Οι γεννήσεις σε σχέση με το 2024, έπεσαν σημαντικά, σε ποσοστό 4,2%, ενώ το πρόβλημα φαίνεται να είναι πιο «βαθύ» στην Περιφέρεια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η υπηρεσία, η μείωση στις γεννήσεις σε σχέση με το 2024, υπερβαίνει το 10% στην Ηπειρο, ενώ αποκλειστικά στα αγόρια, οι γεννήσεις είναι μειωμένες κατά 15,3%.

Ανάλογα αρνητικά είναι τα στοιχεία και για το Βόρειο Αιγαίο όπου οι γεννήσεις έχουν πέσει κατά 6,4% και συγκεκριμένα τα αγόρια στο -12,8%

Γεννήσεις: 12 στις 13 περιφέρειες είχαν μείωση, εξαίρεση η Κρήτη
Τα στοιχεία ανά περιφέρεια παρουσιάζουν και δύο ιδιαιτερότητες.

Η πρώτη είναι πως από τις 13 Περιφέρειες, οι 12 παρουσιάζουν μείωση (δραματική σε πολλές από αυτές) στις γεννήσεις, ενώ υπάρχει και η θετική εξαίρεση της Κρήτης η οποία παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με το 2024.

Το δεύτερο στοιχείο που προκαλεί εντύπωση, είναι πως στο Βόρειο Αιγαίο οι γεννήσεις στα αφόρια έχουν παρουσιάσει πτώση 12,8%, αλλά στα κορίτσια… αύξηση σχεδόν μίας μονάδας (0,9%).

Αναλυτικά οι γεννήσεις ανά φύλο και περιφέρεια το 2024 και το 2025:

Πηγή: iefimerida.gr

Δημογραφικό: Σχεδόν 42.000 λιγότερες γεννήσεις σε βάθος 20ετιας -Σε ποιες περιοχές έπεσαν κατακόρυφα, τα στοιχεία για το Νότιο Αιγαίο

Την ανάγκη λήψης μέτρων απέναντι στη στεγαστική κρίση εξέφρασε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο πλαίσιο συνεδρίου για το δημογραφικό και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέο πρόγραμμα “Σπίτι μου”.
Στο παράδειγμα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, με αύξηση πληθυσμού που ξεπερνά το 6,1%, σημειώνοντας ότι ένας τόπος γίνεται τόπος παραδείγματος στο δημογραφικό όταν εμπνέει προοπτική, αναφέρθηκε στο ίδιο συνέδριο με τίτλο: «Δημογραφικό 2026», ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου και Πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, Γιώργος Χατζημάρκος. Το ετήσιο συνέδριο διοργανώθηκε από τη Next is Now και τη Dome Consulting, με την υποστήριξη του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, της Περιφέρειας Αττικής, του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Αττικής και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
«Το δημογραφικό είναι η ίδια η υπόσταση της χώρας», είπε εισαγωγικά ο κ. Χατζημάρκος. «Το ερώτημα είναι στο μέλλον θα υπάρχουν άνθρωποι εδώ να κατοικούν, να δημιουργούν, να σχεδιάζουν το μέλλον τους. Αν θα έχουμε σύνορα με ανθρώπινη παρουσία και όχι μόνο με γεωγραφική ή γεωστρατηγική ή γεωπολιτική σημασία. Είναι ένα ζήτημα εθνικής αντοχής. Σύνθετο, βαθύ και συζητάμε γι’ αυτό με όρους αγωνίας. Δικαίως. Γιατί η Ελλάδα γερνάει, μειώνεται, συρρικνώνεται».
«Σήμερα, στη χώρα υπάρχει μία περιφέρεια στη χώρα με αύξηση πληθυσμού που ξεπερνά το 6,1%. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του δημογραφικού στο νότιο Αιγαίο είναι καλά. Είναι και εδώ εξαίρεση σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Οι άνθρωποι μένουν σε έναν τόπο όταν μπορούν να ζήσουν, όταν μπορούν να εργαστούν και να έχουν εισόδημα, όταν αισθάνονται ότι στον τόπο αυτό μπορούν να κερδίσουν το μέλλον που ονειρεύτηκαν. Ένας τόπος που δεν έχει οικονομική ζωή δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το δημογραφικό. Δημογραφική πολιτική χωρίς εισόδημα είναι σύνθημα», είπε.
Αυτά τα αποτελέσματα, σύμφωνα με τον κ. Χατζημάρκο, ήρθαν στην περιφέρεια εξαιτίας του τουρισμού, του ισχυρού κλάδου της οικονομίας. «Ο τουρισμός κράτησε τα νησιά ζωντανά. Έδωσε εισόδημα, θέσεις εργασίας και αισιοδοξία. Έδωσε κίνητρο σε νέους ανθρώπους να μείνουν ή να επιστρέψουν. Αυτός ο κλάδος της οικονομίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πολυτέλεια από κανέναν. Κινητοποιεί όλη την τοπική οικονομία και κοινωνία. Το δημογραφικό δεν θα το αντιμετωπίσουμε επειδή θα πείσουμε κάποιους νέους να κάνουν παιδιά. Αλλά μόνο όταν διαμορφώσουμε τις συνθήκες αυτές που να μπορούν να κάνουν παιδιά και να πιστέψουν ότι το αύριο δεν θα είναι χειρότερο από το σήμερα», σχολίασε, τονίζοντας ότι νέοι που έφυγαν στα χρόνια της οικονομικής κρίσης επέστρεψαν γιατί βρήκαν πρόσφορο έδαφος.

