Το δύσκολο σημείο βρίσκεται αλλού. Αν η ιστορική αυτοσυνειδησία αναγνωριστεί ως αγώγιμο δικαίωμα, ανοίγει ένας δρόμος όπου κάθε πολίτης θα μπορεί δυνητικά να σύρει το κράτος στα δικαστήρια για το πώς γιορτάζει, τι τιμά και τι αποσιωπά. Ο ίδιος ο ενάγων το γνωρίζει και γι’ αυτό περιφράσσει το αίτημά του με 4 σωρευτικές προϋποθέσεις. Η απόφαση της 2ας Ιουνίου 2027 θα δείξει αν η ελληνική Δικαιοσύνη είναι έτοιμη να μπει σε αυτά τα βαθιά νερά ή αν θα κρατήσει τον κρατικό συμβολισμό εκτός δικαστικού ελέγχου.

Κάποιες φορές μια αγωγή αξίζει περισσότερο για την ερώτηση που θέτει παρά για την απόφαση που θα πάρει.

Η δεξίωση της 24ης Ιουλίου βρήκε τον πιο απρόσμενο αντίπαλό της στα δικαστήρια

Μια ασυνήθιστη, αν όχι πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δικαστικά χρονικά, αγωγή κατατέθηκε στις 29 Ιουλίου 2026 στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Ροδίτης στην καταγωγή δικηγόρος, που δραστηριοποιείται επαγγελματικά στην Αθήνα, στρέφεται κατά του Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον υπουργό Οικονομικών, ζητώντας από τη Δικαιοσύνη κάτι που, όπως ο ίδιος παραδέχεται στο δικόγραφό του, δεν έχει απασχολήσει ποτέ μέχρι σήμερα την ελληνική νομολογία. Ζητά να κριθεί εάν η ιστορική αυτοσυνειδησία του ανθρώπου, δηλαδή η σχέση του με τη συλλογική ιστορική μνήμη του λαού στον οποίο ανήκει, αποτελεί προστατευόμενη έκφανση της προσωπικότητας και εάν η ετήσια δεξίωση του Προεδρικού Μεγάρου για την επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας, με τη μορφή που έχει λάβει διαχρονικά, συνιστά παράνομη προσβολή της.
Η αγωγή έλαβε γενικό αριθμό κατάθεσης 173154/2026 και εκδικάζεται με τη νέα τακτική διαδικασία του Πολυμελούς, με ορισθείσα δικάσιμο την 2α Ιουνίου 2027 στο ακροατήριο του Πρωτοδικείου Αθηνών.

Το επίδικο ζήτημα και το πραγματικό υπόβαθρο
Στον πυρήνα της αγωγής βρίσκεται η επίσημη κρατική δεξίωση που παρατίθεται κατ’ έτος, από το 1977, στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου κατά την 24η Ιουλίου, ημέρα της επετείου αποκατάστασης της δημοκρατικής νομιμότητας το 1974. Ο ενάγων δεν αμφισβητεί ούτε την αξία της Δημοκρατίας ούτε την ιστορική σημασία της μεταπολίτευσης. Αντιθέτως, το δικόγραφο ανοίγει με τη ρητή διαβεβαίωση ότι η Δημοκρατία αποτελεί το ύψιστο πολίτευμα του ελληνικού κράτους και θεμελιώδη συνταγματική κατάκτηση του ελληνικού λαού.
Εκείνο που προσβάλλει, όπως υποστηρίζει, την προσωπικότητά του είναι ο τρόπος και ο χρόνος της εκδήλωσης. Στο δικόγραφο περιγράφονται με γλαφυρότητα οι εικόνες που, ιδίως τα τελευταία χρόνια, μεταδίδονται από τα μέσα ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με προσκεκλημένους «με χρυσοποίκιλτες τουαλέτες και λαμπερά χαμόγελα» να συναγελάζονται στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου, σε κλίμα κοσμικής επίδειξης. Η εικόνα αυτή, κατά τον ενάγοντα, εκτυλίσσεται σε χρονικό σημείο που για τον Ελληνισμό συνιστά περίοδο εθνικού πένθους, καθώς η 24 Ιουλίου συνδέεται αδιάσπαστα με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που είχε εκδηλωθεί ελάχιστες ημέρες νωρίτερα, στις 20 Ιουλίου 1974.
Το δικόγραφο μνημονεύει τον βίαιο ξεριζωμό και την προσφυγοποίηση 200.000 Ελλήνων της Κύπρου, τους βιασμούς, τις σφαγές αμάχων, τα εγκλήματα πολέμου και τη μέχρι σήμερα ανεπούλωτη πληγή των αγνοουμένων. Για τον ενάγοντα, η ημερομηνία αυτή «δεν δύναται να αποκοπεί από το μαρτύριο της Κύπρου» και η διοργάνωση μιας αμιγώς πανηγυρικής δεξίωσης, χωρίς τη δέουσα θεσμική στάθμιση και απόδοση τιμής στη μνήμη της κυπριακής τραγωδίας, του προκαλεί αίσθημα βαθιάς ηθικής και πνευματικής προσβολής. Χαρακτηριστική είναι και η αναφορά του ότι η Δημοκρατία «δεν αποκαταστάθηκε μεταφυσικά», αλλά αναδύθηκε από το κυνηγητό των φοιτητών και το αίμα των παιδιών του Πολυτεχνείου, ενώ, όπως διατείνεται, «το ξεπούλημα της Κύπρου ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε» και οδήγησε στην κατάρρευση της δικτατορίας.

