Απορρίπτοντας όλες τις τροπολογίες που στρέφονταν κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε Ψήφισμα σχετικό με την πρόοδο που παρουσιάζει η Τουρκία ενόψει της ένταξης της στην ΕΕ, στο οποίο επισημαίνεται ιδιαίτερα η ολιγωρία που επιδεικνύει η Τουρκία τόσον στην συμμόρφωση της προς τα κριτήρια της Κοπεγχάγης όσον και στην συμμόρφωση της, για τις επιβαλλόμενες σχέσεις καλής γειτονίας με Ελλάδα και Κύπρο.
Στο Ψήφισμα χαρακτηρίζεται “λυπηρό” το γεγονός ότι δεν έχει ανακληθεί ακόμη η απειλή του casus belli που έχει κηρύξει η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση κατά της Ελλάδας και τονίζεται ότι το Ευρωκοινοβούλιο αναμένει από την τουρκική κυβέρνηση να παύσει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ελλάδας και τις πτήσεις τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά.
Υπογραμμίζεται μάλιστα ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, που έχει υπογραφεί από την ΕΕ, τα 27 κράτη μέλη και όλες τις άλλες υποψήφιες χώρες και αποτελεί τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου, δεν έχει υπογραφεί ακόμη από την τουρκική κυβέρνηση–την οποία καλεί να το πράξει αμέσως.
Με το Ψήφισμα καλείται η τουρκική κυβέρνηση και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να στηρίξουν ενεργά τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό ζήτημα και να συμβάλουν, με απτό τρόπο, σε μια συνολική διευθέτηση.
Καλείται, ακόμη, η τουρκική κυβέρνηση να διευκολύνει τη δημιουργία κατάλληλου κλίματος για τις διαπραγματεύσεις, αρχίζοντας από την άμεση απόσυρση των δυνάμεών της από την Κύπρο.
Παροτρύνονται, μετ’ επιτάσεως, οι δύο κοινότητες στην Κύπρο να εργαστούν εντατικά, όπως ζήτησε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, για να κεφαλαιοποιήσουν την πρόοδο που έχει ήδη σημειωθεί στις διαπραγματεύσεις προκειμένου να επιτευχθεί βιώσιμη λύση, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, προωθώντας ειδικότερα το ψήφισμα 550 (1984), και με τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ΕΕ προς όφελος των κυπρίων πολιτών, της ΕΕ και της Τουρκίας.
Με το Ψήφισμα που εγκρίθηκε καλείται η Τουρκία να εντείνει τη στήριξή της προς την Επιτροπή Αγνοουμένων στην Κύπρο, ιδιαίτερα διευκολύνοντας την πρόσβασή της σε στρατιωτικές ζώνες και στα αρχεία, καθώς και να αναλάβει κάθε ενδεδειγμένη δράση, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για το ανθρωπιστικό ζήτημα των αγνοουμένων.
Ζητείται από την Τουρκία και τις τουρκοκυπριακές αρχές να απέχουν από τη δημιουργία νέων οικισμών τούρκων πολιτών στη νήσο, ειδάλλως θα εξακολουθήσει να μεταβάλλεται η δημογραφική ισορροπία και να μειώνεται η πίστη των πολιτών της σε ένα μελλοντικό κοινό κράτος με βάση το κοινό παρελθόν του, ενώ καλείται η Τουρκία να αντιμετωπίσει το ζήτημα της εγκατάστασης τούρκων πολιτών στη νήσο σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης και τις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Κριτήρια της Κοπεγχάγης
Σχετικά με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης που πρέπει να εκπληρώσει η Τουρκία προκειμένου να ολοκληρώσει την ενταξιακή της πορεία προς την ΕΕ, στο Ψήφισμα επισημαίνεται ότι:
Η Τουρκία δεν έχει εφαρμόσει ακόμη, για πέμπτη συνεχή χρονιά, τις διατάξεις που απορρέουν από τη συμφωνία σύνδεσης ΕΚ-Τουρκίας και το πρόσθετο πρωτόκολλό της.
Οι συνθήκες της τουρκικής δικαιοσύνης δεν έχουν βελτιωθεί ακόμη επαρκώς, ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμα σε δίκαιη και έγκαιρη δίκη.
Υπάρχει επιδείνωση της κατάστασης σ’ ό,τι αφορά την ελευθερία του Τύπου, με συχνές τις παρεμβάσεις λογοκρισίας και τις συλλήψεις δημοσιογράφων.
Η κύρωση του προαιρετικού πρωτοκόλλου στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων εκκρεμεί από το 2005 και παροτρύνεται το τουρκικό κοινοβούλιο να το κυρώσει χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.
Με βάση τον τουρκικό κώδικα ποινικής δικονομίας, από το Τουρκικό Ανώτατο Δικαστήριο η περίοδος προφυλάκισης παρατείνεται σε 10 έτη, πράγμα που αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των σχετικών ευρωπαϊκών προτύπων.
