Τις πιο κρίσιμες 60 ημέρες της μεταπολιτευτικής της ιστορίας ζει η χώρα, η τύχη της οποίας – όπως και η συμμετοχή της στο ευρώ – κρέμονται στην κυριολεξία από μια κλωστή.
Το αμέσως επόμενο διάστημα, άλλωστε, θα κριθεί το αποτέλεσμα του σκληρού παζαριού που εντείνεται στο παρασκήνιο (στην παρούσα φάση όχι με ευνοϊκούς όρους για τη χώρα μας) όσο και τα μέτρα που θα ληφθούν ενόψει της δόσης του Μαρτίου. Παράλληλα θα πραγματοποιούνται και οι διαπραγματεύσεις για τη νέα δανειακή σύμβαση και το νέο Μνημόνιο, που οι δανειστές επιτάσσουν να το ψηφίσουν και τα τρία κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση ή τουλάχιστον τα δυο έως τώρα κόμματα εξουσίας, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ που προηγείται αισθητά στις δημοσκοπήσεις.
Οι ημερομηνίες-κλειδιά εντός και εκτός της χώρας για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρωζώνης, εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά και δεν υπάρξει ανεξέλεγκτη χρεοκοπία, έχουν ως εξής:
Τετάρτη 18/1: Επιστρέφει στην Αθήνα ο Τσαρλς Νταλάρα. Αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου οι διαπραγματεύσεις για το PSI. Παράλληλα θα έχουν ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
Παρασκευή 20/1: Ο Ιταλός πρωθυπουργός, διεκδικώντας μια διαφορετική πολιτική της Ευρώπης έναντι της κρίσης, υποδέχεται στη Ρώμη ¶νγκελα Μέρκελ και Νικολά Σαρκοζί. Ο Μάριο Μόντι διεκδικεί περισσότερη ανάπτυξη, ευρωομόλογο, άλλο ρόλο της ΕΚΤ.
Δευτέρα 23/1: Κρίσιμο Eurogroup στις Βρυξέλλες με συμμετοχή του Έλληνα υπουργού Οικονομικών Ευάγγελου Βενιζέλου. Στη συνεδρίαση αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι όροι για το ελληνικό PSI.
Δευτέρα 30/1: Σύνοδος Κορυφής ΕΕ. Για πολλούς η τελευταία ευκαιρία να αντιμετωπίσει η Ευρώπη των «27» την κρίση με τις λιγότερο δυνατές απώλειες. Αναμένεται βέτο Κάμερον για τον φόρο Τέρπιν και νέα σύγκρουση γαλλογερμανικού άξονα με Λονδίνο.
5-10 Φεβρουαρίου: Προσφέρεται η ανταλλαγή ομολόγων στους ιδιώτες επενδυτές.
20 Φεβρουαρίου: Συνάντηση υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Αρχές Μαρτίου: Αν όλα κυλήσουν ομαλά, αρχίζει η διαδικασία ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων.
1-2 Μαρτίου: Νέα Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, με αυστηρότερους δημοσιονομικούς κανόνες για την ευρωζώνη, με την αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Συνθήκη. Επίσπευση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας το αργότερο έως τον Ιούλιο.
Εντός του Μαρτίου: Έγκριση της νέας δανειακής σύμβασης από την τρόικα (Ευρωπαϊκή Ένωση, ΕΚΤ και ΔΝΤ) , καθώς και από τις χώρες-μέλη της ΕΕ που διαθέτουν ή επικαλούνται συνταγματικό πρόβλημα, όπως π.χ. η Φινλανδία. Έως τα τέλη Μαρτίου: Έγκριση της νέας δανειακής σύμβασης και του νέου Μνημονίου από την ελληνική Βουλή.
Στο εσωτερικό μέτωπο
Στο διάστημα αυτό αναμένονται έντονες κοινωνικές εκρήξεις, με τα συνδικάτα να προετοιμάζονται για 24ωρη απεργία πιθανότατα και στις αρχές Φεβρουαρίου. Αν δεν υπάρξουν απρόοπτα, στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου θα διαλυθεί η Βουλή των Ελλήνων και θα προκηρυχθούν εκλογές. Πιθανότερη ημερομηνία σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών η 29η Απριλίου, ενώ ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιμένει για κάλπες πριν από το Πάσχα. Για τον Μάρτιο επίσης έχει προαναγγελθεί αλλαγή ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ.