Η νομική κατασκευή: η ιστορική αυτοσυνειδησία ως στοιχείο της προσωπικότητας
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης δεν εξαντλείται στο πραγματικό της σκέλος. Η αγωγή θεμελιώνεται στα άρθρα 2 παράγραφος 1 και 5 παράγραφος 1 του Συντάγματος, καθώς και στα άρθρα 57, 59 και 281 του Αστικού Κώδικα, και επιχειρεί μια εξελικτική ερμηνεία της γενικής ρήτρας προστασίας της προσωπικότητας. Ο ενάγων υποστηρίζει ότι το άρθρο 57 ΑΚ δεν οριοθετεί εξαντλητικά το περιεχόμενο της προσωπικότητας αλλά επιτρέπει τη διαρκή διεύρυνσή του, όπως συνέβη διαχρονικά με την ιδιωτική ζωή, την εικόνα, τη φωνή και τα προσωπικά δεδομένα, αγαθά που δεν είχαν καν αναδειχθεί ως αυτοτελή αντικείμενα προστασίας κατά τον χρόνο θέσπισης του Αστικού Κώδικα.
Στην ίδια εξελικτική λογική, όπως προκύπτει από το δικόγραφο, εντάσσεται και το αίτημα να αναγνωριστεί η ιστορική αυτοσυνειδησία ως έκφανση της προσωπικότητας. Ο άνθρωπος, κατά τη διατύπωση του ενάγοντος, δεν υπάρχει μόνο ως βιολογική ή κοινωνική μονάδα αλλά και ως ιστορικό πρόσωπο, φορέας ιστορικής συνέχειας, του οποίου η ταυτότητα συγκροτείται και από τη μνήμη του παρελθόντος και τις ιστορικές εμπειρίες του λαού στον οποίο ανήκει. Επικαλείται μάλιστα ότι η ελληνική νομική θεωρία έχει ήδη δεχθεί πως η εθνική και η θρησκευτική συνείδηση δύνανται να αποτελέσουν στοιχεία της προσωπικότητας και υποστηρίζει ότι η εθνική συνείδηση χωρίς ιστορική μνήμη αποτελεί έννοια κενή περιεχομένου.
Παράλληλα, ο ενάγων εισάγει στη δικανική συζήτηση την έννοια των «πράξεων υψηλού κρατικού συμβολισμού». Πρόκειται, όπως εξηγεί, για κρατικές εκδηλώσεις που δεν παράγουν άμεσα έννομα αποτελέσματα, δεν επιβάλλουν κυρώσεις και δεν περιορίζουν τυπικά δικαιώματα, παράγουν όμως εξαιρετικά ισχυρό συμβολικό περιεχόμενο, καθώς μέσω αυτών η Πολιτεία εκφράζει δημόσια τις ιστορικές και ηθικές αξιολογήσεις της. Κάθε κρατική επέτειος, σημειώνεται χαρακτηριστικά, αποτελεί πράξη θεσμικής μνήμης και κάθε επίσημη δεξίωση έκφραση συγκεκριμένου κρατικού συμβολισμού. Όσο μεγαλύτερο είναι το κύρος του οργάνου που ενεργεί, τόσο εντονότερη, κατά την αγωγή, είναι η υποχρέωσή του να ασκεί τον συμβολισμό αυτόν με σεβασμό προς την προσωπικότητα των πολιτών.