Σε χθεσινή ραδιοφωνική του συνέντευξη (Real Voice) o κ. Χατζημάρκος τόνισε ότι “συμφωνούμε και είναι εξαιρετικά σπάνιο σαν λαός, ότι η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση είναι το δημογραφικό. Είναι μια ευρωπαϊκή πρόκληση. Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν γήρανση. Ας μείνουμε στη χώρα μας. Η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση είναι η εξέλιξη στο δημογραφικό. Υπάρχει μία περιφέρεια σε αυτή τη χώρα που μεγαλώνει και δεν μεγαλώνει οριακά, δεν μεγαλώνει συγκυριακά. Μεγαλώνει με πάνω από 6% στην απογραφή του Νοτίου Αιγαίου. Η μόνη περιφέρεια της Ελλάδας. Ενώ, λοιπόν, είναι το δημογραφικό η μεγάλη εθνική πρόκληση, ενώ όλη η χώρα μικραίνει, μία περιοχή της μεγαλώνει και δεν μιλάμε για αυτό. Όχι, μιλάμε μόνο για την κακομοιριά. Γιατί είμαστε εθισμένοι στην κακομοιριά. Γιατί δεν μιλάμε για το καλό παράδειγμα του Νοτίου Αιγαίου. Γιατί δεν είναι φωτεινό παράδειγμα σε αυτές τις αρνητικές εξελίξεις που έχει η χώρα. Η περιοχή της, η οποία μεγαλώνει, η οποία φέρνει πίσω νέους που έφυγαν στην περίοδο της κρίσης. Η οποία κρατάει εδώ νέους που θα μπορούσαν να έχουν φύγει και αυτοί. Η οποία φέρνει γεννήσεις. Η μόνη περιοχή με θετικό ισοζύγιο. Η μόνη περιοχή με θετικούς όλους τους δείκτες του δημογραφικού. Γιατί το δημογραφικό δεν είναι μόνο το πόσοι είμαστε. Ηλικίες, γεννήσεις, παραγωγικές ηλικίες. Σε όλους αυτούς τους δείκτες, το Νότιο Αιγαίο είναι η μόνη περιοχή της Ελλάδας που είναι θετικό. Και δεν είναι παράδειγμα το Νότιο Αιγαίο στην Ελλάδα. Αφού είναι θετικό και αυτή είναι η εθνική πρόκληση, γιατί το Νότιο Αιγαίο δεν είναι παράδειγμα; Γιατί τότε θα αναγκαστούμε να αποδεχθούμε την γενεσιουργό αιτία, τον κύριο λόγο για τον οποίο είναι θετικό το Νότιο Αιγαίο σε αυτή την πρόκληση που δεν είναι άλλο απ’ αυτό που κινεί την οικονομία του και δίνει αισιοδοξία. Τον τουρισμό, αλλά επειδή τώρα έχουμε αποφασίσει σαν λαός στο δημόσιο διάλογο να κατηγορούμε το τουρισμό για τα πάντα, στοχοποιήσαμε και δαιμονοποιήσαμε τον τουρισμό. Για όλα αυτά είναι τώρα, για όλα αυτά είναι ο τουρισμός. Λοιπόν, δεν συζητάμε το θετικό παράδειγμα γιατί εξ αυτού θα δικαιωθεί ο υπέροχος κλάδος του τουρισμού. Εμείς θα το υπερασπιστούμε αυτό. Και αυτά που έχουμε πετύχει εδώ ως περιοχή γιατί δεν έγιναν τυχαία, έχει πάρα -πάρα πολλή δουλειά. Θα υπερασπιστούμε χωρίς φόβο και τον τουρισμό και το μέλλον μας, με σχέδιο, με ευθύνη, με σεβασμό στην αλήθεια, με σεβασμό στους ανθρώπους που δημιουργούν, με σεβασμό στα νησιά μας. Με σεβασμό σε μια χώρα που θέλουμε όχι απλώς να επιβιώσει, να σταθεί όρθια, παραγωγική, ζωντανή χώρα, αισιόδοξη χώρα. Δεν έχει νερό κάπου, ο τουρίστας φταίει. Ο τουρίστας φταίει που δεν έχεις σχεδιάσει και δεν έχεις υλοποιήσει το έργο που έπρεπε να κάνεις για να έχεις νεράκι; Σου φταίει αυτός που έρχεται και αφήνει εδώ τα ωραία του λεφτά για να βελτιώνεις το βιοτικό επίπεδο και να χτίζεις το μέλλον της οικογένειάς σου; Λοιπόν, να σοβαρευτούμε λίγο, να μην ψάχνουμε για άλλοθι, και να μην ψάχνουμε πια άλλο να κατηγορούμε οτιδήποτε πετυχημένο. Οτιδήποτε πετυχημένο σε αυτή τη χώρα είναι… ύποπτο!
Εγώ λέω ότι αυτό που εμείς κάνουμε στο Νότιο Αιγαίο, να αναγνωρίζουμε και να αξιοποιούμε τις ευκαιρίες και να διαμορφώνουμε ένα περιβάλλον το οποίο φέρνει πίσω ανθρώπους και κρατάει εδώ ανθρώπους και κρατάει θετικούς όλους τους δείκτες του δημογραφικού, αυτό οφείλει να κάνει και η χώρα. Και αυτό εμείς θα το υπερασπιστούμε μέχρι τέλους. Γιατί μια χώρα μικρή και μίζερη δεν έχει κανένα μέλλον. Τα νησιά μας έχουν μέλλον, γιατί έχουν ισχυρό παρόν. Και γιατί αυτό το ισχυρό παρόν εμπνέει ασφάλεια, ασφάλεια στους πολίτες του για να μένουν εδώ, για να έρχονται εδώ, για να γεννάνε εδώ, για να σχεδιάζουν το μέλλον της οικογένειάς τους εδώ.
Αλλά αυτό έρχεται σε αντίθεση με το αφήγημα της μιζέριας. Το αφήγημα αυτό που ένα κομμάτι του πολιτικού προσωπικού καλλιεργεί νύχτα μέρα, αρνούμενο την αλήθεια, την πραγματικότητα, σπέρνοντας στην κοινωνία όλη αυτή τη μαυρίλα, γιατί το φως φοβούνται ότι θα τους κάψει. Το φως φοβούνται ότι θα αναδείξει ότι δεν έχουν κανένα σχέδιο. Κανένα σχέδιο οι ίδιοι. Αν στην πολιτική, έχεις σχέδιο και δεν φοβάσαι να το παρουσιάσεις και δεν φοβάσαι να αναλάβεις το πολιτικό κόστος των δικών σου ευθυνών για να το υλοποιήσεις, όταν κοιτάς στους πολίτες τα μάτια και λες την αλήθεια «εδώ καλλιεργείται νύχτα μέρα η μιζέρια», το κράτος των Αθηνών, ο τουρισμός, αυτό εκείνο, το άλλο, ποιος φταίει. Πάντα φταίει ο Χατζηπετρής;», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Γ. Χατζημάρκος: «Το δημογραφικό είναι η ίδια η υπόσταση της χώρας»

«Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα στατιστικό πρόβλημα, αλλά η μεγαλύτερη εθνική και κοινωνική πρόκληση που έχουμε μπροστά μας για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της ελληνικής οικογένειας, το μέλλον των νησιών μας. Είναι ζήτημα εθνικής υπόστασης», ανέφερε.

Η ανάρτηση του αναλυτικά:

Με μεγάλη χαρά βρέθηκα χθές στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026», μια επίκαιρη πρωτοβουλία της “Next is Now” και της “Dome Consulting”, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και των υπουργών Σοφίας Ζαχαράκη και Δόμνας Μιχαηλίδου. Το δημογραφικό δεν είναι απλώς ένα στατιστικό πρόβλημα, αλλά η μεγαλύτερη εθνική και κοινωνική πρόκληση που έχουμε μπροστά μας για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της ελληνικής οικογένειας, το μέλλον των νησιών μας. Είναι ζήτημα εθνικής υπόστασης.

Σε μια εποχή που το πρόβλημα αυτό έχει ήδη πανευρωπαϊκές διαστάσεις, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι η μόνη Περιφέρεια στην πατρίδα μας που καταφέρνει να κρατά ένα θετικό πρόσημο. Αυτό δεν έγινε στην τύχη, αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας συνεχούς προσπάθειας που κάνει τα νησιά μας πιο ανθρώπινα και οικονομικά φιλικά για να ζήσει και να δημιουργήσει μια νέα οικογένεια.

Τα στοιχεία μιλάνε από μόνα τους, αφού το Νότιο Αιγαίο αποτελεί σήμερα ένα ξεχωριστό παράδειγμα σε όλη τη χώρα, καταγράφοντας μια εντυπωσιακή αύξηση πληθυσμού της τάξης του 6,1%. Το πιο σημαντικό όμως δεν είναι απλώς οι αριθμοί, αλλά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της ανόδου. Τα νησιά μας έχουν καταφέρει να εμπνέουν προοπτική, δίνοντας μια πραγματική ευκαιρία σε νέους ανθρώπους να επιστρέψουν, να ζήσουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.

Αυτή η ανατροπή ήρθε γιατί μετά την περιπέτεια του κορονοϊού, το Νότιο Αιγαίο βγήκε μπροστά και έγινε η πρώτη περιφέρεια της Ευρώπης σε ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά και η πρώτη στη μείωση της ανεργίας. Κινητήριος μοχλός σε αυτή την πορεία ήταν και παραμένει ο τουρισμός μας. Είναι μεγάλο λάθος να αντιμετωπίζεται ο τουρισμός αρνητικά ή να δαιμονοποιείται, γιατί στην πραγματικότητα είναι η ίδια η οικονομική ραχοκοκαλιά των νησιών μας που κρατάει τις κοινωνίες όρθιες.

