Αιώνιοι φοιτητές: Δεύτερη ευκαιρία δίνει το υπουργείο Παιδείας

• Τι γί­νε­ται στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου • Σε ένα τμήμα 1000 φοι­τη­τών, πάνε για δια­γρα­φή περί τους 500  • Κα­θυ­στε­ρούν να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπου­δές τους, όσοι φοι­τη­τές ερ­γά­ζο­νται

«Ανάσα» στους φοι­τη­τές που δυ­σκο­λεύ­ο­νται να πά­ρουν τα πτυ­χία τους κι έχουν ξε­πε­ρά­σει το ανώ­τα­το όριο φοί­τη­σης δίνει νέα ρύθ­μι­ση που θα κα­τα­θέ­σει στη Βουλή το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, προ­κει­μέ­νου να πε­ριο­ρι­στούν οι αδι­κί­ες του ‘νόμου Κε­ρα­μέ­ως’ για τις δια­γρα­φές των φοι­τη­τών.

Με την νέα ρύθ­μι­ση θα γίνει διά­κρι­ση με­τα­ξύ ενερ­γών και ανε­νερ­γών φοι­τη­τών και θα δοθεί η ευ­και­ρία σε όσους έχουν δεί­ξει ότι προ­σπα­θούν και συμ­με­τέ­χουν με κά­ποιο τρόπο σε διά­φο­ρες υπο­χρε­ώ­σεις φοί­τη­σης να απο­φοι­τή­σουν.

Επί­σης, θα υπάρ­χει μέ­ρι­μνα για όσους φοι­τη­τές απο­δε­δειγ­μέ­να ερ­γά­ζο­νται, έχουν οι­κο­νο­μι­κές δυ­σκο­λί­ες, προ­βλή­μα­τα υγεί­ας ή ανα­πη­ρί­ες, αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα οι­κο­γε­νεια­κά (υγεί­ας κ.ά.) ή έχουν αθλη­τι­κές υπο­χρε­ώ­σεις κ.λπ.

Η νέα ρύθ­μι­ση θα αφορά στη διά­κρι­ση ενερ­γών και ανε­νερ­γών εγ­γε­γραμ­μέ­νων με κρι­τή­ρια όπως η συμ­με­το­χή τους σε εξε­τά­σεις, σε ερ­γα­σί­ες και πρα­κτι­κή άσκη­ση, καθώς και οι μο­νά­δες ECTS που απο­μέ­νουν για τη λήψη πτυ­χί­ου. «Σε αυ­τούς που προ­σπα­θούν πρέ­πει να δώ­σου­με μια δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία», δή­λω­σε η υπουρ­γός Παι­δεί­ας Σοφία Ζα­χα­ρά­κη αλλά υπο­γράμ­μι­σε ταυ­τό­χρο­να ότι «κά­ποιος ο οποί­ος μπο­ρεί να είναι εγ­γε­γραμ­μέ­νος 20 και 30 χρό­νια και δεν έχει κα­νέ­να εν­δια­φέ­ρον πλέον να συ­νε­χί­σει τις σπου­δές του, δεν μπο­ρεί να επι­βα­ρύ­νει τις λί­στες του πα­νε­πι­στη­μί­ου».

Η υπουρ­γός έλαβε υπόψη τις σο­βα­ρές αντι­δρά­σεις που υπάρ­χουν στην πα­νε­πι­στη­μια­κή κοι­νό­τη­τα για το θέμα και τό­νι­σε ότι (με νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση) θα δια­κρί­νου­με τον ενερ­γό από τον ανε­νερ­γό φοι­τη­τή. «Αυτή είναι μια πολύ ση­μα­ντι­κή ποιο­τι­κή διά­κρι­ση, γιατί κά­ποιοι έχουν εμ­φα­νι­στεί στα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια σε εξε­τά­σεις, έχουν πάει σε πρα­κτι­κή, μπο­ρεί να έχουν κάνει μια ερ­γα­σία, μια έρευ­να, μια δια­τρι­βή. Αυτό δεί­χνει ότι υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον να συ­νε­χί­σουν ή έχουν συ­γκε­ντρώ­σει ένα πολύ ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό των μο­νά­δων ECTS. Σε αυ­τούς οφεί­λου­με να δώ­σου­με μια δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία και βέ­βαια υπάρ­χει μια ει­δι­κή κα­τη­γο­ρία που είναι οι ερ­γα­ζό­με­νοι ή τα άτομα με ανα­πη­ρία, άτομα που αντι­κει­με­νι­κά έχουν λόγο ασθε­νεί­ας ή στην οι­κο­γέ­νεια τους μπο­ρεί να υπάρ­χει ένας πολύ σο­βα­ρός λόγος ασθέ­νειας. Νο­μί­ζω ότι με αυτές τις δια­βε­βαιώ­σεις έχου­με από τη μία τη δε­δη­λω­μέ­νη πρό­θε­σή μας να τε­λειώ­σου­με με αυτό το θέμα των ανε­νερ­γών φοι­τη­τών, αλλά επί­σης να δώ­σου­με και μια ευ­και­ρία στους αν­θρώ­πους οι οποί­οι πράγ­μα­τι προ­σπα­θούν, είναι εκεί, είναι πα­ρού­σες και πα­ρό­ντες και λένε ότι θέλω μια δεύ­τε­ρη ευ­και­ρία, αλλά αυτή δεν μπο­ρεί προ­φα­νώς να δοθεί χωρίς προ­ϋ­πο­θέ­σεις, γιατί θα αδι­κή­σει και αυ­τούς οι οποί­οι πα­ρί­στα­νται, συμ­με­τέ­χουν, κά­νουν όλα αυτά τα οποία κα­θι­στούν την πα­νε­πι­στη­μια­κή ζωή τόσο ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας».

