«Σε ακραίες αντιδράσεις θα προχωρήσει το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου στην περίπτωση που πάρουν σάρκα και οστά, τα σχέδια της κυβέρνησης για την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών του ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου».
Αυτό υπογράμμισε μεταξύ άλλων σε συνέντευξη του στη «δ» ο Γενικός Γραμματέας του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου Νίκος Παπασταματίου.
«Η απάντηση θα είναι μαχητική και ιδιαίτερα σκληρή γιατί στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Η συνεχής υποχωρητικότητα και η απώλεια των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του νησιωτικού χώρου οδήγησαν μαζί με την παγκόσμια κρίση, στην αποτελμάτωση της τοπικής οικονομίας και στην εξαθλίωση κυριολεκτικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων», υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας του ΕΒΕΔ.
Ο κ. Παπασταματίου μίλησε και για τη δύσκολή καμπή στην οποία βρίσκεται η αγορά καθώς «παραδοσιακές Δωδεκανησιακές επιχειρήσεις δεύτερης και τρίτης γενιάς βρίσκονται στο χείλος της καταστροφής και μόνο η ευρηματικότητα και η αξιοποίηση, άλλων πηγών χρηματοδότησης κρατούν τις επιχειρήσεις αυτές ένα βήμα από την ολική καταστροφή».
Η συνέντευξη του Γενικού Γραμματέα του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου κ. Ν Παπασταματίου αναλυτικά:
• Από τα μεγαλύτερα προβλήματα της περιοχής μας είναι η πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην κατάργηση των μειωμένων συντελεστών του ΦΠΑ. Ποια είναι η στάση την οποία θα κρατήσει το Εμπορικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου;
Το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου θεωρεί ότι, η απεμπόληση των μειωμένων συντελεστών του ΦΠΑ, αποτελεί κόκκινη γραμμή για την επιβίωση της Δωδεκανησιακής οικονομίας. Συνεπώς οι αντιδράσεις του ΕΒΕΔ θα είναι αντίστοιχες. Αυτό σημαίνει πως θα είναι ακραίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ακόμη και στη λειτουργία του θεσμού. Ήδη οι αντιδράσεις μεμονωμένων μελών του διοικητικού συμβουλίου όπως έχουν εκφραστεί ελεύθερα, αφίστανται πολύ από τις θέσεις που έχουν εκφράσει άλλοι φορείς. Η απάντηση θα είναι μαχητική και ιδιαίτερα σκληρή γιατί στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Η συνεχής υποχωρητικότητα και η απώλεια των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του νησιωτικού χώρου οδήγησαν μαζί με την παγκόσμια κρίση, στην αποτελμάτωση της τοπικής οικονομίας και στην εξαθλίωση κυριολεκτικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
• Σε ποιες κινήσεις θα προβεί το ΕΒΕΔ στην περίπτωση που η κυβέρνηση προχωρήσει στην υλοποίηση των αποφάσεων της;
Το ΕΒΕΔ σε συνεργασία με τα υπόλοιπα νησιωτικά επιμελητήρια, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ώστε να μην αιφνιδιαστεί από αυτές. Πέραν από τις επιστολές και το διάβημα, στους συναρμόδιους υπουργούς τόσο της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων όσο και του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων ο συντονισμός των δράσεων έχει ανατεθεί στα Επιμελητήρια Δωδεκανήσου και Σάμου. Η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων θα είναι τέτοια, που πραγματικά δεν θα την περιμένει κανείς. Το είδος δε των κινητοποιήσεων παραμένει στη φαρέτρα και την κατάλληλη στιγμή θα χρησιμοποιηθεί ανάλογα.
• Πως είναι την τρέχουσα περίοδο η κατάσταση στην αγορά της Ρόδου; Υπάρχουν επιχειρήσεις που βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή εξαιτίας της οικονομικής κρίσης;
Το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων, που δραστηριοποιείται στο χώρο ευθύνης του Επιμελητηρίου αντιμετωπίζει ένα ή περισσότερα προβλήματα διαχείρισης. Εκτίμηση μου είναι ότι επτά στις δέκα επιχειρήσεις, έχουν πρόβλημα ρευστότητας που δεν αντιμετωπίζεται με τα σημερινά δεδομένα. Επίσης οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις, «βλέπουν» τον κύκλο εργασιών τους να μειώνεται δραματικά πράγμα που μεσοπρόθεσμα θα ανεβάσει και άλλο την δυσκολία στην αγορά. Παραδοσιακές Δωδεκανησιακές επιχειρήσεις δεύτερης και τρίτης γενιάς βρίσκονται στο χείλος της καταστροφής και μόνο η ευρηματικότητα και η αξιοποίηση, άλλων πηγών χρηματοδότησης κρατούν τις επιχειρήσεις αυτές ένα βήμα από την ολική καταστροφή.
