ΦιλόΔημος: Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα που φέρνει πόρους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Το με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον από δή­μους και πε­ρι­φέ­ρειες για έργα υπο­δο­μής στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες είναι φα­νε­ρό και από τα μέσα Νο­εμ­βρί­ου έως σή­με­ρα αξιο­λο­γή­θη­καν προς έντα­ξη επι­πλέ­ον 43 έργα για ύδρευ­ση και απο­χέ­τευ­ση σε 39 δή­μους.

Έτσι, με από­φα­ση του υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών και του ανα­πλη­ρω­τή υπουρ­γού Οι­κο­νο­μί­ας, Στάθη Γιαν­να­κί­δη, οι δια­θέ­σι­μοι πόροι για τις δύο αυτές προ­σκλή­σεις αυ­ξή­θη­καν από 300 εκατ. ευρώ σε 450 εκατ. ευρώ και από 350 εκατ. ευρώ σε 450 εκατ. ευρώ, αντί­στοι­χα.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του Φι­λό­Δη­μου δια­μορ­φώ­νε­ται ως εξής:

-450 εκατ. ευρώ για έργα απο­χέ­τευ­σης

-450 εκατ. ευρώ για έργα ύδρευ­σης

-200 εκατ. ευρώ για έργα αγρο­τι­κής οδο­ποι­ί­ας

-200 εκατ. ευρώ για έργα υπο­δο­μών αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σί­ας και απο­κα­τά­στα­σης ζη­μιών από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές

-150 εκατ. ευρώ για έργα επα­νά­χρη­σης δη­μο­τι­κών κτι­ρί­ων

-120 εκατ. ευρώ για έργα ανέ­γερ­σης ή επέ­κτα­σης σχο­λι­κών κτι­ρί­ων

-70 εκατ. ευρώ για έργα κα­τα­σκευ­ής παι­δι­κών χαρών

-60 εκατ. ευρώ για έργα προ­μή­θειας μη­χα­νη­μά­των έργου

-50 εκατ. ευρώ για έργα συ­ντή­ρη­σης σχο­λι­κών κτι­ρί­ων και αύ­λειων χώρων

-50 εκατ. ευρώ για έργα κα­τα­σκευ­ής και ανέ­γερ­σης νέων δη­μαρ­χια­κών κτι­ρί­ων ή επέ­κτα­ση υφι­στα­μέ­νων

-25 εκατ. ευρώ για έργα απο­κα­τά­στα­σης Χώρος Ανε­ξέ­λεγ­κτης Διά­θε­σης Απορ­ριμ­μά­των (ΧΑΔΑ)

Χα­ρί­τσης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Τό­σους πολ­λούς και στο­χευ­μέ­νους πό­ρους πρώτη φορά βλέ­πει η Αυ­το­διοί­κη­ση»

«Μια από τις πρώ­τες και βα­σι­κές δε­σμεύ­σεις αυτής της κυ­βέρ­νη­σης ήταν η ενί­σχυ­ση της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης η οποία υπήρ­ξε από τους με­γα­λύ­τε­ρους χα­μέ­νους της κρί­σης», το­νί­ζει ο κ. Χα­ρί­τσης, σε δή­λω­σή του στο Αθη­ναϊ­κό – Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων και προ­σθέ­τει: «Αυτή τη δέ­σμευ­ση κά­νου­με πράξη στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών. Παρά τους δη­μο­σιο­νο­μι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς, αυ­ξή­σα­με για πρώτη φορά μετά από χρό­νια την κρα­τι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση στους ΟΤΑ και δη­μιουρ­γή­σα­με νέα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία προ­σαρ­μο­σμέ­να στις ανά­γκες τους».