Σφίγγει ο κλοιός γύρω
από την Ελλάδα
«Έχουμε κάνει πολλά αλλά δεν τα υπολογίζουν» έλεγε τη Δευτέρα το πρωί από το βήμα της Κομισιόν ο Ολιβιέ Μπαγί, εκπρόσωπος του προέδρου Μπαρόζο. Αναφερόταν στις προσπάθειες που έχουν κάνει οι 27 και η Κομισιόν για να περιορίσουν την κρίση κρατικού χρέους και παρόλα αυτά η Standard & Poor’s υποβάθμισε και τα κράτη και τον ίδιο τον μηχανισμό στήριξης του ευρώ παρότι οι πάντες, ο Ρεν, ο Γιούνκερ, ο Μπαρνιέ, ο Σόιμπλε, ακόμα και ο Μάριο Ντράγκι προσπάθησαν να υποβαθμίσουν την απόφαση το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο.
Αφενός οι Ευρωπαίοι θα δανείζονται ακριβότερα για δική τους χρήση αφετέρου το κόστος της αλληλεγγύης (δηλαδή κάποιας πιθανής διάσωσης αλλά και των δανείων που έχουν δοθεί σε Ιρλανδία και Πορτογαλία) γίνεται πιο τσουχτερό. Όποια ισχύ και ό,τι απόδοση και αν έχουν οι αποφάσεις των οίκων αξιολόγησης, όποιοι και αν είναι αυτοί, δεν παύουν να αποτελούν το απόλυτο εγχειρίδιο για τους επενδυτές ανά τον κόσμο, μικρούς, μεσαίους, ή θεσμικούς.
Παρόλα αυτά ο Μπαγί, ο Ρεν και ο Γιούνκερ έχουν κάποιο δίκιο όταν μιλάνε «για ασυνεπή απόφαση». Για παράδειγμα η Κύπρος που υποβαθμίστηκε σε ΒΒ+, αξιολόγηση χαμηλότερη από της Ιταλίας και της Ιρλανδίας (που έχουν ΒΒΒ+), μπορεί να δανειστεί φθηνότερα, ενώ προβλέπεται πως για το 2012 το έλλειμμά της δεν θα ξεπερνάει το 2,7%.
Προσπάθειες κάνουν και οι Πορτογάλοι, οι Ισπανοί, εσχάτως και οι Γάλλοι.
Η ουσία πάντως είναι μία: Εάν οι προσπάθειες των κρατών δεν είναι εύκολα αναγνώσιμες από τις αγορές τότε είναι προφανές ότι θα πρέπει να γίνουν και άλλες.
Τουλάχιστον έτσι αντιλαμβάνονται το ζήτημα η Κομισιόν, η Καγκελαρία και αρκετοί από τους συμμάχους τους. Το πρώτο τεστ θα ήθελαν πολλοί στις Βρυξέλλες, τη Φρανκφούρτη και το Βερολίνο να γίνει από την Ελλάδα. «Ένας από τους λόγους που η ελληνική υπόθεση δεν έχει εγκαταλειφθεί παρά τα προβλήματα οφείλεται στο ότι η Κομισιόν και οι εταίροι θέλουν να αποδείξουν ότι η κατάσταση μπορεί να ελεγχθεί και θα ελεγχθεί, αρκεί και η ελληνική πλευρά να κάνει ό,τι της αναλογεί». Εκεί κολλάνε όλα προς το παρόν. Γι’ αυτό και η τρόικα αυτήν τη φορά κατεβαίνει με εντολή να απορρίψει τους περισσότερους «ελληνικούς παραλογισμούς» που της πλασάρουν οι διάφοροι υπουργοί.
Στις βασικές εντολές περιλαμβάνονται τα εξής:
1) Η ελληνική δημόσια διοίκηση κοστίζει πολύ περισσότερο από ό,τι παράγει και επειδή τώρα δεν είναι η ώρα να δούμε τι μπορεί να παράξει προς το παρόν θα πρέπει να σταματήσει να κοστίζει. ¶ρα θα καταργηθούν 150.000 θέσεις στο Δημόσιο όσο διαρκεί το νέο πρόγραμμα, θα κλείσουν οι μισοί οργανισμοί, φορείς και άλλες οντότητες, θα ξενοικιαστούν χιλιάδες κτήρια και γραφεία, θα γυρίσουν οι αποσπασμένοι στο εξωτερικό και γενικώς θα γίνει πολύ μεγάλη οικονομία κλίμακας, με μετρήσιμες μεθόδους.
