Κραυγή αγωνίας από τους νησιωτικούς δήμους: «Στο ίδιο έργο θεατές με άδεια ταμεία και γραφειοκρατικά εμπόδια»

• Έντονος προ­βλη­μα­τι­σμός στην διευ­ρυ­μένη συνε­δρί­αση της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου στην Αθήνα για τα συσ­σω­ρευ­μένα οικο­νο­μικά, θεσμικά και λει­τουρ­γικά αδιέ­ξοδα των ΟΤΑ ενόψει του Ετήσιου Συνε­δρίου της ΚΕΔΕ

• Ηχηρά μηνύ­ματα από τον Γρηγόρη Κων­στα­ντέλλο και τον Αλέ­ξαν­δρο Κολιάδη

• Στο μικρο­σκό­πιο το ενερ­γειακό κόστος, οι πολε­ο­δο­μίες, η κατάρ­γηση των Σχο­λι­κών Επι­τρο­πών, οι παρα­λίες και η ναυα­γο­σω­στική κάλυψη

Σε κλίμα έντονου προ­βλη­μα­τι­σμού, αλλά και απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας για τη δια­μόρ­φωση μιας κοινής, δυνα­μι­κής γραμμής διεκ­δι­κή­σεων, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στην αίθουσα συνε­δριά­σεων της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Αθήνα η διευ­ρυ­μένη συνε­δρί­αση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου.

Στη συνά­ντηση, η οποία είχε ως μονα­δικό θέμα τον καθο­ρι­σμό των θέσεων και προ­τά­σεων των νησιω­τι­κών δήμων ενόψει του Ετήσιου Τακτι­κού Συνε­δρίου της ΚΕΔΕ (Καλα­μάτα, 5-7 Νοεμ­βρίου 2026), έδωσαν το «παρών» δήμαρ­χοι και δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι από τη Δωδε­κά­νησο και τις Κυκλά­δες, βου­λευ­τές της περιο­χής, ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Περι­φε­ρειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) και περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, μέλη του προ­ε­δρείου της ΚΕΔΕ ενώ συμ­με­τεί­χαν πολλοί αιρετοί με τηλε­διά­σκεψη.

Η νησιω­τι­κό­τητα, με τις ιδιαί­τε­ρες γεω­γρα­φι­κές και κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές της συν­θή­κες, βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με αδιέ­ξοδα που απει­λούν πλέον την ίδια τη λει­τουρ­γι­κό­τητα των τοπικών κοι­νω­νιών. Όπως υπο­γραμ­μί­στηκε, η αντι­με­τώ­πιση αυτών των προ­κλή­σεων απαιτεί διαρκή και ουσια­στικό διάλογο, αλλά κυρίως πράξεις και θεσμική θωρά­κιση από την κεντρική εξουσία.

Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος: «Μας λείπουν 2,5 δισ. ευρώ – Είμαστε 38% κάτω από τους πόρους του 2009»

Ιδιαί­τερα απο­κα­λυ­πτι­κός και αιχ­μη­ρός στην τοπο­θέ­τησή του ήταν ο Α΄ αντι­πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ, Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος. Αφού ξεκί­νησε με μια ευχά­ρι­στη αναφορά στην ευρω­παϊκή επι­τυ­χία της ελλη­νι­κής αυτο­διοί­κη­σης (την ανάληψη της προ­ε­δρίας των Ευρω­παϊ­κών Δήμων από τον νησιώτη αυτο­διοι­κη­τικό Κων­στα­ντίνο Κουκά) παρου­σί­ασε την σκληρή πραγ­μα­τι­κό­τητα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι Δήμοι της χώρας.

