Ενας πρώτος απολογισμός του δημάρχου

Συμπληρώθηκε και ημερολογιακά ο πρώτος χρόνος της θητείας του δημάρχου Ρόδου κ. Στάθη Κουσουρνά, που συμπίπτει ταυτόχρονα και με τη συμπλήρωση ενός έτους από την εφαρμογή του «Καλλικράτη», της νέας διοικητικής μεταρρύθμισης.
Το «οικονομικό» ήταν και είναι, αναμφίβολα, το μείζον πρόβλημα του Δήμου Ρόδου. «Επ’ αυτού ο κ. Κουσουρνάς είναι κάθετος για ό,τι παρέλαβε, λέγοντας: «Κάποιοι είχαν μια στρεβλή αντίληψη της διαχείρισης των οικονομικών τους, με αποτέλεσμα, ένα χρόνο μετά, να προσπαθούμε να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς παραλάβαμε, ενώ εν γένει θα έλεγα ότι υπήρχαν δέκα διαφορετικές “σχολές” οικονομικής διαχείρισης».
Αυτός ήταν και ο λόγος, όπως είπε, που «είχαμε την υποχρέωση να φτιάξουμε τα οικονομικά μας και μερικές φορές χρειάστηκε να το κάνουμε με κινήσεις που δεν ευχαριστούν κανένα».
Παρ’ όλα αυτά, ο δήμαρχος είναι αισιόδοξος, αφού τονίζει: «Πιστεύω ότι ήδη έχουμε αρχίσει να διακρίνουμε “φως στην άκρη του τούνελ”. Για έξοδο ίσως είναι νωρίς να μιλάμε, αλλά μπορούμε να έχουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία, αρκεί να συνεχίσουμε με μια συνετή διαχείριση και με ενεργητικές πρωτοβουλίες».
Σχετικά με την αξιοποίηση των δημοτικών ακινήτων, δηλώνει: «Είμαστε πλέον έτοιμοι και τους επόμενους μήνες θα φέρουμε προτάσεις, που θα αποτελέσουν και τους νέους πόλους ανάπτυξης της πόλης».
Αναφερόμενος στην κατηγορία που του προσάπτεται ότι υπηρετεί περισσότερο την Κυβέρνηση και το κόμμα, παρά την πόλη, τονίζει: «Νομίζω ότι κατηγορίες τέτοιου είδους δεν μπορούν να τεκμηριωθούν, ακριβώς γιατί το πρώτο μέλημά μου ήταν να αφήσω έξω από την πόρτα του δημαρχείου την κομματική μου ταυτότητα, να αφήσω πίσω μου το γεγονός ότι υπήρξα βουλευτής και να αφοσιωθώ στα προβλήματα και τις ανάγκες της πόλης, χωρίς παρωπίδες και κομματικά βαρίδια».
Αναλυτικά η συνέντευξη του δημάρχου, Στάθη Κουσουρνά:
Ο «Καλλικράτης», εκτός από τη συνένωση των δέκα πρώην δήμων, έδωσε επιπλεόν αρμοδιότητες στον νέο δήμο-κυβερνείο και επέβαλε διοικητικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις με το πιεστικό πρόταγμα να υλοποιηθούν μέσα σε ασφυκτικά περιθώρια. Βλέπουμε ωστόσο πολλούς δήμους στη χώρα να υστερούν ακόμη στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, αδυνατώντας να υλοποιήσουν το νέο πλαίσιο. Ο Δήμος Ρόδου πού βρίσκεται σε αυτό τον τομέα;
Η παράταξή μας, έχοντας σχεδόν δύο μήνες περιθώριο – από την εκλογή της μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων της – να μελετήσει τον «Καλλικράτη» και να προετοιμαστεί, ανέλαβε την ηγεσία του νέου, ενιαίου δήμου με σχεδόν έτοιμο πλάνο για τις πρώτες κινήσεις της, ακριβώς γιατί ξέραμε πόσο στενά χρονικά περιθώρια άφηνε ο νομοθέτης. Και πράγματι ο Δήμος Ρόδου ήταν από τους πρώτους καλλικρατικούς δήμους που εφάρμοσαν τις οργανωτικές δομές και τις νέες λειτουργίες – θεσμικά και διοικητικά – μέσα στις προθεσμίες που προέβλεπε ο «Καλλικράτης».
