“Φωτιά” τα κόστη ζωής και παραγωγής στα νησιά – Εκκλήσεις για μέτρα

Το κόστος ζωής αλλά και παρα­γω­γής ή προ­σφο­ράς υπη­ρε­σίας στα νησιά είναι υψηλό καθώς μετα­φο­ρές, καύσιμα και πρώτες ύλες παρά τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ έχουν υψηλές τιμές.

Αντι­μέ­τω­ποι με μια δύσκολη κατά­σταση τιμών είναι οι κάτοι­κοι των νησιών που πέρα από το ράλι τιμών σε βασικά είδη έχουν να αντι­με­τω­πί­σουν ένα συνεχές ανοδικό σπιράλ τιμών στα καύσιμα και βέβαια στα μετα­φο­ρικά. Με το δίπολο αυτό λοιπόν να έχει “χτυ­πή­σει ταβάνι” δημιουρ­γεί­ται ένα πολύ υψηλό “βάθρο” που συμπα­ρα­σύ­ρει όλα τα κόστη για παρα­γωγή και προ­σφορά υπη­ρε­σίας. Κι αυτό σε μια περίοδο που η οικο­νο­μία ποντά­ρει στην καλή επίδοση προ­ο­ρι­σμών, και ειδικά νησιω­τι­κών που τυχαί­νει να απο­τε­λούν και το “βαρύ” πυρο­βο­λικό του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού για έσοδα και υπε­ρα­ξίες.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο εθνικός δείκτης πλη­θω­ρι­σμού για την Ελλάδα θα ανα­κοι­νω­θεί από την ΕΛΣΤΑΤ στις 9 Ιουνίου και θεω­ρεί­ται βέβαιη νέα αύξηση πολύ πάνω από τα επίπεδα του 10,2% που είχε βρεθεί τον Απρίλιο. Ωστόσο ήδη οι τιμές στο ράφι στα νησιά, αλλά και βέβαια στα καύσιμα είναι στα ύψη. Παρά τον μειω­μένο ΦΠΑ που ισχύει σε πολλά νησιά και απορ­ροφά μέρος του υψηλού κόστους μετα­φο­ράς, παρα­γω­γής κτλ, πολλά προ­ϊ­ό­ντα είναι του­λά­χι­στον 10-20% ακρι­βό­τερα.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σε μέσο εθνικό επίπεδο πλη­θω­ρι­σμός στην ομάδα με τα είδη δια­τρο­φής τρέχει με μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα από το μέσο πλη­θω­ρι­σμό τον Απρίλιο φθά­νο­ντας στο 10,9%, όταν την ίδια περίοδο του 2021 ήταν αρνη­τι­κός κατά 1,2%. Ακόμα και σε μηνιαία βάση κατα­γρά­φε­ται ισχυρή έκρηξη των τιμών στην συγκε­κρι­μένη ομάδα με τον δείκτη να σημειώ­νει τον Απρίλιο αύξηση 2,5% σε σχέση με τον Μάρτιο.

Το κόστος ζωής

Συνο­λικά το κόστος ζωής είναι υψηλό καθώς πολλοί κάτοι­κοι νησιών και παρά τη βοήθεια που προ­σφέ­ρει το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο ανα­γκά­ζο­νται σε πολ­λα­πλές μετα­κι­νή­σεις για σειρά αναγκών (ιατρι­κών κτλ) κάτι που επι­βα­ρύ­νει περαι­τερω τα οικο­νο­μικά τους.

Να σημειω­θεί ότι μεγάλες, εξάλλου, ήταν οι ανα­τι­μή­σεις σε 12μηνη βάση μέχρι τον Απρίλιο σε μετα­φορά επι­βα­τών με πλοίο (17,7%), μετα­φορά επι­βα­τών με αερο­πλάνο (15,8%), Ξενοδοχεία- μοτέλ- παν­δο­χεία (16,1%), Κινηματογράφοι- θέατρα (13,9%), Εστιατόρια- ζαχαροπλαστεία- καφε­νεία (3,3%).