Ανα­φε­ρό­με­νος στον νέο Κώδικα Δήμων, σημεί­ωσε ότι, παρά το θετικό ισο­ζύ­γιο σε ένα 70% των δια­τά­ξεων, το υπό­λοιπο 30% νομο­θε­τή­θηκε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της αυτο­διοί­κη­σης, δημιουρ­γώ­ντας ήδη ανάγκη για συνε­χείς τρο­πο­ποι­ή­σεις: «Τους κώδικες και τη λει­τουρ­γία της αυτο­διοί­κη­σης πρέπει να τη ρυθ­μί­ζουν αυτοί που έχουν βιω­μα­τική σχέση μαζί της και όχι τεχνο­κρά­τες που δεν έχουν κληθεί ποτέ να λύσουν ένα σύνθετο πρό­βλημα χωρίς πόρους, χωρίς μέσα και χωρίς χρόνο», τόνισε.

Το οικο­νο­μικό αδιέ­ξοδο και η «μαύρη τρύπα» των 2,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων

Περι­γρά­φο­ντας τη δρα­μα­τική οικο­νο­μική κατά­σταση των Δήμων, ο ίδιος παρου­σί­ασε συγκε­κρι­μένα στοι­χεία:

«Στο λει­τουρ­γικό κομμάτι σήμερα βρι­σκό­μα­στε σε πόρους της τάξης των 2,92 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων, τη στιγμή που οι μετρη­μέ­νες ανάγκες για τα λει­τουρ­γικά των 332 Δήμων της χώρας φτάνουν στα 5,44 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Λείπουν λοιπόν περίπου 2,5 δις. Αν δεν πάρουμε αυτά τα χρήματα, οι Δήμοι ανα­γκά­ζο­νται να παίρ­νουν προ­κα­τα­βο­λές ΚΑΠ, να δανεί­ζο­νται ή να δημιουρ­γούν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές. Το πιο σημα­ντικό όμως είναι ότι ανα­γκα­ζό­μα­στε να παρέ­χουμε μια υπη­ρε­σία πολύ λιγό­τερη προς τον πολίτη. Η απο­στολή μας εκτε­λεί­ται σε πολύ χαμη­λό­τερο βαθμό».

Ο κ. Κων­στα­ντέλ­λος υπο­γράμ­μισε ότι σήμερα η αυτο­διοί­κηση λαμ­βά­νει 38% λιγό­τε­ρους πόρους σε σχέση με το 2009, παρά τη μεσο­λα­βή­σασα εκτό­ξευση του κόστους εργα­σίας, της ενέρ­γειας και των πρώτων υλών.

Το «σκάν­δαλο» των τιμο­λο­γίων ρεύ­μα­τος και το Τέλος Ταφής

Ιδιαί­τερη αίσθηση προ­κά­λε­σαν τα στοι­χεία που παρέ­θεσε για το ενερ­γειακό κόστος των Δήμων, καταγ­γέλ­λο­ντας εξω­φρε­νι­κές ανι­σό­τη­τες σε σύγκριση με τη βαριά βιο­μη­χα­νία και τα οικιακά τιμο­λό­για:

«Προ­έ­κυψε ότι για το ενερ­γειακό μας κόστος πλη­ρώ­νουμε περίπου 24 ως 26 λεπτά την κιλο­βα­τώρα. Το οικιακό κινεί­ται από 12 έως 15 λεπτά. Η βαριά βιο­μη­χα­νία πλη­ρώ­νει 6 λεπτά την κιλο­βα­τώρα. Το ρεύμα που πλη­ρώ­νουμε εμείς για να φωτί­σουμε τις πόλεις μας, για τα στάδια, τα σχολεία και τις κοι­νω­φε­λείς εγκα­τα­στά­σεις, χρε­ώ­νε­ται στους Δήμους σε τετρα­πλά­σια τιμή από τη μεγάλη παρα­γωγή. Πού υπάρχει δικαιο­σύνη σε αυτό; Μιλάμε για επι­πλέον κόστος 240 με 250 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως -δηλαδή δύο ΚΑΠ τον χρόνο μόνο για την ενέρ­γεια!».