Κοιτάζοντας τώρα προς τα πίσω πόσα πετύχαμε μέσα στους τρεις πρώτους μήνες, ακόμα κι εγώ ο ίδιος δυσκολεύομαι να το πιστέψω. Όμως σε κάποια θέματα θα μπορούσαμε να είχαμε πάει καλύτερα, αν, αντί να τρέχουμε να πιάσουμε τα χρονοδιαγράμματα, σε έναν αγώνα δρόμου που, κρίνοντας εκ των υστέρων, ήταν ατερμάτιστος, θέταμε άλλες προτεραιότητες, πιο ουσιαστικές. Και το λέω αυτό γιατί, όπως είπατε και εσείς, πολλοί δήμοι στη χώρα υστερούν στην εφαρμογή του νέου πλαισίου, χωρίς να έχουν ζημιωθεί από αυτό. Το αντίθετο, θα έλεγα, καθώς η κεντρική διοίκηση ανέτρεπε η ίδια τις δικές της αποφάσεις, παρασύροντας και εμάς σε έναν κυκεώνα ανατροπών στα προγράμματα και στις ιεραρχήσεις μας. Όχι μόνο αμελήσαμε άλλες υποχρεώσεις μας, καθημερινής φύσεως, προκειμένου να ανταποκριθούμε στα χρονοδιαγράμματα ώστε να μη ζημιώσουμε το δήμο από κάποια καθυστέρηση μας, αλλά και βρεθήκαμε να έχουμε προβλήματα που πήγαζαν από τη συνέπειά μας. Για παράδειγμα, οι συνενώσεις και καταργήσεις των εβδομήντα και παραπάνω επιχειρήσεων και οργανισμών των δέκα παλαιών δήμων, που έπρεπε να «στριμωχτούν» σε τρία νομικά πρόσωπα, ολοκληρώθηκε εν πολλοίς στο τρίμηνο που προέβλεπε ο νόμος, αφήνοντας μας με προβλήματα, καθώς οι εγκρίσεις των νέων δομών δεν έγιναν εντός μηνός όπως θα ήταν αναμενόμενο από τη κεντρική διοίκηση, αλλά χρειάστηκαν έως και πέντε μήνες. Και στο μεταξύ το στελεχιακό δυναμικό έπρεπε να αξιοποιηθεί διατηρώντας απρόσκοπτη την εξυπηρέτηση του πολίτη μέσα από τις νέες δομές. Και μιλάμε για ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών που ο πρώην Δήμος Ροδίων, αλλά και οι άλλοι δήμοι σε μικρότερο βαθμό, καθώς και η ΤΕΔΚ, είχαν αναπτύξει πρωτοπορώντας στην αυτοδιοικητική πραγματικότητα της χώρας – όπως η ΕΤΑΙΠΡΟΦΥΚΑ, τα προνοιακά προγράμματα, η επί 24ώρου βάσεως και για 7 μέρες τη βδομάδα αποκομιδή των σκουπιδιών στην πόλη της Ρόδου, μέσα από την ευελιξία που προσέφερε η ανώνυμη εταιρεία καθαριότητας…
Τα οικονομκά προβλήματα εξακολουθούν να είναι δυσβάσταχτα. Μπορεί τελικά ο Δήμος Ρόδου να γλίτωσε το αναγκαστικό πρόγραμμα εξυγίανσης, αλλά ο προϋπολογισμός του και φέτος είναι προϋπολογισμός λιτότητας, με την μειοψηφία να τον χαρακτηρίζει επιπλέον μη πραγματοποιήσιμο. Τι έγινε σ΄ αυτόν τον ένα χρόνο οικονομικής διαχείρισης; Υπάρχει «φως στὴν άκρη του τούνελ»;
Τα οικονομικά του νέου δήμου όντως δεν είναι σε καλό σημείο, καθώς συγκεντρώθηκαν σ΄ αυτόν όλες οι διαφορετικές παθογένειες των παλιών δήμων και αυτό κάνει τα προβλήματα εντονότερα. ¶λλοι είχαν μεγάλο δανεισμό, άλλοι μεγάλα βραχυπρόθεσμα χρέη. Κάποιοι είχαν μια στρεβλή αντίληψη της διαχείρισης των οικονομικών τους, με αποτέλεσμα ένα χρόνο μετά να προσπαθούμε να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς παραλάβαμε, ενώ εν γένει θα έλεγα ότι υπήρχαν δέκα διαφορετικές «σχολές» οικονομικής διαχείρισης.
Εδώ θα χρειαστεί να επικαλεστώ αριθμητικά στοιχεία, για να γίνει περισσότερο κατανοητή η υφή του προβλήματος. Ο ενιαίος δήμος παρέλαβε, σύμφωνα με τον ισολογισμό που αναπτύχθηκε μετά την ολοκλήρωση της απογραφής έναρξης, τις εξής υποχρεώσεις:
Δάνεια από τράπεζες (μακροπρόθεσμα) 62.555.274¤. Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις σε τράπεζες 2.520.320,55¤. Χρέη σε ασφαλιστικά ταμεία 5.274.566,28¤. Χρέη σε προμηθευτές 45.727.459,84¤. Υποχρεώσεις από φόρους και τέλη 145.873,55¤. Επιπλέον, από τους οργανισμούς που λύθηκαν και που οι υποχρεώσεις τους μεταφέρθηκαν στον νέο δήμο προέκυψαν άλλα 1.115.386,58¤. Και να σημειώσω ότι κατά τη διάρκεια του έτους πληρώθηκαν μόνο για τοκοχρεωλύσια από τα δάνεια των πρώην δήμων 7.845.247,21¤
Όμως αξίζει να πούμε ότι εφέτος μειώθηκαν σημαντικά τα χρέη του Δήμου – όταν η συνήθης πρακτική έως τώρα ήταν να αυξάνονται . Είχαμε την υποχρέωση να φτιάξουμε τα οικονομικά μας και μερικές φορές χρειάστηκε να το κάνουμε με κινήσεις που δεν ευχαριστούν κανένα. Για παράδειγμα, το κόστος μισθοδοσίας έπεσε στα 30 εκατομμύρια· κι αυτό οφείλεται στο ό,τι έφυγαν με σύνταξη 100 εργαζόμενοι, ενώ μειώθηκαν οι προσλήψεις εποχικού προσωπικού. Για το 2012 θα υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη μείωση στο μισθολογικό κόστος.