Το δημογραφικό πρόβλημα δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποσυνδεθεί από την περιφερειακή ανάπτυξη και η θέση μας είναι ξεκάθαρη: η οικονομική ανάπτυξη ισούται με δημογραφική ανάπτυξη. Όταν υπάρχουν δουλειές, σταθερότητα και προοπτική, τότε οι νέοι άνθρωποι εμπιστεύονται τα νησιά, μένουν σε αυτά, επιστρέφουν στον τόπο τους και κάνουν οικογένειες, εξασφαλίζοντας το μέλλον του Αιγαίου.

Γιώργος Χατζημάρκος: Το Νότιο Αιγαίο είναι ένα ξεχωριστό παράδειγμα σε όλη τη χώρα, με εντυπωσιακή αύξηση πληθυσμού της τάξης του 6,1%

Η Γιορτή της Μητέρας στην Ελλάδα, γιορτάζεται τη δεύτερη Κυριακή κάθε Μαΐου προς τιμήν, της μητρότητας και της προσφοράς της στον Άνθρωπο, την Οικογένεια και την Κοινωνία. Φέτος, εορτάστηκε την Κυριακή 10 Μαΐου 2026.
Τι γίνεται όμως, στον εργασιακό τομέα για τις μητέρες;
Τα χρόνια των Μνημονίων, οι εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα υπέστησαν μια… ασύμμετρη επίθεση με αποτέλεσμα να χάσουν πολλά από τα δικαιώματά τους σε σχέση με την εργασία, την οικογένεια, την κοινωνική και οικονομική τους θέση. Αυτό, οδήγησε στην κατάρρευση των γεννήσεων, κυρίως στα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, η Ελληνική Πολιτεία δεν τις στηρίζει ικανοποιητικά και εμπράκτως.
Ειδικά στην Ελλάδα οι εργαζόμενες γυναίκες στον ιδιωτικό τομέα έχουν αρνητική «πρωτιά» στην ανεργία, τη μερική απασχόληση, τους μισθούς και τα υψηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, γεγονός που αποκαρδιώνει πολλές από αυτές να γίνουν μητέρες, όπως αποτυπώνεται στους δημογραφικούς δείκτες για τη χώρα μας. Επίσης, η εργαζόμενη μητέρα στην Ελλάδα παραμένει στην εργασία περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαία, αφού έχει τα μεγαλύτερα όρια συνταξιοδότησης χωρίς τη δυνατότητα της πρόωρης συνταξιοδότησης που καταργήθηκαν από 1-1-2022 με τον ν. 4336/2015.
Οι 8 θλιβερές «πρωτιές» για τις εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα του 2026
Όπως υπογράμμισε με δηλώσεις του προς την ‘δ’ ο γνωστός εργατολόγος, καθηγητής κ. Αλέξης Μητρόπουλος σύμφωνα με τα στοιχεία του τελευταίου μήνα από όλους τους οργανισμούς, τα υπουργεία κ.λπ. στην Ελλάδα διαμορφώνεται η εξής κατάσταση, με οκτώ (8) θλιβερές «πρωτιές» για τις εργαζόμενες μητέρες:
1. στην ανεργία: διπλάσια σχεδόν από τους άνδρες (64,9% η ανεργία γυναικών έναντι 35,1% η ανεργία των ανδρών)
2. στη μερική απασχόληση: πολύ υψηλότερη από τους άνδρες (57% ή 237.008 γυναίκες έναντι 57% ή 179.837 άνδρες)
3. στους χαμηλούς μισθούς: λαμβάνουν το 84,45% των ανδρών
4. στις χαμηλές συντάξεις γήρατος: λαμβάνουν το 79,5% των ανδρών
5.στις χαμηλές συντάξεις αναπηρίας: λαμβάνουν το 82,18% των ανδρών
6. στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης: έχουν τα υψηλότερα στην ΕΕ
7. στα οικογενειακά επιδόματα: δεν χορηγούνται στις νέες εργαζόμενες μητέρες τού ιδιωτικού τομέα από το 2012
8. στις θέσεις διοικητικής ευθύνης των ιδιωτικών επιχειρήσεων: καλύπτουν μόνο το 25%.
Επιπλέον, οι εργαζόμενες μητέρες στον ιδιωτικό τομέα έχουν χαμηλότερους μισθούς από τους άντρες (λαμβάνουν το 84,45% των ανδρών).
Είναι «πρωταθλήτριες» στις μορφές ελαστικής απασχόλησης και κυρίως στη μερική απασχόληση
Οι εργαζόμενες μητέρες και γενικά οι εργαζόμενες γυναίκες, έχουν μισθό που υπολείπεται του αντίστοιχου των αντρών ενώ εργάζονται περισσότερο από αυτούς σε όλες τις μορφές ελαστικής απασχόλησης και κυρίως στη μερική απασχόληση.
Από τα πλέον πρόσφατα στοιχεία απασχόλησης του ΕΦΚΑ-Υπουργείο Εργασίας για τον μήνα Ιούνιο 2025, προκύπτει -μεταξύ άλλων- και μεγάλη ανισότητα στους μισθούς ανδρών και γυναικών, εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Επηρεάζεται και το Δημογραφικό
Επιπρόσθετα, οι πολιτικές κατά των γυναικών και της οικογένειας οδήγησαν στην όξυνση του Δημογραφικού αλλά και στην κατάρρευση των γεννήσεων. Δηλαδή, το 2025 σημειώθηκαν οι λιγότερες γεννήσεις στην ιστορία της νεώτερης Ελλάδας (μόνο 66.532 γεννήσεις, 122.914 θάνατοι).
Διπλάσια σχεδόν η ανεργία στις γυναίκες σύμφωνα με ΔΥΠΑ και ΕΛΣΤΑΤ (Μάρτιος 2026)
Από τα στοιχεία που προκύπτουν για τον Μάρτιο κάθε έτους από το 2021 μέχρι και το 2026, οι άνεργες γυναίκες είναι σταθερά πολύ περισσότερες. Ειδικότερα το ποσοστό τους υπερβαίνει το αντίστοιχο των ανδρών κατά 7,1% το 2021, κατά 8% το 2022, κατά 4,4% το 2023, κατά 4% το 2024, κατά 4,8% το 2025 και κατά 4,6% το 2026.
Αντίστοιχα είναι και τα στοιχεία από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) για τον ίδιο μήνα (Μάρτιος 2026). Η συντριπτική πλειονότητα των ανέργων είναι γυναίκες. Οι άνεργοι άνδρες ανέρχονται σε 301.973 (ποσοστό 35,1%) και οι γυναίκες ανέρχονται σε 589.268 (ποσοστό 64,9%).
Επίσης:
α. Οι εργαζόμενες μητέρες έχουν τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη
β. γυναίκες συνταξιούχοι λαμβάνουν χαμηλότερη σύνταξη από τους άντρες συνταξιούχους (20,5% χαμηλότερες οι συντάξεις γήρατος, 17,82% οι συντάξεις αναπηρίας)
γ. Στο 25% η συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ευθύνης στις ιδιωτικές επιχειρήσεις έναντι 75% των αντρών
δ. Χωρίς οικογενειακά επιδόματα οι νέες εργαζόμενες μητέρες στον ιδιωτικό τομέα από το 2012 μέχρι και σήμερα
Συνεπώς, οι πολιτικές (κυρίως οι μνημονιακές) κατά της εργαζόμενης μητέρας και της οικογένειας όξυναν το δημογραφικό τα τελευταία χρόνια.
Οι 8 βασικές αιτίες
Οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν δραματικά στον αριθμό των γεννήσεων, σύμφωνα με στοιχεία, είναι οι εξής:
1-Η μεταβατική κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων την περίοδο 2015-2022 και η οριστική κατάργησή τους από 1-1-2023 για όλες τις γυναίκες.
2-Η κατάργηση ή η δραστική μείωση των περισσότερων οικογενειακών παροχών, για εργαζόμενους και συνταξιούχους.
3-Η μείωση ή το «πάγωμα» των μισθών, κυρίως η μείωση του κατώτατου μισθού και η θέσπιση του «υπο-κατώτατου» για τους νέους κάτω των 25 ετών, που ίσχυσε για πολλά χρόνια (2012-2019).
4-Η κατάργηση ή η μείωση των τριτεκνικών και πολυτεκνικών επιδομάτων με τη θέσπιση αυστηρών περιουσιακών και εισοδηματικών κριτηρίων.
5-Η μειωμένη προστασία των νέων εργαζομένων γυναικών.
6-Το περιορισμένο και υπό όρους πλαίσιο χορήγησης γονικών αδειών.
7-Η κατάργηση με τον ν. 4093/2012 της ισόβιας σύνταξης πολύτεκνης μητέρας και τέλος.
8-Η σύμφωνη γνώμη της δικαστικής εξουσίας για την κατάργηση των ευνοϊκών ορίων συνταξιοδότησης για γυναίκες και άνδρες, καθώς και των δικαιωμάτων πολύτεκνων γυναικών, όπως η υπ’αριθ. 719/2018 απόφαση του ΣτΕ, που δέχθηκε ως συνταγματική την κατάργηση με τον ν. 4093/2012 της ισόβιας σύνταξης της πολύτεκνης μητέρας ύψους 102 ευρώ τον μήνα.
Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να μιλάμε για ισότητα, αλλά τα στερεότυπα παραμένουν στην Ελλάδα, λειτουργώντας σαν ‘βαρίδια’ για τις γυναίκες στον εργασιακό τομέα και μάλιστα, για τις εργαζόμενες μητέρες.
«Χρειάζεται ένα Εθνικό σχέδιο για μόνιμη και γενναία στήριξη της εργαζόμενης μητέρας και όλων των γυναικών στην εργασία και την κοινωνία. Υπάρχουν μέτρα που θα αποτρέψουν την περαιτέρω πληθυσμιακή κατάρρευση αλλά και να βελτιώσουν την θέση της γυναίκας στην εργασία. Πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία και η πολιτική.
Να αλλάξουν οι νομοθεσίες και να βλέπουν ίσα τα κοινωνικά δικαιώματα. Οι οικογένειες, τα πανεπιστήμια και τα σχολεία να δίνουν έμφαση και στην εξίσωση σε όλα τα ζητήματα ανδρών και γυναικών.
Συνεπώς, έχει να κάνει με την κουλτούρα, με την νοοτροπία στα σχολεία, στην οικογένεια, στην επιχείρηση, στις υπηρεσίες, στην πολιτική, στην οικονομία, στην κοινωνία….» υπογράμμισε ο κ. Μητρόπουλος.

