“Eξοδος από το ευρώ σημαίνει φτώχεια, μείωση του βιοτικού επιπέδου, κοινωνική αναρχία και εθνική ανασφάλεια. Χρεοκοπία και δραχμή σημαίνει ανεργία, έλλειψη βασικών αγαθών, κατάρρευση των Τραπεζών άρα και εξαΰλωση των αποταμιεύσεων όλων των πολιτών».
Αυτά, όπως υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στη «δ» ο οικονομολόγος και σύμβουλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Δωδ/σου κ. Παντελής Γεωργάκης, δεν είναι καταστροφολογικά σενάρια αλλά η φυσιολογική εξέλιξη εάν φύγουμε από την Ευρωζώνη.
«Το να ελπίζουμε ότι θα καταλύσουμε το μνημόνιο και θα συνεχίσουμε να ζούμε χωρίς θυσίες, δεν βρίσκεται ως πλοκή, ούτε σε παιδικά παραμύθια», τονίζει. Αναφερόμενος στην κατάσταση που επικρατεί ο κ. Γεωργάκης λέει ότι τον τελευταίο μήνα λόγω της πολιτικής αστάθειας, παρατηρείται μεγάλη εκροή κεφαλαίων στο εξωτερικό αλλά και σε θυρίδες. Ο κ. Γεωργάκης ομιλεί όμως και για την πορεία της Συνεταιριστικής Τράπεζας, ειδικά αυτή την δύσκολη περίοδο και τονίζει πως οι Δωδεκανήσιοι είναι εκείνοι που θα πρέπει να την στηρίξουν.
«Μαζί με άλλες Συνεταιριστικές Τράπεζες επεξεργαζόμαστε σενάρια συνεργασιών και επιχειρηματικών συνενώσεων έτσι ώστε να διαφυλαχθεί η αυτονομία μας σε περίπτωση που η οικονομική κατάσταση χειροτερεύσει», λέει ο κ. Γεωργάκης.
Η συνέντευξη του κ. Παντελή Γεωργάκη, αναλυτικά:
• Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, με δηλώσεις που έκανε μετά την απόφαση της ευρωτράπεζας να διατηρήσει αμετάβλητο το παρεμβατικό της επιτόκιο στο 1% τόνισε ότι η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη παραμένει αδύναμη. Τι σημαίνει αυτό όμως για την οικονομία της Ελλάδας;
Πρακτικά, η διατήρηση χαμηλού παρεμβατικού επιτοκίου σημαίνει ότι ενισχύονται οι επενδύσεις και αποδυναμώνεται η αποταμίευση. Αυτός είναι ο λόγος που η ΕΚΤ έχει τόσο χαμηλό παρεμβατικό επιτόκιο (1%), έτσι ώστε να δοθεί κίνητρο για επενδύσεις μέσω ιδίων επιχειρηματικών κεφαλαίων ή φθηνού τραπεζικού δανεισμού. Οι επενδύσεις βέβαια τονώνουν την ανάπτυξη και αυτό επιδιώκει ο κ. Ντράγκι. Όμως για να λειτουργήσει ο παραπάνω μηχανισμός χρειάζεται η πρώτη ύλη, το χρήμα. Ειδικά για την Ελληνική Οικονομία, χρήμα δεν κυκλοφορεί λόγω της ανασφάλειας των καταθετών. Όσο λοιπόν υφίσταται το πρόβλημα ρευστότητας ο μηχανισμός του παρεμβατικού επιτοκίου καθίσταται άχρηστος. Ήδη τα επιτόκια των καταθέσεων κυμαίνονται άνω του 6% ενισχύοντας τις τάσεις αποταμίευσης. Όσο επομένως δεν υφίσταται στην αγορά ρευστότητα και βλέπετε υψηλά επιτόκια καταθέσεων, μην αναμένετε ορατούς ρυθμούς ανάπτυξης.
