ΔΝΤ: Πάρτε πίσω τις μειώσεις σε εισφορές, μην κόψετε τον φόρο αλληλεγγύης

Μικρά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα από το 2023 και σύνεση στην αύξηση του κατώ­τα­του μισθού ζητά το Ταμείο. Ειση­γεί­ται φόρο άνθρακα. Μία μονάδα του ΑΕΠ θα κοστί­σει στην ανά­πτυξη ο πόλεμος. Γιατί μιλά για ΑΜΚ στις τρά­πε­ζες. Η εκτί­μηση για το χρέος.

Θετική είναι η αξιο­λό­γηση του ΔΝΤ για την ελλη­νική οικο­νο­μία. Σε ανα­κοί­νωση, με αφορμή την ολο­κλή­ρωση της έκθεσης στο πλαίσιο του άρθρου 4, επι­ση­μαί­νει την ισχυρή ανά­καμψη μετά το χτύπημα της παν­δη­μίας και ειση­γεί­ται μια δημο­σιο­νο­μική πολι­τική που θα επι­τρέ­ψει στην οικο­νο­μία να συνε­χί­σει σε ανοδική πορεία.

Εκτιμά ότι εξαι­τίας του πολέμου στην Ουκρα­νία, η αύξηση του ΑΕΠ φέτος θα περιο­ρι­στεί στο 3,5%, ενώ ο πλη­θω­ρι­σμός θα κινηθεί κατά μέσο όρο στο 4,5%, προτού υπο­χω­ρή­σει.

Ενώ χαι­ρε­τί­ζει την πρόοδο στην εκκα­θά­ριση των κόκ­κι­νων δανείων, ζητά κεφα­λαιακή ενί­σχυση των τρα­πε­ζών. Παράλ­ληλα, θεωρεί ότι οι κίν­δυ­νοι που απορ­ρέ­ουν από το υψηλό χρέος είναι μεσο­πρό­θε­σμα δια­χει­ρί­σι­μοι.

Το Ταμείο, όμως, ασκεί κριτική σε δύο μέτρα της κυβέρ­νη­σης, τη μείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και την πλήρη κατάρ­γηση του φόρου αλλη­λεγ­γύης, γιατί πιστεύει ότι μετα­φέ­ρουν τα βάρη στις επό­με­νες γενιές. Προ­τεί­νει μάλιστα να επι­βλη­θεί φόρος άνθρακα, που θα χρη­μα­το­δο­τή­σει την πράσινη μετά­βαση.

Ολη η ανα­κοί­νωση

1. Η ελλη­νική οικο­νο­μία ανέ­καμψε ισχυρά από τη σοβαρή ύφεση που προ­κά­λεσε η Covid-19 το 2020. Η παρα­γωγή επέ­στρεψε στο προ παν­δη­μίας επίπεδο το 2021, αντα­να­κλώ­ντας μια ταχύ­τερη από την ανα­με­νό­μενη ανά­καμψη του του­ρι­σμού, αύξηση της ιδιω­τι­κής κατα­νά­λω­σης καθώς τα νοι­κο­κυ­ριά άρχισαν να αξιο­ποιούν τις απο­τα­μιεύ­σεις που συσ­σώ­ρευ­σαν στην παν­δη­μία και ισχυρές ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις που υπο­στη­ρί­ζο­νται από αυξα­νό­με­νες άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις. Η ισχυρή δημο­σιο­νο­μική αντί­δραση, η διευ­κο­λυ­ντική νομι­σμα­τική πολι­τική και η σημα­ντική στήριξη της ΕΕ ήταν καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας για την τόνωση της ανά­καμ­ψης.