Αλέξης Μητρόπουλος: Πώς η “Γιορτή της Μητέρας” ανέδειξε ότι η εργασιακή ισότητα παραμένει το μεγάλο ζητούμενο

Η ρεαλιστική εικόνα καταγράφει τοπικές αρχές δύο -ή περισσοτέρων- ταχυτήτων, με δήμους να επενδύουν σε εφαρμόσιμες πολιτικές και σύγχρονες υποδομές που αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα και άλλους να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε χρόνιες αδυναμίες και καταστροφικές παθογένειες.

Το νέο εργαλείο του υπουργείου Εσωτερικών (deiktesota.gov.gr) επιτρέπει αντικειμενικές συγκρίσεις με πραγματικά δεδομένα σε κρίσιμους τομείς: από το δημογραφικό και τη σχολική κοινότητα μέχρι τη βιώσιμη κινητικότητα, την ανακύκλωση και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν ευκρινώς αδυναμίες και διαφορετικές προτεραιότητες μεταξύ των δήμων, αλλά και ένα κοινό δραματικό συμπέρασμα: τη ραγδαία μείωση του πληθυσμού και την ερήμωση της περιφέρειας.

Πλέον, όπως εξηγεί στο protothema ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη περίοδο είναι αν αυτά τα δεδομένα θα αξιοποιηθούν ως εργαλείο πολιτικής: όχι απλώς για την καταγραφή των προβλημάτων, αλλά για τη στοχευμένη ενίσχυση των δήμων που υστερούν και τη διάχυση καλών πρακτικών σε ολόκληρη τη χώρα.

Δημογραφική κατάρρευση
Το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα αφορά το Δημογραφικό. Από τους 332 δήμους της χώρας, μόλις 12 κατέγραψαν οριακό, θετικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων.

Αντίθετα, σε αρκετές περιοχές καταγράφεται ταχεία συρρίκνωση πληθυσμού. Ενδεικτικά, στον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων χάθηκε μέσα σε έναν χρόνο το 1,38% των ενεργών δημοτών, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν στα Βόρεια Τζουμέρκα, στη Νέα Ζίχνη και σε νησιωτικούς δήμους όπως τα Ψαρά και η Σέριφος.

Την ίδια ώρα, ακριτικοί ή μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως Μεγίστη, Κάλυμνος, Λειψοί, Σίκινος και Αντίπαρος εμφανίζουν έστω μικρό θετικό ισοζύγιο, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και σε περιοχές με περιορισμένο πληθυσμό μπορεί να ανατραπεί η αρνητική τάση.

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr

Πηγή: protothema.gr

Δημογραφικό: Η ακτινογραφία των πόλεων της Ελλάδας – Κάλυμνος και Λειψοί στους Δήμους με τις περισσότερες γεννήσεις από θανάτους

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκε το πρόγραμμα στήριξης των κατοίκων της Αστυπάλαιας, το οποίο παρέχει δωρεάν υπηρεσίες και θεραπείες υπογονιμότητας (IVF), καθώς και δωρεάν παροχές για εγκύους καθ’ όλη την διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και μετά, με στόχο την ενίσχυση της οικογένειας και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος στα μικρά νησιά.

Ευχαριστούμε θερμά τους εκπροσώπους της HOPEgenesis και της ΜΙΥΑ όπως και την βουλευτή κ. Κατερίνα Μονογυιού Βουλευτής Κυκλάδων για την παρουσία τους και για τη σημαντική συμβολή τους στην ενημέρωση και υποστήριξη των κατοίκων του νησιού μας.
Ο Δήμος Αστυπάλαιας συνεχίζει να στηρίζει πρωτοβουλίες που ενισχύουν την οικογένεια και δημιουργούν προοπτικές για το μέλλον του τόπου μας.

Eνημερωτική εκδήλωση με θέμα «Ελπίδα για το Δημογραφικό» στην Αστυπάλαια

«Την προηγούμενη 50ετία μας άδειαζε ένα νησί σχεδόν κάθε χρόνο. Το σύνολο της έκτασης των μικρών μας νησιών που ερήμωσαν ήταν ίση με το άθροισμα της Πάρου και της Νάξου μαζί. Εάν συνεχίσουμε έτσι, τα επόμενα 30 χρόνια θα μας αδειάσουν άλλα 16 μικρά νησιά» δηλώνει μεταξύ άλλων στη συνέντευξη που ακολουθεί:

Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας που πραγματοποίησε το Δίκτυο Μικρών Νησιών Ελλάδας σχετικά με τη δημογραφική εικόνα των μικρών νησιών της χώρας;
«Τα βασικά συμπεράσματα είναι ότι σε βάθος 50 ετών οι πολιτικές που αφορούσαν τα μικρά νησιά, δεν έδιναν την ανάλογη βαρύτητα στο Δημογραφικό με αποτέλεσμα να έχουμε αυτή την συνεχιζόμενη φθίνουσα πορεία. Μερικές φορές μεγάλα σημαντικά γεγονότα που επηρέαζαν το σύνολο της χώρας, είχαν ακόμη πιο αρνητικά αποτελέσματα για τα μικρά νησιά, λόγω της εύθραυστης κοινωνικής ζωής σε αυτά».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώσατε, πόσα μικρά νησιά της Ελλάδας έχουν ήδη ερημοποιηθεί πλήρως και πόσα παρουσιάζουν δραματική ή μεγάλη μείωση του πληθυσμού τους τα τελευταία χρόνια;
«Την προηγούμενη 50ετια μας άδειαζε ένα νησί σχεδόν κάθε χρόνο. Το Σύνολο της έκτασης των μικρών μας νησιών που ερήμωσαν ήταν ίση με το άθροισμα της Πάρου και της Νάξου μαζί. Εάν συνεχίσουμε έτσι, τα επόμενα 30 χρόνια θα μας αδειάσουν άλλα 16 μικρά νησιά. Το σύνολο της ακατοίκητης τότε έκτασης θα είναι ίση με το 30% της κατεχόμενης Κύπρου. Μπορεί εύκολα ο κάθε αναγνώστης να αντιληφθεί πολύ εύκολα πως τον εχθρό τον δημιουργούμε οι ίδιοι με λάθος πολιτικές».

Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν τους κατοίκους να εγκαταλείπουν τα μικρά νησιά και ποιες ηλικιακές ομάδες επηρεάζονται περισσότερο από αυτή τη μετακίνηση;

Οι λόγοι είναι πολλοί και ανά δεκαετία περίπου αλλάζουν. Βασικός λόγος της εγκατάλειψης είναι επειδή οι μικρονησιώτες δεν νοιώθουν ασφαλείς σε θέματα διοίκησης, Υγείας εκπαίδευσης και εργασίας. Ας θυμηθούμε ότι με την τελευταία νομοθετική ρύθμιση για την τοπική αυτοδιοίκηση που καταργήθηκαν οι νησιωτικές κοινότητες και έτσι ο Μικρονησιώτης έχασε τον κοινοτάρχη του, χάσαμε μόνο από τα τρία διαπόντια νησιά (βόρεια της Κέρκυρας) το 20% του χειμερινού μόνιμου πληθυσμού αυτών των νησιών.

Αντιλαμβάνεστε το πόσο σημαντικό για ένα μικρό νησί είναι να νοιώθει αυτή την ασφάλεια της διοίκησης, της υγείας, της εκπαίδευσης και της επιχειρηματικότητας.. ο Μικρονησιώτης δεν είναι Ευρωπαίος πολίτης Β η Γ κατηγορίας.. το αντίθετο μάλιστα.

Σημειώστε ακόμα ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης προς τρίτες χώρες είναι μικρά νησιά ως επί το πλείστων. Ακόμα, προσέξτε το αυτό, τα δυο κρισιμότερα νησιά της ΕΕ , της Μεσογείου είναι και τα δυο μικρά και τα δυο Ελληνικά. Είναι το Καστελλόριζο που ενώνει την Ευρωπαϊκή ΑΟΖ από το Νοτιοανατολικό άκρο της ΕΕ μέχρι το Βόρειο δυτικό, και η Κάσος , η οποία λόγω της θέσεως της, δημιουργεί πιο ελεγχόμενο για την ΕΕ το πέρασμα πλοίων από τη Μεσόγειο προς τον Εύξεινο πόντο , Ουκρανία, Ρωσία, κλπ. Δεν σαν ανάφερα καθόλου ελληνικά θέματα, αλλα μονο Ευρωπαϊκά. Αυτό θα έπρεπε να ήταν για εμας ενας ακόμη λόγος μεγαλύτερης στήριξης των νησιων μας…».

Ποιες παρεμβάσεις θεωρείτε άμεσης προτεραιότητας από την Πολιτεία ώστε να ανακοπεί η πληθυσμιακή αποψίλωση και να δοθούν κίνητρα επανεγκατάστασης;

Το θέμα αυτό έχει φύγει πλέον από Εθνική υπόθεση και αγγίζει το σύνολο της ΕΕ. Η ΕΕ όρισε μάλιστα και επίτροπους που θα ασχοληθούν με αυτά τα θέματα. Μέσα σε όλα μας εμφανίσθηκε τα τελευταία χρόνια και το θέμα της έλλειψης κατοικιών… Σε Εθνικό Επίπεδο πρέπει αν περάσουμε σε μια πιο θεσμική διαδικασία, σε επίπεδο πρωθυπουργού για την χάραξη μιας Εθνικής Μικρονησιωτικής Πολιτικής. Αυτά τα παλεύουμε χρόνια εμείς. Πολλές φορές νοιώθαμε μόνοι.

Είναι αλήθεια ότι τώρα με την Κυπριακή προεδρία της ΕΕ αλλά , θέλουμε να πιστεύουμε, και με την δικη μας την Ελληνική προεδρία που ερχετε το Β εξάμηνο το 2027, θα γίνουν θεσμικές παρεμβάσεις όπως μας αξίζει. Σημειώστε ότι τίποτα δεν θα εχει αξία εάν η πολιτεία δεν αναγνωρίσει τον ρόλο των μικρονησιωτικών κοινωνιών και των φορέων που παλεύουν εδώ και δεκαετίες για αυτά.

Πριν μερικά χρόνια κάναμε μια έρευνα ( ερωτηματολόγια) σε μικρά νησιά Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο πρόβλημα στο νησί σας. Οι Απαντήσεις που πήραμε ήταν συγκλονιστικές. Η πλειοψηφία των άνω των 60 ετών μας  δήλωναν ως κύριο πρόβλημα την έλλειψη εργασίας για τα νέα παιδιά και οι μικρότεροι των 25 έδιναν ως κύρια απάντηση τα θέματα Υγείας. Βλέπετε πόσο έντονη και αλληλένδετη είναι στα μικρά νησιά η κοινωνική ευαισθησία και αλληλεγγύη. Αυτή είναι που δημιουργεί και τον συνθετικό κρίκο στις μικρονησιωτικές μας κοινωνίες.

Πηγή: in.gr

Ερήμωσαν 50 νησιά τα τελευταία πενήντα χρόνια – Τι λέει o πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών

Ειδικά η Ελλάδα κατέγραψε μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στη δεκαετία, καθώς η μέση ηλικία του πληθυσμού της διαμορφώθηκε στα 47,2 έτη. Πιο συγκεκριμένα, η μέση ηλικία του πληθυσμού της αυξήθηκε από 42,5 έτη που ήταν το 2013, σε 45,2 έτη το 2020 και εν τέλει σε 47,2 έτη το 2025 (από 46,9 έτη το 2024).

Σε ακόμη δυσμενέστερη θέση βρίσκονται η Ιταλία όπου η μέση ηλικία φτάνει στα 49,1 έτη, όπως και η Πορτογαλία με την Βουλγαρία με μέση ηλικία τα 47,3 έτη. Στον αντίποδα βρίσκονται οι Ισλανδία, Ιρλανδία και Λουξεμβούργο όπου η μέση ηλικία του πληθυσμού τους είναι κάτω από τα 40 έτη.

Η γήρανση του πληθυσμού είναι πιο έντονη στις χώρες του νότου (Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Κύπρος). Μάλιστα η γήρανση του πληθυσμού ήταν πιο έντονη το 2025 στη Σλοβακία και την Κύπρο, όπου η διάμεση ηλικία αυξήθηκε κατά 4,0 έτη, και ακολούθησαν η Ιταλία (+3,9 έτη), η Ελλάδα και η Πολωνία (καθεμία +3,8 έτη) και η Πορτογαλία (+3,7 έτη).

Υπενθυμίζεται πως στην Ελλάδα, ένας στους τέσσερις κατοίκους της έχει ηλικία άνω των 65 ετών, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση πίσω από την Ιταλία (24,7%) και τη Βουλγαρία (24%). Αρνητικές επιδόσεις καταγράφει στα παιδιά έως 14 ετών, καθώς κατέχει το τρίτο χαμηλότερο ποσοστό με μόλις 12,8% στο σύνολο του πληθυσμού, από 14,5% το 2015. Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφει η Ιταλία με 11,9% με την Μάλτα να ακολουθεί με ένα 12,1%.

