Το «σμαραγδένιο νησί» έχει φανατικούς επισκέπτες

Τα δημογραφικά, κοινωνικοοικονομικά και καταναλωτικά χαρακτηριστικά των τουριστών της Ρόδου, σε συνδυασμό με τις στάσεις και τις αντιλήψεις τους και σε σχέση με την τοπική εμπορική αγορά, αναλύονται στην πρώτη πιλοτική στατιστική έρευνα που διενήργησε στη χώρα, το θέρος του 2012, η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου και η Ομοσπονδία Εμπορικών Συλλόγων Δωδεκανήσου με την επιστημονική συνδρομή του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών.
Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας, που θα παρουσιαστεί στο σύνολό της προσεχώς σε ειδική εκδήλωση με τη συμμετοχή κορυφαίων παραγόντων του τουρισμού από τον πρόεδρο της Οµοσπονδίας Εµπορικών Συλλόγων Δωδεκανήσου κ. Παναγιώτη Καραγιάννη, φέρνει σήμερα στο φως της δημοσιότητας η “δ”.
Το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών (ΙΝ.ΕΜ.Υ) της ΕΣΕΕ επικεντρώνει τη δραστηριότητά του στη μελέτη του κλάδου του εμπορίου και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτόν, μέσα στο γενικότερο πλαίσιο μελέτης της ελληνικής και της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας.
Το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών επεδίωξε με τη στατιστική ανάλυση δείγματος 1000 τουριστών, που ρωτήθηκαν στο αεροδρόμιο (700) και στο λιμάνι (300) να προσδιοριστεί το επίπεδο της ικανοποίησής τους από τη λειτουργία και τις παροχές των εμπορικών καταστημάτων και μάλιστα συνδυαστικά με βάση τη χώρα προέλευσής τους.
Αναλύθηκαν σε βάθος μια σειρά από παραμέτρους έτσι ώστε να καταστεί εφικτή η παραγωγή αναπτυξιακών προτάσεων της αγοράς περισσότερο στοχευμένες σε αυτήν την ομάδα στόχου.
Από την ανάγνωση της πολυσέλιδης (156σέλιδης) μελέτης, προκύπτουν τα τρωτά σημεία του τουρισμού στο νησί της Ρόδου.
Πιο συγκεκριμένα με τη μελέτη προσδιορίστηκε:
• Το τουριστικό και καταναλωτικό προφίλ των ξένων τουριστών
• Τα δυνατά και αδύνατα σημεία της τοπικής αγοράς
• Η περαιτέρω δυνατότητα της αγοράς να ενδυναμώσει τα θετικά στοιχεία της εικόνας
• Τα αρνητικά στοιχεία που απειλούν τη θετική εικόνα της εμπορικής αγοράς.
Επιπλέον, αντίστοιχα ερωτήματα και προτάσεις προέκυψαν από τη διερεύνηση της ολοένα και αυξανόμενης κατηγορίας τουρισμού της κρουαζιέρας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας προέκυψαν ορισμένα βασικά συμπεράσματα ανά θεματικό άξονα τα οποία παρουσιάζονται παρακάτω συνοπτικά.
Βασικά Δημογραφικά
Χαρακτηριστικά:
Οι τουρίστες της Ρόδου είναι ισόποσα κατανεμημένοι ως προς το φύλο τους. Ως προς την ηλικιακή τους σύνθεση, οι τουρίστες στην πλειονότητά τους [7/10), ανήκουν στις ηλικιακές κατηγορίες μέχρι 44 χρονών.
Εντυπωσιακά υψηλό είναι το ποσοστό των αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης μεταξύ των τουριστών στη Ρόδο, αφού βρέθηκε να κυμαίνεται περίπου στο 80%. Στην πλειονότητά τους (6 στους 10) οι ξένοι τουρίστες της Ρόδου είναι έγγαμοι. Σημαντική είναι η διασπορά των τουριστών στις εισοδηματικές κατηγορίες καθώς δεν σημειώνονται ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά τουριστών σε συγκεκριμένο εισοδηματικό κλιμάκιο. Ωστόσο, η πλειονότητα των τουριστών της Ρόδου (56,2%), απολαμβάνει εισόδημα μεγαλύτερο των 30.000 ευρώ (56.2% του δείγματος χωρίς τα ΔΓ./Δ.Α).