Με αυτή την κατάσταση, ήταν λογικό ο φετινός προϋπολογισμός να είναι ακόμα πιο «σφιχτός» από τον περυσινό. Εν τούτοις επιδιώξαμε – και πετύχαμε – αρκετά ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα χρέη των πρώην δήμων στη ΔΟΥ, ενώ και στο ΙΚΑ και τα λοιπά ασφαλιστικά ταμεία έγιναν ρυθμίσεις. Επίσης ενοποιήθηκαν οι καρτέλες των προμηθευτών των πρώην δήμων κατά 95% (από τις 145.000 καρτέλες ενοποιήθηκαν οι 140.000) και άρχισε η σταδιακή εξόφλησή τους.
Με λίγα λόγια, δεν είναι ρόδινα τα πράγματα, αλλά δεν βρισκόμαστε και στον ζόφο που προσπαθούν να παρουσιάσουν κάποιοι, εντός και εκτός δημοτικού συμβουλίου. Να θυμίσω ότι κάποιοι μιλούσαν για χρέη 300 ακόμη και 500 εκ. ¤ και προεξοφλούσαν την αποτυχία του νέου Δήμου. Εμείς το παλέψαμε, το παλεύουμε και θα συνεχίσουμε. Πιστεύουμε σε αυτόν τον τόπο, πιστεύομε σε αυτόν τον κόσμο, όπως πίστεψε κι αυτός σε εμάς. Με βάση τα πεπραγμένα του 2011, πιστεύω ότι ήδη έχουμε αρχίσει να διακρίνουμε το «φως στο βάθος του τούνελ». Για έξοδο είναι ίσως νωρίς να μιλάμε, αλλά μπορούμε να έχουμε μια συγκρατημένη αισιοδοξία, αρκεί να συνεχίσουμε με μια συνετή διαχείριση και με ενεργητικές πρωτοβουλίες.
Το τεχνικό πρόγραμμα του 2011 ήταν εξαιρετικά πενιχρό. Κατηγορηθήκατε ότι οι τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου αδράνησαν και ότι το υπόλοιπο νησί – έξω από την πόλη και το βόρειο τρίγωνο – παραμελήθηκε. Πόσο αληθεύει αυτό;
Οφείλω να ομολογήσω ότι για το 2011 έγιναν λίγα πράγματα σε σχέση με τις ανάγκες και ασφαλώς δεν είμαστε ικανοποιημένοι γι΄ αυτό. Οφείλουμε, μάλιστα, να ζητήσουμε συγγνώμη σε κάποιες περιπτώσεις από τους συμπολίτες μας, για την ταλαιπωρία που υπέστησαν λόγω της στασιμότητας σε πολλά συνεχιζόμενα έργα των πρώην δήμων, τα οποία καθηλώθηκαν λόγω ασυνέπειας του κεντρικού κράτους προς τις υποχρεώσεις του σε πληρωμές (μέσω «Θησέα», προγράμματος δημοσίων επενδύσεων κ.λπ.). Καθυστερήσεις όμως υπήρξαν και από δική μας αδυναμία να ανταποκριθούμε, καθώς κάποιοι πρώην δήμοι είχαν «ανοιχτεί» υπέρμετρα.
Κοιτάξτε: ήταν η πρώτη χρονιά σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική συγκυρία για όλη τη χώρα και με δομές και λειτουργίες που εφαρμόζονταν για πρώτη φορά. Είχαμε να κάνουμε, δηλαδή, με ένα διάστημα προσαρμογής και με περιορισμένους πόρους. Λογικό ήταν να έχουμε ένα τεχνικό πρόγραμμα προσαρμογής ώστε να εξομαλύνουμε τα υπερβολικά και ανεύθυνα θα έλεγα, ανοίγματα των παλιών δήμων. Είμαστε πλέον όλοι υποχρεωμένοι να λειτουργούμε με σύνεση και αυστηρότητα ως προς την ανάληψη νέων οικονομικών υποχρεώσεων. Είναι μεγάλος ο πειρασμός για κάθε Δήμαρχο να ξεκινήσει όσο το δυνατό περισσότερα έργα. Αλλά πλέον, όλοι ξέρουμε καλύτερα. Σίγουρα ευελπιστούμε ότι το 2012 θα γίνει η μεγάλη ανατροπή, αφού και έργα με αυτεπιστασία θα μπορούν να γίνονται τώρα που ολοκληρώνονται οι διαδικασίες των προμηθειών και μέχρι το τέλος του έτους θα έχουν ξεκινήσει και μεγάλα έργα από πόρους του ΕΣΠΑ που εξασφαλίσαμε εφέτος. Όμως δεν είναι σωστό, κυρίως απέναντι στους εργαζόμενους, να μηδενίσουμε το έργο που έγινε μέσα στον πρώτο χρόνο. Γιατί έγινε έργο. Ίσως όχι άμεσα ορατό, όμως ουσιαστικό για τη δημιουργία των συνθηκών εκείνων που θα επιτρέψουν να δρέψουμε καρπούς από δω και πέρα. Κατ` αρχήν η συνένωση του προσωπικού των δέκα πρώην δήμων ενίσχυσε όχι μόνο τις τεχνικές υπηρεσίες, αλλά και άλλες υπηρεσίες, ενώ στελεχώθηκαν και υπηρεσίες που δεν υπήρχαν , όπως η διεύθυνση κοινωνικής πολιτικής, η διεύθυνση τροχαίου υλικού, η διεύθυνση τουρισμού κ.λ.π.