Διαβάσε επίσης: Δημογραφικό «τσουνάμι» στην ΕΕ: Συρρικνώνεται δραματικά ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας, διπλασιάζονται οι 80άρηδες

Μέση ηλικία στην ΕΕ
Σε επίπεδο ΕΕ, η διάμεση ηλικία έχει αυξηθεί κατά 2,1 έτη από το 2015 (ήταν 42,8 έτη) έως το 2025 (44,9 έτη). Αυτό σημαίνει ότι οι μισοί άνθρωποι στην ΕΕ ήταν άνω των 44,9 ετών, ενώ οι άλλοι μισοί ήταν νεότεροι. Σε επίπεδο ΕΕ, η διάμεση ηλικία κυμαινόταν από 39,6 έτη στην Ιρλανδία έως 49,1 έτη στην Ιταλία. Αυξήσεις καταγράφηκαν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, με εξαίρεση τη Γερμανία και τη Μάλτα που κατέγραψαν αρνητικές τιμές (καθεμία -0,4 έτη).

Ο πληθυσμός της ΕΕ προβλέπεται πως θα μειωθεί κατά ένα τρίτο μέχρι το τέλος του αιώνα χωρίς τη μετανάστευση, χάνοντας το ισοδύναμο ενός εκατομμυρίου εργαζομένων ετησίως τα επόμενα 25 χρόνια. Η Ιταλία και η Ισπανία αντιμετωπίζουν την πιο έντονη δημογραφική κατάρρευση, με την Ελλάδα να τις ακολουθεί, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία.

Σύμφωνα με τις επίσημες προβλέψεις της Eurostat, ο πληθυσμός της ΕΕ θα μειωθεί κατά περίπου 9% έως το 2050 σε σύγκριση με το 2025, εάν η μετανάστευση σταματήσει εντελώς. Η μείωση προβλέπεται να συνεχιστεί τις επόμενες δεκαετίες, φθάνοντας το 23% έως το 2075 και το 34% έως το 2100. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της δημογραφικής αλλαγής.

Πηγή: insider.gr

Δημογραφικό: 45αρης ο μέσος Ευρωπαίος – Ποιες είναι οι πιο γερασμένες χώρες

Στη έκθεσή του με τίτλο «Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας στο τέλος του 2025», το ΚΕΠΕ υποστηρίζει πως ακόμα και αν μελλοντικώς οι μεγαλύτερες ηλικίες παραμένουν παραγωγικές για περισσότερα έτη, μια ολοένα μικρότερη ομάδα νέων – συρρικνωμένη ως ποσοστό του πληθυσμού – θα επωμίζεται ολοένα μεγαλύτερα βάρη στην αγορά εργασίας, παραγωγή, εθνική ασφάλεια, κοινωνική ασφάλιση κ.ά.

Να σημειωθεί ότι τα φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις – θάνατοι) από το 1951 έως το 2010 στη χώρα μας, αν εξαιρέσουμε μια σύντομη περίοδο (1998—2003) κατά την οποία οι γεννήσεις ήταν λίγο λιγότερες από τους θανάτους, παρέμειναν θετικά αν και φθίνοντα (98 χιλ. περισσότερες γεννήσεις το 1951, από 1,0 -ελάχιστο- έως 10,5 χιλ. -μέγιστο- περισσότερες το 2004-2010).

Από τις αρχές όμως της δεκαετίας του 2010 οι θάνατοι είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις (+4,3 χιλ. το 2011, +58,5 χιλ. το 2024) και θα συνεχίσουν να είναι, ακόμη και αν η πτωτική πορεία των γεννήσεων ανακοπεί, και τις αμέσως επόμενες δεκαετίες.

Τα αρνητικά μετά το 2010 φυσικά ισοζύγια (συνολικά 510 χιλ. θάνατοι περισσότεροι από γεννήσεις την περίοδο 2011-2024) συνέβαλαν στην μείωση του συνολικού πληθυσμού της χώρας μας, μια μείωση καθ’ όλα σημαντική (-715 χιλ. βάσει των εκτιμήσεων της ΕΛΣΤΑΤ).

Οι γεννήσεις, παρόλες τις όποιες διακυμάνσεις τους μειώθηκαν σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς οι γυναίκες που γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1955 και το 1985 από τις οποίες προέρχεται το σύνολο σχεδόν των γεννήσεων μετά το 1980, κάνουν όλο και λίγο λιγότερα παιδιά και σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΙΔΕΜ, όσες γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1940 και το 1960 έκαναν περίπου 2 παιδιά κατά μέσο ορό, ενώ όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985 έκαναν περίπου 1,5 παιδί.

Όπως αποκαλύπτει πρόσφατη δημοσκόπηση της Palmos Analysis, οι γυναίκες στη χώρα μας είναι αυτές που διστάζουν περισσότερο να κάνουν παιδιά, ενώ οι άντρες είναι πιο πρόθυμοι να δημιουργήσουν οικογένεια.

Η πορεία των γεννήσεων
Η υπογεννητικότητα αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα, σίγουρα όμως είναι και ελληνικό, καθώς τα στοιχεία δείχνουν μια συνεχιζόμενη βουτιά στις γεννήσεις.

Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, διαπιστώνουμε ότι αριθμός γεννήσεων υποχωρεί δραματικά χρόνο με το χρόνο. Για παράδειγμα το 1960 γεννιόντουσαν 157.000 παιδιά τον χρόνο. Το 2010 ο αριθμός είχε μειωθεί στις 114.000, αλλά παρέμενε εξαψήφιος.

Το 2023 ήταν η τελευταία χρονιά που γεννήθηκαν πάνω από 70.000 και το 2024 έσπασε προς τα κάτω και αυτό το όριο, με μόλις 68.467 γεννήσεις. Μάλιστα, οι προβολές που γίνονται με βάση τα στοιχεία του ληξιαρχείου, δείχνουν ότι και το 2025 θα κινηθούμε ακόμη χαμηλότερα.

Η Ελλάδα λοιπόν έχει περάσει σε αρνητικό έδαφος εδώ και μια 15ετία (από το 2011), αλλά αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια είναι πρωτόγνωρο, καθώς σημειώνεται αρνητικό ισοζύγιο της τάξεως των 56.000 και 58.000 ατόμων. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε πληθυσμιακή απώλεια ίση με τον πληθυσμό μιας πόλης όπως το Αγρίνιο, οι Σέρρες, ή η Καλαμάτα.

Αναφορικά με τους τοκετούς που καταγράφηκαν σε διάφορες περιφέρειες της Ελλάδας, το αρνητικό ρεκόρ, με τις λιγότερες γεννήσεις κατέχει το Βόρειο Αιγαίο (-21,6%), η Δυτική Μακεδονία (-14,8%) και τα Νησιά Αιγαίου (-13,4%).

Σημειώνεται ότι τα στοιχεία του 2025, όπως συλλέγονται από τα ληξιαρχεία, δείχνουν ότι το πρόβλημα συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, αφού από τα στοιχεία του πρώτου 9μήνου φαίνεται ότι η διαφορά θανάτων – γεννήσεων αυτή τη στιγμή υπερβαίνει τις 40.000.

Πηγή: insider.gr

Βραδυφλεγής κίνδυνος για την ελληνική κοινωνία η μείωση των γεννήσεων

Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι καταλήγουν σε ιδιωτικές δομές με ανομοιόμορφες τιμές και συχνά άγνωστες συνθήκες διαβίωσης, ενώ το δημογραφικό πρόβλημα βαθαίνει, με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη μείωση των γεννήσεων να δημιουργούν μια κοινωνία όπου οι γηραιότεροι θα υπερτερούν σημαντικά των νεότερων. Ταυτόχρονα, οι οικογένειες δοκιμάζονται οικονομικά και ψυχολογικά, ενώ πολλοί ηλικιωμένοι βρίσκονται ουσιαστικά μόνοι και απροστάτευτοι.

