«Χρειάζεται νηφαλιότητα, γαλήνη και εγρήγορση για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που ταλανίζουν την αγορά του νησιού μας. Αυτές τις δύσκολες στιγμές οι επιχειρηματίες πρέπει να δώσουν τη μεγάλη μάχη της επιβίωσης ενωμένοι, για το καλό και του τόπου».
Αυτό δηλώνει μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή του στη «δ», ο γραμματέας του Εμπορικού Επιμελητηρίου κ. Νίκος Παπασταματίου αναφερόμενος στους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί η δραματική κατάσταση στην αγορά του νησιού μας.
«Δυστυχώς, λουκέτα βλέπουμε κάθε ημέρα. Επιχειρήσεις που ήταν μέχρι και πριν ένα δυο χρόνια κραταιές που ουδέποτε αντιμετώπισαν πρόβλημα, να μπαίνουν σε μια φθίνουσα πορεία που δυστυχώς είναι χωρίς επιστροφή», τονίζει ο κ. Παπασταματίου, προσθέτοντας όμως ότι ο πόλεμος δεν έχει χαθεί, αφού υπάρχει η τουριστική σαιζόν που θα δημιουργήσει ρευστότητα.
«Οι επιχειρηματίες θα πρέπει να είναι προσεκτικοί στη συμπεριφορά τους και στις υπηρεσίες που προσφέρουν. Επιβάλλεται να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό όχι μόνο για να κερδοφορήσουν αλλά για να κρατήσουν το όνομα του προορισμού ψηλά», δηλώνει ο κ. Παπασταματίου.
Η συνέντευξη του γενικού γραμματέα του ΕΒΕΔ κ. Νίκου Παπασταματίου, αναλυτικά:
• Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση τώρα στην αγορά του νησιού μας;
Με δύο λέξεις και χωρίς να θέλω να υπερβάλω, θα πω ότι η κατάσταση στην αγορά είναι από τραγική έως δραματική. Είναι τραγική για αυτούς που ζουν την αγορά δηλαδή οι μικροί επιχειρηματίες και δραματική, για όσους βλέπουν απέξω την κατάσταση και οι οποίοι συναισθάνονται την δυσκολία που περνά η ελληνική κοινωνία και το αναπόσπαστο κομμάτι αυτής που είναι οι μικροέμποροι, οι μικροεπιχειρηματίες που είναι το 99% της αγοράς μας. Οι λέξεις αυτές, προσδίδουν με μέγιστη ακρίβεια το δράμα. Το 98% των επιχειρήσεων, εκτιμώ ότι έχει πρόβλημα ρευστότητας και το υπόλοιπο 2% που δεν έχει θα βρει μπροστά του το πρόβλημα αυτό στο επόμενο χρονικό διάστημα.
• Αυτό σημαίνει πως θα κλείσουν κάποιες επιχειρήσεις γιατί μπορεί να μην αντέξουν;
Δυστυχώς, λουκέτα βλέπουμε κάθε ημέρα. Επιχειρήσεις που ήταν μέχρι και πριν ένα δυο χρόνια κραταιές και ουδέποτε αντιμετώπισαν πρόβλημα, να μπαίνουν σε μια φθίνουσα πορεία που δυστυχώς είναι χωρίς επιστροφή. Το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο δηλαδή. Είναι επιχειρήσεις που βάλλονται σε όλα τα επίπεδα από την χρηματοοικονομική κρίση, από την έλλειψη ρευστότητας στην αγορά, από τις πιέσεις των προμηθευτών τους και από το τραπεζικό σύστημα που σε πολλές περιπτώσεις είναι σκληρό. Δυστυχώς δεν μπορούν να αμυνθούν και να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις αυτές, με τον τρόπο που θα ήθελαν.
• Θα επηρεάσουν αρνητικά την αγορά οι μειώσεις μισθών που ενδέχεται να προβούν κάποιοι εργοδότες στον ιδιωτικό τομέα κάνοντας χρήση της σχετικής εγκυκλίου;
Όπως κοινότυπα έχει ειπωθεί από τους παράγοντες του εμπορίου η μείωση των μισθών είναι συνδεδεμένη με την καταναλωτική δύναμη. Οι μειώσεις των μισθών θα προκαλέσουν και πτώση στην αγοραστική δύναμη και στην κατανάλωση. Στον τόπο μας σε ό,τι αφορά τις μικρές επιχειρήσεις δεν θα γίνει σε μεγάλο βαθμό μείωση μισθών. Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις όμως η μείωση είναι αναπόφευκτο να γίνει στα πλαίσια των εργασιακών συμβάσεων. Αυτό όμως θα είναι, ακόμη ένα πλήγμα που δέχεται το μικροεμπόριο και η ρευστότητα των μικρών επιχειρήσεων σε μια δύσκολη συγκυρία.