Συνε­χί­ζο­ντας, άσκησε δριμεία κριτική στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος για τη δια­χεί­ριση του Τέλους Ταφής και την ακύρωση του net metering/net billing που πλήττει τις Ενερ­γεια­κές Κοι­νό­τη­τες των Δήμων, ενώ ανα­φέρ­θηκε και στο επι­χει­ρού­μενο «ξήλωμα» των Υπη­ρε­σιών Δόμησης (Πολε­ο­δο­μιών):

«Δημιουρ­γούν κλίμα απα­ξί­ω­σης για τις Πολε­ο­δο­μίες των Δήμων για να τις περά­σουν απέ­να­ντι, φτιά­χνο­ντας ένα one-stop-shop για το real estate. Αυτή την ανά­πτυξη θέλουμε για τα νησιά και τα χωριά μας; Η κρατική δομή οδηγεί την αυτο­διοί­κηση στην απόλυτη απαξία έναντι των πολιτών. Είναι σαν να έχεις κάποιον να σου ροκα­νί­ζει το κλαρί πάνω στο οποίο κάθεσαι».

Αλέ­ξαν­δρος Κολιάδη: «Ντρε­πό­μα­στε να βάλουμε τα παιδιά μέσα στα σχολεία»

Στο ίδιο μήκος κύματος αγωνίας κινή­θηκε και η τοπο­θέ­τηση του προ­έ­δρου της ΠΕΔ (και δημάρ­χου Ρόδου) Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη, ο οποίος εστίασε στις αδιέ­ξο­δες γρα­φειο­κρα­τι­κές αγκυ­λώ­σεις που προ­κά­λεσε η κατάρ­γηση των Σχο­λι­κών Επι­τρο­πών, αλλά και στην καθη­με­ρινή στο­χο­ποί­ηση των αιρετών.

Ο ίδιος, περιέ­γραψε με μελανά χρώματα την κατά­σταση που επι­κρα­τεί στις σχο­λι­κές μονάδες του νησιού, όπου οι Δήμοι αδυ­να­τούν να καλύ­ψουν ακόμη και τις πιο στοι­χειώ­δεις ανάγκες συντή­ρη­σης εξαι­τίας των χρο­νο­βό­ρων δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών που επι­βάλ­λει το νέο πλαίσιο.

«Έρχεται ο υπουρ­γός και αφήνει αιχμές για το τι γινόταν στις Σχο­λι­κές Επι­τρο­πές. Κι εγώ θέλω να πω στον κύριο υπουργό να έρθει να δει το “πάρτι” που γίνεται τώρα στο σχολείο! Που δεν έχω κλει­δα­ριά να ανοίξω, που κλαίνε τα παιδιά μέσα ή δεν έχω κλι­μα­τι­σμό να βάλω. Ή που μετά από μια πλημ­μύρα πρέπει να κάνω δια­γω­νι­σμό και να περι­μένω 3, 4, 5 μήνες για να φτιάξω τις κλει­δα­ριές, τα παρά­θυρα και τις πόρτες».

Ο κ. Κολιά­δης τόνισε την αδυ­να­μία των δημο­τι­κών αρχών να αντα­πο­κρι­θούν στα αυτο­νό­ητα αιτή­ματα της σχο­λι­κής κοι­νό­τη­τας:

«Σας το λέω λεκτικά, στην Αθήνα και παντού: Στη Ρόδο σηκώ­νουμε τα χέρια ψηλά! Δεν ξέρουμε τι να πούμε πια στους διευ­θυ­ντές, στους εκπαι­δευ­τι­κούς και στους συλ­λό­γους γονέων. Ντρε­πό­μα­στε να πάρουμε τα παιδιά στο σχολείο! Μας ζητάνε δύο κουτιά μπογιά ή να ισιώ­σουμε το σίδερο σε μια μπα­σκέτα που έχει γείρει. Κι αν πέσει η μπα­σκέτα στο κεφάλι ενός παιδιού, ο δήμαρ­χος είναι ο πρώτος υπεύ­θυ­νος. Με ποιον τρόπο θα λει­τουρ­γή­σουμε όταν για ποσά των 6.000 και 7.000 ευρώ μας υπο­χρε­ώ­νουν σε πολύ­μη­νους δια­γω­νι­σμούς;».