Ο υπουρ­γός ανα­φέ­ρει ακόμα ότι από τον Φι­λό­Δη­μο κα­τευ­θύ­νο­νται το 2018 στους δή­μους και τις πε­ρι­φέ­ρειες πε­ρισ­σό­τε­ρα από 1,8 δις. ευρώ για την υλο­ποί­η­ση βα­σι­κών υπο­δο­μών στην ύδρευ­ση, στην απο­χέ­τευ­ση, την αντι­πλημ­μυ­ρι­κή προ­στα­σία, τα σχο­λι­κά κτή­ρια. «Έργα κρί­σι­μα για την υγεία και την ασφά­λεια των πο­λι­τών και απα­ραί­τη­τα για την το­πι­κή ανά­πτυ­ξη, που θα έπρε­πε να έχουν γίνει εδώ και δε­κα­ε­τί­ες μπαί­νουν τώρα σε φάση υλο­ποί­η­σης χάρη στη χρη­μα­το­δό­τη­ση και την τε­χνι­κή υπο­στή­ρι­ξη που προ­σφέ­ρει το ΥΠΕΣ στους ΟΤΑ. Τό­σους πολ­λούς και στο­χευ­μέ­νους σε πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες πό­ρους, με με­γά­λη προ­στι­θέ­με­νη αξία για τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες, πρώτη φορά βλέ­πει η Αυ­το­διοί­κη­ση», κα­τα­λή­γει ο κ. Χα­ρί­τσης.

Όπως είναι γνω­στό, κατά τη διάρ­κεια της κρί­σης η Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση ήταν ένα από τα με­γά­λα θύ­μα­τα των μνη­μο­νί­ων, με τε­ρά­στιες απώ­λειες σε προ­σω­πι­κό και χρη­μα­το­δό­τη­ση. Μόνο τη διε­τία 2013-14 η κρα­τι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση προς τους ΟΤΑ μειώ­θη­κε κατά 60%, ενώ η Συλ­λο­γι­κή Από­φα­ση της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης (ΣΑΤΑ) έχει συρ­ρι­κνω­θεί σε πο­σο­στό 85%.

«Το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, έχο­ντας λάβει υπόψη τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές δυ­να­τό­τη­τες της χώρας κα­τά­φε­ρε για πρώτη φορά μετά από χρό­νια να αυ­ξή­σει την κρα­τι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση (ΚΑΠ) κατά 5% για το 2018, ενώ ανά­λο­γη αύ­ξη­ση προ­βλέ­πε­ται και για το 2019.

Πα­ράλ­λη­λα κα­τά­φε­ρε να αξιο­ποι­ή­σει το ξε­χα­σμέ­νο για τις προη­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις Πρό­γραμ­μα Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων όπου από τα προ­γράμ­μα­τα θε­ο­μη­νιών και λει­ψυ­δρί­ας χρη­μα­το­δό­τη­σε έργα πε­ρί­που 37 εκατ. ευρώ μόνο για το 2017», επι­ση­μαί­νουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πηγές του υπουρ­γεί­ου, σύμ­φω­να με τις οποί­ες «με βάση τα στοι­χεία των χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων οι συ­γκρί­σεις με την πε­ρί­ο­δο έως το 2015 είναι συ­ντρι­πτι­κές». Εν­δει­κτι­κά, από το πρό­γραμ­μα λει­ψυ­δρί­ας κατά τα έτη 2012-2015 δό­θη­καν συ­νο­λι­κά 400.000 ευρώ όταν μόνο μία από­φα­ση πριν από λίγες εβδο­μά­δες μόνο για τη ΔΕΥΑ Σι­κυω­νί­ων ήταν ύψους 500.000 ευρώ.

Συ­νο­λι­κά, την πε­ρί­ο­δο 2015-18 δό­θη­καν από το ΥΠΕΣ για την αντι­με­τώ­πι­ση ζη­μιών από θε­ο­μη­νί­ες 79,5 εκατ. ευρώ ενώ την πε­ρί­ο­δο 2012-14 δια­τέ­θη­καν 7,5 εκατ. ευρώ. Ακόμη, την πε­ρί­ο­δο 2015-18 δό­θη­καν για την έργα αντι­με­τώ­πι­σης της λει­ψυ­δρί­ας 34,6 εκατ. ευρώ, ενώ την πε­ρί­ο­δο 2012-15 μόλις 400 χι­λιά­δες ευρώ.

Πέρα όμως από την κε­ντρι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση η με­γά­λη οι­κο­νο­μι­κή ανάσα για τους ΟΤΑ και την υλο­ποί­η­ση κρί­σι­μων έργων υπο­δο­μής για την υγεία και την ποιό­τη­τα ζωής των πο­λι­τών που βρί­σκο­νταν σε εκ­κρε­μό­τη­τα εδώ και δε­κα­ε­τί­ες, ήρθε μέσα από τα δύο χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία, το «Φι­λό­Δη­μο Ι» και τον «Φι­λό­Δη­μο ΙΙ». Οι ενερ­γο­ποι­η­μέ­νες προ­σκλή­σεις τους έχουν φθά­σει τα 1,4 δις. ευρώ και τα 180 εκατ. ευρώ αντί­στοι­χα, κα­τα­νε­μη­μέ­να σε όλους τους δή­μους, με αντι­κει­με­νι­κά κρι­τή­ρια, ενώ έως σή­με­ρα έχουν εντα­χθεί συ­νο­λι­κά 1.109 έργα.