Οι προϋποθέσεις που θέτει ο ίδιος ο ενάγων
Έχοντας προφανώς επίγνωση του κινδύνου να χαρακτηριστεί το εγχείρημά του ως απόπειρα δικαστικοποίησης της πολιτικής ζωής, ο ενάγων φροντίζει να οριοθετήσει ο ίδιος αυστηρά την πρότασή του. Διευκρινίζει ότι δεν ασκεί λαϊκή αγωγή και δεν εμφανίζεται ως εκπρόσωπος του κοινωνικού συνόλου, αλλά θεμελιώνει ίδιο, άμεσο και προσωπικό έννομο συμφέρον. Δεν ζητά από το Δικαστήριο να αποφανθεί ποια ιστορική ερμηνεία είναι ορθή ούτε να υποκαταστήσει την Πολιτεία στον σχεδιασμό των επίσημων εκδηλώσεων.
Υποστηρίζει ότι υποχρέωση στάθμισης γεννάται μόνο όταν συντρέχουν σωρευτικά εξαιρετικές προϋποθέσεις. Πρέπει, πρώτον, να πρόκειται για πράξη εξαιρετικά υψηλού κρατικού συμβολισμού, δεύτερον, η πράξη να συνδέεται με γεγονός μοναδικής ιστορικής σημασίας, τρίτον, η συγκεκριμένη μορφή του συμβολισμού να είναι αντικειμενικά ικανή να θίξει ουσιώδες στοιχείο της ιστορικής ταυτότητας του θιγομένου και, τέταρτον, να υφίστανται εναλλακτικές λύσεις εξίσου πρόσφορες για την επίτευξη του κρατικού σκοπού με ηπιότερη επέμβαση στην προσωπικότητα. Στο σημείο αυτό επικαλείται και την αρχή της αναλογικότητας του άρθρου 25 παράγραφος 1 του Συντάγματος, υποστηρίζοντας ότι η εμμονή σε μια αμιγώς πανηγυρική μορφή εκδήλωσης, όταν υπάρχουν θεσμικά δέοντες εναλλακτικοί τρόποι τιμής της αποκατάστασης της δημοκρατίας, υπερβαίνει το μέτρο και καθιστά την προσβολή παράνομη.
Απαντά επίσης προκαταβολικά στις αναμενόμενες ενστάσεις του Δημοσίου. Στον ισχυρισμό ότι η διοργάνωση κρατικών τελετών ανήκει στην ανέλεγκτη διακριτική ευχέρεια της Πολιτείας, αντιτείνει ότι καμία κρατική αρμοδιότητα δεν ασκείται εκτός του πλαισίου των συνταγματικών αρχών. Στην ένσταση ότι η προσωπικότητα δεν προστατεύει ιδεολογικές ή πολιτικές αντιλήψεις, απαντά ότι δεν προβάλλει γνώμη αλλά ουσιώδες στοιχείο της προσωπικής του ταυτότητας. Και στον φόβο μιας απεριόριστης διεύρυνσης του δικαίου της προσωπικότητας, αντιπαραθέτει το αυστηρό πλέγμα των σωρευτικών προϋποθέσεων που ο ίδιος θέτει.

Τι ακριβώς ζητά από το Δικαστήριο
Το αιτητικό της αγωγής κινείται σε 4 άξονες. Ζητείται, πρώτον, να αναγνωριστεί ότι η διαχρονική διοργάνωση της επίσημης κρατικής δεξίωσης της 24ης Ιουλίου, υπό τη συγκεκριμένη μορφή και τον συγκεκριμένο συμβολισμό της, συνιστά ως προς τον ενάγοντα παράνομη προσβολή της προσωπικότητάς του. Ζητείται, δεύτερον, να υποχρεωθεί το Ελληνικό Δημόσιο να παραλείπει στο μέλλον την επανάληψη της προσβολής, με την επισήμανση ότι ο τρόπος συμμόρφωσης παραμένει στην ευχέρεια των αρμοδίων κρατικών οργάνων, αρκεί να παύσει η προσβολή. Τρίτον, ζητείται να απειληθεί σε βάρος του Δημοσίου χρηματική ποινή κατά το άρθρο 947 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του νόμου 3068/2002 για την υποχρέωση της Διοίκησης να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις, για την περίπτωση μη συμμόρφωσης. Τέταρτον, ζητείται η καταδίκη του εναγομένου στη δικαστική δαπάνη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αγωγή δεν αποβλέπει σε χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη. Όπως ρητά αναφέρεται, κύρια λειτουργία της είναι η πρόληψη και η άρση της προσβολής και η αποτροπή της επανάληψής της στο μέλλον, στοιχείο που ενισχύει τον κατεξοχήν συμβολικό και δογματικό χαρακτήρα του εγχειρήματος.
Το παρασκήνιο μιας επετείου με διπλό φορτίο
Η ένταση ανάμεσα στον εορτασμό της μεταπολίτευσης και στη μνήμη της κυπριακής τραγωδίας δεν είναι καινούργιο ζήτημα στον δημόσιο διάλογο. Η αποκατάσταση της δημοκρατικής νομιμότητας στις 24 Ιουλίου 1974 υπήρξε άμεση ιστορική συνέπεια της κατάρρευσης της δικτατορίας, η οποία επήλθε μετά το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974. Οι 2 επέτειοι, η μία πανηγυρική και η άλλη πένθιμη, απέχουν μεταξύ τους μόλις 4 ημέρες και συγκροτούν ένα ενιαίο ιστορικό σύμπλεγμα, γεγονός που κατά καιρούς έχει τροφοδοτήσει δημόσιες αντιδράσεις για τον χαρακτήρα των εορταστικών εκδηλώσεων της περιόδου. Η καθιερωμένη από το 1977 προεδρική δεξίωση, με τη λάμψη και την κοσμική της διάσταση, έχει επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο τέτοιων συζητήσεων.
Εκείνο, ωστόσο, που διαφοροποιεί την παρούσα περίπτωση είναι ότι για πρώτη φορά, κατά τα διαθέσιμα στοιχεία, η αντίρρηση αυτή μετατρέπεται από πολιτική ή δημοσιογραφική κριτική σε τυπικό δικόγραφο, με συγκεκριμένη νομική θεμελίωση και αίτημα δικαστικής προστασίας. Ανεξαρτήτως της τελικής της τύχης, η αγωγή θέτει ενώπιον του φυσικού δικαστή ένα ερώτημα με ευρύτερες προεκτάσεις για τα όρια της δικαστικής προστασίας έναντι του κρατικού συμβολισμού και για το κατά πόσον η συλλογική ιστορική μνήμη μπορεί να αποκτήσει ατομική νομική υπόσταση.

