Μ’ ένα μολύβι στο χέρι

Μια γνώριμη και αγα­πη­μένη φιγούρα, με το καπέλο και την πίπα στο χέρι, δεν μένει πια εδώ. Από τους πολυ­γρα­φό­τε­ρους από τους πλέον μετα­φρα­σμέ­νους Ελληνες συγ­γρα­φείς, πλη­θω­ρι­κός, κοσμο­πο­λί­της, πολι­τικά ενεργός, ο Βασίλης Βασι­λι­κός σημά­δεψε την ιστορία των γραμ­μά­των –και όχι μόνον– του δεύ­τε­ρου μισού του 20ού αιώνα. Το συγ­γρα­φικό έργο του Βασι­λι­κού είναι τερά­στιο και απλώ­νε­ται απ’ την μια μεριά της γης στην άλλη. Μυθι­στο­ρή­ματα, νου­βέ­λες, διη­γή­ματα, θεα­τρικά έργα και ποίηση. συγ­γρα­φική πένα θρυλική. Τίτλοι μυθι­στο­ρη­μά­των, θρυ­λι­κοί κι αυτοί. Το «Ζ», πάνω στο οποίο βασί­στηκε η ομό­τι­τλη, οσκα­ρική ταινία του Κώστα Γαβρά, αυτή κι αν είναι κινη­μα­το­γρα­φι­κός θρύλος. Σα να γεν­νή­θηκε ο άνθρω­πος  Η λογο­τε­χνία ήταν ο τρόπος της ζωής του. «… Ο πατέρας μού το έλεγε όταν ήμουν μικρός: «Θα πεθά­νεις στην ψάθα με τη λογο­τε­χνία». Τελικά μπορεί να βγει δικαιω­μέ­νος. Αλλά δεν έζησα, μπαμπά, στην ψάθα. Εζησα στα πλούτη με τη λογο­τε­χνία. Αν πεθάνω στην ψάθα είναι το λιγό­τερο. Τι να τα κάνεις τα πλούσια φέρετρα;». Εν τέλει όμως, ούτε έζησε ούτε πέθανε στην ψάθα, ήταν πλού­σιος -κυρίως ψυχικά- αφού ασχο­λή­θηκε με τη λογο­τε­χνία. Βασικά, ο Βασι­λι­κός δεν πέθανε, η υστε­ρο­φη­μία του θα τον κρατά ζωντανό ανάμεσά μας, πολύ συχνά θα έρχεται στις σκέψεις μας για αυτά που μας είπε, για όλα όσα άφησε γραμ­μένα ως παρα­κα­τα­θήκη – τόσο απλά και τόσο σοφά, συνάμα.