Ένας στους επτά Έλληνες εφήβους είναι εξαρτημένος από το Ίντερνετ

Η πλειο­νό­τητα των έφηβων στην Ελλάδα περνούν ένα μεγάλο μέρος της ημέρας τους μπροστά σε συσκευές με οθόνη. Ένας στους επτά έφηβους εμφα­νί­ζει συμ­πτώ­ματα εξάρ­τη­σης από τη χρήση του Ίντερ­νετ, ενώ αρκετοί ασχο­λού­νται και με τον τζόγο. Ένα στα οκτώ αγόρια βρί­σκε­ται σε κίνδυνο προ­βλη­μα­τι­κής ενα­σχό­λη­σης με τον τζόγο, ενώ το 4,2% έχουν, ήδη, προ­βλη­μα­τική ενα­σχό­ληση.

Αυτό προ­κύ­πτει από έρευνα του Ερευ­νη­τι­κού Πανε­πι­στη­μια­κού Ινστι­τού­του Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ), που δόθηκε σήμερα στη δημο­σιό­τητα. Η έρευνα διε­ξή­χθη το 2014 σε πανελ­λή­νιο αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα 4.141 εφήβων, υπό την αιγίδα του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας, με την επι­στη­μο­νική ευθύνη της ομό­τι­μης καθη­γή­τριας του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Α. Κοκκέβη.

Περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς έφηβους στην Ελλάδα, ηλικίας από 11 έως 15 ετών, (το 54,5%), περνούν κατά μέσο όρο του­λά­χι­στον πέντε ώρες την ημέρα μπροστά σε κάποια ηλε­κτρο­νική συσκευή με οθόνη (τηλε­ό­ραση, υπο­λο­γι­στή, κινητό τηλέ­φωνο κ.α.), τα αγόρια, μάλιστα, σε σημα­ντικά υψη­λό­τερο ποσοστό (60,3%) από ό,τι τα κορί­τσια (48,7%).

Οι έφηβοι αφιε­ρώ­νουν στις οθόνες συνο­λικά δυόμιση ώρες την ημέρα, περισ­σό­τερο χρόνο τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα από ό,τι τις καθη­με­ρι­νές. Του­λά­χι­στον δύο ώρες την ημέρα παρα­κο­λου­θούν ταινίες ή βίντεο οι τρεις στους πέντε έφηβους (60%), ένας στους τρεις παίζει ηλε­κτρο­νικά παι­χνί­δια (36%) και δύο στους πέντε (43%) περνούν χρόνο μπροστά στην οθόνη για άλλους λόγους.

Τα αγόρια ανα­φέ­ρουν παρα­κο­λού­θηση τηλε­ό­ρα­σης ή βίντεο για του­λά­χι­στον πέντε ώρες την ημέρα, σε σημα­ντικά υψη­λό­τερο ποσοστό (13%) από ό,τι τα κορί­τσια (7,7%). Επι­πλέον, τα αγόρια παίζουν σε ηλε­κτρο­νι­κές κον­σό­λες του­λά­χι­στον δύο ώρες την ημέρα σε σχεδόν διπλά­σιο ποσοστό (48%) από ό,τι τα κορί­τσια (25%). Ωστόσο, τα δύο φύλα δεν δια­φέ­ρουν σημα­ντικά στον χρόνο που αφιε­ρώ­νουν στην ενα­σχό­ληση με τον ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή ή άλλη συσκευή για ενη­μέ­ρωση, κοι­νω­νική δικτύ­ωση κ.λπ.

Ο χρόνος που αφιε­ρώ­νουν οι 11χρονοι σε ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές με οθόνη είναι σημα­ντικά λιγό­τε­ρος συγκρι­τικά με τους έφηβους ηλικίας 13 και 15 ετών.

Οι 15χρονοι ανα­φέ­ρουν ενα­σχό­ληση με τον ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή ή άλλη συσκευή για ενη­μέ­ρωση, κοι­νω­νική δικτύ­ωση κ.λπ., του­λά­χι­στον δύο ώρες την ημέρα, σε σημα­ντικά υψη­λό­τερο ποσοστό από τους μαθητές μικρό­τε­ρης ηλικίας (57% οι 15χρονοι, 49% οι 13χρονοι και 24% οι 11χρονοι). Οι 13χρονοι ανα­φέ­ρουν σε υψη­λό­τερο ποσοστό (44%) ενα­σχό­ληση με ηλε­κτρο­νικά παι­χνί­δια σε σύγκριση, τόσο με τους μικρό­τε­ρους (28%), όσο και με τους μεγα­λύ­τε­ρους έφηβους (36%).