• Πως μπορούν να στηριχθούν οι επιχειρήσεις αυτές και ποιες είναι οι προτάσεις του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου;
Η ελαστικότητα από μέρους των τραπεζών, στην αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων οικονομικών αναγκών, με την εγγύηση κρατικού φορέα, θα μπορούσε να είναι μια παράμετρος που θα ελάφρυνε τουλάχιστον προσωρινά το πρόβλημα. Η εισροή πόρων από τις ανακάμπτουσες ευρωπαϊκές αγορές θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ένα σημείο, από όπου θα μπορούσαν να ξεκινήσουν δειλά τα σημεία της ανάκαμψης. Συνεπώς η εξωστρέφεια τόσο στη διαχείριση του παραγόμενου προϊόντος, όσο και στην συμπεριφορά της αγοράς γενικότερα θα συμβάλει στην κατεύθυνση της ανάκαμψης. Το Επιμελητήριο με μια σειρά δράσεων που στοχεύουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στην δυνατότητα εκμετάλλευσης προϋποθέσεων που διευκολύνουν τη χρηματοδότηση αυτή κάτι που ισχύει σε κάποιες περιοχές της χώρας, θα βοηθήσει στην κατεύθυνση αυτή.
• Έχει υπολογιστεί το ύψος των κονδυλίων που θα εισρεύσουν στα Δωδεκάνησα από το ΕΣΠΑ και άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα και ποιοι είναι οι πόροι που αναλογούν στις επιχειρήσεις της περιοχής μας;
Από ό,τι και εσείς γνωρίζετε το τελικό ποσοστό των πόρων που αναλογούν στις επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στα Δωδεκάνησα είναι μηδαμινό σε σύγκριση, με όσα μπορούσαν να λάβουν στο παρελθόν. Αυτό θα έχει ως συνέπεια να παγώσουν οι επενδύσεις, να τελματώσουν για άλλη μια φορά, ακόμη και το όφελος της αγοράς να είναι ανύπαρκτο.
• Ο Καλλικράτης μετρά ήδη δύο μήνες ζωής. Ποια είναι τα συμπεράσματα που έχετε εξάγει από την πρώτη περίοδο εφαρμογής του;
Το εγχείρημα προδιαγράφετο, εξαρχής ως μη εύκολο. Η πολυνησιωτικότητα και η σύσταση του νομού μας είναι τέτοια, που οι δυσκολίες εμφανίστησαν στον υπέρτατο βαθμό. Σε ότι αφορά τον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης, αναφέρομαι στην διαχείριση και αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων που προέκυψαν από τις προηγούμενες χρήσεις καθώς και τη βέλτιστη αξιοποίηση του δυναμικού σε όλα τα επίπεδα. Σχετικά με τον δεύτερο βαθμό η διαφορετικότητα τόσο των προτεραιοτήτων όσο και του βαθμού ανάπτυξης των περιοχών, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδιαίτερη προσοχή και σωστές πολιτικές.
Μια δυναμικότερη αντιμετώπιση των αναδεικνυομένων προβλημάτων θα μπορούσε ίσως να αμβλύνει το πλήθος και το μέγεθος των στεβλώσεων που ανέκυψαν από την εφαρμογή του Καλλικρατικού συστήματος.
• Σε ποιες κινήσεις θα προβεί το Επιμελητήριο για την προβολή της Δωδεκανήσου στο εξωτερικό;
Η προβολή και η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων κάθε νησιού θα είναι ο στόχος της προβολής του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου. Ήδη επανεκτυπώνεται το dvd προώθησης του αναρριχητικού τουρισμού της Καλύμνου, προωθείται και είναι σχεδόν έτοιμο το υλικό, για την ανάδειξη του θρησκευτικού τουρισμού της Πάτμου. Υπάρχουν ακόμη σε εξέλιξη, η επικαιροποίηση του οδηγού της Δωδεκανησιακής παραγωγής, το πρόγραμμα της Κουζίνας Αιγαίου σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Κυκλάδων, δράση που υλοποιείται από τα ΚΕΤΑ Νοτίου Αιγαίου ενώ είναι συζητήσεις σε εξέλιξη για την προώθηση των προορισμών της Δωδεκανήσου στο εξωτερικό μέσα από ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων.