Τα καύσιμα και οι μετα­φο­ρές

Επι­πλέον οι τιμές στην αντλία συμπα­ρα­σύ­ρουν όλα τα κόστη μετα­φο­ρών, αλλά και συνο­λικά εργα­σιών σπρώ­χνο­ντας προς τα πάνω όλον τον “λογα­ρια­σμό” της νησιω­τι­κής καθη­με­ρι­νό­τη­τας και παρα­γω­γής. Στα καύσιμα αυτήν την ώρα οι τιμές κινού­νται π.χ. σε πολλά νησιά πάνω από το επίπεδο των 2,60 ευρώ το λίτρο στην αμό­λυ­βδη. Ανάλογα και στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια οι ήδη συντε­λε­σμέ­νες αυξή­σεις είναι από 15-22%, ανάλογα με τον προ­ο­ρι­σμό, ενώ ανα­μέ­νε­ται να έρθουν και άλλες, περίπου στο 5%, τις επό­με­νες μέρες με βάση σχε­τι­κές πλη­ρο­φο­ρίες. Βέβαια οι ακτο­πλοϊ­κές εται­ρίες εδώ και μήνες έχουν κρούσει καμπα­νάκι για την ανάγκη στή­ρι­ξης ώστε να μπο­ρέ­σουν να κρα­τή­σουν δρο­μο­λό­για και να στη­ρί­ξουν την συν­δε­σι­μό­τητα των νησιών.

Στα, δε, αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια, οι τιμές λόγω της του­ρι­στι­κής σεζόν είναι ψηλά και μόνο όσοι έχουν μερι­μνή­σει για έγκαι­ρες κρα­τή­σεις, κάτι που βέβαια που ισχύει και για τα ακτο­πλοϊκά, μπορούν να ελπί­ζουν σε σχετικά λογικά κόστη,

Η κυβέρ­νηση

Πάντως σε αυτό το σκηνικό η πολι­τεία καλεί­ται να προβεί σε πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές κινή­σεις και το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο να βρει λύσεις ώστε και τα νοι­κο­κυ­ριά να κρα­τή­σει όρθια, και τη δημο­σιο­νο­μική ισορ­ρο­πία να κρα­τή­σει αλλά την ανά­πτυξη να τονώσει, ειδικά στον κομβικό νησιω­τικό εθνικό κορμό. Βέβαια, με δεδο­μένα τα κόστη δανει­σμού, τα περι­θώ­ρια είναι πεπε­ρα­σμένα, ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με μειώ­σεις έμμεσων φόρων καθώς ήδη έχει παρα­τα­θεί το καθε­στώς μειω­μέ­νου ΦΠΑ σε μετα­φο­ρές, του­ρι­σμό, εστίαση αλλά και σε μια σειρά νησιών.

Ανα­πό­φευ­κτα, όμως, με δεδο­μένη την πορεία των τιμών, “μπαι­νο­βγαί­νει” στη συζή­τηση η πρόταση για μειω­μένο ΦΠΑ στα τρόφιμα και δη σε συγκε­κρι­μένα βασικά είδη, με την κυβέρ­νηση να είναι απρό­θυμη προς ώρας να προβεί σε κάποια κίνηση, καθώς εκτι­μά­ται ότι δε θα έχει ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα στις τιμές, αλλά θα επι­φέ­ρει και νέα επι­βά­ρυνση στο κρατικό ταμείο.

“Συνετές κινή­σεις”

Μιλώ­ντας στη Βουλή πάντως χθες ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Χρήστος Σταϊ­κού­ρας απα­ντώ­ντας στις κατη­γο­ρίες των κομ­μά­των της αντι­πο­λί­τευ­σης, «για μη επαρκή μέτρα στή­ρι­ξης της κυβέρ­νη­σης σε νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις που δοκι­μά­ζο­νται σκληρά από την ενερ­γειακή κρίση», απέρ­ριψε ως μη απο­τε­λε­σμα­τικό το μέτρο για τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατα­νά­λω­σης στα καύσιμα που πρό­τει­ναν.

Αφορμή ήταν η κοινή συνε­δρί­αση των Επι­τρο­πών Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων και Θεσμών & Δια­φά­νειας της Βουλής, τα μέλη των οποίων ενη­μέ­ρωσε ο διοι­κη­τής της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων, Γιώργος Πιτσι­λής, επί της έκθεσης απο­λο­γι­σμού της Αρχής για το 2021 και τον προ­γραμ­μα­τι­σμό της για τα επόμενα έτη.

