Ivo Silhavy: Η Ρόδος προσελκύει περισσότερους από 200.000 Τσέχους τουρίστες κάθε χρόνο

κ. πρέσβη, πόσο ενεργή είναι σήμερα η τσεχική κοι­νό­τητα στην Ελλάδα και σε ποιες περιο­χές της χώρας υπάρχει εντο­νό­τερη παρου­σία Τσέχων που ζουν και εργά­ζο­νται στη χώρα μας;

Η τσεχική ομο­γε­νειακή κοι­νό­τητα στην Ελλάδα είναι ιδιαί­τερα δρα­στή­ρια και η δρα­στη­ριό­τητά της έχει ανα­πτυ­χθεί ακόμη περισ­σό­τερο τα τελευ­ταία χρόνια. Η ισχυ­ρό­τερη παρου­σία Τσέχων κατα­γρά­φε­ται παρα­δο­σιακά στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη, όπου λει­τουρ­γούν ομο­γε­νεια­κοί σύλ­λο­γοι, τσεχικά σχολεία και κοι­νο­τι­κές βιβλιο­θή­κες, συμ­βάλ­λο­ντας στη δια­τή­ρηση της τσε­χι­κής γλώσσας, του πολι­τι­σμού και των παρα­δό­σεων.

Χάρη στις δρα­στη­ριό­τη­τες της Czech Association, η οργα­νω­μένη ζωή της ομο­γέ­νειας επε­κτεί­νε­ται στα­διακά και σε άλλες περιο­χές της χώρας, ιδίως στη Ρόδο, την Κρήτη, την Κέρκυρα και τη Λευκάδα, όπου ζουν πολυ­πλη­θέ­στε­ρες ομάδες Τσέχων ομο­γε­νών. Σήμερα, η Czech Association διορ­γα­νώ­νει δεκάδες πολι­τι­στι­κές, εκπαι­δευ­τι­κές και κοι­νο­τι­κές εκδη­λώ­σεις κάθε χρόνο, δια­τη­ρεί ομο­γε­νεια­κές βιβλιο­θή­κες, υπο­στη­ρί­ζει τη διδα­σκα­λία της τσε­χι­κής γλώσσας σε παιδιά και ενή­λι­κες και δημιουρ­γεί ευκαι­ρίες συνά­ντη­σης για τις τσε­χι­κές οικο­γέ­νειες.

Σημα­ντικό μέρος της δρα­στη­ριό­τη­τάς της απο­τε­λεί επίσης το Τσεχικό Σχολείο της Ρόδου. Ήταν μεγάλη τιμή για μένα να συμ­με­τά­σχω στις αρχές Οκτω­βρίου στα εγκαί­νια της νέας κοι­νο­τι­κής βιβλιο­θή­κης που λει­τουρ­γεί στο πλαίσιο αυτού του σχο­λείου. Εκτιμώ ιδιαί­τερα το γεγονός ότι η τσεχική κοι­νό­τητα στην Ελλάδα όχι μόνο δια­τη­ρεί στενούς δεσμούς με την πατρίδα της, αλλά συμ­με­τέ­χει ενεργά και στην τοπική κοι­νω­νία. Μέσα από πολι­τι­στι­κές και εκπαι­δευ­τι­κές πρω­το­βου­λίες συμ­βάλ­λει ουσια­στικά και στην περαι­τέρω ενί­σχυση των σχέσεων μεταξύ της Τσε­χι­κής Δημο­κρα­τίας και της Ελλάδας.

Η Ρόδος απο­τε­λεί δια­χρο­νικά έναν δημο­φιλή προ­ο­ρι­σμό για τους Τσέχους ταξι­διώ­τες. Ποια είναι, κατά την άποψή σας, τα βασικά στοι­χεία που τους προ­σελ­κύ­ουν στο νησί μας;

Η Ρόδος είναι ένα πανέ­μορφο νησί με υπέ­ρο­χες, ηλιό­λου­στες παρα­λίες. Επι­πλέον, κυρία Παμπρή, κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου υπάρχει απευ­θείας αερο­πο­ρική σύνδεση με την Τσεχική Δημο­κρα­τία. Είναι λοιπόν αναμ­φί­βολα η θάλασσα, ο ήλιος και η εύκολη πρό­σβαση που προ­σελ­κύ­ουν τους Τσέχους να επι­σκε­φθούν τη Ρόδο. Οφείλω να πω ότι η Ρόδος συγκα­τα­λέ­γε­ται στους δημο­φι­λέ­στε­ρους προ­ο­ρι­σμούς των Τσέχων του­ρι­στών στην Ελλάδα. Μάλιστα, απο­τέ­λεσε για μένα μια ευχά­ρι­στη έκπληξη όταν ο δήμαρ­χος Ρόδου, κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, κατά τη συνά­ντησή μας στο Δημαρ­χείο, μου ανέφερε ότι περισ­σό­τε­ροι από 200.000 Τσέχοι του­ρί­στες επι­σκέ­πτο­νται κάθε χρόνο το νησί. Πρό­κει­ται για περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των Τσέχων του­ρι­στών που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα.

