Κορυφαίος ελληνοαμερικανός διπλωμάτης: Προϋποθέσεις για «ατύχημα» στο Αιγαίο

Να συ­νε­χί­σει να δια­τη­ρεί «υψη­λούς τό­νους» ένα­ντι της Τουρ­κί­ας για το ζή­τη­μα του Αι­γαί­ου κά­λε­σε την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση ο κο­ρυ­φαί­ος ελ­λη­νο­α­με­ρι­κα­νός δι­πλω­μά­της κα­ριέ­ρας Πά­τρικ Θέρος, ο οποί­ος φά­νη­κε να συμ­φω­νεί με την σκλη­ρή γραμ­μή που έχει χα­ρά­ξει ο υπουρ­γός Εθνι­κής Άμυ­νας, Πάνος Καμ­μέ­νος και υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Νίκος Κο­τζιάς.

Αντα­πό­κρι­ση από τις ΗΠΑ, Πέ­τρος Κα­σφί­κης

Μι­λώ­ντας στο EleftherosTypos.gr, ο κ. Θέρος έκανε λόγο για τουρ­κι­κό bullying στο Αι­γαίο και απο­δο­κί­μα­σε την λε­γό­με­νη πο­λι­τι­κή του κα­τευ­να­σμού, η οποία, όπως υπο­στή­ρι­ξε, δεν έχει την απα­ραί­τη­τη απο­τρε­πτι­κή ισχύ με απο­τέ­λε­σμα η Τουρ­κία να ανα­βαθ­μί­ζει τις προ­κλή­σεις σε τέ­τοιο υπερ­βο­λι­κό βαθμό ώστε να αυ­ξά­νε­ται ο κίν­δυ­νος για την εκ­δή­λω­ση ενός νέου θερ­μού επει­σο­δί­ου.

Λέ­γο­ντας «πραγ­μα­τι­κά φο­βά­μαι», ο Αμε­ρι­κα­νός δι­πλω­μά­της εκ­μυ­στη­ρεύ­τη­κε πως θε­ω­ρεί ότι αυτή την στιγ­μή υπάρ­χουν όλες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να εκ­δη­λω­θεί ένα «ατύ­χη­μα» στο Αι­γαίο κυ­ρί­ως λόγω των εσω­τε­ρι­κών προ­βλη­μά­των που επι­κρα­τούν στο Τουρ­κι­κό στρά­τευ­μα μετά την εκ­δή­λω­ση της από­πει­ρας του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος.

Αξί­ζει να ση­μειώ­σου­με πως μέχρι στιγ­μής η κυ­βέρ­νη­ση του Ντό­ναλντ Τραμπ δεν έχει δώσει ακόμα κα­νέ­να δείγ­μα γρα­φής για το πως θα δια­χει­ρι­στεί μια εν­δε­χό­με­νη διε­θνή κρίση.

Από την πλευ­ρά του ο κ. Θέρος πι­στεύ­ει πως στην πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία η νέα κυ­βέρ­νη­ση δεν θα μπο­ρού­σε να παί­ξει έναν πυ­ρο­σβε­στι­κό ρόλο όπως είχε συμ­βεί στην κρίση των Ιμίων με τον Μπιλ Κλί­ντον, καθώς μέχρι και αυτή τη στιγ­μή τα σύν­νε­φα της εσω­στρέ­φειας και της ακυ­βερ­νη­σί­ας πλα­νώ­νται πάνω από το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ. Για πα­ρά­δειγ­μα, μια σειρά κο­ρυ­φαί­ων δι­πλω­μα­τι­κών θέ­σε­ων, όπως αυτή της αρ­μό­διας υφυ­πουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών για τις ευ­ρω­παϊ­κές υπο­θέ­σεις Βι­κτώ­ρια Νου­λάντ, πα­ρα­μέ­νουν ακόμα κενές.