Βασικά Χαρακτηριστικά
Τουριστικού Προφίλ:
Βασική πηγή πληροφόρησης των τουριστών για τη Ρόδο αποτελεί το διαδίκτυο (42,5%), ενώ ακολουθεί σε συχνότητα αναφοράς η ενημέρωση μέσω ταξιδιωτικού πρακτορείου (34%), Επιπλέον, αξιοσημείωτο τμήμα των τουριστών (14,7%) ενημερώνεται κυρίως από «φίλους και συγγενείς».
Παραπάνω από τους μισούς τουρίστες (55,6%) οργανώνουν το ταξίδι τους στη Ρόδο μέσω ταξιδιωτικού πρακτορείου. Ωοτόσο, σχεδόν εξίσου σημαντικό είναι το τμήμα των τουριστών (42,3%) που πραγματοποίησαν απευθείας κράτηση καταλύματος μέσω internet.
Το 85% των τουριστών κατά την παραμονή τους στη Ρόδο διαμένουν είτε σε all- inclusive είτε σε ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων.
Περίπου οι 3 στους 10 διαμένουν στην πόλη της Ρόδου για τo μεγαλύτερο διάστημα της παραμονής τους. Σημαντικά τμήματα επιλέγουν επίσης για τη διαμονή τους την Καλλιθέα, την Ιξιά και το Φαληράκι.
Η πλειονότητα των τουριστών (7 στους 10) διαμένει στη Ρόδο περίπου 1 εβδομάδα, ενώ το 30% των τουριστών παραμένει για διάστημα περίπου 2 εβδομάδων.
Ο λόγος επίσκεψης στο νησί για όλους σχεδόν τους τουρίστες, όπως είναι αναμενόμενο, λόγω της περιόδου διεξαγωγής της έρευνας, είναι η αναψυχή/ διακοπές. Ιδιαίτερα υψηλό είναι το ποσοστό των τουριστών (72,1%) που έχουν επισκεφτεί το νησί «Τρεις και παραπάνω φορές». Γεγονός είναι, λοιπόν, ότι η Ρόδος έχει «φανατικούς» επισκέπτες, ενώ ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι τα εύρημα ότι, οι συστηματικότεροι επισκέπτες είναι οι νέοι τουρίστες κάτω των 24 ετών.
Η πλειονότητα των τουριστών σε ποσοστό 64,3%, θεωρεί πολύ πιθανό να επισκεφτεί ξανά τη Ρόδο. Σε μεγαλύτερους «fans» του νησιού ωστόσο αναδεικνύονται οι νέοι κάτω των 24 ετών και οι ερωτώμενοι άνω των 45 ετών, αφού αυτοί θεωρούν σε μεγαλύτερο ποσοστό πολύ πιθανό να επισκεφτούν ξανά τη Ρόδο.
Το φυσικό περιβάλλον, οι παραλίες και ο καιρός της Ρόδου είναι για το 88% των τουριστών σημαντικός λόγος στην απόφασή τους να επισκεφτούν το νησί. Παράγοντες που υπήρξαν επίσης καθοριστικοί για πολύ μεγάλο τμήμα των τουριστών είναι, η ποιότητα των υπηρεσιών (75,2%), η φιλοξενία/ φιλικότητα των ντόπιων (72,5%) και ο Πολιτισμός και η Ιστορία του τόπου (69,3%).
Βασικά χαρακτηριστικά
του καταναλωτικού προφίλ των τουριστών στη Ρόδο
Η μέση συνολική δαπάνη για το ταξίδι στη Ρόδο ανέρχεται σε 1317,47 ευρώ το άτομο. Ωστόσο διαπιστώνεται ότι η συνολική δαπάνη των τουριστών για τις διακοπές στη Ρόδο παρουσιάζει διαφοροποίηση ανάλογα με τον τρόπο οργάνωσης του ταξιδιού, με τους τουρίστες που πραγματοποιούν ατομική κράτηση να σημειώνουν μικρότερη δαπάνη από όσους ήρθαν στη Ρόδο μέσω ταξιδιωτικού πρακτορείου.
Επιπλέον, το ύψος του χρηματικού ποσού που δαπανούν οι τουρίστες κατά την παραμονή τους στο νησί αυξάνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία. Μεγαλύτερα χρηματικά ποσά ξοδεύουν επίσης οι τουρίστες που διαμένουν στη πόλη της Ρόδου συγκριτικά με όσους επιλέγουν άλλη περιοχή για την διαμονή τους.
