«Οι παραθεριστικές κατοικίες φαίνεται πως είναι το μέλλον για τον κλάδο της κτηματαγοράς, που βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.Βασική προϋπόθεση είναι όμως να μην γίνουν στη Ρόδο τα λάθη που σημειώθηκαν στην Ισπανία, στην Πορτογαλία και στην Κύπρο».
Αυτό υπογραμμίζει σε συνέντευξή του προς την «δ» ο κτηματομεσίτης κ. Αναστάσιος Ατσίδης, προσθέτοντας πως το κράτος θα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες και να βάλει μια τάξη, δημιουργώντας επιτέλους Μητρώο Κατασκευαστών Ακινήτων που θα θέσει αυτομάτως εκτός αγοράς όσους μπήκαν στον κλάδο και του έκαναν ζημιά. Ο κ. Ατσίδης αναφέρεται και στον τρόπο που θα έπρεπε το κράτος να χειριστεί το θέμα της φορολόγησης των ακινήτων.
«Στην Ευρώπη και στην Αμερική όσοι αγοράζουν ακίνητα ξέρουν ακριβώς το κόστος που θα έχουν. Στην Ελλάδα, όσοι επιχειρούν να αγοράσουν στέγη δεν ξέρουν τι τους ξημερώνει γιατί ο κλάδος της οικοδομής είναι η εύκολη λύση για τους υπουργούς που προσπαθούν να αυξήσουν τα κρατικά έσοδα», δηλώνει ο κ. Ατσίδης.
Εξαιτίας της κρίσης, όπως υπογραμμίζει ο γνωστός κτηματομεσίτης, που στο παρελθόν έχει ασχοληθεί και με τα δημόσια έργα, υπάρχουν αρκετοί Ροδίτες που για βιοποριστικούς λόγους έφθασαν στο σημείο να πωλήσουν τα ακίνητα που αγόρασαν. «Υπάρχουν και άλλοι που διαθέτουν χρήματα αλλά δεν τολμούν να κάνουν αγορές γιατί δεν ξέρουν τι θα τους προκύψει στη συνέχεια», επισημαίνει ο κ. Ατσίδης.
Η συνέντευξη του κ. Αναστάσιου Ατσίδη, αναλυτικά:
• Πώς είναι η κατάσταση στην κτηματαγορά;
Δεν είναι ό,τι καλύτερο, η κατάσταση που επικρατεί στην κτηματαγορά. Η οικοδομή είναι στις χειρότερές της εποχές. Υπήρξαν και άλλες φορές δυσκολίες, αλλά αυτή τη φορά το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας του κράτους που δεν εφάρμοσε σωστή πολιτική. Θεωρούσε τον κλάδο ως την παχιά αγελάδα από την οποία μπορούσε να αντλεί πόρους. Είναι η βαριά βιομηχανία που έχει φάει αρκετά χαστούκια ενώ το νομοθετικό πλαίσιο πάντα ήταν ελλιπές. Έδινε για λίγο καιρό άνοδο και μετά ακολουθούσε η κάμψη στην οικοδομή. Τώρα η ύφεση είναι μεγάλη και εξαιτίας των φόρων που έχουν επιβληθεί. Αφού το κράτος εξάντλησε τα μέτρα κατά των μισθωτών και των συνταξιούχων, τώρα την πληρώνει η οικοδομή. Η φορολογία υπάρχει και στα ξένα κράτη. Εκεί όμως οι πολίτες όταν αγοράζουν ένα ακίνητο γνωρίζουν ακριβώς, τι θα πληρώσουν. Στην Ελλάδα δεν συμβαίνει αυτό. Αυτός είναι ο λόγος που ο κόσμος είναι επιφυλακτικός σε ό,τι αφορά την αγορά ακινήτων.
• Συνέβαλε στην αρνητική πορεία του κλάδου το γεγονός ότι έχουν κλείσει οι στρόφιγγες των τραπεζών και δεν χορηγούνται πλέον δάνεια;
Βεβαίως. Οι τράπεζες τότε που έπαιρναν χρήματα από την Τράπεζα της Ευρώπης μοίραζαν αφειδώς δάνεια και πάνω από το 100% της αξίας των ακινήτων. Στα στεγαστικά δάνεια προσπαθούσαν να ενσωματώσουν τις υποχρεώσεις των δανειοληπτών. Αυτό δεν ισχύει πουθενά αλλού. Στην Ευρώπη ο αγοραστής πρέπει να έχει ίδια συμμετοχή 25%.