Πιστεύ­ετε ότι οι Τσέχοι του­ρί­στες γνω­ρί­ζουν επαρκώς τον πολι­τι­στικό πλούτο, την ιστορία και την καθη­με­ρινή ζωή της Ελλάδας ή η εικόνα τους για τη χώρα μας παρα­μέ­νει κυρίως συν­δε­δε­μένη με τον ήλιο και τη θάλασσα;

Ο πολι­τι­στι­κός πλούτος, η ιστορία και η καθη­με­ρινή ζωή της Ελλάδας παρα­μέ­νουν κάπως στη σκιά για πολλούς Τσέχους του­ρί­στες. Και είναι πραγ­μα­τικά κρίμα, γιατί η Ελλάδα έχει τόσα πολλά να προ­σφέ­ρει: αμέ­τρητα μονα­δικά ιστο­ρικά και αρχαιο­λο­γικά μνημεία, εντυ­πω­σιακή φύση, καθώς και πλού­σιες τοπικές παρα­δό­σεις και έθιμα. Όλα αυτά μπορεί κανείς να τα απο­λαύ­σει ακόμη περισ­σό­τερο εκτός της κύριας του­ρι­στι­κής περιό­δου, την άνοιξη και το φθι­νό­πωρο.

Για να γίνει αυτό, χρειά­ζε­ται να υπάρ­χουν και εκτός σεζόν επαρ­κείς επι­λο­γές δια­μο­νής με τις αντί­στοι­χες υπη­ρε­σίες, αερο­πο­ρική σύνδεση και ούτω καθεξής. Επι­σκέ­φθηκα τη Ρόδο για ένα Σαβ­βα­το­κύ­ριακο στις αρχές Οκτω­βρίου.

Παρότι η θάλασσα ήταν ιδιαί­τερα δελε­α­στική, προ­τί­μησα να περι­η­γηθώ στην ιστο­ρική πόλη της Ρόδου και την επόμενη ημέρα επι­σκέ­φθηκα επίσης τη Λίνδο. Οφείλω να πω ότι ήταν πραγ­μα­τικά συναρ­πα­στι­κές εμπει­ρίες. Προ­σπά­θησα μάλιστα να απο­τυ­πώσω αυτή τη μαρ­τυ­ρία της πλού­σιας και συχνά επώ­δυ­νης ιστο­ρίας του νησιού με στε­ρε­ο­σκο­πι­κές φωτο­γρα­φίες. Έτσι θα μπορώ να επι­στρέφω νοερά σε αυτά τα μαγευ­τικά μέρη με τη σπου­δαία ιστο­ρική τους κλη­ρο­νο­μιά, σαν να βρί­σκο­μαι ξανά εκεί. Χάρηκα επίσης ιδιαί­τερα που η Ρόδος έχει να προ­σφέ­ρει πολλά και σε άλλους τομείς.

Για παρά­δειγμα, δρα­στη­ριό­τη­τες ποδη­λα­τι­κού του­ρι­σμού, τις οποίες μπορούν να απο­λαύ­σουν τόσο έμπει­ροι ποδη­λά­τες σε πιο απαι­τη­τι­κές δια­δρο­μές όσο και ερα­σι­τέ­χνες ποδη­λά­τες στις παρα­θα­λάσ­σιες δια­δρο­μές. Πιστεύω ότι η Ρόδος δια­θέ­τει μεγάλες δυνα­τό­τη­τες για την ανά­πτυξη και άλλων ευκαι­ριών για τους επι­σκέ­πτες πέρα από τον παρα­δο­σιακό συν­δυα­σμό ήλιου και θάλασ­σας.

Η προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος ειδικά των νησιών απο­τε­λούν σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις για την Ελλάδα, ποια είναι η προ­σέγ­γιση της Τσεχίας στον βιώσιμο του­ρι­σμό και ποιες καλές πρα­κτι­κές θα μπο­ρού­σαν να αξιο­ποι­η­θούν στη χώρα μας;