Οι θεομηνίες που έπληξαν το νησί στην αρχή της χρονιάς που πέρασε και η αντιμετώπισή τους μας απέδειξαν ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε έκτακτες ανάγκες με πολύ χαμηλό κόστος, αφού από τη συνένωση προέκυψε και η ενιαία διαχείριση μηχανημάτων και ανθρώπων. Η αποφασιστικότητα να εξορθολογίσουμε τη διαχείριση του προσωπικού και να αξιοποιήσουμε το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό μας οδήγησε σε εκπόνηση των επιχειρησιακών και άλλων οργανωτικών σχεδίων από τη Δ/νση Προγραμματισμού. Ακόμη η Δ/νση Τεχνικών Έργων και της Μεσαιωνικής Πόλης προχώρησε στη εκπόνηση και ωρίμανση πλήθους μελετών από το αξιολογότατο στελεχιακό δυναμικό που διαθέτει, σε αντίθεση με το παρελθόν, που ανατίθεντο οι μελέτες έξω από τις υπηρεσίες, με ό,τι κόστος συνεπαγόταν αυτό. Να πούμε επίσης ότι, ενώ παραλάβαμε από τους πρώην δήμους έργα ενταγμένα στο ΕΣΠΑ ύψους ενός εκατομμυρίου, ήδη έχουμε εντάξει και οδεύουν προς δημοπράτηση έργα 25 ἑκατομμυρίων και ευελπιστούμε μέχρι την ολοκλήρωση του ΕΣΠΑ να ξεπεράσουμε τα 50 εκατομμύρια ως Δήμος, χωρίς να συμπεριλαμβάνουμε τα μεγάλα έργα του αγωγού και του φράγματος Γαδουρά, που υλοποιούνται από κεντρικούς φορείς αλλά θα παραδοθούν τελικώς στο Δήμο. Νομίζω ότι όλα αυτά δείχνουν κάθε άλλο παρά παραμέληση του υπόλοιπου, εκτός βορείου τριγώνου, νησιού. Μπορεί να έγιναν λίγότερα από όσα θα θέλαμε και θα ήθελε ο κόσμος, αλλά έγιναν αρκετά. Και πάντα με γνώμονα τον πολίτη. Γιατί προτεραιότητά μας ήταν και παραμένει η βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη, χωρίς να παραμελούνται τα έργα υποδομής. Αυτά που θα αλλάξουν την εικόνα του νησιού μας, αυτά που θα φέρουν ανάπτυξη.