• Η κρίση έχει οδηγήσει κάποιους συμπολίτες μας να θέλουν να πωλήσουν τα ακίνητά τους για να επιβιώσουν;
Βεβαίως. Είναι αρκετοί εκείνοι που πωλούν τα ακίνητά τους γιατί δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις των δανείων ή της φορολόγησης που επιβάλλεται.
• Είναι πολλοί οι άνθρωποι αυτοί;
Ναι. Έρχονται εδώ και θέλουν ή να αγοράσουν μικρότερο σπίτι ή να βρουν μια άλλη λύση. Οι τιμές των ακινήτων σε ορισμένες περιοχές, έχουν μειωθεί σε ποσοστό 20% με 25%. Στην πόλη οι τιμές παραμένουν υψηλές. Αντιθέτως για τα ακίνητα που είναι στην Παστίδα, στην Ιαλυσό, στα Ασγούρου, οι τιμές έχουν μειωθεί.
• Υπάρχει ζήτηση για τα ακίνητα που είναι για πώληση;
Μερικοί που έχουν χρήματα δεν τολμούν να επενδύσουν τώρα γιατί φοβούνται τι θα τους ξημερώσει. Υπάρχουν δηλαδή άνθρωποι που μπορούν να επενδύσουν αλλά δεν το πράττουν, γιατί δεν ξέρουν τι θα συμβεί στη συνέχεια. Για όλα αυτά πιστεύω ότι ευθύνεται το κράτος γιατί η νομοθεσία για την οικοδομή δεν είναι ξεκάθαρη.
• Η αύξηση των αντικειμενικών αξιών θα ανεβάσει και άλλο τις τιμές των ακινήτων;
Για να είμαστε ειλικρινείς θα πρέπει να πούμε ότι οι αντικειμενικές αξίες στα εκτός σχεδίου ακίνητα είναι χαμηλές και πρέπει να ανέβουν. Εκεί που είναι πολύ υψηλές είναι σε ορισμένες συνοικίες στην πόλη. Πρέπει να δώσουν προσοχή στον συντελεστή εμπορικότητας που βαρύνει τα μισθώματα των ακινήτων. Εκεί υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Οι άνθρωποι που υποβάλλουν τις προτάσεις για τις αντικειμενικές αξίες δεν έχουν σχέση με τη κτηματαγορά. Κάποιοι είναι υπάλληλοι της εφορίας. Η θέσπιση των αντιμενικών αξιών πρέπει να γίνει με μεγαλύτερη προσοχή. Υπάρχουν ακίνητα που πωλούνται εξαιτίας της μεγάλης εμπορικότητας.
• Διατίθενται προς πώληση αυτή την εποχή και ξενοδοχεία;
Πωλούνται πολλά, ειδικά μέσα στην πόλη. Πρόκειται για μικρά ξενοδοχεία οι ιδιοκτήτες των οποίων, δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. Ψηφίστηκε νόμος για την αλλαγή της χρήσης. Με βάση αυτή πωλήθηκαν αρκετά ξενοδοχεία. Γενικά όμως η στεγαστική πολιτική, δεν είναι αυτή που πρέπει. Επιβάλλεται στον τομέα της οικοδομής να αλλάξουν πολλά.
• Υπάρχουν ομογενείς που ενδιαφέρονται για να αγοράσουν ακίνητα στη Ρόδο;
Όχι. Τώρα δεν υπάρχει ενδιαφέρον. Αυτή η κρίση ίσως μας ωθήσει να σκεφθούμε κάτι άλλο που για να προχωρήσει,χρειάζεται τη βοήθεια της πολιτείας. Πρέπει να στραφούμε στην εξοχική κατοικία η οποία είναι μια καλή λύση όχι μόνο για τον κλάδο. Όμως πρέπει να αλλάξει ο νόμος, που διέπει τη δόμηση στα εκτός σχεδίου ακίνητα. Πρέπει να καθοριστούν και οι χρήσεις γης.
Έτσι θα δημιουργηθούν οργανωμένοι οικισμοί τουριστικών κατοικιών. Η πρόσφατη αλλαγή στο νόμο επιτρέπει στα πεντάστερα ξενοδοχεία να κάνουν εξοχικές κατοικίες στο 25% της δόμησής τους. Αυτό όμως θεωρώ ότι είναι λάθος. Οι τουρίστες θα εγκλωβίζονται στα καταλύματα. Η φιλοσοφία είναι να προσελκύσουμε τους πολίτες κρατών της Ευρώπης και από τη Ρωσία να έρχονται στη Ρόδο και να μένουν για τέσσερις πέντε μήνες. Αυτό είχε γίνει στην Ισπανία και στην Πορτογαλία.