• Δεν είναι όμως θετικά και τα μηνύματα για την έκβαση της τουριστικής σεζόν. Αυτό πόσο θα επηρεάσει τις επιχειρήσεις;
Νομίζω ότι η συνάρτηση είναι άμεση. Η κερδοφορία των επιχειρήσεων είναι σε συνάρτηση και με τον τουρισμό. Επίσης είναι δεδομένο ότι οι κρατήσεις θα είναι μειωμένες έστω και αν κάποιες αγορές δείχνουν αυξητικές τάσεις. Οι μεγάλες αγορές της Αγγλίας και της Γερμανίας βλέπουμε πως έχουν πρόβλημα. Είναι αυτές που θα επηρεάσουν τη ρευστότητα στην αγορά μας. Όμως, εισερχόμενος τουρισμός, είναι η μόνη πηγή εισοδήματος. Ας μην το ξεχνάμε αυτό.
• Τι πρέπει να γίνει για να αυξηθούν οι ξένοι επισκέπτες του νησιού μας;
Νομίζω ότι οι δράσεις προβολής πρέπει να υλοποιούνται έγκαιρα και όχι μόνο όταν υπάρχει κρίση. Πρέπει να κρατούν ψηλά, το όνομα του προορισμού. Τώρα κάποιες κινήσεις θα πρέπει να γίνουν αλλά από κει και πέρα θα ήθελα να πω, ότι το αποτέλεσμα δεν θα είναι αυτό που προσδοκούμε. Γίνονται κινήσεις και από το υπουργείο Τουρισμού αλλά πιστεύω ότι ο ίδιος ο προορισμός θα πρέπει να ανασχέσει την πτώση που διαφαίνεται.
• Η επιμήκυνση της σεζόν θα βοηθούσε την κατάσταση; Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι κινήσεις της ΔΕΤΑΠ σε ό,τι αφορά την πρόταση που πρέπει να κατατεθεί για την έναρξη του διαλόγου με τις αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους;
Η επιμήκυνση της σεζόν και ο χειμερινός τουρισμός θα μπορούσαν να βοηθήσουν γενικότερα την αγορά. Γνωρίζετε καλά πως υπάρχει μια διαδικασία μεταξύ της ΔΕΤΑΠ και των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους ώστε τουλάχιστον να επιμηκυνθεί η σαιζόν στο τέλος της ή να υπάρξει συνέχεια πτήσεων για τη Ρόδο και την Κω, τους χειμερινούς μήνες. Ο διάλογος είναι σε καλό σημείο, με περισσότερες από μια αεροπορικές εταιρείες. Το αποτέλεσμα θα το δούμε στο τέλος της τουριστικής περιόδου.
• Δεν έχει κλείσει όμως και το θέμα του ΦΠΑ. Ο αναπληρωτής Τομεάρχης Οικονομικών της ΝΔ κ. Βρούτσης αναφέρθηκε σε αυτό κατά την επίσκεψή του στη Ρόδο. Δεν θα πρέπει να δράσουν οι επιχειρηματίες;
Βλέπετε ότι παρά τις υποσχέσεις που έχουν δοθεί σχεδόν από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων καταλήγουμε στη ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή για το «ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο». Το σύνολο των κομματικών δυνάμεων είναι αντίθετο με την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Από κει και πέρα όμως βλέπουμε πως υπάρχει βούληση από την τρόικα για την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος. Τελικά ποιος κουμαντάρει αυτή τη χώρα, το εθνικό κοινοβούλιο ή κάποιος άλλος; ¶ρα μιλάμε για κατάλυση της εθνικής κυριαρχίας. Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να μπει στο τραπέζι του διαλόγου και να γίνει αξιολόγηση. Αν καταψηφιστεί η πρόταση, θα επιβληθεί η Βουλή στην τρόικα; Οι Δωδεκανήσιοι πρέπει να είμαστε σκεπτικοί και προβληματισμένοι για το θέμα αυτό. Μου προκαλεί απορία γιατί κανείς δεν μπορεί να δώσει απάντηση.
• Θα πρέπει όμως να υπάρξει σαφής δέσμευση για το θέμα αυτό.
Πρέπει να υπάρξει δέσμευση. Η απάντηση που παίρνουμε για αυτό, είναι πως θα καταψηφίσουν την κατάργηση αλλά υπάρχει το ζήτημα που θέτει η τρόικα. Θέλουμε μια ξεκάθαρη απάντηση, ότι δεν θα επιτρέψουν την κατάργηση. Διαφορετικά έχουμε μόνο υποσχέσεις και τίποτε περισσότερο.