Ο Πά­τρικ Θέρος είναι δι­πλω­μά­της κα­ριέ­ρας του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ. Έχει υπη­ρε­τή­σει τις ΗΠΑ σε μια σειρά από χώρες της Μέσης Ανα­το­λής και της Λα­τι­νι­κής Αμε­ρι­κής, ενώ έχει ανα­λά­βει και υψη­λό­βαθ­μες θέ­σεις σε κρα­τι­κές υπη­ρε­σί­ες που σχε­τί­ζο­νται με την τρο­μο­κρα­τία και την εθνι­κή ασφά­λεια.

Σε ποιους πα­ρά­γο­ντες απο­δί­δε­τε την κλι­μά­κω­ση της έντα­σης που βλέ­που­με αυτή τη στιγ­μή στο Αι­γαίο εκ μέ­ρους της τουρ­κι­κής πλευ­ράς;

Την απο­δί­δω κατά πρώ­τον στην εσω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή του Ερ­ντο­γάν και δεύ­τε­ρον στο ότι πλέον έχουν φύγει όλοι οι ώρι­μοι αξιω­μα­τι­κοί από τις τουρ­κι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις. Για αυτό ακρι­βώς τον λόγο φο­βά­μαι ότι είναι λίγο αυ­θόρ­μη­τες αυτές οι ξαφ­νι­κές ενέρ­γειες και δεν εντάσ­σο­νται σε κά­ποια συ­γκε­κρι­μέ­νη στρα­τη­γι­κή. Τους έχει δώσει ο Ερ­ντο­γάν ελευ­θε­ρία κι­νή­σε­ων με σκοπό να προ­κα­λέ­σουν. Δεν μπο­ρεί να εξη­γη­θεί αλ­λιώς αυτή η ξαφ­νι­κή κλι­μά­κω­ση στην πα­ρού­σα φάση, καθώς αυτή την στιγ­μή με τις εκ­κα­θα­ρί­σεις που έχει κάνει ο Ερ­ντο­γάν η επι­χει­ρη­σια­κή ικα­νό­τη­τα των τουρ­κι­κών ενό­πλων δυ­νά­με­ων έχει πέσει δρα­μα­τι­κά. Άρα δεν υπάρ­χει άλλος λόγος που να μπο­ρεί να εξη­γή­σει γιατί γυ­ρεύ­ει καυγά την δε­δο­μέ­νη χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία.

Εί­δα­με την κα­τά­στα­ση να κλι­μα­κώ­νε­ται και μά­λι­στα ορι­σμέ­νους Έλ­λη­νες υπουρ­γούς να ση­κώ­νουν τους τό­νους. Συμ­φω­νεί­τε με αυτή την στρα­τη­γι­κή;

Η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά πρέ­πει να ση­κώ­σει τους τό­νους διότι φο­βά­μαι ότι ο Ερ­ντο­γάν και το επι­τε­λείο του δεν έχουν κα­τα­λά­βει ότι παί­ζουν ένα επι­κίν­δυ­νο παι­χνί­δι στο Αι­γαίο. Αν δεν ση­κώ­σου­με τώρα τους τό­νους, οι Τούρ­κοι θα ανα­θαρ­ρή­σουν ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο και μια μέρα θα τρα­βή­ξουν το σχοι­νί λίγο πα­ρα­πά­νω και ανα­πό­φευ­κτα θα έχου­με πε­ραι­τέ­ρω κλι­μά­κω­ση που θα κα­τα­λή­ξει στην εκ­δή­λω­ση ενός νέου θερ­μού επει­σο­δί­ου.

Δη­λα­δή θε­ω­ρεί­τε ότι η λε­γό­με­νη πο­λι­τι­κή του κα­τευ­να­σμού έχει αυ­ξή­σει τον κίν­δυ­νο για ένα νέο θερμό επει­σό­διο; Και πόσο πι­θα­νό είναι να συμ­βεί ένα τέ­τοιο γε­γο­νός υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες που επι­κρα­τούν στο Αι­γαίο;