• Πόσο θετικά μπορεί να λειτουργήσουν για τη Ρόδο οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού;
Μπορεί να λειτουργήσουν πολύ θετικά με το σκεπτικό ότι τόσο η Ρόδος όσο και τα Δωδεκάνησα μπορούν να αναπτύξουν, όλες τις μορφές εναλλακτικού τουρισμού. Αυτό μπορεί να συμβεί γιατί είναι τέτοια η σύνθεση τόσο του φυσικού περιβάλλοντος, όσο και των υποδομών που μπορούν να ικανοποιήσουν ίσως και σε κάθε νησί χωριστά, τα προαπαιτούμενα για την εφαρμογή των εναλλακτικών μορφών . Αυτή θα μπορούσε να είναι η απάντηση μας, στην ανάγκη τόνωσης του τουριστικού ρεύματος σε μια περίοδο που όλοι βρίσκονται σε αναζήτηση νέων αγορών. Ο Αθλητικός, ο Θρησκευτικός, ο Ιατρικός, ο Πολιτιστικός, είναι μορφές τουρισμού που εδώ και πενήντα χρόνια, έβρισκαν πεδίο εφαρμογής στα νησιά μας. Με την έλευση του μαζικού τουρισμού, οι μορφές αυτές έχασαν τη δυναμική τους παρόλο που αποτελούσαν ένα σημαντικό κομμάτι του τουριστικού προϊόντος. Στο κομμάτι αυτό δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών και εμείς, γιατί δεν φροντίσαμε να τις καλλιεργήσουμε, να τις βελτιώσουμε και να τις αναπτύξουμε. Δεν απέχουμε πολλά χρόνια από την διενέργεια μεγάλων αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων αγώνων αυτοκινήτου, ποδηλασίας, Μπιτς Βόλευ, καλλιτεχνικών φεστιβάλ, δράσεων, οι οποίες σιγά σιγά θάμπωσαν και έσβησαν αφήνοντας πίσω τους μόνο γοητευτικές αναμνήσεις. Και παλαιότερα η χρήση των πηγών της Καλλιθεάς σαν μορφή ιαματικού τουρισμού αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον τόπο. Να μην ξεχνάμε και τα οικονομικά αποτελέσματα από την εφαρμογή των ειδικών μορφών τουρισμού που ήταν θετικά για τη Ρόδο.
• Εκφράζεται η άποψη ότι είναι ανάγκη πλέον στη Ρόδο να συνδυαστεί ο πρωτογενής τομέας με τον τουρισμό προκειμένου να τύχουν πιστοποίησης και προώθησης τα προϊόντα της περιοχής μας. Μπορεί να συμβεί αυτό;
Η τάση στη διεθνή σκηνή αυτή τη στιγμή, οδηγεί στον συνδυασμό προώθησης της τοπικής παραγωγής του κάθε τόπου με τον τουρισμό. Η Δωδεκάνησος μπορεί να αναδείξει πλήθος παραγωγής πρωτογενών και δευτερογενών προϊόντων της φύσης και της τοπικής βιοτεχνικής παραγωγής. Μερικά από το προϊόντα που θα πρέπει να πιστοποιηθούν είναι το μελεκούνι της Ρόδου, η αγριοκάπαρη, τα ψιλοκούλουρα της Καρπάθου, ο κολιός της Λέρου, η ζαφορά της Αστυπάλαιας, το κρασοτύρι της Κω, η σουμάδα της Νισύρου, το χταπόδι της Καλύμνου και πλήθος άλλων ειδών , τα οποία μπορούν να σταθούν δίπλα στα καλύτερα προϊόντα της ελληνικής γαστρονομίας. Στόχος του Επιμελητηρίου είναι να τα συλλέξει, να τα πιστοποιήσει και να τα προωθήσει σε συνεργασία με όλους τους φορείς προς όφελος της Δωδεκανησιακής οικονομίας.
• Ποια θα είναι η αντίδραση του ΕΒΕΔ στην περίπτωση που οριστικοποιηθεί η απόφαση της κυβέρνησης για τη συγχώνευση του με άλλο Επιμελητήριο;
Η πιθανή απόφαση ενοποίησης του ΕΒΕΔ με άλλα Επιμελητήρια αποτελεί για μας εχθρική πράξη και δεν διαφέρει, από τις πράξεις απαξίωσης της Δωδεκανήσου που εδώ και μια εικοσαετία συντελούνται με συνέπειες τις οποίες πλέον αντιμετωπίζουμε, τουλάχιστον ως οδυνηρές. Συνεπώς η θέση μας είναι κάθετη, για μια σειρά από λόγους τους οποίους εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς και οφείλονται τόσο στη διαφορά του βαθμού ανάπτυξης επιχειρηματικότητας όσο και στο ευρηματικό πνεύμα που διακατέχει τους επιχειρηματίες αυτού του τόπου, που αποτέλεσαν πάντα το παράδειγμα προς μίμηση, για άλλες περιοχές.