2) Το κράτος δεν μπορεί να μαζέψει τους φόρους και συνεπώς χρειάζεται και νέο φορολογικό σύστημα και νέος μηχανισμός είσπραξης. Όσο πιο απλά τόσο πιο καλά. Χαμηλότεροι συντελεστές που θα συνοδεύονται με οριστικό τέλος στις φοροαπαλλαγές και καθολική εφαρμογή.
3) Το κράτος έχει διαρροές κεφαλαίων λόγω της πολύ μεγάλης διαφθοράς. Η λύση είναι γνωστή, ονομάζεται εσωτερικός έλεγχος, η συνταγή υπάρχει, έχει δουλέψει παντού στον κόσμο και κάποιος πρέπει να την εφαρμόσει στην Ελλάδα.
4) Το κράτος έχει δεμένα τα χέρια του επιχειρηματικού κόσμου βάζοντας αναχρονιστικά εμπόδια σε όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και άρα αν θέλει κάποια στιγμή να κερδίσει από τις εξαγωγές, την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα θα πρέπει να μάθει από χώρες όπως η Ολλανδία και η Κύπρος «πώς γίνονται οι δουλειές».
Κοινώς θα πρέπει να εφαρμόσει το μνημόνιο του Μαΐου του 2010, διότι απλούστατα δεν το έκανε. Αυτή όμως ενδεχομένως να είναι η τελευταία ευκαιρία…
Έναρξη κοινωνικού διαλόγου
Πρεμιέρα του κοινωνικού διαλόγου την Τετάρτη με τη ΓΣΕΕ να προσέρχεται στις 11:30 το πρωί στα γραφεία της ΓΣΕΒΕΕ, προκειμένου να συζητήσει με τις διοικήσεις του ΣΕΒ, της ΕΣΕΕ και της ΓΣΕΒΕΕ για τα ζητήματα που θέτει η τρόικα όσον αφορά το μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος εργασίας και με ανοιχτό το ενδεχόμενο μονομερούς κυβερνητικής νομοθετικής παρέμβασης εάν δεν βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ των κοινωνικών εταίρων.
Η ΓΣΕΕ διαμηνύει πως δεν θα δεχθεί παρέμβαση σε ζητήματα που ρυθμίζονται μέσω της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, όπως είναι τα δώρα και το επίδομα αδείας, οι ωριμάνσεις και ο κατώτατος μισθός, βάζοντας στο τραπέζι μόνο τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους -με αντισταθμιστικά όμως μέτρα που θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων.
Το υπουργείο Εργασίας από την πλευρά του έχει αναφέρει πως δεν αποτελεί λύση η παρέμβαση με πράξη νομοθετικού περιεχομένου, αλλά πληροφορίες που διαρρέουν δείχνουν πως δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο εάν δεν υπάρξει κάποιας μορφής σύγκλιση.
Από την πλευρά τους, οι εργοδοτικές οργανώσεις προσέρχονται στο τραπέζι του διαλόγου έχοντας αποφασίσει τη διασφάλιση της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας με τη διατήρηση του 13ου και του 14ου μισθού αλλά και του κατώτατου μισθού και ζητώντας το πάγωμα των αυξήσεων για μια διετία ή τριετία των αυξήσεων που προβλέπουν οι κλαδικές συμβάσεις μέσω της εφαρμογής των επιδομάτων και των ωριμάνσεων.
Ακόμη οι εργοδοτικές οργανώσεις στο ενδεχόμενο επιμονής της τρόικας για περικοπή του 13ου και του 14ου μισθού, προτείνουν το «κούρεμα» των δώρων και του επιδόματος αδείας για τους υψηλόμισθους, θέτοντας πλαφόν (οι οποίοι θα λαμβάνουν ως «δώρα» τα ποσά που αντιστοιχούν στον βασικό μισθό του πρώτου μισθολογικού κλιμακίου της κλαδικής ή της ομοιοεπαγγελματικής σύμβασης εργασίας), προκειμένου να μειωθεί το κόστος εργασίας.