Mέσα από το «Φι­λό­Δη­μο» δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στους δή­μους να κα­λύ­ψουν βα­σι­κές ανά­γκες σε υπο­δο­μές στον τομέα της ύδρευ­σης, της απο­χέ­τευ­σης, της αγρο­τι­κής οδο­ποι­ί­ας, της απο­κα­τά­στα­σης ΧΑΔΑ – όπου η Ελ­λά­δα πλη­ρώ­νει κάθε χρόνο δυ­σβά­στα­χτα πρό­στι­μα – χωρίς η χρη­μα­το­δό­τη­ση αυτή να επι­βα­ρύ­νει στο ελά­χι­στο τους δή­μους, αφού κα­λύ­πτε­ται στο ακέ­ραιο από το Πρό­γραμ­μα Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων. Γι αυτό η αντα­πό­κρι­ση των ΟΤΑ ήταν από την πρώτη στιγ­μή πέρα από κάθε προσ­δο­κία. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι από τις 15 Ιου­νί­ου μέχρι σή­με­ρα εντάσ­σο­νται δύο έργα κάθε μέρα, ύψους έως και 5 εκατ. ευρώ!

Και όλα αυτά τα έργα σχε­διά­ζο­νται μέσα από μία ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας, επι­ση­μαί­νουν κύ­κλοι του υπουρ­γεί­ου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και ση­μειώ­νουν ότι με το Φι­λό­Δη­μο πήγε πό­σι­μο νερό σε άνυ­δρους οι­κι­σμούς της χώρας που δεν είχαν ακόμη δί­κτυο ύδρευ­σης εν έτη 2018, ενώ γί­νο­νται έργα απο­χέ­τευ­σης σε πε­ριο­χές με ιδιαί­τε­ρη πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ευαι­σθη­σία, τα οποία δεν έβρι­σκαν φι­λο­ξε­νία στο ΕΣΠΑ λόγω του στε­νού κρι­τη­ρί­ου των 2000 κα­τοί­κων και της στε­νό­τη­τας των δια­θέ­σι­μων πόρων.

Ένα από αυτά τα έργα είναι και η κα­τα­σκευή δι­κτύ­ου απο­χέ­τευ­σης και εγκα­τα­στά­σε­ων επε­ξερ­γα­σί­ας λυ­μά­των οι­κι­σμών που βρί­σκο­νται στη λε­κά­νη απορ­ρο­ής της λί­μνης Πλα­στή­ρα.

Η υλο­ποί­η­ση των έργων θα συμ­βά­λει στην πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή προ­στα­σία της λί­μνης από ανε­ξέ­λεγ­κτη διά­θε­ση αστι­κών λυ­μά­των που προ­κύ­πτουν από τους πα­ρα­λί­μνιους οι­κι­σμούς, ενώ θα ωφε­λη­θεί ολό­κλη­ρος ο νομός Καρ­δί­τσας, καθώς η λίμνη απο­τε­λεί τα­μιευ­τή­ρα πό­σι­μου νερού από τον οποίο υδρεύ­ο­νται 100.000 κά­τοι­κοι στους δή­μους Καρ­δί­τσας, Πα­λα­μά, Σο­φά­δων, Μου­ζα­κί­ου και Λί­μνης Πλα­στή­ρα.

Ένα ακόμη πα­ρά­δειγ­μα είναι το έργο διευ­ρυ­μέ­νης επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης της ΔΕΥΑ­ΒΑ στην Κρήτη. Πρό­κει­ται για ένα κατ΄ εξο­χήν πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό έργο, το οποίο έχει σκοπό την προ­στα­σία του εκτα­τι­κού υπό­γειου, με­τα­βα­τι­κού και πα­ρά­κτιου υδρο­φο­ρέα της βό­ρειας πε­ριο­χής του νομού Χα­νί­ων. Η προ­στα­σία πα­ρέ­χε­ται κατά κύριο λόγο με τη μεί­ω­ση των αντλού­με­νων πο­σο­τή­των υπό­γειου νερού, δε­δο­μέ­νου ότι αυτές θα αντι­κα­τα­στα­θούν από ανα­κτη­μέ­να λύ­μα­τα. Με αυτό τον τρόπο προ­ω­θεί­ται η αγρο­τι­κή ανά­πτυ­ξη και προ­στα­τεύ­ε­ται η βιο­ποι­κι­λό­τη­τα. Η πρό­τα­ση στο­χεύ­ει στην αντι­με­τώ­πι­ση της ξη­ρα­σί­ας και συ­νει­σφέ­ρει με τον τρόπο αυτό στον με­τρια­σμό των επι­πτώ­σε­ων της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής.