Ροδίτης δικηγόρος σύρει το Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστήρια για τη δεξίωση της 24ης Ιουλίου στο Προεδρικό Μέγαρο

Αυτή είναι η γεωγραφία του Καστελόριζου, και μαζί το πεπρωμένο του. Το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα νησί που το επίσημο όνομά του, Μεγίστη, ακούγεται σαν πικρό αστείο: με τα δώδεκα τετραγωνικά χιλιόμετρά του είναι το μικρότερο των Δωδεκανήσων.

Το όνομα, λένε, το κληροδότησαν οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη προς το τέλος του 14ου αιώνα. Έχτισαν το φρούριό τους πάνω στον κοκκινωπό βράχο και το βάφτισαν Castello Rosso, Κόκκινο Κάστρο. Απ’ αυτό, παραφθαρμένο, βγήκε το Καστελόριζο. Τα ερείπια στέκουν ακόμη πάνω από το λιμάνι, και κάτω από αυτά, λαξεμένος στον βράχο, ένας λυκιακός τάφος του 4ου αιώνα π.Χ., ο μόνος του είδους του σε ελληνικό έδαφος. Η Ανατολή δεν είναι εδώ μεταφορά. Είναι υλικό, πέτρα, ιστορία χαραγμένη.

Ανηφορίζεις τα σκαλοπάτια, τετρακόσια περίπου, ώς τη μονή του Αγίου Γεωργίου του Βουνού στο Παλαιόκαστρο, και από ψηλά καταλαβαίνεις πόσο μικρό και πόσο εκτεθειμένο είναι όλο αυτό. Το άλλο πρωί παίρνεις τη βάρκα ώς το Γαλάζιο Σπήλαιο, τη Φωκιαλή που την ονομάτισαν οι μεσογειακές φώκιες. Σκύβεις το κεφάλι στο χαμηλό στόμιο, μπαίνεις, και μέσα το φως που γυρίζει από τον βυθό βάφει το νερό μ’ ένα μπλε που δεν το χωράει η λέξη. Σιωπή, σταλακτίτες, και εκείνη η λάμψη.

Η ομορφιά όμως εδώ κουβαλάει ένα βάρος. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1943 το Καστελλόριζο ήταν το πρώτο κομμάτι ελληνικής γης που ελευθερώθηκε. Ο πληθυσμός εκκενώθηκε ολόκληρος, μεταφέρθηκε πρώτα στην απέναντι ακτή κι έπειτα σε στρατόπεδο προσφύγων στη Νουζεϊράτ της Γάζας. Τον Ιούλιο του 1944 μια φωτιά σε αποθήκη καυσίμων άγγιξε τα πυρομαχικά και ισοπέδωσε τα μισά σπίτια. Το νησί που κάποτε αριθμούσε χιλιάδες ψυχές πλέον ήταν άδειο. Στην απογραφή του 2021 μετρήθηκαν πεντακόσιοι ενενήντα τέσσερις κάτοικοι.

Κι όμως το ξέρει ο κόσμος. Το 1991 ο Γκαμπριέλε Σαλβατόρες γύρισε εδώ το «Mediterraneo», την ιστορία των Ιταλών φαντάρων που ξεχάστηκαν από τον πόλεμο σ’ ένα ελληνικό νησί. Πήρε το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας το 1992. Μια ταινία για ανθρώπους που ο πόλεμος τούς παράτησε σε μια γωνιά της Μεσογείου, γυρισμένη στον τόπο που ξέρει καλά τι θα πει να σε ξεχνούν.

Το βράδυ κάθεσαι στην προκυμαία. Απέναντι ανάβουν τα φώτα του Κας, ελληνικά και τουρκικά σχεδόν να ακουμπούν στο ίδιο σκοτεινό νερό. Πίνεις κάτι, δεν μιλάς πολύ. Σκέφτεσαι πόσο εύθραυστο είναι να μένεις στην άκρη ενός κόσμου, και πόσο πεισματικά κρατιέται αυτή η άκρη.

Φωτογραφίες: discovergreece.com

Πηγή: tornosnews.gr

Καστελόριζο, η συμπυκνωμένη ομορφιά

Η λιμενάρχης αναγκάστηκε να παίξει το παιχνίδι της υπομονής, πρώτα έβαλε πινακίδα που κάποιος ευγενικά αφαίρεσε, μετά έριξε σιμαδούρες και τελικά πήρε και τη σκάλα, γιατί προφανώς ο μόνος τρόπος να μην ανέβει ο Ροδίτης κάπου είναι να του εξαφανίσεις κυριολεκτικά τα σκαλιά. Έτσι ένα διατηρητέο μνημείο της Ιταλοκρατίας φτάνει στο 2026 με τη φήμη του ολόκληρη και το θεμέλιό του μισό.

Στη Ρόδο για να προσέξουμε κάτι ιστορικό πρέπει πρώτα να αρχίσει να βυθίζεται.

