Κορωνοϊός – Μόσιαλος: «Πλήρης επιβεβαίωση» της ελληνικής στρατηγικής από το Imperial College London

Για πλήρη επι­βε­βαί­ω­ση της στρα­τη­γι­κής που ακο­λού­θη­σε η Ελ­λά­δα στην αντι­με­τώ­πι­ση του κο­ρω­νοϊ­ού μιλά ο εκ­πρό­σω­πος της χώρας στους διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς για την παν­δη­μία, Ηλίας Μό­σια­λος με ανάρ­τη­σή του στο Facebook.

Όπως ανα­φέ­ρει ο κα­θη­γη­τής της Πο­λι­τι­κής της Υγεί­ας στο London School of Economics, ο οποί­ος ορί­στη­κε πριν από μία εβδο­μά­δα εκ­πρό­σω­πος της κυ­βέρ­νη­σης στους διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς για ζη­τή­μα­τα που αφο­ρούν στον κο­ρω­νο­ϊό, η εν λόγω έκ­θε­ση εξε­τά­ζει τις επι­πτώ­σεις των μη φαρ­μα­κευ­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων δια­φό­ρων χωρών ένα­ντι της παν­δη­μί­ας.

Δια­βά­στε τι ανα­φέ­ρει στην ανάρ­τη­σή του ο κα­θη­γη­τής, πα­ρα­θέ­το­ντας τον σύν­δε­σμο της σχε­τι­κής έκ­θε­σης αλλά και σχε­τι­κό σχε­διά­γραμ­μα:

«Εκτί­μη­ση του αριθ­μού των λοι­μώ­ξε­ων και των επι­πτώ­σε­ων των μη φαρ­μα­κευ­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων της νόσου COVID-19 σε 11 ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Πλή­ρης επι­βε­βαί­ω­ση της στρα­τη­γι­κής που ακο­λου­θή­σα­με στην Ελ­λά­δα.

Στις 30 Μαρ­τί­ου, το COVID-19 Response Team του Imperial College London, πα­ρου­σί­α­σε μια έκ­θε­ση ανα­φο­ρι­κά με τις επι­πτώ­σεις των μη φαρ­μα­κευ­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων δια­φό­ρων χωρών, ένα­ντι της παν­δη­μί­ας. Για τους υπο­λο­γι­σμούς χρη­σι­μο­ποί­σαν ως ερ­γα­λείο ένα προ­γνω­στι­κό μο­ντέ­λο για την ερ­μη­νεία του αντί­κτυ­που (semi-mechanistic Bayesian hierarchical model). Η μέ­θο­δος υπέ­θε­τε πως οι αλ­λα­γές στον αριθ­μό ανα­πα­ρα­γω­γής κρου­σμά­των (ένα μέτρο ανα­με­τά­δο­σης) αντι­κα­το­πτρί­ζουν τις εφαρ­μο­ζό­με­νες πα­ρεμ­βά­σεις, και όχι οι ευ­ρύ­τε­ρες στα­δια­κές αλ­λα­γές στη συ­μπε­ρι­φο­ρά. Το μο­ντέ­λο εκτί­μη­σε αυτές τις με­τα­βο­λές υπο­λο­γί­ζο­ντας το χρόνο ανα­δρο­μι­κά. Δη­λα­δή πη­γαί­νο­ντας προς τα πίσω, υπο­λό­γι­σαν τους θα­νά­τους που κα­τα­γρά­φη­καν με την πά­ρο­δο του χρό­νου για να εκτι­μή­σουν τη με­τά­δο­ση που συ­νέ­βη αρ­κε­τές εβδο­μά­δες πριν, και το μο­ντέ­λο συ­νυ­πο­λό­γι­ζε την χρο­νι­κή κα­θυ­στέ­ρη­ση με­τα­ξύ της αρ­χι­κής μό­λυν­σης από τον ιό και του θα­νά­του. Μία από τις βα­σι­κές πα­ρα­δο­χές του μο­ντέ­λου είναι ότι κάθε πα­ρέμ­βα­ση έχει το ίδιο απο­τέ­λε­σμα στον αριθ­μό ανα­πα­ρα­γω­γής κρου­σμά­των και με­τα­ξύ των χωρών αλλά και με την πά­ρο­δο του χρό­νου. Αυτό τους επέ­τρε­ψε να αξιο­ποι­ή­σουν πε­ρισ­σό­τε­ρα δε­δο­μέ­να σε όλη την Ευ­ρώ­πη ώστε να εκτι­μή­σουν αυτές τις επι­πτώ­σεις.

Αυτό επί­σης ση­μαί­νει πως τα απο­τε­λέ­σμα­τά κα­τευ­θύ­νο­νταν από τα δε­δο­μέ­να χωρών με πιο προηγ­μέ­νες χρο­νι­κά επι­δη­μί­ες και προη­γού­με­νες πα­ρεμ­βά­σεις, όπως η Ιτα­λία και η Ισπα­νία.