Αγνοούνται οι εκκλήσεις, που έχει διατυπώσει σε προηγούμενα ψηφίσματά του το Ευρωκοινοβούλιο, για μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, με μείωση του κατώτατου ορίου του 10%, ούτως ώστε να ενισχυθεί με αυτό τον τρόπο ο κομματικός πλουραλισμός και να αντικατοπτρίζεται καλύτερα ο πλουραλιστικός χαρακτήρας της τουρκικής κοινωνίας.
“‘Αρση του casus belli εμείς – Πίσω για τα 12 μίλια εσείς”
Πρόταση για την άρση του casus belli έκανε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου σε συνομιλία που είχε το πρωί της Τετάρτης με Έλληνες δημοσιογράφους, λίγο πριν αναχωρήσει για τη Θράκη. Πρότεινε ειδικότερα να αρθούν ταυτόχρονα οι αποφάσεις του ελληνικού και του τουρκικού Κοινοβουλίου για το θέμα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια.
Εξήγησε ότι η απόφαση της τουρκικής Βουλής να προτείνει στην τουρκική κυβέρνηση να λάβει «όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών» στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια δεν συνιστά casus belli (δηλαδή αιτία πολέμου), αλλά αποτελεί απάντηση σε προηγείθεισα απόφαση της ελληνικής Βουλής, η οποία καλούσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στην επέκταση στα 12 μίλια.
Αν γίνει όμως αποδεκτή η πρόταση αυτή του κ. Νταβούτογλου αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα απεμπολεί το δικαίωμα που της δίνει το Διεθνές Δίκαιο για την επέκταση στα 12 μίλια.
Όπως επισημαίνει Το Βήμα, ο κ. Νταβούτογλου θέλησε να περάσει το μήνυμα ότι οι δύο χώρες πρέπει να εγκαταλείψουν την πολιτική και τις πρακτικές του παρελθόντος υιοθετώντας μια νέα προσέγγιση, η οποία θα είναι αμοιβαίως επωφελής, εξηγώντας ότι η νοοτροπία των δύο λαών είναι πολύ κοντά και αυτό αποτελεί ένα πλεονέκτημα. Εξέφρασε μάλιστα την αντίληψη ότι οι διερευνητικές επαφές για το Αιγαίο βρίσκονται σε θετικό σημείο και ότι θα πρέπει να προκύψει ένα νέο καθεστώς για το Αιγαίο, το οποίο θα εξυπηρετεί εξίσου τα συμφέροντα των δύο χωρών, χαρακτηρίζοντας το αρχιπέλαγος, απο νομικής πλευράς, ως την «δυσκολότερη θάλασσα του κόσμου».
Επανέλαβε μάλιστα ότι η Τουρκία δεν έχει επιθετικές βλέψεις απέναντι στην Ελλάδα και δεν επιβουλεύεται τα ελληνικά νησιά. Ως προς τις παραβιάσεις και τις υπερπτήσεις των τουρκικών αεροσκαφών, αυτές, κατά τον κ. Νταβούτογλου, οφείλονται σε διαφορετική ερμηνεία ως προς το καθεστώς του εναερίου χώρου του Αιγαίου και πάντως έχουν μειωθεί, συμβάλοντας έτσι στη μείωση της έντασης.
Στη μείωση της έντασης συμβάλουν και οι συχνές επαφές μεταξύ των πρωθυπουργών και των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, πράγμα που δεν συνέβαινε στο παρελθόν, και ζήτησε από την ελληνική κοινή γνώμη να μην θεωρεί την παρουσία τουρκικών πολεμικών σκαφών στο Αιγαίο ως εχθρική ενέργεια. Είπε μάλιστα ότι θα πρέπει κάποτε η ελληνική και η τουρκική σημαία να κυματίζουν η μια δίπλα στην άλλη, σε ένδειξη φιλίας μεταξύ των δύο λαών.
Ως προς το Κυπριακό ο κ. Νταβούτογλου επανέλαβε τη γνωστή τουρκική θέση ότι η Αγκυρα έδειξε την καλή της θέληση για την εξεύρεση λύσης με την αποδοχή του σχεδίου Ανάν και κατηγόρησε την ελληνοκυπριακή πλευρά για αδιαλλαξία. Είπε μάλιστα ότι το χειρότερο σενάριο θα ήταν να μην υπάρξει ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, να μην υπάρξει λύση του Κυπριακού και να μην συμφωνηθεί ένα νέο καθεστώς για το Αιγαίο. Αναφέρθηκε και στην ανάγκη να προστατευθούν τα δικαιώματα των μεινοτήτων στις δύο χώρες, υπενθυμίζοντας τα μέτρα υπέρ του Οικουμενικού Πατριαρχείου που έλαβε η τουρκική κυβέρνηση.
