“Ο τουρισμός είναι το μεγάλο πλεονέκτημα της ελληνικής οικονομίας”

Του Γιάννη Ρέτσου

Μια από τις αδιαμ­φι­σβή­τη­τες επι­τυ­χίες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στα χρόνια της μεγάλης κρίσης, ήταν και η εμπέ­δωση του ρόλου και της προ­σφο­ράς του στην ελλη­νική οικο­νο­μία, αλλά και στην προ­σπά­θεια εξόδου της χώρας από τον φαύλο κύκλο της ύφεσης.

Χρειά­ζε­ται όμως να τονί­σουμε ότι τα επτά χρόνια της κρίσης δεν ήταν ανέφελα και εύκολα για κανέναν στο χώρο του του­ρι­σμού. Ούτε για τους επι­χει­ρη­μα­τίες, ούτε φυσικά και για τους εργα­ζό­με­νους στο κλάδο. Έγιναν τερά­στιες προ­σπά­θειες, μεγάλες θυσίες, επι­κρά­τησε όμως λογική και διάθεση συνεν­νό­η­σης. Λει­τουρ­γή­σαμε ενω­μέ­νοι, με μετριο­πά­θεια και παρά τις διαρ­κείς αντι­ξο­ό­τη­τες τελικά κατα­φέ­ραμε να βγούμε ισχυροί. Αυτό είναι το μεγάλο μάθημα που κρατάμε. Παρά τις δυσκο­λίες και τις αλλε­πάλ­λη­λες σοβαρές κρίσεις που αντι­με­τω­πί­ζαμε, η δύναμη που μας έδωσε η ενότητα του τομέα ήταν κάτι παρα­πάνω από πολύ­τιμη. Μας έκανε δίκαια τους πρω­τα­γω­νι­στές της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Και αυτό απο­δει­κνύ­ε­ται από όλες τις μελέτες και τα δεδο­μένα που έχουμε στη διάθεσή μας όλα τα προη­γού­μενα χρόνια. Το βασι­κό­τερο στοι­χείο είναι ότι ο του­ρι­σμός σε δύσκολα χρόνια μεγάλης ύφεσης και πρω­το­φα­νούς συρ­ρί­κνω­σης, συνέ­βαλε άμεσα και έμμεσα στην αύξηση του ΑΕΠ της χώρας. Απο­τέ­λεσε το βασικό πλε­ο­νέ­κτημα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, αφού ακόμα και στις πιο αρνη­τι­κές χρονιές λει­τούρ­γησε ως ανάχωμα στην ύφεση, παρου­σιά­ζο­ντας ανά­πτυξη 40%, “κρα­τώ­ντας” ουσια­στικά το ΑΕΠ της χώρας. Για να έχουμε μια πλήρη εικόνα, ας υπο­λο­γί­σουμε ότι ο κλάδος των κατα­σκευών είχε πτώση της τάξης του 70%, με ότι φυσικά αυτό συνε­πά­γε­ται για τις παρά­πλευ­ρες απώ­λειες στην οικο­νο­μία.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι σε τρεις νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες, στην Κρήτη, το Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο, ο του­ρι­σμός συνει­σέ­φερε άμεσα στη δημιουρ­γία πάνω από 50% του ΑΕΠ αυτών των Περι­φε­ρειών. Οι τρεις αυτές περι­φέ­ρειες έχουν από τα υψη­λό­τερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα, κάτι που ενι­σχύει τη θέση μας ότι ο του­ρι­σμός ανα­ζω­ο­γο­νεί τις τοπικές κοι­νω­νίες, δημιουρ­γεί συν­θή­κες ευη­με­ρίας, βοηθάει να μείνει ο κόσμος στον τόπο του και να μην μετα­να­στεύ­σει και φυσικά συμπα­ρα­σύ­ρει και άλλους τομείς οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο πολ­λα­πλα­σια­στής του του­ρι­στι­κού τομέα είναι ιδιαί­τερα υψηλός και εκτι­μά­ται σε 2.1 με 2.65, ανάλογα με τη μελέτη (ΙΟΒΕ και ΚΕΠΕ αντί­στοιχα). Με απλά λόγια, για κάθε για κάθε 1 ευρώ που παρά­γε­ται στον “στενό” του­ρι­στικό τομέα, παρά­γε­ται άλλο 1.65 στην ευρύ­τερη οικο­νο­μία. Για παρά­δειγμα, έχουμε επί­δραση στην εστίαση, στην αγρο­τική παρα­γωγή, που μπορεί και πρέπει ακόμα περισ­σό­τερο να συν­δε­θεί με τον του­ρι­σμό, και επι­πλέον στις κατα­σκευές, κάτι ιδιαί­τερα ενθαρ­ρυ­ντικό και λόγω της βουτιάς που υπήρξε σε αυτές όπως προ­α­να­φέ­ραμε. Τα παρα­πάνω επι­βε­βαιώ­νουν την πάγια θέση μας, πως τα οφέλη του του­ρι­σμού δια­χέ­ο­νται στο σύνολο της οικο­νο­μίας και τα χρήματα δεν ανα­κυ­κλώ­νο­νται μέσα στον κλάδο. Συμπλη­ρω­μα­τικά, σύμφωνα με μελέτη που εκπό­νησε το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ), μόνο το 13% των εισερ­χό­με­νων εσόδων επα­νε­ξά­γε­ται. Κατά κύριο λόγο, αυτό το ποσοστό αφορά σε προ­ϊ­ό­ντα γεωρ­γι­κής παρα­γω­γής, δεδο­μέ­νου πως τα ελλη­νικά δυστυ­χώς δεν καλύ­πτουν το σύνολο της ζήτησης.