Το πρόσφατο «σαφάρι» ελέγχων από την αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής αναδεικνύει την ανάγκη για διαφάνεια και ουσιαστική εποπτεία, προκειμένου οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας να αισθάνονται ασφάλεια και αποδοχή. Παράλληλα, ειδική ψυχολόγος τονίζει πως η μετάβαση σε μονάδες φροντίδας αποτελεί βαθιά ψυχοκοινωνική αλλαγή για τα άτομα αυτά -με την ήδη επιβαρυμένη υγεία και ψυχολογία- ενώ η στάση της οικογένειας καθορίζει συχνά την ποιότητα της εμπειρίας του ηλικιωμένου μέσα στις δομές.

Η «Απογευματινή» ανοίγει τον φάκελο «Γηροκομεία», με τα συγκλονιστικά στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα να προβληματίζουν και ταυτόχρονα να αφήνουν ανοικτή μια χαραμάδα ελπίδας και αισιοδοξίας για κάτι καλύτερο. Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων και η εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλος για θέματα Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων και ψυχολόγος -ειδική σε θέματα τρίτης ηλικίας- παραθέτουν στοιχεία και εμβαθύνουν, προκειμένου να διερευνηθούν σε βάθος οι πραγματικές διαστάσεις του θέματος.

Οι ηλικιωµένοι πρέπει να αισθάνονται ότι δεν «παρκάρονται», αλλά µεταβαίνουν σε έναν ασφαλή χώρο Μαρία Κάκου, ψυχολόγος

Ιδιωτικά γηροκομεία, άνισες τιμές και άγνωστες συνθήκες διαβίωσης
Χαρακτηριστικά ήταν τα όσα παρέθεσε αποκλειστικά στην «Απογευματινή» ο Στέλιος Προσαλίκας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΠΕΜΦΗ). Όπως ανέφερε, ο αριθμός των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων στην Ελλάδα ανέρχεται περίπου στις 340 και είναι όλες Ιδιωτικού Δικαίου (κερδοσκοπικού και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα) και δεν υπάρχουν δομές του Δημοσίου: «Σε αυτές τις δομές φιλοξενούνται 16.000-18.000 ηλικιωμένοι, με το μισό περίπου του συνολικού αριθμού να είναι ανεπτυγμένο στην Αττική. Η συντριπτική πλειονότητα των μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα δομών ανήκει στην Εκκλησία της Ελλάδος, ενώ ένας μικρός αριθμός σε δήμους και κοινότητες της χώρας».

Αναφορικά με τα περιστατικά που φιλοξενούνται, εξήγησε πως είναι κυρίως δύο κατηγοριών, δηλαδή άτομα μόνα -χωρίς συγγενείς- ή άτομα με ανάγκη αυξημένης νοσηλευτικής φροντίδας: «Ο αριθμός των ηλικιωμένων αυξημένης φροντίδας που μένουν στο σπίτι είναι συντριπτικά μεγαλύτερος από αυτών που έχουν εισαχθεί σε ΜΦΗ. Συνήθως φροντίζονται από κάποια συγγενή ή μία αλλοδαπή εργαζόμενη που Χώρα ηλικιωμένων χωρίς δημόσια γηροκομεία η Ελλάδα περιγράφονται με τον όρο “άτυπος φροντιστής”».

Ο κ. Προσαλίκας πρόσθεσε πως λόγω του δημογραφικού προβλήματος αναμένεται η αύξηση των μοναχικών ατόμων τα επόμενα χρόνια που δεν θα έχουν τη δυνατότητα του άτυπου φροντιστή: «Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι μόνο ελληνικό, αλλά και των χωρών της ΕΕ, όπου ο ΜΟ που δαπανάται στη μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων είναι 1,7% του ΑΕΠ και υπολογίζεται ότι για να καλυφθούν οι ανάγκες της επόμενης δεκαετίας, λόγω του δημογραφικού προβλήματος, το ποσοστό αυτό θα πρέπει να ανέλθει επειγόντως στο 2,5% και κατ’ άλλους στο 3,5% του ΑΕΠ! Να σημειωθεί ότι η Ελλάδα δαπανά το χαμηλότερο ποσοστό -μόλις 0,2% του ΑΕΠ- για τη μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων».

Ο αριθµός των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωµένων είναι 340 και είναι ιδιωτικές. ∆εν υπάρχουν δοµές του ∆ηµοσίου Στέλιος Προσαλίκας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων

Προγράμματα ενεργού γήρανσης και φροντίδα στο σπίτι: Τι λείπει από το σύστημα

Επίσης, ο ίδιος τόνισε πως η χώρα μας πρέπει να έχει μια πολιτική προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τον αριθμό των ατόμων που έχουν ανάγκη εισαγωγής σε κλειστή δομή και ο αριθμός αυτός να περιοριστεί περίπου στο 6% του συνόλου των ηλικιωμένων: «Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, χρειάζονται προγράμματα ενεργού γήρανσης, βελτίωσης της προσβασιμότητας στους δηµόσιους χώρους, πεζοδρόµια κ.λπ. Για το ποσοστό των ατόµων που χρειάζονται µακροχρόνια φροντίδα, θα πρέπει η Πολιτεία να µεριµνήσει πρώτον για το επίπεδο νοσηλευτικής φροντίδας που απαιτείται για κάθε περιστατικό και δεύτερον, για την οικονοµική κατάσταση του ηλικιωµένου και όταν αυτή δεν επαρκεί να συµπληρώνεται µε ανάλογο επίδοµα -voucher- που θα του επιτρέπει να το διαθέσει όπου επιθυµεί (είτε για βοήθεια στο σπίτι είτε για εισαγωγή σε δοµή)».

Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος της ΠΕΜΦΗ υπογράµµισε την ανάγκη η χώρα µας να αντιµετωπίσει το ζήτηµα της µακροχρόνιας φροντίδας: «Χρειάζονται τα προγράµµατα στο σπίτι, τα προγράµµατα ενεργού γήρανσης, η τηλεϊατρική, ενώ είναι απαραίτητες οι ΜΦΗ, η δηµιουργία ∆ιεύθυνσης Ηλικιωµένων και κυρίως η αύξηση της χρηµατοδότησης αυτού του τοµέα. Το µόνο που δεν χρειάζεται είναι να χτίσει το ∆ηµόσιο γηροκοµεία, γιατί όσα και να χτίσει δεν θα επαρκούν και το κόστος λειτουργίας τους θα είναι πολλαπλάσιο».

Η ψυχοκοινωνική μετάβαση των ηλικιωμένων στις μονάδες φροντίδας
Η «Απογευµατινή» πήρε την άποψη ενός ειδικού σε θέµατα τρίτης ηλικίας, αναφορικά την ψυχολογία των ηλικιωµένων και πώς πρέπει να αντιµετωπίζονται από τα παιδιά τους όταν πηγαίνουν στα ιδρύµατα. «Η απόφαση µιας οικογένειας να µεταφέρει έναν ηλικιωµένο σε γηροκοµείο ή άλλη µονάδα φροντίδας αποτελεί µία από τις πιο φορτισµένες συναισθηµατικά µεταβάσεις του κύκλου ζωής», τόνισε η ψυχολόγος Μαρία Κάκου, εξηγώντας πως για τους µεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή στέγης: «Είnαι µια βαθιά αναδιάταξη της καθηµερινότητας, των ρόλων και της αίσθησης ταυτότητας. Στη ψυχολογική εµπειρία των ηλικιωµένων, ο τρόπος που η οικογένεια διαχειρίζεται αυτό το στάδιο είναι συχνά πιο σηµαντικός από την ίδια τη µετακίνηση. Ένα από τα πιο θεµελιώδη στοιχεία είναι το αίσθηµα αξιοπρέπειας. Οι ηλικιωµένοι χρειάζονται να αισθάνονται ότι η γνώµη τους µετρά, ότι δεν “παρκάρονται”, αλλά µεταβαίνουν σε έναν χώρο όπου µπορούν να ζήσουν µε ασφάλεια και αξιοπρεπείς συνθήκες. Η οικογένεια οφείλει να τους µιλήσει µε ειλικρίνεια, καθώς η αίσθηση ότι η απόφαση λήφθηκε ερήµην τους µπορεί να οδηγήσει σε θυµό, απόσυρση ή και κατάθλιψη».