• Πόσο σημαντική είναι για την τοπική αγορά η λειτουργίας της μαρίνας και του τουριστικού λιμένα του Μανδρακίου;
Η αξιοποίηση της μαρίνας και του λιμένα Μανδρακίου μπορεί να αποτελέσει ένα καινούργιο σημείο αναφοράς και πρόκλησης, για την τοπική αγορά. Μια μαρίνα από τις ωραιότερες του κόσμου, με άμεση πρόσβαση στο εμπορικό κέντρο της πόλης μπορεί να αλλάξει ξανά τον εμπορικό χάρτη της περιοχής. Η προσέγγιση για επιλογή μετά από τις δημιουργίες των κατάλληλων συνθηκών, σκαφών αναψυχής με ιδιαίτερη» βαρύτητα» μπορεί να φέρει σχεδόν από το πουθενά την άνοιξη σε μια σειρά από χειμαζόμενα επαγγέλματα, που ασκούνται στο κέντρο της νέας πόλης. Δραστηριότητες όπως αυτή της τροφοδοσίας και της ικανοποίησης, των αναγκών των επιβατών υψηλής στάθμης των θαλαμηγών, είναι μόνο ένα μέρος από τις δραστηριότητες που μπορούν να ωφεληθούν τα μέγιστα από το κομμάτι αυτό του εισερχόμενου τουρισμού. Επίσης , η αξιοποίηση της μοναδικότητας της γραφικής αυτής μαρίνας, με μερικές παρεμβάσεις στις χερσαίες υποδομές, μπορεί να είναι η βραχυπρόθεσμη λύση, μέχρι την πλήρη λειτουργία της άλλης μαρίνας. Έτσι και αλλιώς η διαφοροποίηση των δύο μαρίνων θα πρέπει να είναι στα κριτήρια της επιλογής, των ελλιμενιζόμενων σκαφών. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται ακόμη την ποιότητα και το πλήθος των θαλαμηγών που ελλιμενίζονταν στην υποτυπώδη τότε μαρίνα Μανδρακίου και τα οφέλη που είχε η Ρόδος από τη δραστηριότητα αυτή.
• Αναφερθήκατε πρόσφατα στο κτηριακό συγκρότημα της Νέας Αγοράς. Τι χρειάζεται η περιοχή για να αποκτήσει την παλαιά της αίγλη;
Χρειάζεται κατ αρχήν η ενεργοποίηση δραστηριοτήτων, που μέσα από τη προσφερόμενη ποιότητα και την φιλικότητα, θα προκαλέσουν τον ντόπιο και τον ξένο καταναλωτή να έρθει ξανά στην περιοχή, αποτελούν το κλειδί για τον σημειολογικό επαναπροσδιορισμό της Νέας Αγοράς σαν τόπο συνάντησης των κατοίκων αυτής της πόλης . Η Νέα Αγορά που για περισσότερο από πενήντα χρόνια απετέλεσε την καρδιά των εμπορικών δραστηριοτήτων της πόλης, είναι και πρέπει να ξαναγίνει ο χώρος στον οποίο ο ντόπιος αλλά και ο ξένος καταναλωτής θα μπορεί να βρει το διαφορετικό, το φιλικό αλλά και το παραδοσιακό, που τόσο του λείπει όταν εξυπηρετεί τις ανάγκες του, από απρόσωπα μεγάλα καταστήματα και μεγάλους εμπορικούς χώρους.
Η πριμοδότηση δραστηριοτήτων που συμβαδίζουν με τις παραπάνω, ίσως θα μπορούσε να είναι το κλειδί, που θα ενεργοποιούσε ξανά μνήμες, συνήθειες, παραδόσεις, στην κατεύθυνση που κάθε υγιώς σκεπτόμενος Ροδίτης θα ήθελε να δει να υλοποιούνται. Πιστεύω ότι αρκεί να υπάρχει βούληση, σχεδιασμός και φαντασία για να αρχίσουν να εφαρμόζονται πολιτικές, που στόχο θα έχουν το ξαναζωντάνεμα της Νέας Αγοράς.