• Ο κ. Ντράγκι είπε ακόμα ότι θα συνεχισθούν οι πράξεις ενίσχυσης της ρευστότητας των τραπεζών (main refinancing operations – αφορούν σε περίοδο έως 3 μήνες) για όσο χρονικό διάστημα κριθεί αναγκαίο. Ωστόσο, απογοητεύοντας τις προσδοκίες των αγορών απέκλεισε τη διάθεση -τουλάχιστον άμεσα- μακροχρόνιων φθηνών δανείων για να ενισχυθούν τα κεφάλαια των τραπεζών. Ποιά είναι πραγματικά τα ευεργετήματα;
Η ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών, όπου επικεντρώθηκε ο κ. Ντράγκι, αναφέρεται στο γενικότερο πρόβλημα ρευστότητας των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου, που οφείλεται στην ύφεση και στην κρίση δημοσίου χρέους. Μέχρι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στο Ευρώ θα υπάρχει διαρροή καταθέσεων από τους οικονομικά αδύναμους προς τις χώρες με οικονομική σταθερότητα. Αυτό όμως μπορεί να αποσυντονίσει ολόκληρη την Ευρωζώνη. Γι’ αυτό το λόγο επιβάλλεται η ενίσχυση της ρευστότητας, για να σταθεροποιηθεί κατ’ αρχήν το τραπεζικό σύστημα και κατ’ επέκταση οι νομισματικές μεταβλητές της οικονομίας. Αν αυτό δεν εξασφαλισθεί δεν μπορούμε να μιλούμε για ανάπτυξη, προοπτικές ή στρατηγικές.
• Πώς διανύει τη δύσκολη αυτή κατάσταση που ταλανίζει την Ελλάδα η Συνεταιριστική Τράπεζα Δωδεκανήσου; Ποιοι είναι οι στόχοι που έχουν τεθεί από τη διοίκηση της τράπεζας;
Η πίεση ρευστότητας και αδυναμίας πληρωμών χρηματοδοτουμένων, είναι πρωτόγνωρη για την ελληνική τραπεζική αγορά για τα τελευταία 20 τουλάχιστον έτη. Ειδικά τον τελευταίο μήνα λόγω της πολιτικής αστάθειας, παρατηρείται μεγάλη εκροή κεφαλαίων στο εξωτερικό, σε θυρίδες αλλά και σε χαρτονόμισμα για φύλαξη σε οικίες. Δεν υπάρχει πανικός, αλλά ανησυχία που τροφοδοτείται δυστυχώς από τον πολιτικό λαϊκισμό, που αναπαράγεται βέβαια χωρίς αναστολές. Οποιαδήποτε στρατηγική κι αν παράξει η Τράπεζα δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη από την πορεία της Ελληνικής Οικονομίας. Ως Πιστωτικό Ίδρυμα εφαρμόζουμε ήδη πρόγραμμα μείωσης λειτουργικών δαπανών, ενίσχυσης των κεφαλαίων μας και εξυπηρέτησης της υγιούς πελατείας μας. Όμως η διαρκής επιδείνωση της κατάστασης της Οικονομίας και η έλλειψη σταθερού πολιτικού προσανατολισμού υποσκάπτει αυτή μας την προσπάθεια. Κύριο μέλημά μας αυτή τη στιγμή είναι η ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης της Τράπεζας και η διαχείριση των αυξανόμενων μη εξυπηρετούμενων, λόγω ύφεσης, δανείων.