Είπατε τη λέξη «ανάπτυξη». Επιτακτικό πρόβλημα για την εποχή που διανύουμε είναι και η ύφεση της αγοράς. Ποια είναι η συμβολή του Δήμου Ρόδου στην προσπάθεια που οφείλει η δημόσια διοίκηση να καταβάλει για τη δημιουργία μιας νέας αναπτυξιακής πορείας;
Όταν όλη η χώρα βρίσκεται στη μέγγενη της ύφεσης και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, είναι λίγες οι δυνατότητες παρέμβασης που έχει ένας δήμος, ο οποίος μάλιστα αντιμετωπίζει κι ο ίδιος οικονομικά προβλήματα. Ωστόσο κάνουμε ό,τι μπορούμε. Ήδη σας ανέφερα ότι υπάρχει ένα πακέτο 25 εκατομμυρίων με έργα που εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ και που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους. Σίγουρα αυτά τα χρήματα θα είναι μια σημαντική τονωτική ένεση για την τοπική κοινωνία, για την αγορά. Σημαντικότερες όμως θα είναι οι ωφέλειες αργότερα, γιατί θα πυροδοτήσουν επενδύσεις και νέο κύκλο εργασιών. Αυτό σημαίνει υλοποίηση αναπτυξιακών έργων και αυτός είναι ο ρόλος της δημόσιας διοίκησης στο οικονομικό γίγνεσθαι μιας τοπικής κοινωνίας. Δεν είμαστε εδώ μόνο για να καθαρίζουμε τους δρόμους και ούτε θα ανατρέψουμε την σημερινή οικονομική κατάσταση μειώνοντας κάποια τέλη για να «γίνουμε αρεστοί». Οι Δήμοι οφείλουν να έχουν συμμετοχή και συμβολή στην αναπτυξιακή προοπτική της τοπικής οικονομίας. Αυτό απαιτεί επενδύσεις, όχι με δανεικά αλλά με τις δυνάμεις μας και την αξιοποίηση των διαφόρων επιχειρησιακών προγραμμάτων (ΕΣΠΑ, Θησέας κ.λπ.). Η ολοκλήρωση της νέας μαρίνας – έργο που δεν το ιδιοποιούμαστε – όλοι ξέρουμε ότι τα εύσημα ανήκουν σε προηγούμενες δημοτικές αρχές – θα συνεισφέρει στην τόνωση της αγοράς, αφού θα προσελκύσει ποιοτικό τουρισμό. Και φυσικά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την προετοιμασία και τον καθορισμό του λιμένα της Ρόδου ως home port, που είναι σημαντική παράμετρος για την ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος. Κάτι για το οποίο παλέψαμε πολύ. Χρειάστηκε να έχουμε αντανακλαστικά, γρήγορες κινήσεις και καλή συνεργασία μεταξύ διαφόρων φορέων (Περιφέρεια, Τελωνείο, τουριστικοί φορείς) ακόμη και με τοπικούς επιχειρηματίες, γνώστες του αντικειμένου, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι η Ρόδος δεν θα μείνει εκτός της συγκεκριμένης αγοράς.
Επιπρόσθετα, είμαστε πλέον έτοιμοι και τους επόμενους μήνες θα φέρουμε προτάσεις για την αξιοποίηση ακινήτων, όπως το «Ήχος και Φως», τα Δημοτικά Λουτρά (Χαμάμ), το Εθνικό Θέατρο, τα Parking, που εκτός από την ιστορική αναγκαιότητα να μεριμνήσουμε για την προστασία κάποιων εξ αυτών, θα αποτελέσουν και τους νέους πόλους ανάπτυξης της πόλης.
Τέλος, μια έμμεση τόνωση της αγοράς και των όποιων προσπαθειών για ανάπτυξη δημιουργείται από την εξυγίανση των οικονομικών του δήμου και της εξόφλησης χρεών προς προμηθευτές και εργολάβους του νησιού. Μιλάμε για εκατομμύρια, αφού ήδη εφέτος έχουν αποπληρωθεί – όπως είπαμε – περί τα 5 εκατομμύρια από παλιά χρέη, παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία.
Η ύφεση, ωστόσο, έφερε και μια υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου σε πολύ κόσμο. Βλέπουμε το ποσοστό φτώχειας να έχει αυξηθεί ενώ, παράλληλα, προνοιακές δομές που είχε ο πρώην Δήμος Ροδίων, που θα βοηθούσαν σήμερα και που ήταν σχεδόν πρότυπο για την ελληνική πραγματικότητα, βρίσκονται ακόμη «στον αέρα» και είναι αβέβαιο αν θα συνεχίσουν να υπάρχουν – τουλάχιστον έτσι καταγγέλλει η αντιπολίτευση. Πόσο αληθεύει αυτή η εικόνα;
Κοιτάξτε, είναι αλήθεια ότι η υποχρεωτική κατάργηση οργανισμών και επιχειρήσεων, με τον νομοθέτη να έχει στόχο ο ενιαίος δήμος να διατηρεί μόνο από μία επιχείρηση ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ, δημιούργησε μια σειρά από προβλήματα. Στον τομέα της πρόνοιας και της κοινωνικής πολιτικής με μεγάλη προσπάθεια καταφέραμε να διατηρήσουμε κατ΄ εξαίρεσιν αυτόνομο τον ΔΟΠ, ενώ όλες οι άλλες προνοιακές δομές (παιδικοί σταθμοί, ΚΔΑΠ, ΚΑΠΗ κ.λπ.) περιήλθαν αναγκαστικά στον ενιαίο δήμο. Η μεταφορά ήταν χρονοβόρα και δύσκολη – έπρεπε να γίνει έλεγχος των φακέλων, να λυθεί ο γόρδιος δεσμός του διαφορετικού καθεστώτος που ίσχυε για κάθε μία δομή, ενώ συν τοις άλλοις είχαμε και καθυστερήσεις και παλινωδίες από το κεντρικό κράτος. Η αντιπολίτευση, δυστυχώς, αντί να σταθεί δίπλα μας στη λύση, πόνταρε στην αγωνία τόσο των εργαζομένων όσο και των εξυπηρετούμενων πολιτών και μεγαλοποίησε το πρόβλημα, ενδεχομένως για μικροπολιτικά οφέλη. Πρότεινε ανέφικτες λύσεις, αποπροσανατολίζοντας τους ενδιαφερόμενους, και άφηνε να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να λυθούν τα προβλήματα με «πολιτική λύση». Όμως τέτοιου είδους χειρισμοί θα μας οδηγούσαν σε αδιέξοδα και θα άφηναν πολύ περισσότερο χρόνο τους εργαζόμενους μετέωρους. Έτσι ακολουθήσαμε τον δύσκολο δρόμο, της νομιμότητας. Και τελικά δικαιωθήκαμε, καθώς τα πράγματα έχουν πλέον δρομολογηθεί και οι όποιες εκκρεμότητες υπάρχουν ακόμη δεν είναι διαδικαστικές, αλλά καθυστέρησης της χρηματοροής από τους κεντρικούς φορείς. Και σ΄ αυτές τις περιπτώσεις, πάντως, καταβάλλουμε προσπάθειες ώστε να μπορούμε να συμμετάσχουμε στο χρηματοδοτικό σχήμα, ούτως ώστε να αρθούν οι όποιες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και καθυστερήσεις.