• Πέτυχε όμως ο τρόπος με τον οποίο αναπτύχθηκε η τουριστική κατοικία στην Ισπανία και στην Κύπρο;
Δεν πέτυχε γιατί δεν εφαρμόσθηκε σωστά. Θα πρέπει να υπάρχει και κάποιος έλεγχος. Φανταστείτε να πωληθούν στη Ρόδο 3000 τουριστικές κατοικίες. Θα έχουμε 8000 με 9000 άτομα, που θα δαπανούν σημαντικό μέρος των εισοδημάτων που διαθέτουν για τη διαμονή τους. Θα χρειάζονται και προσωπικό για τους κήπους και για τις πισίνες. Αν πετύχει το εγχείρημα αυτό θα είναι ένα καλό βήμα.
• Κάποιοι άνθρωποι από χώρες της Ευρώπης και από τη Ρωσία έχουν αγοράσει παραθεριστικές κατοικίες στη Ρόδο. Δεν είναι αυτό μια αρχή;
Βεβαίως, κάποιοι άνθρωποι αγόρασαν ακίνητα αλλά δεν είναι πολλοί. Δεν αρκεί να έρχονται 30 και 50 άτομα το χρόνο και να αγοράζουν ακίνητα. Πρέπει να γίνουν οργανωμένοι όμορφοι οικισμοί. Από αυτό το εγχείρημα θα έχει όφελος η τοπική οικονομία.
•Το κράτος προσδοκούσε να συγκεντρώσει πόρους από τη διαδικασία τακτοποίησης των αυθαιρέτων και των ημιυπαίθριων χώρων. Απέδωσαν τα μέτρα αυτά;
Ως προς τους ημιυπαίθριους τα έσοδα, ήταν περισσότερα και από αυτά που αναμένονταν για το κράτος, πιστεύω. Για τα αυθαίρετα δεν είναι ξεκάθαρη η εικόνα. Όμως έχουν εξαντληθεί και τα χρήματα των πολιτών. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν πάνε να τα δηλώσουν, γιατί προβληματίζονται για τα χρήματα που θα πρέπει να καταβάλουν.
•Εκτός από τις τουριστικές κατοικίες ποια άλλα στοιχεία θα μπορούσαν να δώσουν ανάσα στην κτηματαγορά;
Αν οι τράπεζες επανακτήσουν τα κεφάλαια, αρχίσουν να χορηγούν δάνεια, αυξήσουν το χρόνο αποπληρωμής, μειώνοντας τις δόσεις και εφαρμοστεί σωστή πολιτική κάτι μπορεί να αλλάξει.
• Αποτελούσε ελπίδα και ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας;
Δεν πίστεψα ποτέ στον ΟΕΚ. Δεν διαφωνώ με το κλείσιμό του. Αν πάτε στο Παραδείσι, θα δείτε το κουφάρι ενός κτηρίου, που δεν ολοκληρώθηκε. Ανήκει στον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας και είναι εκεί εδώ και 25 χρόνια. Σαν αυτό υπάρχουν και άλλα σε όλη τη χώρα. Ήταν μεγάλο λάθος και η γκετοποίηση που έκανε ο ΟΕΚ παλαιότερα για να στεγάσει τους ανθρώπους της χαμηλής εισοδηματικής τάξης. Θα έπρεπε να χορηγεί χαμηλότοκα δάνεια ώστε αυτοί οι άνθρωποι να μπορούν να αποκτήσουν τα σπίτια που ήθελαν.
• Όμως ο ΟΕΚ χορηγούσε δάνεια με χαμηλά επιτόκια και στη Ρόδο.
Σας επαναλαμβάνω. Δεν πίστεψα ποτέ στον ΟΕΚ. Πάντα τα δάνεια που χορηγούσαν ήταν πολύ μικρά και οι ενδιαφερόμενοι, δεν μπορούσαν να αποκτήσουν τα σπίτια που επιθυμούσαν. Πιστεύω ότι καλώς έκλεισε ο οργανισμός.
• Έχετε ασχοληθεί εδώ και σειρά ετών με τα δημόσια έργα. Πώς πάει ο συγκεκριμένος κλάδος;
Έχω σταματήσει να ασχολούμαι με τον κλάδο εδώ και αρκετά χρόνια. Γνωρίζω όμως ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Χρηματοδοτούνται μόνο αυτά που εντάσσονται στο ΕΣΠΑ. Για τα υπόλοιπα δεν υπάρχουν χρήματα.