ΟΙ ΠΕ­ΡΙ­ΠΤΩ­ΣΕΙΣ ΣΕ ΑΡΙΘ­ΜΟΥΣ

Αρ­χι­κώς, υπήρ­χαν ει­ση­γή­σεις για τη δια­γρα­φή των 333.795 φοι­τη­τών που ξε­πέ­ρα­σαν το ανώ­τα­το όριο φοί­τη­σης. Το σύ­νο­λο των εγ­γε­γραμ­μέ­νων φοι­τη­τών, σύμ­φω­να με στοι­χεία του ακα­δη­μαϊ­κού έτους 2022-23, στα προ­πτυ­χια­κά τμή­μα­τα ήταν 695.000, ενώ οι ενερ­γοί φοι­τη­τές είναι 350.000.

Τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά είναι στα πα­λαιό­τε­ρα πα­νε­πι­στή­μια, με το ΕΚΠΑ να κα­τα­γρά­φει το 59,9% των φοι­τη­τών του ως αιώ­νιους και το Οι­κο­νο­μι­κό Πα­νε­πι­στή­μιο το 58,7%.

Αντί­στοι­χα, το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό αιώ­νιων φοι­τη­τών έχει η Ανώ­τα­τη Σχολή Καλών Τε­χνών με 21,7%.

Οι πρυ­τά­νεις υπο­στη­ρί­ζουν πως δεν µπορεί να πα­ρα­γνω­ρι­στεί η κρίσιµη δια­φο­ρά που υπάρ­χει ανάµεσα σε εκεί­νους που είναι ανε­νερ­γοί και σε εκεί­νους που αγω­νί­ζο­νται για να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπου­δές τους. Με βάση αυτό το επι­χεί­ρηµα πρό­τει­ναν να λη­φθούν υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και να αντιµετω­πι­στεί το σο­βα­ρό αυτό ζήτηµα µε κοι­νω­νι­κή ευαι­σθη­σία.

ΤΙ ΠΡΟ­ΒΛΕ­ΠΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΚΕ­ΡΑ­ΜΕ­ΩΣ

Ο ν. 4957/2022, απο­κα­λού­με­νος και ως «νόμος Κε­ρα­μέ­ως», στο άρθρο 76 ανα­φέ­ρε­ται στην ανώ­τα­τη διάρ­κεια φοί­τη­σης και στη δυ­να­τό­τη­τα με­ρι­κής φοί­τη­σης. Ει­δι­κό­τε­ρα, ορί­ζει ότι η ανώ­τα­τη διάρ­κεια φοί­τη­σης για τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών διάρ­κειας 4 ετών είναι τα 6 έτη και για τα 5ετή προ­γράμ­μα­τα τα 8 έτη. Μετά από τη συ­μπλή­ρω­ση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης, ο νόμος ανα­φέ­ρει ότι «το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο του Τμή­μα­τος εκ­δί­δει πράξη δια­γρα­φής».

Η εξαί­ρε­ση από τα πα­ρα­πά­νω που προ­βλέ­πει ο νόμος, αφορά «σο­βα­ρούς λό­γους υγεί­ας που ανά­γο­νται στο πρό­σω­πο του φοι­τη­τή ή στο πρό­σω­πο συγ­γε­νούς πρώ­του βαθ­μού εξ αί­μα­τος ή συ­ζύ­γου ή προ­σώ­που με το οποίο ο φοι­τη­τής έχει συ­νά­ψει σύμ­φω­νο συμ­βί­ω­σης».