Η πλειονότητα των τουριστών (πάνω από το 80%) πραγματοποιεί κάποια δαπάνη και για εστιατόρια/ μπαρ/καφέ, αλλά και για αγορές. Η μέση δαπάνη που αφιερώνουν σε αγορές οι τουρίστες στη Ρόδο είναι περίπου, ίση με τη δαπάνη σε εστιατόρια/μπαρ/καφέ, αφού και οι δύο κυμαίνονται περίπου στα 250 ευρώ ανά άτομο. Η πλειονότητα των τουριστών (8 στους 10) δεν πραγματοποιεί δαπάνες σε ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες. Στις αγορές των τουριστών στη Ρόδο βρέθηκε ότι υπερισχύουν οι κατηγορίες των δώρων/Souvenir/ειδών τέχνης και των τοπικών παραδοσιακών προϊόντων και τροφίμων. Αναφορικά με τα είδη ένδυσης- υπόδησης εποχικά είδη/παιχνίδια το τμήμα των τουριστών που πραγματοποιεί αγορές είναι σημαντικά μικρότερο. Ωστόσο, γεγονός είναι ότι η κατανάλωση αυτών των προϊόντων αυξάνεται στις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες.
Η επιλογή μεταξύ ελληνικών και ξένων προϊόντων διαφοροποιείται αισθητά ανάλογα με την κατηγορία προϊόντων. Στα είδη διατροφής και τα συσκευασμένα τρόφιμα, είναι σαφές ότι οι τουρίστες προτιμάνε τα ελληνικά προϊόντα (80,6%). Στα είδη ένδυσης διαπιστώνεται ότι τα ελληνικά ενδύματα προσελκύουν σημαντικά μικρότερο τμήμα τουριστών συγκριτικά με τα διεθνή προϊόντα (18,2%), ωστόσο αυτή η προτίμηση διαφοροποιείται με βάση το εισόδημα και την ηλικία των τουριστών. Τα ελληνικά προϊόντα φαίνεται ότι προτιμούνται από τους πλουσιότερους και τους μεγαλύτερους σε ηλικία τουρίστες. Η τάση προτίμησης αναφορικά με την προέλευση των υποδημάτων που αγοράζουν οι τουρίστες παρουσιάζει την ίδια εικόνα με τα προϊόντα ένδυσης.Στην αγορά εποχικών ειδών, το καταναλωτικό κοινό των τουριστών είναι σχεδόν μοιρασμένο, ανάμεσα στα ελληνικής προέλευσης και στα εισαγόμενα εποχικά είδη με μια ελαφρώς μεγαλύτερη τάση υπέρ των ελληνικών προϊόντων. Στην κατηγορία δώρων και αξεσουάρ είναι ξεκάθαρη και σαφής η προτίμηση της μεγάλης πλειονότητας των τουριστών (87%) στα ελληνικά προϊόντα.
Η προτίμηση για τα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα αποτελεί επίσης έναν από τους βασικότερους λόγους πραγματοποίησης αγορών στις διακοπές. Σημαντικές επίσης διαστάσεις των αγορών στα ταξίδια αναψυχής είναι η «ύπαρξη περισσότερου ελεύθερου χρόνου για βόλτες στα μαγαζιά», και το γεγονός ότι τα «ψώνια» αποτελούν για πολλούς τρόπο διασκέδασης, και συνεπώς είναι άμεσα συνυφασμένα με τις διακοπές. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη ποικιλίας προϊόντων φαίνεται ότι ενισχύει την διάθεση για αγορές στις διακοπές. Οι αγορές κατά την περίοδο των διακοπών συνδυάζονται από τους τουρίστες στη Ρόδο κυρίως με μπάνιο στη θάλασσα/ δραστηριότητες στη φύση και καφέ/φαγητό.
Πάνω από τους μισούς τουρίστες πραγματοποιούν αγορές αυθόρμητα κατά τη διάρκεια των διακοπών τους χωρίς να σκέφτονται το κόστος. Σημαντικό επίσης αλλά αρκετά χαμηλότερο, είναι το ποσοστό εκείνων που ορίζουν το χρηματικό ποσό που πρόκειται να ξοδέψουν κατά βούληση σε αγορές. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, όσο αυξάνεται η εισοδηματική βαθμίδα των τουριστών τόσο αυξάνεται και το ποσοστό εκείνων που πραγματοποιούν αυθόρμητα αγορές.