Αλλά, από την άλλη, δεν καταλαβαίνω αυτή την τάση μηδενισμού. Παρά τα προβλήματα, το συσσίτιο επαναλειτούργησε και ενισχύεται καθημερινά διανέμοντας 110 μερίδες φαγητού. Η λειτουργία του κοινοτικού προσχολικού κέντρου στους Αγίους Αποστόλους εξακολουθεί να εξυπηρετεί 35 παιδιά της περιοχής. Τα Δημοτικά Ιατρεία εξυπηρέτησαν περί τους 9.500 συμπολίτες μας μέσα στο 2011, ενώ και το Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο, μέχρι τη διακοπή της λειτουργίας του από το Υπουργείο Υγείας εφέτος τον Οκτώβριο – οπότε άρχισε να λειτουργεί ως Συμβουλευτικός Σταθμός για παιδιά, εφήβους και γονείς με ψυχοκοινωνικά προβλήματα – πραγματοποίησε συνολικά 1727 συνεδρίες.
Οι παιδικοί σταθμοί, σύμφωνα με τα στοιχεία της νεοσύστατης Διεύθυνσης Προσχολικής Αγωγής και Δημιουργικής Απασχόλησης, φιλοξενούν σε όλο το νησί μέχρι σήμερα 730 παιδιά, ενώ παράλληλα έγινε εξισορροπητική τροποποίηση στα τροφεία, ώστε να αρθούν οι όποιες διαφορές που υπήρχαν στους πρώην δήμους (π.χ. Φαληράκι 220¤ και Δήμος Ροδίων 100¤), με πρόβλεψη για ειδική μεταχείριση σε ιδιαίτερα ευπαθείς οικονομικά οικογένειες.
Υπήρξαν βέβαια περιπτώσεις γονέων που εφέτος είχαν σημαντικές μειώσεις στους μισθούς τους, με αποτέλεσμα τα εκκαθαριστικά τους να μην ανταποκρίνονται στην σημερινή τους κατάσταση. Αυτό δημιούργησε εύλογες αντιδράσεις σε κάποιους σταθμούς, όμως η περίοδος που διανύουμε είναι δύσκολη και μεταβατική για όλους μας, οπότε τέτοιες αδυναμίες του συστήματος είναι λογικό να παρουσιάζονται.
Τέλος η επίσης νεοσύστατη Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας απαρτίζεται από τρία τμήματα που καλύπτουν προνοιακές και κοινωνικές ανάγκες: είναι το Τμήμα Εφαρμογής Προγραμμάτων Κοινωνικής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, το Τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας και το Τμήμα Προστασίας της Τρίτης Ηλικίας. Η συγκεκριμένη δ/νση στήθηκε εξ υπαρχής με στελέχωση από υπηρεσίες των πρώην δήμων καθώς και με εξοπλισμό που εξοικονομήθηκε από άλλες υπηρεσίες. Μπορεί να φαίνεται απλό, αλλά δεν είναι. Είναι δύσκολο να αφαιρέσεις κόσμο, εξοπλισμό από κάποια υπηρεσία, χωρίς να μειώσεις την επάρκεια της. Αυτό σημαίνει εξορθολογισμό του ανθρώπινου δυναμικού, για το οποίο μιλούσαμε και προεκλογικά. Η συγκεκριμένη υπηρεσία εξυπηρετεί περίπου 3.500 συμπολίτες μας, με ιδιαίτερα προβλήματα και η σημασία της είναι δεδομένη.
Με δεδομένη τη ριζική αναδιάρθρωση του οργανογράμματος του νέου Δήμου, θεωρώ ότι όχι μόνο δεν παραμελήσαμε τον τομέα αυτόν, όπως μας κατηγορούν άκριτα, αλλά και δώσαμε τον καλύτερο εαυτό μας για να ανταποκριθούμε όσο το δυνατόν καλύτερα στο συγκεκριμένο ευαίσθητο τομέα.