Το τραμπολίνο έκλεισε επειδή κανείς δεν το κοίταξε για 19 χρόνια

Το πραγματικό διακύβευμα όμως κρύβεται στη διατύπωση, στη διαφορά ανάμεσα στους μουσουλμάνους Έλληνες πολίτες και στην κατασκευή μιας υποτιθέμενης τουρκικής μειονότητας που καλλιεργήθηκε με τις επισκέψεις του Αχμέτ Νταβούτογλου, του Αλί Μπαμπατζάν και πρόσφατα του Ομέρ Τσελίκ. Εδώ χρειάζεται προσοχή, γιατί ένα μνημείο με ιστορία 4 αιώνων, που φιλοξενεί τάφους Χάνων της Κριμαίας, Περσών ευγενών και βεζίρηδων, έχει αξία που υπάρχει ανεξάρτητα από το ποιος το χρησιμοποιεί στο διπλωματικό σκορ. Όταν η ιστορία γίνεται όπλο, κινδυνεύει να χάσει ακριβώς αυτό που την κάνει ισχυρή.

Η Ελλάδα κερδίζει αυτή τη συζήτηση όσο το μάρμαρο μιλάει πιο δυνατά από τα μικρόφωνα.

Η καλύτερη απάντηση σε ένα αφήγημα είναι ένα μνημείο που στέκεται όρθιο

Το σημαντικότερο αποτέλεσμα δεν ήταν μόνο η δημοσιότητα που έλαβε το θέμα, αλλά το γεγονός ότι διατυπώθηκαν πολλές και δημιουργικές απόψεις γύρω από την ιστορία, τις αρχαιοελληνικές ρίζες και την ταυτότητα της Ρόδου. Οι συμπολίτες μας αναζήτησαν πληροφορίες για τον Δωριέα, τους Δωριείς και την ιστορία του νησιού, αποδεικνύοντας ότι η ιστορική κληρονομιά της Ρόδου εξακολουθεί να εμπνέει και να προκαλεί ενδιαφέρον.

Ο Δωριεύς, τρις Ολυμπιονίκης και μία από τις σημαντικότερες πολιτικές, στρατιωτικές και αθλητικές προσωπικότητες της αρχαίας Ρόδου, αποτελεί σύμβολο αθλητισμού, αριστείας και προσφοράς. Μαζί με άλλες μεγάλες μορφές της ροδιακής ιστορίας, όπως ο Διαγόρας, αποτελεί μέρος μιας σπουδαίας ιστορικής παρακαταθήκης που συνδέεται με τη Δωρική Κληρονομιά της Ρόδου και τη συμβολή των Δωριέων στη διαμόρφωση της ταυτότητας, του πολιτισμού και της ιστορικής πορείας του νησιού.

Η ανταπόκριση της κοινωνίας απέδειξε ότι οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται μόνο για ένα ιστορικό πρόσωπο, αλλά για την ανακάλυψη των βαθύτερων ριζών του τόπου μας. Ριζών που μπορούν να εμπνεύσουν τη νέα γενιά και όλους μας, ώστε να οδηγήσουμε τη Ρόδο ένα βήμα πιο μπροστά, γνωρίζοντας και τιμώντας το μεγαλείο από το οποίο προερχόμαστε.

Η φλόγα άναψε.

Νεκτάριος Μίσιος

Ιδρυτής, Gabriel Misios Initiative – Μέλος Δ.Α.Ν.Σ. ΔΩΡΙΕΥΣ

Νεκτάριος Μίσιος: Μεγάλη ανταπόκριση για την ανάδειξη του Δωριέα και της Δωρικής Κληρονομιάς της Ρόδου

Η διδασκαλία της Ιστορίας αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο, όταν οι μαθητές και οι μαθήτριες παύουν να είναι απλοί αποδέκτες γνώσεων και μετατρέπονται σε ενεργούς ερευνητές, δημιουργούς και αφηγητές του παρελθόντος. Με αυτή τη φιλοσοφία σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2025-26 στο Καζούλλειο – 2ο Γενικό Λύκειο Ρόδου Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων, με τίτλο «ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΡΟΔΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ». Κεντρικό θέμα του εκπαιδευτικού αυτού προγράμματος ήταν η μελέτη της αρχαίας Ρόδου και η δημιουργική προβολή της μέσα από τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης. Οι μαθητές και οι μαθήτριες, με την καθοδήγηση των φιλολόγων του σχολείου, Αθανασόπουλου Παναγιώτη και Κουντούρη Αναστάσιου, επέλεξαν συγκεκριμένα θέματα και μοιράζονται με το ευρύ κοινό τους καρπούς της μελέτης τους.

Κλεόβουλος ο Λίνδιος: ένας από τους «Επτά Σοφούς» της αρχαιότητας

Ο Κλεόβουλος ο Λίνδιος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αρχαίας Ρόδου και συγκαταλέγεται στους περίφημους «Επτά Σοφούς» της ελληνικής αρχαιότητας. Έζησε περίπου τον 6ο αιώνα π.Χ. και υπήρξε ηγεμόνας της Λίνδου. Το όνομά του συνδέθηκε με το υδραγωγείο της πόλης και την αναστήλωση του περίφημου ναού της Αθηνάς στην ακρόπολη. Υπό την ηγεσία του, η Λίνδος γνώρισε μεγάλη ακμή στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Θεωρούταν ότι είχε καταγωγή από τον θρυλικό Ηρακλή. Συνδύαζε την πολιτική δράση με τη φιλοσοφική σκέψη. Η φήμη του βασίστηκε κυρίως στη σοφία, τη μετριοπάθεια και τη βαθιά παιδεία του. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, είχε ταξιδέψει στην Αίγυπτο, όπου απέκτησε γνώσεις στα μαθηματικά και στη φιλοσοφία. Οι συμπολίτες του τον εκτιμούσαν για τη δικαιοσύνη και την ικανότητά του να διατηρεί την κοινωνική συνοχή και την ευημερία της πόλης.