• Ποιό ήταν το βασικό αίτημα που υποβάλατε στον πρόεδρο της ΝΔ κ. Αντώνη Σαμαρά στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Ρόδο;
Στη συνάντηση των παραγωγικών φορέων, η βασική μου θέση ήταν ότι οποιαδήποτε συζήτηση για τα μεγάλα θέματα που απασχολούν την Δωδεκάνησο (ΦΠΑ, υποδομές, κ.λπ.) δεν θα έχουν καμία αξία εάν στις 18 Ιουνίου δεν προκύψει σταθερή κυβέρνηση με αδιαπραγμάτευτο ευρωπαϊκό προσανατολισμό και δέσμευση για συμμετοχή στην Ευρωζώνη. Επισήμανα ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν είναι ούτε αργόσχολοι, ούτε κομπιναδόροι, ούτε κακώς εννοούμενα δημόσιοι υπάλληλοι. Είναι άνθρωποι της δουλειάς και ειδικά για τη Ρόδο, το τουριστικό της «θαύμα» συντελέσθηκε από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Δεν μπορεί να διακυβευθεί η ζωή όλων μας και το έργο που κάναμε τα τελευταία 30 χρόνια γύρω από λαϊκίστικες αναφορές και έωλες πολιτικές κορώνες. Γι’ αυτό ως παραγωγικές τάξεις ζητούμε τη δέσμευση ότι θα γίνουν αυτά που πρέπει για να παραμείνουμε στην Ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
• Ποια μέτρα πρέπει να λάβει η νέα κυβέρνηση για τη στήριξη των συνεταιριστικών τραπεζών;
Υπάρχει ένα παράδοξο με την αντιμετώπιση των Συνεταιριστικών Τραπεζών από την Πολιτεία. Ενώ μας θεωρούν και μας αντιμετωπίζουν ως ισότιμους με τις Εμπορικές Τράπεζες, δεν μας δίνουν τα ίδια μέσα για να ανταγωνιστούμε. Γνωρίζετε ότι με το Πρόγραμμα Ανταλλαγής Ομολόγων (PSI), τα κεφάλαια των Τραπεζών έγιναν αρνητικά λόγω των ζημιών από το κούρεμα. Πολύ σωστά, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, έδωσαν στο Ελληνικό Τραπεζικό Σύστημα κεφάλαια, διορθώνοντας έτσι τους αρνητικούς τους κεφαλαιακούς δείκτες και προσδίδοντάς τους ρευστότητα.Οι Συνεταιριστικές Τράπεζες είναι αδικαιολόγητα αποκλεισμένες από αυτό το μηχανισμό. Έτσι, ενώ δεν είχαμε τοξικά προϊόντα και ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, δεχόμαστε όλη την επίδραση της ύφεσης και το πρόβλημα ρευστότητας, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε αυτή την περίοδο να εξυπηρετήσουμε επαρκώς την πελατεία μας. Η στήριξη που αναμένουμε από τη νέα κυβέρνηση περιστρέφεται γύρω από αυτά τα ζητήματα.
• Πόσο απαραίτητο για τη σταθερότητα της χώρας και της οικονομίας της είναι να σχηματιστεί κυβέρνηση μετά τις εκλογές της 17ης Ιουνίου;
Είμαι φανατικός υποστηρικτής της συμμετοχής μας στηνΕυρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη και φυσικά στη συντήρηση του Ευρώ. Είμαι φανατικά ενάντιος όλων αυτών που υποστηρίζουν την χρεοκοπία και την επιστροφή στη δραχμή, καθώς και όλων των κομματικών σχηματισμών που αφήνουν υπόνοιες και λαϊκίζουν επί του θέματος, μη δίδοντας ξεκάθαρες και τεκμηριωμένες απαντήσεις για τον Ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και τη δέσμευση για συμμετοχή στην Ευρωζώνη.
Δεν το κάνω απλώς από πολιτική πεποίθηση. Το κάνω γιατί βλέπω ότι οι κίνδυνοι αποβολής της χώρας από το Ευρώ είναι τόσο δυσανάλογα μεγάλοι, που δεν μπορεί κανένας υπεύθυνος λογικός πολίτης να τους πάρει. Δυστυχώς ο πολιτικός λαϊκισμός, η δικαιολογημένη οργή και η αγανάκτηση του κόσμου για το πολιτικό παρελθόν της χώρας, έχει δημιουργήσει έναν αντιευρωπαϊκό πόλο μεγάλης ισχύος.