2. Έχει σημειω­θεί αξιέ­παινη πρόοδος στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που κλη­ρο­δό­τησε η κρίση, παρά το δύσκολο περι­βάλ­λον. Τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια (NPEs) μειώ­θη­καν κάθετα στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος «Ηρακλής» και η ρευ­στό­τητα του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος βελ­τιώ­θηκε σημα­ντικά. Η ανεργία μειώ­νε­ται σταθερά. Οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις σημεί­ω­σαν πρόοδο σε διά­φο­ρους τομείς, όπως η ψηφιο­ποί­ηση, οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και η βελ­τί­ωση του μείγ­μα­τος δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Οι αρχές ολο­κλη­ρώ­νουν την πρόωρη πληρωμή όλων των δανείων που χορή­γησε το ΔΝΤ (1,8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ), γεγονός που θα μειώσει περαι­τέρω τις ακα­θά­ρι­στες χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες και τους κιν­δύ­νους μετα­κύ­λι­σης.

3. Η ανά­πτυξη ανα­μέ­νε­ται να παρα­μεί­νει ισχυρή παρά τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις του πολέμου στην Ουκρα­νία και τον υψηλό πλη­θω­ρι­σμό. Παρά τις σημα­ντι­κές εισα­γω­γές ενέρ­γειας από τη Ρωσία, οι υπό­λοι­πες άμεσες εμπο­ρι­κές και οικο­νο­μι­κές σχέσεις με τη χώρα αλλά και την Ουκρα­νία είναι περιο­ρι­σμέ­νες. Οι έμμεσες επι­δρά­σεις και ο αντί­κτυ­πος του υψη­λό­τε­ρου πλη­θω­ρι­σμού στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα και στην κατα­νά­λωση είναι πιο σημα­ντι­κές. Επι­πλέον, η αυξη­μένη απο­στροφή κιν­δύ­νου και η μειω­μένη κατα­να­λω­τική εμπι­στο­σύνη ανα­μέ­νε­ται να καθυ­στε­ρή­σουν επεν­δύ­σεις και να περιο­ρί­σουν την ανά­καμψη του του­ρι­σμού. Όλοι μαζί αυτοί οι παρά­γο­ντες ανα­μέ­νε­ται να περιο­ρί­σουν φέτος την ανά­πτυξη κατά μία πλήρη ποσο­στιαία μονάδα στο 3,5%. Η ισχυ­ρό­τερη και πιο επίμονη αύξηση των τιμών της ενέρ­γειας ανα­μέ­νε­ται να ωθήσει τον μέσο πλη­θω­ρι­σμό στο 4,5% το 2022, προτού στα­θε­ρο­ποι­η­θεί στο 1,9% μεσο­πρό­θε­σμα.

4. Οι αβε­βαιό­τη­τες και οι «καθο­δι­κοί» κίν­δυ­νοι συνε­χί­ζουν να θολώ­νουν τις προ­ο­πτι­κές. Ο πόλεμος στην Ουκρα­νία θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει ελλεί­ψεις ενέρ­γειας και να προ­σθέ­σει ισχυ­ρό­τε­ρες από τις ανα­με­νό­με­νες πιέσεις στον εγχώριο πλη­θω­ρι­σμό, στον του­ρι­σμό, στην απο­στροφή του κιν­δύ­νου και να προ­κα­λέ­σει ταχύ­τερη σύσφιξη των παγκό­σμιων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών συν­θη­κών. Άλλοι κίν­δυ­νοι περι­λαμ­βά­νουν νέα κύματα λοι­μώ­ξεων από την Covid-19 που θα προ­κα­λέ­σουν οικο­νο­μι­κές δια­τα­ρα­χές, καθώς και τα ρίσκα που συν­δέ­ο­νται με την απορ­ρό­φηση των δανείων και των επι­χο­ρη­γή­σεων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Ενώ η συνε­χι­ζό­μενη υπο­στη­ρι­κτική στάση της ΕΚΤ είναι διευ­κο­λυ­ντι­κός παρά­γο­ντας, οι πιέσεις για περισ­σό­τε­ρες δαπάνες και οι φορο­λο­γι­κές περι­κο­πές που δεν έχουν αντι­σταθ­μι­στεί δημο­σιο­νο­μικά θα μπο­ρού­σαν να θέσουν σε κίνδυνο τη μεσο­πρό­θε­σμη πορεία δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, αυξά­νο­ντας το δημόσιο χρέος και διευ­ρύ­νο­ντας τα spreads.