Από το 2006 έως το 2014, από τη μία μειώ­θηκε σημα­ντικά ο χρόνος παρα­κο­λού­θη­σης τηλε­ό­ρα­σης ή βίντεο από τους έφηβους (από 73,5% το 2006 σε 60% το 2014), ενώ από την άλλη αυξή­θηκε ραγδαία η ενα­σχό­λησή τους με τον ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή ή άλλες ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές (από 13% το 2006 σε 43% το 2014) και λιγό­τερο με τα ηλε­κτρο­νικά παι­χνί­δια (από 28% το 2006 σε 36% το 2014).

Συμ­πτώ­ματα εξάρ­τη­σης από το Ίντερ­νετ εμφα­νί­ζει ένας στους επτά μαθητές ηλικίας 15 ετών (14,1%), σε σχεδόν ίδια ποσοστά τα αγόρια (13,9%) και τα κορί­τσια (14,4%).

Παράλ­ληλα, εντεί­νε­ται η ενα­σχό­ληση των 15χρονων με τον κάθε είδους τζόγο. Δύο στους πέντε (43,5%) έχουν στοι­χη­μα­τί­σει του­λά­χι­στον μία φορά στη ζωή τους, σε σημα­ντικά υψη­λό­τερο ποσοστό τα αγόρια (68%) από ό,τι τα κορί­τσια (21%), ενώ ποσοστό 13,8% ανέ­φε­ραν ότι έχουν στοι­χη­μα­τί­σει περισ­σό­τε­ρες από 20 φορές στη ζωή τους. Το 8,5% ανα­φέ­ρουν ότι τον τελευ­ταίο χρόνο στοι­χη­μά­τι­σαν του­λά­χι­στον 20 φορές.

Εξε­τά­ζο­ντας τα πιθανά συμ­πτώ­ματα εξάρ­τη­σης από τον τζόγο, σύμφωνα με το ΕΠΙΨΥ, ένα ποσοστό 6,7% των 15χρονων εφήβων βρί­σκο­νται σε κίνδυνο για προ­βλη­μα­τική ενα­σχό­ληση με τον τζόγο, ενώ ποσοστό 2,3% έχουν, ήδη, προ­βλη­μα­τική ενα­σχό­ληση, με τα παρα­πάνω ποσοστά να διπλα­σιά­ζο­νται για τα αγόρια σε 12,1% και 4,2%, αντί­στοιχα.

Το ΕΠΙΨΥ επι­ση­μαί­νει πως αν και η ενα­σχό­ληση με τις ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές, κυρίως με εκείνες που δια­θέ­τουν πρό­σβαση στο δια­δί­κτυο, δεν απο­τε­λεί αυτή καθαυτή συμπε­ρι­φορά υψηλού κιν­δύ­νου, σύμφωνα με πολλές επι­στη­μο­νι­κές μελέτες, η υπερ­βο­λική χρήση συν­δέ­ε­ται με την εμφά­νιση δια­φό­ρων προ­βλη­μά­των, όπως σωμα­τι­κών ενο­χλή­σεων (κεφα­λαλ­γία, πόνο στη μέση), περιο­ρι­σμό της σωμα­τι­κής άσκησης, αύξηση βάρους και παχυ­σαρ­κία, βίαιες ή επι­θε­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές, χρήση ουσιών, πρώιμη έναρξη καπνί­σμα­τος και χρήσης αλκοόλ, καθώς και πρώιμη έναρξη σεξουα­λι­κής ζωής.

Επίσης, η υπερ­βο­λική χρήση αυτών των συσκευών, σε βαθμό που πλη­σιά­ζει την εξάρ­τηση, έχει συν­δε­θεί με προ­βλή­ματα στην ψυχο­κοι­νω­νική υγεία των εφήβων, όπως επι­θε­τι­κό­τητα, χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση, άγχος, συμ­πτώ­ματα κατά­θλι­ψης, κοι­νω­νική φοβία και δυσκο­λία στον ύπνο. Εξάλλου, η μεγάλη χρήση υπη­ρε­σιών κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης μπορεί να λάβει αρνη­τι­κές δια­στά­σεις (π.χ. σεξουα­λική παρε­νό­χληση, «κυβερνο-μπούλινγκ» κ.α.).

Σε ό,τι αφορά τον τζόγο, το ΕΠΙΨΥ προει­δο­ποιεί ότι, σύμφωνα με πλήθος μελετών, οι ανή­λι­κοι που ασχο­λού­νται με τον τζόγο έχουν αυξη­μένη πιθα­νό­τητα να εξε­λι­χθούν σε ενή­λι­κες με εξάρ­τηση από αυτόν. Παράλ­ληλα, οι έφηβοι που στοι­χη­μα­τί­ζουν χρήματα είναι πιθα­νό­τερο στη συνέ­χεια της εφη­βείας να πει­ρα­μα­τι­στούν με χρήση αλκοόλ, καπνού και άλλων εξαρ­τη­σιο­γό­νων ουσιών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