• Ο πρόεδρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάννης Πάππου ανακοίνωσε πως θα γίνουν κινητοποιήσεις για το ΦΠΑ. Ποια μορφή θα έχουν;
Υπάρχει επιτροπή αγώνα που κατανοεί το πρόβλημα και τι πρέπει να κάνει. Μετά το κλείσιμο της Εφορίας είναι έτοιμη να πάρει πιο σκληρά μέτρα που θα στείλουν το μήνυμα εκεί που πρέπει. Η συζήτηση για το θέμα αυτό είναι σε εξέλιξη. Η επιτροπή παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις και θα προβεί την κατάλληλη στιγμή στις δέουσες κινήσεις.
• Ένα από τα δυνατά πλεονεκτήματα της περιοχής μας είναι τα προϊόντα που παράγει. Πώς θα προβληθούν; Δεν ήρθε η ώρα ο πρωτογενής τομέας να συνδεθεί με τον τουρισμό;
Έχετε δίκιο σε αυτό. Θα ήθελα να αλλάξω λίγο τη φρασεολογία και να πω ότι δυστυχώς είναι το αδύνατο κομμάτι του κρίκου τα τοπικά μας προϊόντα γιατί η γη μας, που έχει εγκαταλειφθεί για πάνω από 40 χρόνια, καλείται να διαδραματίσει το ρόλο που έπαιζε μέχρι και τη δεκαετία του 70. Συνεπώς θα πρέπει μεσομακροπρόθεσμα να σχεδιαστούν οι δράσεις και να ξαναγυρίσουμε στην παραγωγή, με ένα τρόπο ώστε να τονιστεί η μοναδικότητα των προϊόντων και να επισημανθεί η υψηλή ποιότητα και το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα σε σχέση με αυτά που παράγει η υπόλοιπη χώρα. Υπάρχουν όμως ιδιαίτερα προϊόντα που πρέπει να αναδείξουμε και να παρουσιάσουμε ως ανταγωνιστικά. Δεν θα φέρω πολλά παραδείγματα. Υπάρχει για παράδειγμα η ζαφορά, που φύεται στην Αστυπάλαια και μπορεί να παραχθεί και σε άλλα νησιά. Είναι προϊόν που το έχουν αναδείξει στην Βόρεια Ελλάδα. Εκεί το καλλιεργούν ενώ σε μας είναι αυτοφυές. Είναι υψηλής αξίας και η ποιότητα ειδικά της δωδεκανησιακής ζαφοράς είναι άριστη. Υπάρχουν και άλλα προϊόντα που παράγονται στο βόρειο και στο νότιο συγκρότημα της Δωδεκανήσου που θα μπορούσαν να αναδειχθούν.
• Το τουριστικό λιμάνι της Ρόδου θα λειτουργήσει από το προσεχές καλοκαίρι ως πύλη εισόδου εξόδου για τους επιβάτες μιας εταιρείας κρουαζιέρας. θα λειτουργήσει αυτό θετικά, θα δώσει προοπτική στην αγορά του νησιού μας;
Βεβαίως, θα δώσει προοπτική. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να εκμεταλλευθούμε τα οφέλη, από αυτή τη δημιουργία. Δεν θα είναι μόνο οι αφίξεις αλλά και η παραμονή των τουριστών στο νησί, κατά την επιβίβαση και την αποβίβασή τους. Η Ρόδος θα μπορούσε να γίνει ο τόπος από τον οποίο οι άνθρωποι αυτοί θα κάνουν τα ψώνια τους. Θα πρέπει να το εκμεταλλευθούμε, ώστε να λειτουργήσει θετικά για την αγορά.
• Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι ενέργειες για το Δημοτικό Φόρο;
Για το Δημοτικό Φόρο η κατάσταση είναι ρευστή. Το ΕΒΕΔ είναι ακλόνητο στις θέσεις που έχει εκφράσει. Το διοικητικό συμβούλιο, έχει αποφασίσει για το τι θα πρέπει να γίνει. Το σύνολο των παραγωγικών τάξεων παραμένει πιστό στην απόφαση αυτή με κάποιες μικρές εξαιρέσεις που εμφανίζονται κατά καιρούς. Ελπίζουμε στη θετική κατάληξη ώστε να ελαφρυνθεί η αγορά, από αυτό τον ειδικό φόρο.
• Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι προσπάθειες για να σωθεί και το υπόλοιπο των αποθεματικών του ΕΒΕΔ που είχε μπλοκάρει από την ΤτΕ. Κατάφερε το ΕΒΕΔ θα διασώσει από το κούρεμα και τα 120.000 ευρώ που είχαν μείνει;
Το μεγαλύτερο μέρος από αυτά έχει διασωθεί. Ένα μικρό μέρος δεν μπορέσαμε να το απομονώσουμε. Από ό,τι ακούμε όμως και άλλοι φορείς φαίνεται να έχουν πρόβλημα, με τα αποθεματικά τους. Τις επόμενες ημέρες θα πληροφορηθούμε για το τι έχει συμβεί. Τα δικά μας χρήματα τα διασώσαμε στο μέγιστο βαθμό.
• Ποια είναι τα ζητούμενα των επιχειρηματιών της περιοχής μας από τη δημοτική αρχή;
Οι επιχειρηματίες ζητούν την επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας που πλήττουν τους ίδιους, όλη τη Ροδιακή κοινωνία. Θα ήθελαν τα ζητήματα αυτά να αντιμετωπίζονται με τον τρόπο που αξίζει σε ένα νησί σαν το δικό μας. Τουλάχιστον η αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι η καλύτερη δυνατή. Όμως χωρίς να έχω την πρόθεση να κάνω στείρα αντιπολίτευση δεν γίνονται αυτά που πρέπει. Το διαπιστώνει αυτό ο καθένας. Η δημοτική αρχή πρέπει να σηκώσει τα μανίκια ψηλά και να περισώσει ό,τι μπορεί.
• Αναμένουν με ενδιαφέρον οι επιχειρηματίες και την έναρξη λειτουργίας της μαρίνας;
Περιμένουν να λειτουργήσει αν και οι ρυθμοί εξέλιξης δεν είναι αυτοί που πρέπει. Γίνονται εργασίες ίσως όχι, με την μεγαλύτερη ταχύτητα. Τουλάχιστον ένα τμήμα της μαρίνας όπως υποσχέθηκε η ανάδοχος εταιρεία στο ΕΒΕΔ, πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί. Καταλαβαίνουμε όλοι τα οφέλη τα οποία θα έχει η αγορά. Το καταλαβαίνουν αυτό και οι γείτονές μας που προσπαθούν να πληροφορηθούν την εξέλιξη του έργου, ίσως περισσότερο από μας γιατί η Ρόδος είναι προορισμός που πουλάει όχι μόνο από τις δικές του μαρίνες αλλά και από αυτές που λειτουργούν σε άλλους τόπους.
• Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους επιχειρηματίες του νησιού μας που βάλλονται από την κρίση;
Θα ήθελα να σταθώ δίπλα στους μικρομεσαίους και μικρούς επιχειρηματίες με τους οποίους βρισκόμαστε κάθε ημέρα και να προσπαθήσω να τους τονώσω το ηθικό. Θέλω να τους πω ότι έχουμε μπροστά μας μια σεζόν κάτι που δεν διαθέτουν άλλες περιοχές της χώρας που είναι σε χειρότερη θέση. Ο τουρισμός θα φέρει ρευστότητα στην αγορά, όσο και να θέλουμε να πούμε ότι ο αφίξεις θα είναι μειωμένες. Οι επιχειρηματίες θα πρέπει να είναι προσεκτικοί στη συμπεριφορά τους και στις υπηρεσίες που προσφέρουν. Επιβάλλεται να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό όχι μόνο για να κερδοφορήσουν, αλλά για να κρατήσουν το όνομα του προορισμού ψηλά. Ο προορισμός είναι αυτός που κρατά τους επισκέπτες του. Όλοι πρέπει να κάνουν το καλύτερο που μπορούν. Αν ήταν προσεκτικοί στα προηγούμενα χρόνια αυτή τη φορά θα πρέπει να είναι δύο φορές προσεκτικοί, γιατί έχουν να αντιμετωπίσουν περισσότερες υποχρεώσεις. Η κυβέρνηση είναι αυτή που ανοίγει τα χαρτιά στην τράπουλα, και ο μπαλαντέρ που βγάζει είναι πάντα μαύρος για τους επιχειρηματίες οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο. Οι επιχειρήσεις έχουν φθάσει στα όρια των αντοχών τους. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα είναι ορατό από τα στοιχεία, το μούδιασμα της αγοράς από τη συμπεριφορά όλων από την αντανάκλαση δηλαδή των μέτρων που επεβλήθησαν. Τα φαινόμενα ψυχρής ή σκληρής συμπεριφοράς δεν είναι μεταξύ πελάτη και καταστηματάρχη αλλά και μεταξύ επιχειρηματιών φίλων και συναδέλφων. Θέλει νηφαλιότητα, γαλήνη και εγρήγορση για να αντιμετωπιστούν όλα αυτά τα προβλήματα.