Κύ­κλοι του αρ­μό­διου υπουρ­γεί­ου επι­ση­μαί­νουν ότι «στα νέα αυτά χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία εντάσ­σο­νται έργα απο­λύ­τως ανα­γκαία και σε προ­χω­ρη­μέ­νο στά­διο ωρι­μό­τη­τας και πως οι μέρες των έργων βι­τρί­νας και της δια­σπά­θι­σης του δη­μό­σιου χρή­μα­τος έχουν πα­ρέλ­θει ανε­πι­στρε­πτί». Αυτός είναι ο λόγος, το­νί­ζουν, που ο Φι­λό­Δη­μος έχει τύχει κα­θο­λι­κής απο­δο­χής από τους αν­θρώ­πους της Αυ­το­διοί­κη­σης, ανε­ξαρ­τή­τως πο­λι­τι­κής και κομ­μα­τι­κής το­πο­θέ­τη­σης.

«Χωρίς τον Φι­λό­Δη­μο δεν θα μπο­ρού­σα­με να λει­τουρ­γή­σου­με»

Δή­μαρ­χοι που ερω­τή­θη­καν σχε­τι­κά με το Φι­λό­Δη­μο από το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανα­φέρ­θη­καν τόσο για τη συμ­βο­λή του προ­γράμ­μα­τος στη λει­τουρ­γία των δήμων και στην ανά­πτυ­ξη των το­πι­κών κοι­νω­νιών όσο και στη γε­νι­κό­τε­ρη πο­λι­τι­κή του υπουρ­γεί­ου στον τομέα των χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων.

Ο δή­μαρ­χος Σπάρ­της Ευάγ­γε­λος Βα­λιώ­της, μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ χα­ρα­κτή­ρι­σε τον Φι­λό­Δη­μο ως «το κα­λύ­τε­ρο πρό­γραμ­μα της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης, ένα ση­μα­ντι­κό χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο για έργα άμε­σης ανά­γκης των δήμων». Ση­μεί­ω­σε μά­λι­στα ότι χάρη σε αυτό αντι­σταθ­μί­στη­κε η συρ­ρί­κνω­ση της κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης προς τους ΟΤΑ στα χρό­νια των μνη­μο­νί­ων και -αν και ο δήμος του δεν είναι μι­κρός- ανα­γνώ­ρι­σε πως «αν δεν εί­χα­με αυτό το πρό­γραμ­μα δεν θα μπο­ρού­σα­με να λει­τουρ­γή­σου­με».

Ο ίδιος εξήρε την άμεση αντα­πό­κρι­ση του υπουρ­γεί­ου στο αί­τη­μα για έργα απο­κα­τά­στα­σης ζη­μιών από πλημ­μύ­ρες, ύψους 1 εκατ. ευρώ, ενώ είπε ότι το διά­στη­μα από το 2011 έως το 2014 η χρη­μα­το­δό­τη­ση για ανά­λο­γα έργα ήταν της τάξης των 40.000 – 50.000 ευρώ.