Ο βιώ­σι­μος του­ρι­σμός πρέπει να βασί­ζε­ται στην ισορ­ρο­πία μεταξύ του οικο­νο­μι­κού οφέλους που απο­φέ­ρει ο του­ρι­σμός και της προ­στα­σίας της φυσικής και πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ποιό­τη­τας ζωής των τοπικών κοι­νω­νιών. Για τον λόγο αυτό, η Τσεχική Δημο­κρα­τία στρέ­φε­ται στα­διακά από τη γενική προ­ώ­θηση του του­ρι­σμού σε μια πιο στο­χευ­μένη δια­χεί­ριση των επι­μέ­ρους προ­ο­ρι­σμών. Βασικό πλαίσιο απο­τε­λεί η Στρα­τη­γική Ανά­πτυ­ξης του Του­ρι­σμού της Τσε­χι­κής Δημο­κρα­τίας έως το 2030, καθώς και το σχετικό Σχέδιο Δράσης. Στόχος είναι να περιο­ρι­στεί η υπερ­φόρ­τωση των κύριων του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, όπως η Πράγα και το Τσέσκι Κρούμ­λοβ, μέσω εκστρα­τειών ενη­μέ­ρω­σης και δια­δι­κτυα­κών πλατ­φορ­μών. Με αυτόν τον τρόπο ενθαρ­ρύ­νο­νται οι επι­σκέ­πτες να ανα­κα­λύ­πτουν λιγό­τερο γνωστές περιο­χές, όπως τα εθνικά πάρκα ή περιο­χές με ιδιαί­τε­ρες τοπικές παρα­δό­σεις. Παράλ­ληλα, αξιο­ποιού­νται δια­θέ­σιμα δεδο­μένα για τις μετα­κι­νή­σεις και τη συμπε­ρι­φορά των του­ρι­στών σε πραγ­μα­τικό χρόνο, όπως η ανάλυση συναλ­λα­γών πλη­ρω­μών ή GSM. Το κράτος δια­θέ­τει επίσης σημα­ντι­κούς οικο­νο­μι­κούς πόρους για την ανά­πτυξη φιλικών προς το περι­βάλ­λον μετα­φο­ρών, τη βελ­τί­ωση των του­ρι­στι­κών και ποδη­λα­τι­κών δια­δρο­μών και τη στήριξη της οικο­λο­γι­κής μετά­βα­σης των κατα­λυ­μά­των.

Η CzechTourism δημιούρ­γησε ειδική ενότητα αφιε­ρω­μένη στη βιω­σι­μό­τητα, η οποία παρέχει δωρεάν ενη­μέ­ρωση και εκπαί­δευση τόσο σε επι­χει­ρη­μα­τίες όσο και στο ευρύ κοινό σε θέματα περι­βαλ­λο­ντι­κών προ­τύ­πων και δια­δι­κα­σιών πιστο­ποί­η­σης. Όπως επι­ση­μαί­νει η υπουρ­γός Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης, Zuzana Mrázová: «Το μέλλον του του­ρι­σμού δεν βρί­σκε­ται στο πώς θα φέρουμε περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες στα ίδια μέρη. Το κλειδί είναι να αξιο­ποιούμε τα δεδο­μένα και τις νέες τεχνο­λο­γίες, ώστε από τον του­ρι­σμό να επω­φε­λού­νται όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες περι­φέ­ρειες, τοπικές επι­χει­ρή­σεις και κάτοι­κοι».

Η Πράγα απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους ιστο­ρι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της Ευρώπης κι έναν από τους αγα­πη­μέ­νους προ­ο­ρι­σμούς των Ροδίων, ειδικά κατά την χει­με­ρινή περίοδο. Πώς αντι­με­τω­πί­ζει η Τσεχία την πρό­κληση της προ­στα­σίας της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς σε συν­θή­κες αυξη­μέ­νης του­ρι­στι­κής πίεσης;

Η Πράγα είναι ο του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός που δέχεται τις μεγα­λύ­τε­ρες πιέσεις από τον μαζικό του­ρι­σμό. Με στόχο την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής της κλη­ρο­νο­μιάς, η πόλη υιο­θέ­τησε το στρα­τη­γικό σχέδιο «Με σεβασμό προς την Πράγα» το οποίο απο­τε­λεί τη βασική στρα­τη­γική για την αντι­με­τώ­πιση της έντονης του­ρι­στι­κής πίεσης που δέχεται η τσεχική πρω­τεύ­ουσα. Για τον σκοπό αυτό αξιο­ποιού­νται ανα­λυ­τικά εργα­λεία, καθώς και δεδο­μένα από κινητά τηλέ­φωνα και συναλ­λα­γές με κάρτες πλη­ρω­μών, προ­κει­μέ­νου να παρα­κο­λου­θεί­ται η κίνηση των του­ρι­στών σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Παράλ­ληλα, κατα­βάλ­λε­ται προ­σπά­θεια να προ­σελ­κυ­στεί ένα κοινό επι­σκε­πτών με μεγα­λύ­τερη αγο­ρα­στική δύναμη και ενδια­φέ­ρον για τον πολι­τι­σμό και την ιστορία. Σημα­ντικό ρόλο σε αυτή την προ­σπά­θεια δια­δρα­μα­τί­ζει η Prague City Tourism. Εξίσου σημα­ντική είναι η προ­σπά­θεια να κατευ­θυν­θούν οι επι­σκέ­πτες και σε λιγό­τερο επι­βα­ρυ­μέ­νες περιο­χές της Πράγας, πέρα από τα πιο πολυ­σύ­χνα­στα σημεία του κέντρου. Σημα­ντι­κές είναι επίσης οι προ­σπά­θειες της πόλης να ρυθ­μί­σει τη λει­τουρ­γία των πλατ­φορ­μών βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, οι οποίες εκτο­πί­ζουν τους μόνι­μους κατοί­κους από το κέντρο της Πράγας.

