μέσω του έκτα­κτου μη­χα­νι­σμού ξε­περ­νού­σε το 3%, ήτοι ήταν δι­πλά­σιο σε σχέση με σή­με­ρα.

Η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος στην πε­ρί­πτω­ση του ELA λαμ­βά­νει σχε­δόν δι­πλά­σιες εξα­σφα­λί­σεις (ενέ­χυ­ρα) από τα πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα, καθώς είναι αυτή που επω­μί­ζε­ται το κό­στος και τους κιν­δύ­νους που προ­κύ­πτουν από τις πρά­ξεις έκτα­κτης χο­ρή­γη­σης ρευ­στό­τη­τας. Αξί­ζει να ση­μειω­θεί πως η χο­ρη­γη­θεί­σα ρευ­στό­τη­τα, μέσω των πρά­ξε­ων ELA στις ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες ήταν μη­δε­νι­κή στις 31.12.2014, ανερ­χό­ταν στα 9,8 δισ. ευρώ στις 31.12.2013, ενώ στις 31.12.2012 ήταν στα 101,8 δισ. ευρώ!

Αξί­ζει να ανα­φερ­θεί ότι από τις 22 Μαρ­τί­ου 2013 ήταν γνω­στό στις ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες, αλλά και σε όλες τις τρά­πε­ζες της ζώνης του ευρώ, ότι από την 1η Μαρ­τί­ου 2015 δεν θα γί­νο­νται απο­δε­κτές ως εξα­σφα­λί­σεις από την ΕΚΤ κα­λυμ­μέ­νες ομο­λο­γί­ες στο κά­λυμ­μα των οποί­ων συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται τρα­πε­ζι­κά ομό­λο­γα που φέ­ρουν κρα­τι­κή εγ­γύ­η­ση, αλλά έχουν εκ­δο­θεί από το ίδιο πι­στω­τι­κό ίδρυ­μα (ή οντό­τη­τα στενά συν­δε­δε­μέ­νη με αυτό) το οποίο τις προ­σκο­μί­ζει στο Ευ­ρω­σύ­στη­μα ως εξα­σφα­λί­σεις.

Ακόμη ήταν γνω­στό ότι οι αντι­συμ­βαλ­λό­με­νοι του Ευ­ρω­συ­στή­μα­τος θα μπο­ρού­σαν μέχρι τις 28 Φε­βρουα­ρί­ου 2015 να προ­σκο­μί­ζουν ως εξα­σφα­λί­σεις ομό­λο­γα τα οποία έχουν εκ­δώ­σει οι ίδιοι και φέ­ρουν κρα­τι­κή εγ­γύ­η­ση (αλλά δεν απο­τε­λούν κα­λυμ­μέ­νες τρα­πε­ζι­κές ομο­λο­γί­ες) συ­νο­λι­κής αξίας μέχρι της ονο­μα­στι­κής αξίας των ομο­λό­γων. Η ΕΚΤ απλά χθες «κού­ρε­ψε» τη σχε­τι­κή κα­τα­λη­κτι­κή προ­θε­σμία κατά 17 ημέ­ρες.

Ο πα­ρά­γο­ντας «κα­τα­θέ­σεις»

Η αύ­ξη­ση ή η μεί­ω­ση των ποσών που ανα­γκά­ζο­νται να αντλούν οι τρά­πε­ζες μέσω του ELA συν­δέ­ε­ται άμεσα με τα επί­πε­δα των κα­τα­θέ­σε­ων. Τον προη­γού­με­νο Απρί­λιο η εξο­μά­λυν­ση των οι­κο­νο­μι­κών συν­θη­κών, η εκ νέου πρό­σβα­ση των πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των σε χρη­μα­το­δό­τη­ση μέσω πρά­ξε­ων του Ευ­ρω­συ­στή­μα­τος και η επα­να­φο­ρά τους στις διε­θνείς χρη­μα­τα­γο­ρές, μη­δέ­νι­σαν την έκ­θε­σης των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών στον ELA. Το ίδιο διά­στη­μα το από­θε­μα των ελ­λη­νι­κών κα­τα­θέ­σε­ων είχε βρε­θεί στα υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα της διε­τί­ας (165 δισ. ευρώ πε­ρί­που).

Σή­με­ρα το υφι­στά­με­νο από­θε­μα κα­τα­θέ­σε­ων εκτι­μά­ται στα 146 δισ. ευρώ, ενώ οι χο­ρη­γή­σεις ανέρ­χο­νται σε 210 δισ. ευρώ πε­ρί­που. Αυτό απλά ση­μαί­νει πως οι τρά­πε­ζες εμ­φα­νί­ζουν ένα κενό ρευ­στό­τη­τας 64 δισ. ευρώ (το κενό ρευ­στό­τη­τας στις αρχές Δε­κεμ­βρί­ου ήταν μόλις 49 δισ. ευρώ). Όπως προ­α­να­φέρ­θη­κε τα εγ­χώ­ρια πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα μέχρι και τις Φε­βρουα­ρί­ου θα μπο­ρούν να κα­λύ­πτουν το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του κενού ρευ­στό­τη­τας τους από τις πρά­ξεις χρη­μα­το­δό­τη­σης της ΕΚΤ, αλλά εν συ­νε­χεία η μο­να­δι­κή πηγή άντλη­σης ρευ­στό­τη­τας θα είναι ο ELA.