Στον Κλεόβουλο αποδίδονται γνωμικά που προβάλλουν την αξία του μέτρου και της αυτοσυγκράτησης. Το πιο γνωστό είναι το «μέτρον ἄριστον», δηλαδή ότι η αποφυγή των ακροτήτων αποτελεί τον ασφαλέστερο δρόμο στη ζωή. Άλλα γνωστά του αποφθέγματα αποτελούν τα ακόλουθα: «βίᾳ μηδὲν πράττειν» (να μην κάνεις τίποτα με τη βία), «ἡδονῆς κρατεῖν.» (να κυριαρχείς πάνω στις ηδονές/επιθυμίες σου), «φιλομαθῆ μᾶλλον εἶναι ἢ ἀμαθῆ» (είναι καλύτερο να αγαπάς τη μάθηση παρά να είσαι αμαθής). Παράλληλα, λέγεται ότι έγραφε ποιήματα και αινίγματα. Μάλιστα, δικό του θεωρείται επίγραμμα που τοποθετήθηκε στον τάφο του βασιλιά Μίδα.

Αγάλματά του κοσμούν το Μαντράκι και τη Λίνδο, σε ακρωτήρι της οποίας βρίσκεται ένα μνημείο των κλασικών χρόνων που η παράδοση ονόμασε «τύμβο του Κλεόβουλου». Ο Κλεόβουλος αποτελεί έως σήμερα σύμβολο της πνευματικής ακμής της Ρόδου και υπενθυμίζει ότι η σοφία, η παιδεία και το μέτρο αποτελούν διαχρονικές αξίες του ελληνικού πολιτισμού.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων 1.22-122 (1.89-1.93)

Παπαχριστοδούλου, Χ. 1994. Ιστορία της Ρόδου, από τους προϊστορικούς χρόνους έως την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου (1948). Αθήνα.

Το Καζούλλειο Λύκειο γράφει… ιστορία

Η επιβλητική βίλα δεσπόζει από το 1936 στον αστικό ιστό της πόλης και αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της ιταλικής ρασιοναλιστικής αρχιτεκτονικής που διασώζονται στο νησί. Παρά το πέρασμα του χρόνου, διατηρεί αναλλοίωτα τα βασικά αρχιτεκτονικά της χαρακτηριστικά, αποτελώντας ένα σπάνιο μνημείο της ιταλικής περιόδου στα Δωδεκάνησα.

 Η τελευταία βίλα της ιταλοκρατίας
«Είναι η τελευταία βίλα από την εποχή της ιταλοκρατίας που έχει απομείνει στην Κω», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγγραφέας και ψυχίατρος Κωνσταντίνος Κογιόπουλος, ο οποίος εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες ερευνά και καταγράφει την ιστορία της Κω και των Δωδεκανήσων.

Όπως εξηγεί, πολλά από τα εμβληματικά κτίρια εκείνης της εποχής χάθηκαν μεταπολεμικά στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης.

«Η Villa Menasce, το μεγαλύτερο και πιο αρχοντικό σπίτι που χτίστηκε ποτέ επί ιταλοκρατίας, δεν υπάρχει πια. Το ίδιο και η βίλα Βασιλειάδη», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Από την ιταλική διοίκηση στο ελληνικό Δημόσιο
Η Villa Brunetti χτίστηκε για τον Alessandro Antonio Brunetti (Αλεσάντρο Αντόνιο Μπρουνέτι) γιατρό και υψηλόβαθμο αξιωματούχο της ιταλικής διοίκησης, ο οποίος διετέλεσε και ποδεστάς (δήμαρχος) της Κω κατά την περίοδο της ιταλοκρατίας.

Η ανέγερσή της ανατέθηκε στην εταιρεία Giorgio Vanvacas σε οικόπεδο 420 τετραγωνικών μέτρων, σε προνομιακή θέση στο σημείο συνάντησης δύο δρόμων, εκεί όπου πριν από τον καταστροφικό σεισμό του 1933 βρισκόταν το μουσουλμανικό νεκροταφείο της πόλης.

«Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, το κτίριο πέρασε στην κυριότητα του ελληνικού Δημοσίου. Κατά καιρούς φιλοξένησε το ΠΙΚΠΑ, ενώ από τη δεκαετία του 1970 στέγασε τη διοίκηση της 80 ΑΔΤΕ (σ.σ. Ανώτερη Διοίκηση Ταγμάτων Εθνοφυλακής)», αναφέρει ο κ. Κογιόπουλος.

Η αποχώρηση των υπηρεσιών της ταξιαρχίας σηματοδότησε και την εγκατάλειψή του και παρά τις κατά καιρούς προτάσεις για τη μετατροπή του σε μουσείο ή πολιτιστικό κέντρο, η βίλα παρέμεινε για χρόνια κλειστή και αναξιοποίητη, θα προσθέσει.