«Η κυβέρ­νηση έχει απο­δεί­ξει ότι και έγκαιρα και γενναία παρεμ­βαί­νει για να στη­ρί­ξει οικο­νο­μικά, κυρίως τις ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες. Το απο­δεί­ξαμε και στην παν­δη­μία και στην ενερ­γειακή κρίση. Όποτε υπάρχει δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος η Πολι­τεία τον επι­στρέ­φει στο σύνολο της στη κοι­νω­νία και κυρίως στα μεσαία και στα χαμηλά εισο­δή­ματα», υπο­γράμ­μισε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Σταϊ­κού­ρας και επι­σή­μανε: «Σε σχέση με την ενερ­γειακή κρίση η Ελλάδα έδωσε διπλά­σια χρήματα από τον μέσο ευρω­παϊκό όρο για να στη­ρί­ξει νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις».

Σχο­λιά­ζο­ντας την πρόταση για μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα, ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών ανέφερε ότι πρέπει ως αντι­στάθ­μι­σμα να βρεθεί άλλο μέτρο, καλώ­ντας όσους την υπο­στη­ρί­ζουν να ξεκα­θα­ρί­σουν αν ταυ­τό­χρονα ζητούν και αύξηση του ΕΝΦΙΑ.

«Ακούω με ευκολία να λέγεται «μειώστε ορι­ζό­ντια τους φόρους στα καύσιμα», όταν έρχεται το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής και λέει είναι λάθος να μειώ­νουμε ορι­ζό­ντια τους έμμε­σους φόρους. Όταν με επι­στολή του προς τους υπουρ­γούς Οικο­νο­μι­κών της ΕΕ, ο αρμό­διος κοι­νο­τι­κός επί­τρο­πος, ανα­φε­ρό­με­νος στα καύσιμα, λέει προς όλους ότι η μείωση των έμμεσων φόρων στην ενέρ­γεια δεν είναι η πιο απο­τε­λε­σμα­τική λύση για κοι­νω­νική δικαιο­σύνη, ιδιαί­τερα αν οι τιμές παρα­μέ­νουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διά­στημα.

Αντί­θετα, όπως λέει, αν φορο­λο­γού­νται τα υψηλά και τα υπερ­βάλ­λο­ντα κέρδη των εται­ρειών ενέρ­γειας, μπορεί να βοη­θή­σει να χρη­μα­το­δο­τη­θούν και να στη­ρι­χθούν στο­χευ­μένα τα πιο ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά. Ό,τι ακριβώς ακο­λου­θεί η Ελλάδα», επι­σή­μανε ο κ. Σταϊ­κού­ρας και συμπλή­ρωσε:

«Όταν λοιπόν δημιουρ­γεί­ται δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος από την εκτέ­λεση του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού τον επι­στρέ­φουμε στις ευά­λω­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες».

Στο σημείο αυτό ο κ. Σταϊ­κού­ρας κατη­γό­ρησε την αντι­πο­λί­τευση ότι «με ευκολία προ­σπερ­νάει τα 371 εκατ. ευρώ από τον μειω­μένο ΕΝΦΙΑ», σημειώ­νο­ντας ότι «είναι ένα μόνιμο μέτρο υπέρ των πολιτών».

Άλλα μέτρα

Πάντως, υπό την πίεση της συγκυ­ρίας, κάποιες συμ­βο­λι­κές και στο­χευ­μέ­νες κινή­σεις σε τρόφιμα εξε­τά­ζο­νται πιθανές κινή­σεις στο μέτωπο των καυ­σί­μων, όπως

Η επα­νά­ληψη της επι­δό­τη­σης βεν­ζί­νης από 30 έως 50 ευρώ για όλους για ένα τρίμηνο ή εναλ­λα­κτικά μονό για τους κατοί­κους των νησιών και όσους ταξι­δέ­ψουν για δια­κο­πές κατά την του­ρι­στική περίοδο.