Εάν η κα­τά­στα­ση σε επί­πε­δο κα­τα­θέ­σε­ων πα­ρα­μεί­νει στα υφι­στά­με­να επί­πε­δα θα είναι πολύ πιο εύ­κο­λο για τα τρα­πε­ζι­κά ιδρύ­μα­τα να δια­χει­ρι­στούν το ζή­τη­μα της ρευ­στό­τη­τας τους. Εάν δεν επι­κρα­τή­σει ψυ­χραι­μία στα γκισέ οι τρά­πε­ζες θα είναι ανα­γκα­σμέ­νες να αντλούν ολο­έ­να και με­γα­λύ­τε­ρα ποσά από τον ELA. Ει­δι­κά εάν κλη­θούν να κα­λύ­ψουν πρό­σθε­τες εκ­δό­σεις εντό­κων γραμ­μα­τί­ων του Δη­μο­σί­ου, οι ανά­γκες της ρευ­στό­τη­τας τους θα διο­γκω­θούν πε­ραι­τέ­ρω. Σή­με­ρα η έκ­θε­ση των τρα­πε­ζών στον ELA είναι 5 δισ. ευρώ και προ­φα­νώς μέχρι το πρό­σφα­το ιστο­ρι­κό υψηλό των 120 δισ. ευρώ υπάρ­χει με­γά­λο πε­ρι­θώ­ριο.

Οι νο­μι­κοί πε­ριο­ρι­σμοί

Το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο της ΕΚΤ απο­φά­σι­σε χθες να δια­τη­ρή­σει την πα­ρα­σχε­θεί­σα έκτα­κτη χρη­μα­το­δό­τη­ση (ELA) προς την Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δας μέχρι τις 18 Φε­βρουα­ρί­ου. Μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία η χο­ρή­γη­ση έκτα­κτης χρη­μα­το­δό­τη­σης θα επα­νε­ξε­τα­σθεί.

Η ΕΚΤ συν­δέ­ει τη χο­ρή­γη­ση ELA με τη δρο­μο­λό­γη­ση προ­γράμ­μα­τος της ΕΕ και του ΔΝΤ το οποίο θα δια­σφα­λί­ζει τη φε­ρεγ­γυό­τη­τα των τρα­πε­ζών που λαμ­βά­νουν τη χρη­μα­το­δό­τη­ση αυτή. Εάν οι τρά­πε­ζες κρι­θούν μη φε­ρέγ­γυ­ες τότε μπο­ρεί να μην εγκρί­νει τη χο­ρή­γη­ση της ρευ­στό­τη­τας (η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά υπο­στη­ρί­ζει πως ο πε­ριο­ρι­σμός αυτός δεν προ­κύ­πτει από το κα­τα­στα­τι­κό της ΕΚΤ).

Ωστό­σο, μετά τα πρό­σφα­τα τεστ αντο­χής της ΕΚΤ που κα­τέ­δει­ξαν την κε­φα­λαια­κή επάρ­κεια των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών και δε­δο­μέ­νου ότι αυτές επο­πτεύ­ο­νται από τον νέο Μη­χα­νι­σμό Επο­πτεί­ας (SSM) της ΕΚΤ θέμα φε­ρεγ­γυό­τη­τας των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών δεν τί­θε­ται – άμεσα του­λά­χι­στον.

Εάν η Ελ­λά­δα δεν κα­τα­θέ­σει αί­τη­μα για πα­ρά­τα­ση τους υφι­στά­με­νου προ­γράμ­μα­τος έως τις 28 Φε­βρουα­ρί­ου ή αί­τη­μα για νέο πρό­γραμ­μα, τότε το ΔΣ της ΕΚΤ από τις 4 Μαρ­τί­ου και μετά θα κα­λεί­ται κάθε δύο εβδο­μά­δες να ανα­νε­ώ­νει την πρό­σβα­ση των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών στον ELA και να γνω­μο­δο­τεί για το εάν είναι φε­ρέγ­γυ­ες ή όχι.

Προ­φα­νώς, ακόμη και εάν οι κα­τα­θέ­σεις πα­ρα­μεί­νουν στα υφι­στά­με­να επί­πε­δα τόσο το κό­στος άντλη­σης ρευ­στό­τη­τας μέσω του ELA, όσο και η ανά­γκη των τρα­πε­ζών να κρα­τή­σουν σε δια­χει­ρί­σι­μα επί­πε­δα το κενό ρευ­στό­τη­τας τους, θα έχουν ως απο­τέ­λε­σμα να συ­γκρα­τη­θούν οι εκτα­μιεύ­σεις δα­νεί­ων και να μειω­θεί έτσι η χρη­μα­το­δό­τη­ση της πραγ­μα­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

in.gr