Ένα «κτίριο-φάντασμα» που επιστρέφει στη ζωή
Το 2019, το ακίνητο περιήλθε στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), διατηρώντας ωστόσο τη θέση του ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα της παραλιακής ζώνης της Κω.

«Σε κάθε περίπτωση ήταν ένα κτίριο-φάντασμα που τώρα θα ξαναπάρει ζωή», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Κογιόπουλος, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διάσωσης και επανάχρησης ενός κτιρίου που αποτελεί ζωντανό μάρτυρα της ιστορίας του νησιού.

Όπως λέει χαρακτηριστικά, «ο μικρός μας τόπος, το νησί της Κω, έχει ιστορία δυσανάλογη του μεγέθους του».

Ένα ξεχωριστό αρχιτεκτονικό αποτύπωμα
Η ιδιαίτερη θέση του οικοπέδου καθόρισε και τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα της Villa Brunetti. Το κτίριο αναπτύσσεται σε δύο ορόφους με έντονη γωνιακή διάταξη, ενώ ο σχεδιασμός του βασίζεται σε εναλλαγές ελλειπτικών και ημικυκλικών όγκων που δημιουργούν ένα σύνθετο παιχνίδι κοιλοτήτων και κυρτοτήτων.

Τα μικρά μπαλκόνια με τα σωληνωτά κιγκλιδώματα και η κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα με επίχρισμα συμπληρώνουν την ιδιαίτερη αισθητική ταυτότητα του κτιρίου.

Η νέα εποχή
Η επανεκκίνηση της Villa Brunetti παίρνει πλέον συγκεκριμένη μορφή. Πέρυσι, η ΕΤΑΔ προκήρυξε διαγωνισμό για τη μακροχρόνια μίσθωση του ακινήτου και πρόσφατα ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία ΚΟΣΤΑ ΠΑΛΛΑΣ.

Η οικονομική προσφορά έφτασε τις 85.000 ευρώ ετησίως, έναντι τιμής εκκίνησης 17.300 ευρώ, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης ορίστηκε στα 16 χρόνια με δυνατότητα παράτασης για ακόμη οκτώ.

«Η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας μας αποκτά πραγματική αξία όταν συνδυάζει την αναπτυξιακή προοπτική με τον σεβασμό στην ιστορία και την ταυτότητα κάθε τόπου», είχε σχολιάσει η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ, Ηρώ Χατζηγεωργίου.

Για την Κω, η επαναλειτουργία της Villa Brunetti δεν αποτελεί απλώς μια επένδυση. Είναι η διάσωση ενός κομματιού της συλλογικής μνήμης και η ευκαιρία ένα ιστορικό τοπόσημο να επιστρέψει στο παρόν, συνδέοντας το παρελθόν με το μέλλον του νησιού.

Πηγή: skai.gr

α

Η «κυρία» του λιμανιού της Κω ξαναζωντανεύει: Η Villa Brunetti σε μία νέα εποχή

Όπως τόνισε, η Κως αποτελεί έναν τόπο που δεν έζησε δίπλα στην ιστορία, αλλά μέσα στην ιστορία, με μια διαδρομή που εκτείνεται από την αρχαιότητα και την εποχή του Ιπποκράτη έως τον χριστιανισμό, τα μεσαιωνικά χρόνια και τη νεότερη Ελλάδα.

Ο κ. Παππάς υπογράμμισε ότι η ιστορική αυτή πορεία παραμένει ζωντανή μέσα από τα μνημεία, τους ναούς, τα κάστρα, τις οχυρώσεις και τους αρχαιολογικούς χώρους του νησιού, οι οποίοι διαφυλάσσουν τη συλλογική μνήμη και αφηγούνται τη διαχρονική συμβολή της Κω στον πολιτισμό, την πίστη και τη δημιουργία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη στα Επτά Βήματα, στο Τέμενος Ντεφτερντάρ, στην Πύλη του Φόρου, στις μεσαιωνικές οχυρώσεις και στην επιστροφή του αγάλματος του Αγίου Νικολάου στη φυσική του θέση δίπλα στο Ηρώο της Κω, σημειώνοντας ότι τα έργα αυτά συνθέτουν μια ενιαία εικόνα σεβασμού απέναντι στην ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου.

Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου επισήμανε ότι πρόκειται για παρεμβάσεις τις οποίες παρακολούθησε στενά, ανέδειξε και προώθησε συστηματικά μέσα από διαρκή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και τους αρμόδιους φορείς, προκειμένου να φτάσουν σήμερα στο στάδιο της ολοκλήρωσης.

Παράλληλα, ευχαρίστησε θερμά την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη για την άριστη συνεργασία και την ανταπόκρισή της στις προτάσεις και εισηγήσεις που κατατέθηκαν για σημαντικά μνημεία της Κω, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στο Παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη στα Επτά Βήματα, έργο για το οποίο υπήρξε συνεχής συνεργασία και συντονισμένη προσπάθεια τα προηγούμενα χρόνια.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ, τονίζοντας ότι η συμβολή του στην ανάδειξη της ιστορικής και πνευματικής κληρονομιάς της Κω υπήρξε καθοριστική. Όπως σημείωσε, με βαθιά γνώση της ιστορίας του τόπου, επιμονή και ουσιαστικό ενδιαφέρον, ανέδειξε ζητήματα που αφορούν μνημεία και σύμβολα με ξεχωριστή σημασία για την ταυτότητα του νησιού.