Ωστόσο η αντιπολίτευση σας κατηγορεί ότι πήρατε αντιλαϊκές αποφάσεις, σε μια εποχή που ο πολίτης κινδυνεύει να διαβεί το κατώφλι της φτώχειας. Για παράδειγμα, πολύς λόγος έγινε για την πρόσφατη απόφαση σας σχετικά με την τιμή του νερού. Επίσης κατηγορείστε ότι αρνηθήκατε να πάρετε αποφάσεις κόντρα στην κυβερνητική πολιτική, επειδή προέρχεστε από τους κόλπους του κυβερνώντος κόμματος και μάλιστα από την κοινοβουλευτική του ομάδα…
Δεν νομίζω ότι αυτοί που με κατηγορούν για αυτά που λέτε κρατάνε κρυφή τη δική τους πολιτική ένταξη. Και θα ήταν πολύ εύκολο να αντιστρέψω τις κατηγορίες και να πω ότι αντιτίθενται σε κάθε απόφαση της δημοτικής αρχής επειδή προέρχονται από συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους, αντιπολιτευόμενους στην κυβέρνηση, και για αυτό είναι εκείνοι που προσπαθούν να κάνουν την ταύτιση της δημοτικής αρχής με την κυβέρνηση, κάτι που φυσικά δεν ισχύει. Νομίζω ότι κατηγορίες τέτοιου είδους δεν μπορούν να τεκμηριωθούν, ακριβώς γιατί το πρώτο μέλημά μου, όπως και όλων των στελεχών της παράταξής μας, ήταν να αφήσω έξω από την πόρτα του δημαρχείου την κομματική μου ταυτότητα, να αφήσω πίσω μου το γεγονός ότι υπήρξα βουλευτής και να αφοσιωθώ στα προβλήματα και τις ανάγκες της Ρόδου, χωρίς παρωπίδες και χωρίς κομματικά βαρίδια. Από τη βουλευτική μου θητεία κρατάω την πείρα που αποκόμισα σχετικά με τη λειτουργία της Βουλής και των βουλευτών.
Επί του προκειμένου, τώρα, επειδή πολλά ειπώθηκαν και πολλά λέγονται για το θέμα του νερού, από ανθρώπους που ποντάρουν στην αγωνία και τον φόβο για το μέλλον του οικονομικά στενεμένου πολίτη, έχω να πω τα εξής: Παλαιότερα πολλοί Δήμοι δεν χρέωναν το νερό αναλόγως του κόστους, αλλά μετακύλιαν την τιμή του στις γενικότερες δαπάνες του Δήμου. Δηλαδή ουσιαστικά οι πολίτες το πλήρωναν πάλι, απλώς δεν το έβλεπαν γραμμένο στο λογαριασμό του νερού. Αν ακολουθούσαμε την ίδια πολιτική, το μετακυλιόμενο κόστος θα επιβάρυνε πλέον και τους δημότες των πρώην Δήμων όπου το νερό ήταν ήδη αντίστοιχο προς το πραγματικό κόστος, όπως συνέβαινε στον Δήμο Ροδίων. Αλλά ενιαίος Δήμος, για εμάς, σημαίνει ίση αντιμετώπιση στο σύνολο του νησιού, και ως προς τις επιβαρύνσεις και ως προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Η ενιαία πολιτική τιμολόγησης ήταν επιβεβλημένη και όχι μόνο για οικονομικούς λόγους αλλά και για λόγους ισονομίας.
Όσο για τις φωνές της αντιπολίτευσης είναι εκπληκτικό ότι ο τέως Δήμαρχος της Ιαλυσού, μιας περιοχής που είχε την ακριβότερη τιμή στο νερό και μάλιστα της μοναδικής περιοχής όπου μειώθηκε η τιμή του νερού, διαμαρτυρήθηκε για τις νέες τιμές. Σε κάθε περίπτωση, ας έρθουν οι αντιδρώντες να εξηγήσουν στους 80.000 καταναλωτές της πόλης της Ρόδου και της Ιαλυσού τους λόγους για τους οποίους θα έπρεπε ουσιαστικά να πληρώνουν μόνο αυτοί το σύνολο του κόστους λειτουργίας της ύδρευσης στο νησί, όταν μάλιστα οι νέες επενδύσεις υποδομών της νέας ΔΕΥΑΡ (και είναι πολλές αυτές) αφορούν κυρίως το υπόλοιπο νησί (συνδέσεις στον βιολογικό, αποχετευτικά, αντικαταστάσεις δικτύων ύδρευσης κ.λπ.)