Πι­στεύω ότι η πο­λι­τι­κή του κα­τευ­να­σμού δίνει μόνο πε­ρισ­σό­τε­ρο θάρ­ρος στην Τουρ­κία για να συ­νε­χί­σει το νταϊ­λί­κι και το bullying που κάνει στο Αι­γαίο. Κάθε φορά που δεν αντι­δράς δυ­να­μι­κά τον εν­θαρ­ρύ­νεις (αυτόν που κάνει το bullying). Για αυτό είναι ανά­γκη να κα­τα­λά­βουν οι Τούρ­κοι ότι το έχουν πα­ρα­κά­νει διότι εγώ πραγ­μα­τι­κά φο­βά­μαι τον κίν­δυ­νο που εγκυ­μο­νεί. Φο­βά­μαι δη­λα­δή ότι θα γίνει μια σύ­γκρου­ση, την οποία κα­νείς δεν θα την πε­ρι­μέ­νει. Και λόγω του ότι η παλιά φρου­ρά των αξιω­μα­τι­κών του τουρ­κι­κού στρα­τού δεν υπάρ­χει πλέον, αυτοί που βρί­σκο­νται τώρα σε θέ­σεις ευ­θύ­νης δεν θα έχουν την απα­ραί­τη­τη εμπει­ρία και ωρι­μό­τη­τα για να την δια­χει­ρι­στούν. Δεν έχου­με, λοι­πόν, πλέον την κα­τα­νό­η­ση και τους διαύ­λους επι­κοι­νω­νί­ας που υπήρ­χαν εδώ και δέκα χρό­νια (ανά­με­σα στα ανώ­τε­ρα κλι­μά­κια του ελ­λη­νι­κού και τουρ­κι­κού στρα­τού). Για πα­ρά­δειγ­μα, θυ­μά­μαι ότι όταν είχαν ση­μειω­θεί επει­σό­δια στο Αι­γαίο αμέ­σως τα δύο γε­νι­κά επι­τε­λεία έκα­ναν ότι μπο­ρού­σαν για να υπάρ­ξει απο­κλι­μά­κω­ση. Τώρα δεν είμαι σί­γου­ρος ότι θα συμ­βεί κάτι τέ­τοιο.

Αν γί­νου­με μάρ­τυ­ρες ενός νέου επει­σο­δί­ου πα­ρό­μοιας κλί­μα­κας με αυτό που συ­νέ­βη στην κρίση των Ιμίων, πως πι­στεύ­ε­τε ότι θα κι­νη­θεί η κυ­βέρ­νη­ση Τραμπ; Θα δούμε την ίδια αντί­δρα­ση εκ μέ­ρους του αμε­ρι­κα­νι­κού πα­ρά­γο­ντα;

Φο­βά­μαι ότι η αντί­δρα­ση θα είναι να κο­ντο­στα­θούν μην γνω­ρί­ζο­ντας τι να κά­νουν. Και δυ­στυ­χώς σε μια τέ­τοια στιγ­μή η Αμε­ρι­κή είναι η μο­να­δι­κή χώρα που μπο­ρεί να παί­ξει έναν δια­με­σο­λα­βη­τι­κό ρόλο για να απο­κλι­μα­κω­θεί η έντα­ση. Για πα­ρά­δειγ­μα, φίλοι από το ελ­λη­νι­κό ναυ­τι­κό μου είχαν εκ­μυ­στη­ρευ­τεί ότι την βρα­διά των Ιμίων υπο­λό­γι­ζαν ότι σε δύο με τρεις ώρες θα είχαν εμπλα­κεί σε πό­λε­μο μέχρι την στιγ­μή που επε­νέ­βη ο Κλί­ντον. Τώρα μπο­ρεί να φτά­σου­με στο ίδιο κρί­σι­μο ση­μείο και να μην έχου­με έναν Κλί­ντον για να επέμ­βει. Πραγ­μα­τι­κά φο­βά­μαι ότι όχι τόσο σκό­πι­μα αλλά από κά­ποιο ατύ­χη­μα μπο­ρεί να χαθεί ο έλεγ­χος και τότε η κα­τά­στα­ση θα ξε­φύ­γει από τα χέρια και των δύο πλευ­ρών.

EleftherosTypos.gr