Το μεγάλο λάθος βρίσκεται ότι πολιτικά οι περισσότεροι κρίνουν με το τι έγινε στο παρελθόν, ενώ πρέπει να κρίνουν με το πού θέλουμε να βρεθούμε στο μέλλον. Η σταθερή φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση της 18/06/2012 αποτελεί κανόνα οικονομικής επιβίωσης για τη χώρα, όχι απλώς άλλη μια κυβέρνηση στις τόσες.
• Τι θα συμβεί αν τελικά η Ελλάδα τεθεί εκτός ευρωζώνης κάτι που μπορεί να ακούγεται εύκολο από ορισμένους;
Για μένα τα πράγματα είναι σαφή. Έξοδος από το ευρώ σημαίνει φτώχεια, μείωση του βιοτικού επιπέδου, κοινωνική αναρχία και εθνική ανασφάλεια. Χρεοκοπία και δραχμή σημαίνει ανεργία, έλλειψη βασικών αγαθών, κατάρρευση των Τραπεζών άρα και εξαΰλωση των αποταμιεύσεων όλων των πολιτών όχι μόνο των πλουσίων, πληθωρισμός που θα κάνει τους νέους μισθούς ανεπαρκείς για την κάλυψη βασικών αναγκών και απογείωση των τιμών όλων των εισαγόμενων αγαθών. Παράλληλα δεν θα υπάρχει εύκολη ανάκαμψη της βιοτεχνίας και της βιομηχανίας, γιατί οι πρώτες ύλες στην Ελλάδα εισάγονται και θα είναι ακριβές. Επιπρόσθετα η φτώχεια θα οξύνει την παραβατικότητα και την εγκληματικότητα, ενώ έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μας αφήσει έκθετους απέναντι στην Τουρκία, που μεγεθύνεται σε πληθυσμό, σε οικονομική αυτοτέλεια και γεωπολιτική επιρροή διαρκώς.Αυτά δεν είναι καταστροφολογικά σενάρια. Είναι η φυσιολογική εξέλιξη εάν φύγουμε από την Ευρωζώνη. Έκπληξη θα είναι εάν δεν γίνουν αυτά και υλοποιηθούν άλλα πιο αισιόδοξα σενάρια. Είναι γεγονός ότι το μνημόνιο δεν αρέσει σε κανένα και ίσως χρειάζεται νέα προσπάθεια βελτίωσής του. Όμως το να ελπίζουμε ότι θα καταλύσουμε το μνημόνιο και θα συνεχίσουμε να ζούμε χωρίς θυσίες, θα παραμείνουμε στο Ευρώ και θα συνεχίσουν να μας χρηματοδοτούν κάποιοι χωρίς ανταλλάγματα, δεν βρίσκεται ως πλοκή ούτε σε παιδικά παραμύθια.
• Πόσο επώδυνη για την οικονομία της Δωδεκανήσου θα είναι η επιστροφή στη δραχμή;
Κατά την άποψή μου, θα γυρίσουμε στα επίπεδα ζωής και επιχειρηματικότητας της δεκαετίας του 1970. Για τον τουρισμό πιθανόν να δημιουργηθεί ένα κατ’ αρχήν κύμα ανταγωνιστικότητας, που σταδιακά όμως θ’ απορροφηθεί από παραμέτρους κόστους λειτουργίας, πρώτων υλών και αναλωσίμων. Η αγοραστική δύναμη και το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού θα υποχωρήσει πάρα πολύ ενώ ο παράγοντας της Εθνικής Ασφάλειας που θεωρείται δεδομένος την τελευταία 20ετία, θα αναγορευθεί πιθανότατα σε πρώτο αρνητικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη του τόπου.