Στον πολιτισμό και τον αθλητισμό (δύο τομείς που πλέον συνυπάρχουν κάτω από τον ίδιο οργανισμό) δεν βλέπουμε τις μεγάλες εκδηλώσεις του παρελθόντος…
…και είναι φυσικό, αφού δεν υπάρχουν οι οικονομικές δυνατότητες για πολυδάπανες παραγωγές, διοργανώσεις ή μετακινήσεις. Διανύουμε μια δύσκολη περίοδο και θα ήταν τουλάχιστον πρόκληση προς το κοινό αίσθημα η διοχέτευση μεγάλων χρηματικών ποσών σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις, που συνήθως μάλιστα δεν δημιουργούν πολιτισμό, αλλά τον αντιμετωπίζουν σαν καταναλωτικό αγαθό. Για μας, πέρα από τις δύσκολες συνθήκες, ο πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την τοπική κοινωνία, με τις δυνατότητές της να δημιουργεί και να συμμετέχει ενεργά. Και σε αυτή την κατεύθυνση ήδη γίνονται πολλές δράσεις που συνδυάζουν ποιότητα και λαϊκή αποδοχή. Ο ΔΟΠΑΡ, συμμετέχοντας όσο μπορεί και ενισχύοντας αυτές τις πρωτοβουλίες, όπως και οι «Πηγές Καλλιθέας», συνεισφέρει σημαντικά στη διατήρηση ενός επιπέδου στην ποιότητα. Μέσα από τα εργαστήριά του, μέσα από την αξιοποίηση των υφιστάμενων αθλητικών υποδομών, ο ΔΟΠΑΡ καλλιεργεί ένα γόνιμο έδαφος και είμαι βέβαιος ότι πολύ σύντομα θα δούμε ακόμη περισσότερους καρπούς. Επίσης θα ήθελα να σας θυμίσω την ύπαρξη της Δημοτικής Πινακοθήκης, η οποία επίσης κατ΄ εξαίρεσιν διατηρήθηκε ως αυτόνομο σχήμα, όντας η δεύτερη πιο πλούσια σε έργα και σε υποδομή πινακοθήκη της χώρας. Τόσο η Πινακοθήκη, όσο και το Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου, έχουν σημαντική παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού, με ενέργειες υψηλής ποιότητας και αισθητικής. Θεωρώ δε ότι ο ΔΟΠΑΡ, ως συντονιστικός φορέας, έχει ένα σημαντικό ρόλο να παίξει στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού – πολιτιστικού και αθλητικού – αφού οι υποδομές υπάρχουν, το ενδιαφέρον υπάρχει και η οικονομία του νησιού έχει ανάγκη από τέτοιες ενέσεις ποιότητας.
Ποια είναι τα σχέδιά σας για το 2012 και πόσο υλοποιήσιμα είναι;
Να ξεκινήσω από το δεύτερο σκέλος, λέγοντάς σας ότι θέλω να πιστεύω πως είναι υλοποιήσιμα, αν μιλάμε για σχέδια και όχι για ευχολόγια. Από κει και πέρα, τα σχέδια καθορίζονται από το όραμα. Και το όραμα δεν νομίζω ότι άλλαξε. Είναι αποτυπωμένο από πριν τις εκλογές ακόμα στο πρόγραμμα της παράταξής μας και τα σχέδιά μας αφορούν την υλοποίησή του. Οι όποιες προσαρμογές χρειάστηκε να γίνουν στα περυσινά μας σχέδια μέσα από τη στενωπό της πραγματικότητας δεν μας πτόησαν – μας πλούτισαν σε πείρα και σε ακόμη περισσότερο πείσμα να καταφέρουμε να κάνουμε πράξη τους σχεδιασμούς μας.
Θα ξαναβάλετε υποψηφιότητα για δήμαρχος στο τέλος της θητείας σας ή μετανιώσατε για την εκλογή σας;
Δεν έχω μετανιώσει ούτε στο ελάχιστο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορώ από τώρα να πω με βεβαιότητα ένα ναι ή ένα όχι στο πρώτο σκέλος της ερώτησής σας. Είναι πολύ νωρίς και είναι πάρα πολλές οι παράμετροι που πρέπει να συνυπολογιστούν, όταν έρθει εκείνη η ώρα της απόφασης. ¶λλωστε θα ήταν επιζήμιο να δρω ως Δήμαρχος σήμερα, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μου τη συμμετοχή μου ή μη στις επόμενες δημοτικές εκλογές. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η αυτοδιοίκηση είναι ένα μεγάλο σχολείο και μια μεγάλη πρόκληση – είναι η πιο κοντινή στον πολίτη μορφή πολιτικής εξουσίας και αυτό είναι κάτι που με σαγήνευε από τα χρόνια που ήμουν αντινομάρχης.
Τι ευχή έχετε να δώσετε στους πολίτες της Ρόδου για το νέο έτος;
Υγεία, δύναμη, εργατικότητα, ελπίδα και αισιοδοξία. Η Ρόδος έχει περάσει πάρα πολλά στην τρισχιλιετή ιστορία της και έχει ζήσει πολύ δυσκολότερες συνθήκες. Και έχει επιζήσει. Όπλο των ροδίων ήταν πάντοτε, όλους αυτούς τους αιώνες, η δύναμη, η εργατικότητα, η ελπίδα και η αισιοδοξία. Τα ίδια αυτά όπλα τα έχουμε ακόμα και είναι στο χέρι μας να τα αξιοποιήσουμε.
Καιὶ τί θαὰ θέλατε προσωπικά εσείς ναὰ σας φέρει η νέα χρονιά;
Μα τα ίδια ακριβώς… Γιατί θα έπρεπε να διαφοροποιούμαι από τους συμπολίτες μου;