Μια παρέμ­βαση αντί­στοιχη με την επι­δό­τηση του πετρε­λαίου κίνησης, ήτοι επι­δό­τηση της βεν­ζί­νης στην αντλία με ποσό άνω των 15 λεπτών ανά λίτρο.

Διεύ­ρυνση του μετα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου για εξίσωση του κόστους μετα­φο­ράς με μέσα μαζικής μετα­φο­ράς από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα σε νησί ή από νησί σε νησί με το κόστος που θα ίσχυε στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα για την ίδια από­σταση. To μέτρο, ήδη, εφαρ­μό­ζε­ται στα ακό­λουθα νησιά: Αγα­θο­νήσι, Άγιος Ευστρά­τιος, Αλόν­νη­σος, Αμοργός, Ανάφη, Αντί­πα­ρος, Αστυ­πά­λαια, Ίος, Ικαρία, Κάρ­πα­θος, Κάσος, Κέα, Κίμωλος, Κύθηρα, Κύθνος, Λειψοί, Λέρος, Μεγίστη, Μήλος, Νίσυρος, Πάτμος, Σαμο­θράκη, Σέριφος, Σίκινος, Σίφνος, Σκιάθος, Σκό­πε­λος, Σκύρος, Σύμη, Τήλος, Φολέ­γαν­δρος, Φούρνοι, Χάλκη και Ψαρά

Σημα­ντικό Συμ­βού­λιο ΕΕ απο­φά­σεις

Στο μεταξύ σημα­ντι­κές απο­φά­σεις που δίνουν ελπίδες για μια πιο απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση της κατά­στα­σης, όπως θα δια­μορ­φω­θεί στα νησιά τα επόμενα χρόνια λόγω της πρά­σι­νης μετά­βα­σης της ακτο­πλο­ΐας και των κιν­δύ­νων από­συρ­σης πλοίων έλαβε χθες το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών θαλάσ­σιων Μετα­φο­ρών της ΕΕ.

Συγκε­κρι­μένα όπως ανέφερε σχετική ανα­κοί­νωση του Υπ. Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής από το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Θαλασ­σίων Μετα­φο­ρών της Ε.Ε., που συνε­δρί­ασε, χθες, στο Λου­ξεμ­βούργο ανα­γνω­ρί­ζε­ται χρονική εξαί­ρεση, έως τις 31.12.2029, από την εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων του Κανο­νι­σμού “FuelEU Maritime” για τα ακτο­πλοϊκά πλοία, όταν δρο­μο­λο­γού­νται σε λιμένες νησιών με λιγό­τε­ρους από 200.000 κατοί­κους.

Ο Γ. Πλα­κιω­τά­κης

“Θεωρώ σημα­ντικό στοι­χείο του κει­μέ­νου την αντα­πό­κρισή του σε ικα­νο­ποι­η­τικό βαθμό στις γεω­γρα­φι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των Κρατών Μελών, μέσω της ρεα­λι­στι­κής αντι­με­τώ­πι­σης συγκε­κρι­μέ­νων περι­πτώ­σεων, όπου η εφαρ­μογή του Κανο­νι­σμού θα έχει οικο­νο­μικό και κοι­νω­νικό αντί­κτυπο. Για την περί­πτωση της Ελλάδας, με τη χορή­γηση περιο­ρι­σμέ­νης χρονικά εξαί­ρε­σης για τον κλάδο της ακτο­πλο­ΐας, αντι­με­τω­πί­ζε­ται ο εκτι­μώ­με­νος οικο­νο­μι­κός και κοι­νω­νι­κός αντί­κτυ­πος για τους κατοί­κους, παρα­γω­γούς και επι­σκέ­πτες στις νησιω­τι­κές μας περιο­χές ενώ παράλ­ληλα παρέ­χε­ται ζωτικός χρόνος τόσο για την επαρκή δια­θε­σι­μό­τητα εναλ­λα­κτι­κών καυ­σί­μων όσο και για την ενερ­γειακή μετά­βαση του ακτο­πλοϊ­κού στόλου” σημεί­ωσε χθες με αφορμή τις απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου ο Υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής κ. Πλα­κιω­τά­κης.

Πηγή: Γιώργος Αλε­ξά­κης – news247.gr