Δια­πι­στώ­θη­κε πως η επι­βρά­δυν­ση της αύ­ξη­σης των κα­θη­με­ρι­νών θα­νά­των στην Ιτα­λία συν­δε­ό­ταν με τις ση­μα­ντι­κές επι­πτώ­σεις των πα­ρεμ­βά­σε­ων που εφαρ­μό­στη­καν αρ­κε­τές εβδο­μά­δες νω­ρί­τε­ρα. Στην Ιτα­λία, υπο­λο­γί­στη­κε ότι ο πραγ­μα­τι­κός αριθ­μός ανα­πα­ρα­γω­γής (Rt) έπεσε κοντά στο 1 πε­ρί­που όταν εφαρ­μό­στη­καν τα κα­θο­λι­κά μέτρα απα­γό­ρευ­σης (lockdown – 11 Μαρ­τί­ου). Να ση­μειω­θεί όμως πως τα απο­τε­λέ­σμα­τα πα­ρου­σιά­ζουν υψηλό επί­πε­δο αβε­βαιό­τη­τας / απο­κλί­σε­ων. Συ­νο­λι­κά, η εκτί­μη­ση της έκ­θε­ση είναι πως οι χώρες κα­τά­φε­ραν να μειώ­σουν τον αριθ­μό ανα­πα­ρα­γω­γής κρου­σμά­των. Οι εκτι­μή­σεις των εμπει­ρο­γνω­μό­νων της ομά­δας είχαν ευ­ρεία δια­στή­μα­τα αξιο­πι­στί­ας θέ­το­ντας ‘1’ για τις χώρες που εφάρ­μο­σαν όλες τις πα­ρεμ­βά­σεις που λαμ­βά­νο­νταν υπό­ψιν στην ανά­λυ­σή. Αυτό ση­μαί­νει ότι ο αριθ­μός ανα­πα­ρα­γω­γής μπο­ρού­σε να είναι με­γα­λύ­τε­ρος ή μι­κρό­τε­ρος από την τιμή 1.

Δε­δο­μέ­νου ότι οι τρέ­χου­σες πα­ρεμ­βά­σεις πα­ρέ­μει­ναν σε ισχύ του­λά­χι­στον μέχρι το τέλος Μαρ­τί­ου, η εκτί­μη­ση της έκ­θε­σης είναι ότι οι πα­ρεμ­βά­σεις στις 11 χώρες απέ­τρε­ψαν 59.000 θα­νά­τους μέχρι τις 31 Μαρ­τί­ου [και θε­ω­ρεί­ται πως το πραγ­μα­τι­κό νού­με­ρο κυ­μαί­νε­ται με­τα­ξύ 21.000-120.000].

Πολ­λοί πε­ρισ­σό­τε­ροι θά­να­τοι θα απο­φευ­χθούν, συ­νε­χί­ζει η έκ­θε­ση, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ότι οι πα­ρεμ­βά­σεις θα πα­ρα­μεί­νουν σε ισχύ μέ­χρις ότου η με­τά­δο­ση πέσει σε χα­μη­λά επί­πε­δα. Εκτι­μούν επί­σης ότι στις 11 χώρες είχαν μο­λυν­θεί από τον SARS-CoV-2 έως τις 28 Μαρ­τί­ου, από 7 έως 43 εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι, νού­με­ρο το οποίο αντι­προ­σω­πεύ­ει με­τα­ξύ 1,88% και 11,43% του συ­νο­λι­κού τους πλη­θυ­σμού. Το πο­σο­στό του μο­λυ­σμέ­νου πλη­θυ­σμού μέχρι σή­με­ρα – το ‘πο­σο­στό επί­θε­σης’ – εκτι­μά­ται ότι είναι υψη­λό­τε­ρο στην Ισπα­νία ακο­λου­θού­με­νο από την Ιτα­λία, ενώ και το χα­μη­λό­τε­ρο είναι στη Γερ­μα­νία και στη Νορ­βη­γία, αντα­να­κλώ­ντας φυ­σι­κά τα σχε­τι­κά στά­δια των επι­δη­μιών.

Δε­δο­μέ­νης της κα­θυ­στέ­ρη­σης 2-3 εβδο­μά­δων με­τα­ξύ της εμ­φά­νι­σης των με­τα­βο­λών της με­τά­δο­σης και του αντί­κτυ­που που πα­ρα­τη­ρεί­ται στις τά­σεις της θνη­τό­τη­τας, για τις πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις χώρες που εξε­τά­ζο­νται, επι­ση­μαί­νουν πως είναι πολύ νωρίς για να επι­βε­βαιω­θεί ότι οι πρό­σφα­τες πα­ρεμ­βά­σεις ήταν απο­τε­λε­σμα­τι­κές. Να θυ­μί­σου­με πως οι αρ­χι­κές εκτι­μή­σεις για την μο­ντε­λο­ποί­η­ση, βα­σί­στη­καν σε με­γά­λο βαθμό στις χώρες με προηγ­μέ­νες επι­δη­μί­ες.

Άρα, εάν οι πα­ρεμ­βά­σεις σε χώρες σε πρώ­ι­μα στά­δια της επι­δη­μί­ας τους, όπως η Γερ­μα­νία ή το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο ή λι­γό­τε­ρο απο­τε­λε­σμα­τι­κές από ότι στις χώρες με προηγ­μέ­νες επι­δη­μί­ες, ή εάν οι πα­ρεμ­βά­σεις έχουν βελ­τιω­θεί ή επι­δει­νω­θεί με την πά­ρο­δο του χρό­νου, τότε οι εκτι­μή­σεις της έκ­θε­σης για τον αριθ­μό ανα­πα­ρα­γω­γής και τους θα­νά­τους που θα μπο­ρού­σαν να είχαν απο­τρα­πεί, θα άλ­λα­ζαν αντι­στοί­χως. Επο­μέ­νως, κα­τα­λή­γει η έκ­θε­ση, είναι κρί­σι­μο οι τρέ­χου­σες πα­ρεμ­βά­σεις να πα­ρα­μεί­νουν σε ισχύ και οι τά­σεις στα κρού­σμα­τα και στους θα­νά­τους να πα­ρα­κο­λου­θού­νται στενά στις προ­σε­χείς ημέ­ρες και εβδο­μά­δες, για να εξα­σφα­λι­στεί ότι η με­τά­δο­ση του SARS-Cov-2 επι­βρα­δύ­νε­ται».