Όσον αφορά στη με­ρι­κή φοί­τη­ση, το δι­καί­ω­μα αυτό, που συ­νε­πά­γε­ται έως και δι­πλα­σια­σμό του πραγ­μα­τι­κού χρό­νου φοί­τη­σης -αφού κάθε εξά­μη­νο με­ρι­κής φοί­τη­σης προ­σμε­τρά­ται ως μισό ακα­δη­μαϊ­κό εξά­μη­νο-, έχουν οι φοι­τη­τές που απο­δε­δειγ­μέ­να ερ­γά­ζο­νται του­λά­χι­στον εί­κο­σι ώρες την εβδο­μά­δα, οι φοι­τη­τές με ανα­πη­ρία και ει­δι­κές εκ­παι­δευ­τι­κές ανά­γκες, καθώς επί­σης και οι φοι­τη­τές που είναι πα­ράλ­λη­λα αθλη­τές, υπό συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Επι­πλέ­ον, δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στους φοι­τη­τές που το επι­θυ­μούν και δεν έχουν υπερ­βεί το ανώ­τα­το όριο φοί­τη­σης, να δια­κό­ψουν τις σπου­δές τους, από ένα εξά­μη­νο έως το πολύ για 2 χρό­νια. Σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση, ανα­στέλ­λε­ται κατά τον χρόνο δια­κο­πής της φοί­τη­σης η φοι­τη­τι­κή ιδιό­τη­τα και δεν επι­τρέ­πε­ται η συμ­με­το­χή σε καμία εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία.

Η εφαρ­μο­γή των πα­ρα­πά­νω επα­φί­ε­ται στα ΑΕΙ, τα οποία, με τον εσω­τε­ρι­κό κα­νο­νι­σμό λει­τουρ­γί­ας τους το κάθε ένα, ορί­ζουν τις λε­πτο­μέ­ρειες, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και τα δι­καιο­λο­γη­τι­κά για τα πα­ρα­πά­νω. Επι­πλέ­ον, εκ του νόμου αρ­μό­διος για την εφαρ­μο­γή του νόμου είναι ο πρό­ε­δρος του κάθε τμή­μα­τος και για την «επο­πτεία της σω­στής εφαρ­μο­γής», είναι ο κο­σμή­το­ρας της κάθε Σχο­λής.

Όσον αφορά στην πε­ρί­πτω­ση που δεν εφαρ­μο­στεί ο νόμος, ξε­κα­θα­ρί­ζε­ται ότι «η μη εφαρ­μο­γή συ­νι­στά πει­θαρ­χι­κό πα­ρά­πτω­μα και λαμ­βά­νε­ται υπόψη για την έκ­δο­ση της από­φα­σης κα­τα­νο­μής της τα­κτι­κής δη­μό­σιας επι­χο­ρή­γη­σης» του πα­νε­πι­στη­μί­ου.

Η ΕΙ­ΚΟ­ΝΑ ΣΤΟ ΠΑ­ΝΕ­ΠΙ­ΣΤΗ­ΜΙΟ ΑΙ­ΓΑΙΟΥ

Το θέμα κλή­θη­κε να σχο­λιά­σει στην ‘δη­μο­κρα­τι­κή, η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Διοι­κη­τι­κού και Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου κα Τίνα Ζορ­μπα­λά, η οποία τό­νι­σε τα εξής:

«Το θέμα με την δια­γρα­φή των ‘αιω­νί­ων’ φοι­τη­τών στα ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια, δεν ξε­κι­νά­ει τώρα, ούτε από το 2011 με το Νόμο Δια­μα­ντο­πού­λου. Ξε­κί­νη­σε με το Ν.815/1978 όπου η τότε κυ­βέρ­νη­ση, έθεσε το ζή­τη­μα. Μετά από κι­νη­το­ποι­ή­σεις που έλα­βαν χώρα και πιέ­σεις, ο νόμος κα­ταρ­γή­θη­κε. Το ζή­τη­μα επα­νέρ­χε­ται με το νόμο Δια­μα­ντο­πού­λου ενώ τώρα, τέ­θη­κε και πάλι στο τρα­πέ­ζι, με το νόμο Κε­ρα­μέ­ως. Όσοι φοι­τη­τές και φοι­τή­τριες έχουν εγ­γρα­φεί πριν το 2016, είτε χρω­στά­νε ένα μά­θη­μα, είτε πα­ρα­πά­νω, θα πρέ­πει να δια­γρα­φούν. Αυτό βέ­βαια, έχει δη­μιουρ­γή­σει πολύ με­γά­λη ανα­στά­τω­ση, όχι μόνο στους φοι­τη­τές οι οποί­οι έχουν κι­νη­το­ποι­η­θεί εδώ και καιρό, αλλά και στους πρυ­τά­νεις, στα τμή­μα­τα κ.ο.κ. γιατί ξέ­ρουν ότι εάν εφαρ­μο­στεί, θα έχει επι­πτώ­σεις στα πα­νε­πι­στή­μια αλλά και στους φοι­τη­τές οι οποί­οι, είτε μπο­ρεί να μην είναι σε θέση να αντε­πε­ξέλ­θουν οι­κο­νο­μι­κά για να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπου­δές τους, είτε ερ­γά­ζο­νται και δεν έχουν πολύ χρόνο να αφιε­ρώ­σουν. Αυτοί είναι οι βα­σι­κοί λόγοι που πάρα πολλά παι­διά δεν μπο­ρούν να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπου­δές τους μέσα στο χρο­νι­κό διά­στη­μα που προ­βλέ­πε­ται. Μην ξε­χνά­τε ότι στα πε­ρισ­σό­τε­ρα τμή­μα­τα, ο μέσος όρος σπου­δών είναι 5-6 χρό­νια (όταν πρό­κει­ται για 4ετείς σπου­δές). Σκε­φτεί­τε ότι από ολό­κλη­ρο τον φοι­τη­τι­κό πλη­θυ­σμό της χώρας που φοι­τούν σε δη­μό­σια πα­νε­πι­στή­μια, να μειω­θούν μέσα σε μια μέρα κατά το 1/3. Θέλω ωστό­σο να ση­μειώ­σω για τους φοι­τη­τές που φοι­τούν πάνω από τα τέσ­σε­ρα χρό­νια, ότι δεν κο­στί­ζουν τί­πο­τα στο ελ­λη­νι­κό δη­μό­σιο και στα πα­νε­πι­στή­μια. Για να κα­τα­λά­βε­τε, δεν έχουν ούτε φοι­τη­τι­κό πάσο, ούτε λαμ­βά­νουν βι­βλία, ούτε επι­τρέ­πε­ται να έχουν σί­τι­ση. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι από αυ­τούς τους φοι­τη­τές, ερ­γά­ζο­νται επει­δή έχουν ανά­γκη να ερ­γα­στούν.

Κι εμείς, στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου που βρι­σκό­μα­στε σε νη­σιω­τι­κή πε­ριο­χή, γνω­ρί­ζου­με ότι οι φοι­τη­τές μας, σε πολύ με­γά­λο βαθμό, απα­σχο­λού­νται σε διά­φο­ρες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, στα νησιά μας. Είναι φυ­σι­κό, λοι­πόν, να μην έχουν την ευ­χέ­ρεια χρό­νου να αφο­σιω­θούν από­λυ­τα στις σπου­δές τους.

Να ση­μειώ­σου­με ότι οι πρό­ε­δροι από όλα τα Τμή­μα­τα Μα­θη­μα­τι­κών των πα­νε­πι­στη­μί­ων της Ελ­λά­δας, εξέ­δω­σαν κοινή ανα­κοί­νω­ση ζη­τώ­ντας να μην εφαρ­μο­στεί αυτό το μέτρο των δια­γρα­φών, καθώς ση­μαί­νει τε­ρά­στια απώ­λεια φοι­τη­τι­κού πλη­θυ­σμού. Επι­πλέ­ον, πολλά παι­διά που είναι κοντά στην από­κτη­ση του πτυ­χί­ου τους, θα το χά­σουν και θα ανα­γκα­στούν να στρα­φούν σε ιδιω­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια. Π.χ. το Τμήμα στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου στην Σάμο, από τους 900 φοι­τη­τές, θα δια­γρα­φούν περί τους 600 (!)

Είναι λυ­πη­ρό, λοι­πόν, να πα­ρου­σιά­ζε­ται μια ει­κό­να τε­λεί­ως πα­ρα­πλα­νη­τι­κή. Εν τέλει, θα έλεγα ότι είναι συ­κο­φα­ντι­κός και απα­ξιω­τι­κός αυτός ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός προς τους φοι­τη­τές –όσοι είναι και ερ­γα­ζό­με­νοι, οι οποί­οι προ­σπα­θούν να πλη­ρώ­σουν τα δί­δα­κτρα και να επι­βιώ­σουν και, βε­βαί­ως, να πά­ρουν ένα πτυ­χίο και αν θέ­λουν, να συ­νε­χί­σουν για με­τα­πτυ­χια­κούς τί­τλους. Γι αυτό και κα­θυ­στε­ρούν τις σπου­δές τους, χρω­στά­νε κά­ποια μα­θή­μα­τα κ.λπ.» -τό­νι­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά η κα Ζορ­μπα­λά.