«Ο Φι­λό­Δη­μος είναι το πιο γεν­ναίο χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα που ήρθε στους δή­μους», τό­νι­σε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δή­μαρ­χος Αγίου Βα­σι­λεί­ου, Γιάν­νης Τα­τα­ρά­κης. Ση­μεί­ω­σε μά­λι­στα ότι, αν και ο Άγιος Βα­σί­λειος είναι ένας μι­κρός ορει­νός δήμος του Ρε­θύ­μνου με 7.500 κα­τοί­κους, έχει εντα­χθεί στον Φι­λό­Δη­μο για έργα απο­χέ­τευ­σης (1,828 εκατ.), αγρο­τι­κής οδο­ποι­ία (1,286 εκατ. ευρώ), για κα­τα­σκευή 13 νέων παι­δι­κών χαρών (208.000 ευρώ), για συ­ντή­ρη­ση παι­δι­κών σταθ­μών (50.000 ευρώ), για έργα ύδρευ­σης (3, 639 εκατ ευρώ), για συ­ντή­ρη­ση σχο­λεί­ων (35.000 ευρώ), αγορά μη­χα­νη­μά­των (190.000 ευρώ), ενώ ανα­μέ­νε­ται η κα­τά­θε­ση προ­τά­σε­ων για ένα αντι­πλημ­μυ­ρι­κό έργο ύψους 1,2 εκατ ευρώ , και για έναν παι­δι­κό σταθ­μό 1,5 εκατ. «Ήμουν δή­μαρ­χος και από το 2002 έως το 2010. Αυτά τα χρή­μα­τα δεν τα εί­χα­με δει ποτέ στο πα­ρελ­θόν», κα­τέ­λη­ξε στις δη­λώ­σεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τα­τα­ρά­κης.

Ο δή­μαρ­χος Λί­μνης Πλα­στή­ρα, Δη­μή­τρης Τσια­ντής, μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ανέ­φε­ρε ότι η ΚΕΔΕ ζη­τού­σε ανέ­κα­θεν ένα χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα σαν τον «Θησέα» και χα­ρα­κτή­ρι­σε τον Φι­λό­Δη­μο ως ένα πρό­γραμ­μα «πολύ σο­βα­ρό και αξιό­πι­στο» ιδιαί­τε­ρα για τους μι­κρούς και τους με­σαί­ους δή­μους που λόγω υπο­στε­λέ­χω­σης δεν έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να ωρι­μά­ζουν σε πρώτο χρόνο με­λέ­τες για έργα ΕΣΠΑ.

Πά­ντως, η οι­κο­νο­μι­κή ενί­σχυ­ση των δήμων δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στο «Φι­λό­Δη­μο», καθώς:

– Δη­μιουρ­γή­θη­κε το Πρό­γραμ­μα «Αυ­το­διοί­κη­ση – Κοι­νω­νι­κή Συ­νο­χή -Ισόρ­ρο­πη Ανά­πτυ­ξη» (ΑΚΣΙΑ) για την εξό­φλη­ση υπο­χρε­ώ­σε­ων των δήμων που προ­έρ­χο­νται από δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις και δια­τα­γές πλη­ρω­μής που έχουν κα­τα­στεί τε­λε­σί­δι­κες. Το Πρό­γραμ­μα αυτό ξε­κί­νη­σε τον Φε­βρουά­ριο του 2017 και από τότε μέχρι σή­με­ρα έχουν δοθεί στους ΟΤΑ 134 εκατ. ευρώ.

– Τα τε­λευ­ταία έτη δί­νε­ται έκτα­κτη οι­κο­νο­μι­κή ενί­σχυ­ση πε­ρί­που 20 εκατ. ευρώ στους συ­νο­λι­κά 88 μι­κρούς ορει­νούς και νη­σιω­τι­κούς δή­μους, προ­κει­μέ­νου να κα­λύ­ψουν λει­τουρ­γι­κές δα­πά­νες ή επεν­δυ­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και έργα. Η αρχή έγινε το 2017, συ­νε­χί­στη­κε το 2018 (συ­νο­λι­κά δό­θη­καν 40,5 εκατ. ευρώ) και στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών δια­βε­βαιώ­νουν ότι η έκτα­κτη βο­ή­θεια θα συ­νε­χι­στεί και το 2019.

– Επι­πλέ­ον, σε εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται η εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος εναρ­μό­νι­σης των δη­μο­τι­κών, βρε­φι­κών και βρε­φο­νη­πια­κών σταθ­μών με το νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο που κα­θο­ρί­ζει συ­γκε­κρι­μέ­νες τε­χνι­κές προ­δια­γρα­φές και όρους κα­ταλ­λη­λό­τη­τας για τη χο­ρή­γη­ση άδειας ίδρυ­σης και λει­τουρ­γί­ας τους. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός ανέρ­χε­ται σε 95 εκατ. ευρώ, προ­ερ­χό­με­νος από εθνι­κούς πό­ρους και με ποσό ανά σταθ­μό μέχρι 50.000 ευρώ.

πηγή iefimerida.gr