Βασικές στάσεις, αντιλήψεις και βαθμός ικανοποίησης
των τουριστών από την
εμπορική αγορά της Ρόδου:
Η πλειονότητα των τουριστών, σχεδόν το 70%, δεν είναι ενημερωμένοι για την τοπική εμπορική αγορά. Ταυτόχρονα, η απουσία ενημερωτικών δράσεων γίνεται εμφανής και στην ερώτηση αναφορικά με τους τρόπους ενημέρωσης, αφού η συντριπτική πλειονότητα των «ενημερωμένων», οι 9 στους 10, ενημερώθηκαν με κατ’ ιδίαν επισκέψεις στα μαγαζιά. Σχεδόν οι 9 στους 10 τουρίστες επισκέπτονται την αγορά της παλιάς πόλης κατά τη διαμονή τους στο νησί. Αναφορικά με τη συχνότητα των επισκέψεων, οι τουρίστες είναι περίπου μοιρασμένοι σε αυτούς που έχουν επισκεφτεί την αγορά της παλιάς πόλης μια φορά, και στους συχνότερους επισκέπτες. Περισσότερα συχνά ωστόσο βρέθηκε ότι επισκέπτονται την παλιά πόλη οι μεσαίες εισοδηματικές κατηγορίες και οι γυναίκες.
Μικρό συγκριτικά είναι το ποσοστό που επισκέπτεται την κεντρική εμπορική αγορά αφού ανέρχεται μόλις στο 45%. Σε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό επισκέπτονται την κεντρική αγορά οι γυναίκες και οι τουρίστες που ανήκουν στα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.
Οι τουρίστες που δεν έχουν επισκεφτεί την κεντρική αγορά της Ρόδου, αγνοούν εντελώς την ύπαρξή της σε ποσοστό 54%. Σε ένα γενικό επίπεδο, η πλειονότητα των τουριστών εκφράζει ικανοποίηση από την εμπορική αγορά της Ρόδου. Εξαιρετικά είναι τα ποσοστά των ικανοποιημένων τουριστών από το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων (Ικανοποιημένοι: 88,7%) την εξυπηρέτηση πελατών (Ικανοποιημένοι: 85,2%), και την ποιότητα των προϊόντων (Ικανοποιημένοι: 83,4%). Η εξυπηρέτηση των πελατών ιδιαίτερα, αποτελεί βασικό πλεονέκτημα της εμπορικής αγοράς της Ρόδου, αφού το 38% των τουριστών είναι πολύ ικανοποιημένο από την εξυπηρέτηση που παρέχουν τα εμπορικά καταστήματα στη Ρόδο. Ωστόσο, σημαντικές διαφοροποιήσεις στο βαθμό ικανοποίησης από την εξυπηρέτηση πελατών υπάρχουν σε σχέση με την εισοδηματική κλίμακα, με τη μικρότερη αναλογία «ικανοποιημένων» να διαπιστώνεται στους «φτωχότερους» τουρίστες. Πάνω από τους 7 στους 10 τουρίστες είναι ικανοποιημένοι από την ποικιλία και τις τιμές των προϊόντων. Ειδικότερα για την ποικιλία των προϊόντων, σε μεγαλύτερο ποσοστό ικανοποιημένοι βρέθηκαν να είναι οι τουρίστες της μεσαίας εισοδηματικής κατηγορίας (15.000 με 29.999 ευρώ), ενώ τα ποσοστά των δυσαρεστημένων από την ποικιλία των προϊόντων στα δύο άκρα της εισοδηματικής κλίμακας είναι αυξημένα. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι σημαντικό τμήμα των πλέον «πλούσιων» τουριστών είναι πολύ ικανοποιημένο από την ποιότητα των προϊόντων (25,1%), ενώ η κατηγορία των «πολύ ικανοποιημένων» από τις τιμές των προϊόντων, έχει επίσης θετική συσχέτιση με το ύψος του εισοδήματος των τουριστών.