«Δεν αντέ­χουμε άλλο να μας κουνάνε το δάχτυλο»

Ο δήμαρ­χος Ρόδου στάθηκε επίσης στο τερά­στιο κόστος δια­βί­ω­σης στα νησιά και την αδικία της μετα­κύ­λι­σης των ευθυνών στις πλάτες της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης:

«Είναι πολύ άσχημο και καθόλου τιμη­τικό να είμαστε δακτυ­λο­δει­κτού­με­νοι, να μας κουνάνε το δάχτυλο και να μας λέτε ότι “εσείς φταίτε”. Μας κατη­γο­ρούν ότι δεν εισπράτ­τουμε και γι’ αυτό πρέπει να αυξή­σουμε τα τέλη. Αλλά ελάτε να πείτε στους πολίτες στη Ρόδο —που η βενζίνη έχει πάει 2,5 ευρώ το λίτρο— να πλη­ρώ­σουν κι άλλα! Ελάτε να πείτε στους νησιώ­τες να ζεστα­θούν με το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης. Τι θα πω εγώ στα σχολεία; Δεν έχω πετρέ­λαιο να βάλω στα παιδιά, γιατί με την κατάρ­γηση των Σχο­λι­κών Επι­τρο­πών δεν μπορώ να προ­μη­θευτώ άμεσα. Κι αν ο δια­γω­νι­σμός βγει άγονος, με τι θα τα ζεστά­νουμε; Με τζάκι;».

Η συσ­σώ­ρευση των προ­βλη­μά­των και το στοί­χημα του Συνε­δρίου της Καλα­μά­τας

Κατά τη διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου τέθηκαν επι­πλέον σειρά καίριων ζητη­μά­των που ταλα­νί­ζουν τα νησιά, όπως:

• Η ναυα­γο­σω­στική κάλυψη και το δυσβά­στα­χτο κόστος της για τους νησιω­τι­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς.

• Η δια­χεί­ριση των παρα­λιών και των αιγια­λών.

• Το νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τον Του­ρι­σμό και οι περιο­ρι­σμοί στη δόμηση στους οικι­σμούς.

• Η έλλειψη στε­λέ­χω­σης των δημο­τι­κών υπη­ρε­σιών και η μετα­φορά αρμο­διο­τή­των χωρίς τους ανά­λο­γους πόρους.

Οι τοπο­θε­τή­σεις των βου­λευ­τών, του περι­φε­ρειάρχη Γιώργου Χατζη­μάρ­κου και των αυτο­διοι­κη­τι­κών από τις Κυκλά­δες και τη Δωδε­κά­νησο συνέ­κλι­ναν στο ό,τι η Αυτο­διοί­κηση βρί­σκε­ται στο πιο κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας.

Σε κάθε περί­πτωση, το Ετήσιο Συνέ­δριο της ΚΕΔΕ στην Καλα­μάτα δεν πρέπει να απο­τε­λέ­σει μια ακόμη τυπική δια­δι­κα­σία, αλλά την αφε­τη­ρία για μια ανέν­δοτη διεκ­δί­κηση.

Οι νησιω­τι­κοί Δήμοι ξεκα­θα­ρί­ζουν πως δεν προ­τί­θε­νται να συνε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν ως «άλλοθι» ή «απορ­ρο­φη­τή­ρες κρα­τι­κών αγκυ­λώ­σεων», απαι­τώ­ντας εδώ και τώρα οικο­νο­μική αυτο­τέ­λεια, θεσμικό σεβασμό και πραγ­μα­τικά εργα­λεία ανά­πτυ­ξης.