Σύµφωνα µε την κυρία Κάκου, εξίσου σηµαντικό είναι το αίσθηµα ελέγχου: «Η τρίτη ηλικία χαρακτηρίζεται από απώλειες -σωµατικές, κοινωνικές, λειτουργικές. Η µετακίνηση σε ίδρυµα µπορεί να βιωθεί ως ακόµη µία απώλεια, αν δεν πλαισιωθεί µε τρόπο που να ενισχύει το δικαίωµα επιλογής».

«Όχι στην εγκατάλειψη αλλά στη διατήρηση της οικογένειας»
H παρουσία της οικογένειας μετά την εγκατάσταση στο ίδρυμα, σύμφωνα με την ψυχολόγο Μαρία Κάκου, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα συναισθηματικής σταθερότητας: «Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται σταθερές επισκέψεις κι όχι σποραδικές εμφανίσεις που δημιουργούν ανασφάλεια. Η συνέπεια μεταφέρει το μήνυμα ότι “δεν σε εγκαταλείπω” και βοηθά τον ηλικιωμένο να χτίσει μια γέφυρα ανάμεσα στο παλιό και το νέο του περιβάλλον. Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση ρόλων: ακόμη κι αν κάποιος ζει, πλέον, σε μονάδα φροντίδας, παραμένει γονιός, παππούς, γιαγιά. Το να συνεχίζει η οικογένεια να ρωτά τη γνώμη του, να τον εμπλέκει σε αποφάσεις, να τον συμβουλεύεται, ενισχύει την αυτοεκτίμηση και τον προστατεύει από το αίσθημα του “περισσεύω”», είπε χαρακτηριστικά η ψυχολόγος.

Στον αντίποδα, ένα συχνό λάθος που κάνουν οι οικογένειες είναι να υπερπροστατεύουν, οδηγώντας άθελά τους σε «μαθημένη αδυναμία»: «Η ψυχολογική ευημερία των ηλικιωμένων συνδέεται άμεσα με το να νιώθουν χρήσιμοι, ικανοί και ενεργοί». Τέλος, η οικογένεια χρειάζεται να αναγνωρίσει και τα δικά της συναισθήματα: «Ενοχή, λύπη, εξάντληση, φόβος, είναι φυσιολογικά. Η ειλικρινής παραδοχή τους χωρίς, όμως, να τα μεταφέρουν στον ηλικιωμένο, βοηθά στην καλύτερη ψυχική διαχείριση της μετάβασης», εξήγησε η κυρία Κάκου και κατέληξε πως «συνολικά, η μετακίνηση σε μονάδα φροντίδας μπορεί να είναι δύσκολη αλλά και θετική εμπειρία, εφόσον γίνει με σεβασμό. Οι ηλικιωμένοι δεν χρειάζονται μόνο ένα ασφαλές μέρος. Χρειάζονται την αίσθηση ότι παραμένουν σημαντικοί, ότι αγαπιούνται και ότι η ζωή τους εξακολουθεί να έχει νόημα».

Tην άμεση έναρξη εκτεταμένων ελέγχων στις δομές τρίτης ηλικίας σε όλη την Αττική ανακοίνωσε η εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλος για θέματα Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων, Αθηνά Κωνσταντέλλου: «Οι έλεγχοι αφορούν πλήρως τις ΜΦΗ, τα Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων, τις Υπηρεσίες Βοήθειας στο Σπίτι και τα Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων, εξασφαλίζοντας ότι οι υπηρεσίες λειτουργούν με ασφάλεια, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα πρότυπα». Παράλληλα, η Περιφέρεια Αττικής προχωρά στην ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας στην Αττική, υποστηρίζοντας 42 δομές που καλύπτουν περισσότερους από 12.500 πολίτες, μεταξύ των οποίων ηλικιωμένοι. Επίσης, σύμφωνα με την περιφερειακή σύμβουλο, προωθείται η δημιουργία σύγχρονων κοινωνικών δομών για την υποστήριξη των ηλικιωμένων: «Στον Δήμο Καισαριανής, για παράδειγμα, έχει ξεκινήσει η ανέγερση Κέντρου Ημερήσιας Φροντίδας Κοινωνικής Πρόνοιας, που θα παρέχει ημερήσια φροντίδα και πρωτοβάθμια περίθαλψη σε 33 ηλικιωμένους. Η δομή θα λειτουργεί καθημερινά, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Επιπλέον, η Περιφέρεια σχεδιάζει επιμόρφωση των εργαζομένων στις δομές τρίτης ηλικίας, ενίσχυση των εθελοντικών προγραμμάτων και στοχευμένες δράσεις που αφορούν τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ο συνολικός προϋπολογισμός γι’ αυτές τις δράσεις ανέρχεται σε 640.000.000 ευρώ για την περίοδο έως το 2027».

Πηγή: parapolitika.gr

Δημογραφική “βόμβα”: Χώρα γερόντων η Ελλάδα χωρίς δημόσια γηροκομεία – Οι αριθμοί που σοκάρουν

Στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το δημογραφικό συζητήθηκε επίσης και η περαιτέρω επέκταση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης στη νησιωτική χώρα. Το προσεχές διάστημα θα προχωρήσει η εξειδίκευση των πολιτικών και των μέτρων που θα εφαρμοστούν και θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις.

Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, τόνισε: «Tο YΚΟΙΣΟ έχει ως βασική του αποστολή τον σχεδιασμό πολιτικών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, που αποτελεί εθνική προτεραιότητα και κεντρικό στόχο της Κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού. Οι νησιώτισσες και οι νησιώτες μας προσπαθούν καθημερινά να υπερβούν τις αντικειμενικές δυσκολίες της καθημερινότητάς τους και οφείλουμε να τους διευκολύνουμε με πολιτικές και πρωτοβουλίες. Στο δρόμο αυτό συμπορευόμαστε με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, έτσι ώστε να φέρουμε ταχύτερα και πιο αποτελεσματικά το επιθυμητό αποτέλεσμα».

Ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας, σημείωσε: «Πρόσφατα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την δημιουργία κυβερνητικής επιτροπής για την νησιωτικότητα. Η προσπάθεια της Κυβέρνησης, είναι ακριβώς, η ρήτρα νησιωτικότητας να λαμβάνεται υπόψη σε όλες τις πολιτικές που αφορούν στην νησιωτική χώρα. Στο πλαίσιο αυτό είχαμε σήμερα μία ουσιαστική συζήτηση με την Υπουργό κα Δόμνα Μιχαηλίδου πάνω στις πρόνοιες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το δημογραφικό, με έμφαση στην νησιωτική χώρα και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά. Εξετάσαμε δε και την επέκταση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης στην νησιωτική χώρα.

Ευχαριστώ την κα Υπουργό για την λίαν εποικοδομητική συνεργασία.»

Συνάντηση Μιχαηλίδου – Γκίκα για την ενίσχυση της οικογένειας και της γονεϊκότητας στη νησιωτική χώρα