Οι διαστάσεις της εμπορικής αγοράς που συγκεντρώνουν την μικρότερη ικανοποίηση είναι η διάθεση μοναδικών /ιδιαίτερων προϊόντων (Ικανοποιημένοι: 66,9%) και η δυνατότητα στάθμευσης (Ικανοποιημένοι: 27,2%). Ωστόσο και στις δύο περιπτώσεις είναι μάλλον μεγάλο το τμήμα των τουριστών που δεν ενδιαφέρονται για τις συγκεκριμένες παροχές. Οι απαιτήσεις των περισσότερων τουριστών σε επώνυμα προϊόντα καλύπτονται σε ικανοποιητικό βαθμό. Oι «κάτω των 24 ετών» και οι «άνω των 55» εμφανίζονται λιγότερο ικανοποιημένοι από τους υπόλοιπους τουρίστες από την προσφορά επωνύμων προϊόντων.
Η πλειονότητα των τουριστών (53%) αξιολογεί την αγορά της Ρόδου ως μια εμπορική αγορά που βρίσκεται «Περίπου στο ίδιο επίπεδο» με αντίστοιχες αγορές στον τόπο διαμονής τους. Οι «πλούσιοι» και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αξιολογούν θετικότερα σε μεγαλύτερο ποσοστό την αγορά της Ρόδου συγκριτικά με αντίστοιχες αγορές στον τόπο διαμονής τους.
Στην αξιολόγηση της εμπορικής αγοράς της παλιάς πόλης συγκεντρώνουν τις μεγαλύτερες συχνότητες ως δυνατά σημεία της αγοράς: η τοποθεσία της αγοράς (50%), η εξυπηρέτηση των πελατών (48,3%), η ποιότητα των προϊόντων (41,8%), και οι καλές τιμές/ η πραγματοποίηση προσφορών (34,3%). «Πάρα πολύ» αρέσει ο συνδυασμός της εμπορικής αγοράς με την αρχαιολογική τοποθεσία στην παλιά πόλη της Ρόδου στο 51% των τουριστών, ενώ «πολύ» αρέσει αυτός ο συνδυασμός στο 39,5% Οι 3 στους 10 πιστεύουν ότι η αγορά της παλιάς πόλης έχει και ορισμένα αδύνατα σημεία. Οι διαστάσεις που συγκεντρώνουν σε μεγαλύτερες συχνότητες ως αδύνατα σημεία της αγοράς είναι: οι υψηλές τιμές (38%) και η δύσκολη στάθμευση /κυκλοφοριακή συμφόρηση (30,4%) και με χαμηλότερα αλλά αξιοσημείωτα ποσοστά ακολουθούν η «μικρή ποικιλία σε προϊόντα» (24,5%) και η «δύσκολη πρόσβαση στην αγορά/ανεπαρκές συγκοινωνιακό δίκτυο» (23,3%).
Στην αξιολόγηση της κεντρικής εμπορικής αγοράς τις μεγαλύτερες συχνότητες αναφοράς συγκεντρώνουν ως δυνατά σημεία, η καλή εξυπηρέτηση με 48,8% η τοποθεσία της αγοράς (47,2%), η ποιότητα των προϊόντων (42,4%) και τέλος οι καλές τιμές/η πραγματοποίηση προσφορών (34,7%). Οι 2 στους 10 τουρίστες πιστεύουν ότι η κεντρική εμπορική αγορά της Ρόδου έχει ορισμένα αδύνατα σημεία. Το μεγαλύτερο ποσοστό τουριστών που διαπιστώνει αρνητικά σημεία στην κεντρική αγορά της Ρόδου ανήκει στη χαμηλότερη εισοδηματική κατηγορία.
Οι υψηλές τιμές συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό αναφοράς ως αδύνατο σημείο της κεντρικής εμπορικής αγοράς (41,1%). Ακολουθούν με πολύ μικρότερες συχνότητες αναφοράς η έλλειψη σε ιδιαίτερα προϊόντα (22,4%), η «μικρή ποικιλία σε προϊόντα» (21,5%), και η «Χαμηλή ποιότητα των προϊόντων» (20,6%).
Τέλος, το ζήτημα της καθαριότητας της πόλης αναδεικνύεται από τμήμα των τουριστών ως πρόβλημα, και η αντιμετώπισή του από τους αρμόδιους φορείς προτείνεται ως προτεραιότητα για την βελτίωση της εμπορικής αγοράς της Ρόδου.