5. Το δημόσιο χρέος ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί και οι κίν­δυ­νοι μετα­κύ­λι­σης (rollover) φαί­νο­νται δια­χει­ρί­σι­μοι μεσο­πρό­θε­σμα. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να πέσει κάτω από τα προ παν­δη­μίας επίπεδα έως το 2023, αντα­να­κλώ­ντας την ισχυρή ανά­πτυξη, τη δημο­σιο­νο­μική προ­σαρ­μογή και τον υψη­λό­τερο πλη­θω­ρι­σμό. Οπως επι­ση­μαί­νε­ται, πολύ μεγάλο ποσοστό του χρέους είναι σε σταθερό επι­τό­κιο και μακράς διάρ­κειας. Αν και ο συνο­λι­κός κίν­δυ­νος από το δημόσιο χρέος είναι μέτριος, παρα­μέ­νει σημα­ντική αβε­βαιό­τητα σχετικά με την ικα­νό­τητα της Ελλάδας να δια­τη­ρή­σει υψηλά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα και τη μελ­λο­ντική πορεία των επι­το­κίων μόλις η Ελλάδα αρχίσει να αντι­κα­θι­στά την επίσημη χρη­μα­το­δό­τηση με χρη­μα­το­δό­τηση από την αγορά. Παρά το μεγάλο απόθεμα μετρη­τών της κυβέρ­νη­σης και την ενερ­γη­τική δια­χεί­ριση των υπο­χρε­ώ­σεων, η ικα­νό­τητα της Ελλάδας να εξυ­πη­ρε­τή­σει το χρέος της υπό ένα σοβαρό σοκ εξαρ­τά­ται από τη συνε­χι­ζό­μενη υπο­στή­ριξη από την Ευρώπη.

6. Η απο­στολή του ΔΝΤ συνέ­στησε τη δια­τή­ρηση μιας διευ­κο­λυ­ντι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής στάσης το 2022 και την επί­τευξη πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος το 2023. Η απο­στολή υπο­στή­ριξε τη στα­διακή κατάρ­γηση όλων των προ­σω­ρι­νών μέτρων που σχε­τί­ζο­νται με την παν­δη­μία έως τα τέλη του 2022. Πρό­τεινε τη στό­χευση πρω­το­γε­νούς ελλείμ­μα­τος κάτω του 2% του ΑΕΠ φέτος, κάτι που υπονοεί διευ­κο­λυ­ντικό δημο­σιο­νο­μικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Αυτή η στάση είναι κατάλ­ληλη δεδο­μέ­νου του παρα­γω­γι­κού κενού, καθώς η μετα­βί­βαση από τη δημόσια στήριξη στην ιδιω­τική δρα­στη­ριό­τητα παρα­μέ­νει ανο­λο­κλή­ρωτη. Η απο­στολή συνέ­στησε να υπάρξει στό­χευση για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα το 2023, με παράλ­ληλη αντι­με­τώ­πιση των καθο­δι­κών κιν­δύ­νων μέσω των αυτό­μα­των στα­θε­ρο­ποι­η­τών. Τα μέτρα στή­ρι­ξης για τις υψηλές τιμές ενέρ­γειας θα πρέπει να είναι προ­σω­ρινά και να στο­χεύ­ουν σε ευά­λω­τες ομάδες, επι­τρέ­πο­ντας παράλ­ληλα τη στα­διακή μετα­κύ­λιση των υψη­λό­τε­ρων τιμών στους κατα­να­λω­τές. Θα πρέπει να δοθεί μεγα­λύ­τερη προ­τε­ραιό­τητα στην αντι­με­τώ­πιση των κενών κάλυψης στο σύστημα Ελά­χι­στου Εγγυ­η­μέ­νου Εισο­δή­μα­τος και την αύξηση των παροχών του του­λά­χι­στον σε συνάρ­τηση με τον πλη­θω­ρι­σμό, ώστε να μπο­ρέ­σει να γίνει το «δίχτυ ασφα­λείας» έναντι δυσμε­νών κρα­δα­σμών όπως η συνε­χι­ζό­μενη ενερ­γειακή κρίση.