Ο κ. Παππάς στάθηκε ιδιαίτερα τόσο στην ανάδειξη της σημασίας του Βαπτιστηρίου του Αγίου Ιωάννη όσο και στην προσπάθεια επιστροφής του αγάλματος του Αγίου Νικολάου στη φυσική του θέση, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο συμβολισμό, που αποκαθιστά έναν ιστορικό δεσμό της Κω με τη μνήμη και την παράδοσή της.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι τα έργα που παραδίδονται σήμερα αναδεικνύουν το σύνολο της ιστορικής διαδρομής της Κω και προστατεύουν μια πολιτιστική κληρονομιά που ανήκει όχι μόνο στο νησί αλλά σε ολόκληρα τα Δωδεκάνησα και την Ελλάδα.

«Η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν είναι μια υπόθεση του χθες. Είναι μια υπόθεση του αύριο. Η Ελλάδα προχωρά μπροστά όταν σέβεται τις ρίζες της. Τα Δωδεκάνησα προχωρούν μπροστά όταν αναδεικνύουν τη μοναδική τους ταυτότητα. Και η Κως προχωρά μπροστά όταν μετατρέπει τον ανεκτίμητο ιστορικό και πολιτιστικό της πλούτο σε δύναμη δημιουργίας, αυτοπεποίθησης και προοπτικής», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Γιάννης Παππάς: «Η Κως ξανασυνδέεται με την ιστορία της. Η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι υπόθεση του αύριο»

Η μνήμη χτίζει ταυτότητα, όπως σωστά σημειώνει, όμως η ταυτότητα ενός τόπου κρίνεται και από το αν βρίσκει γιατρό την ώρα που τον χρειάζεται.

Η μνήμη του χθες και η σιωπή για το σήμερα

Στην Ιστορία, τα θέματα κάλυψαν βασικές ενότητες της εξεταστέας ύλης, από την οικονομική και πολιτική ιστορία του ελληνικού κράτους έως τον μικρασιατικό ελληνισμό. Οι υποψήφιοι εξετάστηκαν σε όρους όπως οι εθνικές γαίες, ο Οργανικός Νόμος και το Εθνικόν Κομιτάτον, ενώ κλήθηκαν να αναπτύξουν τις γνώσεις τους για τα εξαγωγικά προϊόντα της Ελλάδας τον πρώτο αιώνα της ανεξαρτησίας και τις δημογραφικές επιπτώσεις της Μικρασιατικής Καταστροφής. Στα θέματα πηγών, ζητήθηκε ανάλυση των πελατειακών δικτύων κατά την προεπαναστατική περίοδο και του ρόλου του εμπορίου στην οικονομική ανάπτυξη του Πόντου.

Στη Φυσική οι υποψήφιοι κλήθηκαν να εξεταστούν σε ευρύ φάσμα της ύλης, με θέματα που κάλυπταν τη Μηχανική, τα κύματα, τον Ηλεκτρομαγνητισμό και τη Σύγχρονη Φυσική. Το Θέμα Γ επικεντρώθηκε στο φαινόμενο Compton και το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, απαιτώντας συνδυασμό θεωρητικών γνώσεων και αριθμητικών υπολογισμών, ενώ το Θέμα Δ περιλάμβανε σύνθετη άσκηση με αγωγό σε μαγνητικό πεδίο, ηλεκτρικό κύκλωμα και απλή αρμονική ταλάντωση.

Στην Οικονομία, οι υποψήφιοι κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις θεωρίας και εφαρμογής που αφορούσαν τη μικροοικονομία και τη μακροοικονομία. Τα θέματα περιλάμβαναν έννοιες όπως το κόστος παραγωγής, το ΑΕΠ, ο κρατικός προϋπολογισμός και οι φάσεις του οικονομικού κύκλου, ενώ στα αναπτυγμένα ζητήματα ζητήθηκε η ανάλυση της Καμπύλης Παραγωγικών Δυνατοτήτων, ο υπολογισμός του ΑΕΠ και της ανεργίας, καθώς και η μελέτη γραμμικών συναρτήσεων ζήτησης και προσφοράς, ισορροπίας αγοράς και κρατικών παρεμβάσεων στις τιμές.

Oι απαντήσεις στην Οικονομία εδώ

https://www.poukamisas.gr/wp-content/uploads/2026/06/apantiseis-oikonomia-gel-2026.pdf

Οι απαντήσεις  στην ιστορία εδώ

https://www.poukamisas.gr/wp-content/uploads/2026/06/apantiseis-istoria-gel-2026.pdf

Οι απαντήσεις στη Φυσική εδώ

https://www.poukamisas.gr/wp-content/uploads/2026/06/apantiseis-fisiki-gel-2026.pdf

Σε συνεργασία με τα φροντιστήρια Πουκαμισάς

Με στοιχεία από τo naftemporiki.gr

Πανελλήνιες 2026: Οι απαντήσεις σε Οικονομία Ιστορία και Φυσική για τους υποψηφίους των ΓΕΛ