• Είστε ικανοποιημένος με την εικόνα που παρουσιάζει η πόλη της Ρόδου;
Όχι, καθόλου. Θεωρώ ότι για την πόλη δεν υπάρχει ούτε η στοιχειώδης καθαριότητα. Όσοι ασχολούνται με το Δήμο, θεωρώ πως δεν βλέπουν το αντικείμενο σοβαρά και τους ενδιαφέρει μόνο η προβολή τους. Και το προσωπικό δεν αποδίδει τα μέγιστα. Ανάκαμψη θα υπάρξει μόνο αν αναθέτουν τις περισσότερες εργασίες στους ιδιώτες. Πιστεύω ότι και οι ΟΤΑ και το κράτος, δεν μπορούν να κάνουν τίποτε. Δεν έχουν την ικανότητα. Ας αναθέσουν τα περισσότερα στους ιδιώτες και να κρατήσουν την εποπτεία. Στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις. Αυτό δεν συμβαίνει στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, όπου υπάρχει έλεγχος. Εκεί οι τεχνικές εταιρείες έχουν εγγύηση για τις εργασίες που κάνουν από τράπεζες ή ασφαλιστικές. Για το λόγο αυτό εκεί δεν υπάρχουν ημιτελή κτήρια. Στην Ελλάδα δεν συμβαίνει αυτό. Στον κλάδο της οικοδομής εισήλθαν έμποροι, άνθρωποι δηλαδή που δεν γνώριζαν το αντικείμενο. Κάποιοι που είχαν συναλλαγές μαζί τους κατέληξαν στα δικαστήρια.
• Πώς θα μπορούσε να ξεκαθαρίσει το τοπίο στον κλάδο;
Θα μπορούσε με τη δημιουργία του Μητρώου Κατασκευαστών Εργολάβων. Αυτό όμως θα πρέπει, να το κάνει το κράτος. Εμείς έχουμε στείλει αρκετές επιστολές για το θέμα αυτό.
• Αποτελεί, όμως, μεγάλο «αγκάθι» το θέμα της φορολόγησης των ακινήτων.
Ταλανίζει πολύ κόσμο το θέμα της φορολόγησης των ακινήτων. Το κράτος δεν έκανε ποτέ τη δουλειά του σωστά από το 97, που άρχισε να επιβάλλει περισσότερους φόρους. Θα έπρεπε τότε που καθιερώθηκε ο Φόρος Ακίνητης Περιουσίας να προχωρήσει στη δημιουργία του Μητρώου των Ακινήτων. Εφόσον για τις αγοραπωλησίες και τις μεταβιβάσεις απαιτείται οι πολίτες να έχουν τις υπηρεσίες των συμβολαιογράφων. Αυτοί θα έπρεπε να συντάσσουν τις δηλώσεις του Ε9. Δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα γιατί το κράτος δεν θα είχε πρόβλημα για να εισπράξει το ΕΤΑΚ και δεν θα αναγκαζόταν να επιβάλει το ενιαίο τέλος ακινήτων.
• Δημιουργήθηκαν, όμως, σοβαρά προβλήματα με το χαράτσι της ΔΕΗ.
Αν είχαν καταφέρει να εισπράξουν τα χρήματα από το ΕΤΑΚ, δεν θα υπήρχαν προβλήματα. Το χαράτσι είναι άδικος φόρος και πιστεύω ότι θα γίνει μόνιμο. Όσο το κράτος δεν κάνει αυτά που πρέπει, θα καταφεύγει σε αυτές τις λύσεις. Αποτέλεσμα είναι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων να μην ξέρουν τι τους περιμένει. Οι Ευρωπαίοι όταν αγοράζουν ένα ακίνητο, ξέρουν τι θα πληρώσουν. Στην Ελλάδα όταν κάποιος αγοράζει ένα ακίνητο δεν ξέρει τι θα του ξημερώσει. Στη χώρα μας η οικοδομή είναι η εύκολη λύση για τους υπουργούς. Έπρεπε να είχε τελειώσει το θέμα με το Μητρώο των Ακινήτων. Τώρα έχουν επιβάλει δύο νέα χαράτσια, το πιστοποιητικό ενεργειακής επάρκειας και τη βεβαίωση που χορηγούν οι μηχανικοί για τις θέσεις στάθμευσης και τις αποθήκες που επιβαρύνουν τα ακίνητα. Όλα αυτά είναι επιβαρύνσεις για τους αγοραστές.