Σε όλα τα παρα­πάνω θα πρέπει να προ­σθέ­σουμε και τη συμβολή του του­ρι­σμού στην κατα­πο­λέ­μηση της ανερ­γίας. Με βάση τα στοι­χεία του συστή­μα­τος ΕΡΓΑΝΗ του υπουρ­γείου Εργα­σίας, το Σεπτέμ­βριο του 2016, το 82,8% της αύξησης της μισθω­τής απα­σχό­λη­σης για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2016 στο σύνολο της οικο­νο­μίας (253.945 άτομα) οφεί­λε­ται στον του­ρι­στικό τομέα (210.226). Είμαστε βέβαιοι ότι και τα φετινά στοι­χεία θα είναι εξίσου εντυ­πω­σιακά, ιδιαί­τερα αν σε αυτά προ­σθέ­σουμε  τις θέσεις των αυτο­α­πα­σχο­λου­μέ­νων στις χιλιά­δες μικρά ξενο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια και στις δεκάδες χιλιά­δες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Μην ξεχνάμε ότι ο του­ρι­στι­κός τομέας είναι πλέον μεγα­λύ­τε­ρος εργο­δό­της από το Δημόσιο. Το 20-30% του συνόλου των απα­σχο­λου­μέ­νων ασχο­λού­νται αμέσως ή εμμέσως με τον του­ρι­σμό.

Απο­τέ­λε­σμα όλων των παρα­πάνω είναι φυσικά η πολύ­τιμη στήριξη των ασφα­λι­στι­κών ταμείων σε όλα τα κρίσιμα χρόνια που οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές μειώ­νο­νταν δρα­μα­τικά από την γενι­κό­τερη συρ­ρί­κνωση της οικο­νο­μίας.

Σήμερα λοιπόν που η του­ρι­στική περί­ο­δος του 2017 έχει ήδη μπει για τα καλά, εμείς οφεί­λουμε και πάλι να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας προ­σφέ­ρο­ντας τις καλύ­τε­ρες δυνατές υπη­ρε­σίες, να εκμε­ταλ­λευό­μα­στε τις ευκαι­ρίες που προ­κύ­πτουν, να μην επα­να­παυό­μα­στε στις επι­τυ­χίες μας. Δεν αρκούν όμως μόνο αυτά. Η ορι­στική ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης απο­τε­λεί μια βασική προ­ϋ­πό­θεση για να πάει καλά η ελλη­νική οικο­νο­μία και φυσικά μαζί της και ο του­ρι­σμός. Το μόνο που δε χρειά­ζε­ται αυτή τη στιγμή, είναι το 2017 να είναι έτος απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης και αβε­βαιό­τη­τας. Η γενι­κό­τερη διεθνής αστά­θεια θα πρέπει να μας κάνει ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κούς σε όλες μας τις κινή­σεις. Η Ελλάδα έχει όλους τους λόγους για να απο­τε­λέ­σει σημείο στα­θε­ρό­τη­τας. Το του­ρι­στικό προϊόν είναι ιδιαί­τερα ευαί­σθητο σε όλες τις διε­θνείς ή τις εσω­τε­ρι­κές ανα­τα­ρά­ξεις. Χρεια­ζό­μα­στε λοιπόν μια επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα. Χωρίς αιφ­νι­δια­σμούς, χωρίς νέα μέτρα που επι­βα­ρύ­νουν το του­ρι­στικό πακέτο, με περισ­σό­τερη αρωγή από την πολι­τεία όπου χρειά­ζε­ται και φυσικά με εμπι­στο­σύνη στις δυνά­μεις μας. Οι παρα­πάνω προ­ϋ­πο­θέ­σεις είναι ανα­γκαία συνθήκη για να εξα­κο­λου­θή­σουμε, ακόμα πιο ισχυροί, να απο­τε­λούμε το ισχυρό πλε­ο­νέ­κτημα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

*Ο κ. Ρέτσος είναι πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων.

capital.gr