• Είναι σε κρίσιμη καμπή η τοπική οικονομία με δεδομένες τις πιέσεις που δέχεται εξαιτίας της ακυβερνησίας ο τουρισμός; Θα υπάρξουν μεγάλες επιχειρήσεις που θα κινδυνεύσουν σοβαρά;
Οι κυβερνητικές παλινδρομήσεις του περασμένου φθινοπώρου μετέτρεψαν μια φαινομενικά επιτυχημένη τουριστική περίοδο για το 2012 σε αμφίβολη. Έγινε μεγάλη προσπάθεια των ντόπιων τουριστικών παραγόντων να συγκρατηθεί η μείωση της τουριστικής εισροής. Όμως το αποτέλεσμα των πρόσφατων εκλογών και η ακόλουθη ευθεία αμφισβήτηση της Ευρωπαϊκής μας πορείας, ανέστειλε την διαφαινόμενη τάση αναπλήρωσης των χαμένων κρατήσεων. Αν συνεχισθεί η διαφαινόμενη ακυβερνησία, η πληγή στον τουρισμό θα είναι μεγάλη και βέβαια οι επιπτώσεις στην αγορά τεράστιες. Με δεδομένο το πρόβλημα ρευστότητας, εάν δεν εισρεύσει και τουριστικό συνάλλαγμα τότε σίγουρα όχι μόνο πολλές επιχειρήσεις θα κλονισθούν, αλλά θα κλονισθούν και νοικοκυριά, με πρώτα αυτά των ξενοδοχοϋπαλλήλων και των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
• Όλοι κάνουν λόγο για ανάπτυξη και ρευστότητα στην αγορά. Πώς όμως αυτά θα επιτευχθούν όταν και οι τράπεζες είναι τόσο φειδωλές;
Στην Οικονομία διαδραματίζουν μεγάλο ρόλο οι προσδοκίες και κατ’ επέκταση η εμπιστοσύνη. Σήμερα οι προσδοκίες για αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα έχουν ανατραπεί και κυριαρχεί ανασφάλεια. Όσο υπάρχει ανασφάλεια δεν μπορούμε να περιμένουμε σταθερότητα και ανάπτυξη. Οι Τράπεζες εισπράττουν όλη την επίδραση της ύφεσης. Δεν μπορούν να διαμορφώσουν οικονομική πολιτική όταν δεν υπάρχει ξεκάθαρο οικονομικό περιβάλλον. Οι Τράπεζες αναγκάσθηκαν να γίνουν φειδωλές γιατί περιορίσθηκε η ρευστότητά τους από εξωγενείς πολιτικούς παράγοντες. Προαπαιτούμενο για οποιασδήποτε μορφής ανάπτυξη είναι το ασφαλές και σταθερό πολιτικό περιβάλλον, που δυστυχώς ως κοινωνία, πάμε όχι να το διορθώσουμε, αλλά να το αποδομήσουμε στις βασικές του παραμέτρους.
• Η ανάπτυξη είναι η λέξη κλειδί για τα περισσότερα κόμματα ειδικά τώρα. Πώς θα επιτευχθεί όμως πραγματικά;
Αυτή την απάντηση δεν την έχει δώσει πειστικά κανένα κόμμα και την θεωρώ πολύ σημαντική για τις επιλογές όλων μας. Η παραμονή στο Ευρώ θέλει αναπόφευκτες σκληρές θυσίες. Ωραία, να τις υποστούμε αφού το σενάριο της δραχμής είναι πολύ χειρότερο. Όμως σε ποιους τομείς και πώς θα γίνει η ανάπτυξη, η οποία θα δώσει ένα όραμα στον κόσμο; Νομίζω ότι η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, όχι τόσο στο θέμα του βασικού μισθού όσο στα πολλά συνδικαλιστικά εξαμβλώματα που ακόμα υπάρχουν, η μείωση της γραφειοκρατίας στην λειτουργία της επιχειρηματικότητας, η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων, η παροχή κινήτρων για πρωτογενή παραγωγή, η παροχή πόρων για νέες τεχνολογίες, η μεγαλύτερη ένταση στον τουρισμό και στη ναυτιλία, η απλοποίηση του φορολογικού θεσμικού πλαισίου και του εργασιακού περιβάλλοντος, έτσι ώστε να προσελκύσουν ξένα κεφάλαια και η επιλογή και ενίσχυση τομέων της δευτερογενούς παραγωγής όπου μπορούμε να έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα (π.χ. τυποποίηση αγροτικών προϊόντων, παράγωγα εγχώριου ορυκτού πλούτου, κ.λπ.) είναι οι κύριοι τομείς που μπορούν να στοιχειοθετήσουν την ανάπτυξη της χώρας.
• Κλείνοντας θα ήθελα το σχόλιό σας για το πώς βλέπετε το μέλλον της Τράπεζας Δωδεκανήσου στο τόσο ασταθές και δύσκολο οικονομικό περιβάλλον που βιώνουμε;
Η αλήθεια είναι ότι όσο αυτόνομο και καλά οργανωμένο Πιστωτικό Ίδρυμα και να είμαστε, δεν μπορούμε να μην επηρεαστούμε από την οικονομική κρίση και τα μεγάλα προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας. Η τράπεζα επί 17 συνεχή χρόνια είχε συντηρητική πολιτική ανάπτυξης και ελεγχόμενη κερδοφορία. Ο μοναδικός κίνδυνος που αντιμετωπίζει έχει να κάνει με την πορεία της Δωδεκανησιακής Οικονομίας και των επιχειρήσεών της. Μόνο όταν παρατηρηθεί μαζική οικονομική καθίζηση των επιχειρήσεων και των κατοίκων του Νομού θα κλονισθεί η Τράπεζα.
Αυτή την εποχή βρισκόμαστε στη δυσκολότερη περίοδο λειτουργίας μας λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας που επιδρά στη ρευστότητα της Τράπεζας, αλλά και λόγω της αδυναμίας πολλών επιχειρήσεων να εξυπηρετήσουν με συνέπεια τα δάνειά τους. Εάν συνεχισθεί η ύφεση θα απαιτηθεί κεφαλαιακή ενίσχυση και αυτή θα την δώσουν οι Δωδεκανήσιοι, γιατί μόνο αυτοί πρέπει και μπορούν να συντηρήσουν την μεγαλύτερη αμιγώς Δωδεκανησιακή επιχείρηση. Πρέπει επίσης να σημειώσω ότι μαζί με άλλες Συνεταιριστικές Τράπεζες επεξεργαζόμαστε σενάρια συνεργασιών και επιχειρηματικών συνενώσεων έτσι ώστε να διαφυλαχθεί η αυτονομία μας σε περίπτωση που η Οικονομική κατάσταση χειροτερεύσει. Πρέπει επίσης να επισημάνω, ότι είμαστε 13 Συνεταιριστικές Τράπεζες στην Ελλάδα που συνεργαζόμαστε αλλά είμαστε πλήρως ανεξάρτητες. Αυτό το λέω γιατί υπάρχει κόσμος που από άγνοια μας συνδέει με άλλες Συνεταιριστικές Τράπεζες που αντιμετώπισαν ή αντιμετωπίζουν προβλήματα διαχείρισης, τα οποία όμως ήταν χρόνια και ευρέως γνωστά και στις τοπικές τους κοινωνίες και στις Νομισματικές Αρχές.Και πρέπει τέλος να υπογραμμίσω ότι η δουλειά που κάνουμε με συνέπεια 17 χρόνια τώρα, να εξυπηρετούμε δηλαδή και να υποστηρίζουμε την Δωδεκανησιακή επιχείρηση και τον κάθε συμπατριώτη μας, θα συνεχίσουμε να την κάνουμε με την ίδια συνέπεια και στις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε. Μόνο που τώρα λόγω συνθηκών χρειάζεται η υποστήριξη όλων ανεξαιρέτως των παραγωγικών δυνάμεων του Νομού.