Ελλάδα και Τσεχία έχουν δια­φο­ρε­τι­κές ιστο­ρι­κές, γεω­γρα­φι­κές και οικο­νο­μι­κές αφε­τη­ρίες, αλλά συμ­με­τέ­χουν στην ίδια ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια. Σε ποια ζητή­ματα θεω­ρείτε ότι μπορούν να δια­μορ­φώ­σουν κοινές θέσεις και να συνερ­γα­στούν πιο απο­τε­λε­σμα­τικά;

Έχουμε πολλά κοινά στοι­χεία, από την ιστο­ρική εμπει­ρία της ξένης κυριαρ­χίας και κατοχής έως την αίσθηση του χιούμορ. Η Τσεχία και η Ελλάδα είναι εδώ και πολλά χρόνια εταίροι στην Ευρω­παϊκή Ένωση και σύμ­μα­χοι στο ΝΑΤΟ. Αυτό απο­τε­λεί τη βάση των διμερών μας σχέσεων και μας επι­τρέ­πει να συνερ­γα­ζό­μα­στε απο­τε­λε­σμα­τικά σε πολλούς τομείς, από το εμπόριο έως τα ζητή­ματα ασφά­λειας. Μία από τις βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες και των δύο χωρών μας, λόγω και της ιστο­ρι­κής μας εμπει­ρίας, είναι ο σεβα­σμός του διε­θνούς δικαίου. Η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ, έχει την πλήρη υπο­στή­ριξή μας. Υπάρ­χουν όμως και πρα­κτικά ζητή­ματα της καθη­με­ρι­νής ζωής στα οποία αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται η συνερ­γα­σία μας. Τσέχοι πυρο­σβέ­στες έρχο­νται κάθε χρόνο στην Ελλάδα για να συν­δρά­μουν τους Έλληνες συνα­δέλ­φους τους στην αντι­με­τώ­πιση των θερινών δασικών πυρ­κα­γιών. Παράλ­ληλα, συμ­με­τέ­χουν στο ευρω­παϊκό πρό­γραμμα Prepositioning, το οποίο δίνει τη δυνα­τό­τητα σε Τσέχους και Έλληνες πυρο­σβέ­στες να ανταλ­λάσ­σουν εμπει­ρίες στην πράξη και να εξοι­κειώ­νο­νται με νέες πυρο­σβε­στι­κές τεχνο­λο­γίες. Εξαι­ρε­τικό παρά­δειγμα συνερ­γα­σίας απο­τε­λεί επίσης η συνερ­γα­σία μεταξύ τσε­χι­κών και ελλη­νι­κών πανε­πι­στη­μίων, η οποία τα τελευ­ταία χρόνια έχει ανα­πτυ­χθεί μεταξύ της Κέρ­κυ­ρας, της Πράγας και της Ολο­μούτς. Άλλωστε, όπως μου ανέφερε η αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Χαρί­κλεια Για­σι­ράνη, οι φοι­τη­τές της Ρόδου δεί­χνουν μεγάλο ενδια­φέ­ρον για σπουδές στην Τσεχία.

Αν μπο­ρού­σατε να προ­τεί­νετε σε έναν Έλληνα να γνω­ρί­σει μόνο μία πτυχή της Τσεχίας πέρα από την Πράγα, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Η Πράγα είναι αναμ­φί­βολα ένας προ­ο­ρι­σμός που δύσκολα μπορεί να παρα­λεί­ψει κανείς όταν επι­σκέ­πτε­ται την Τσεχία. Ωστόσο, θα συνι­στούσα να επι­σκε­φθεί και τη Νότια Μοραβία, και συγκε­κρι­μένα τις πόλεις Μικού­λοβ, Λέντ­νι­τσε και Βάλ­τι­τσε. Η περιοχή προ­σφέ­ρει όχι μόνο όμορφα κάστρα και πάρκα, αλλά και ένα εκτε­τα­μένο δίκτυο ποδη­λα­τι­κών δια­δρο­μών, καθώς και πολλές ευκαι­ρίες για πεζο­πο­ρία. Παράλ­ληλα, οι Έλληνες επι­σκέ­πτες μπορούν να γνω­ρί­σουν από κοντά τη λαϊκή παρά­δοση και τα έθιμα της Μορα­βίας, καθώς και την παρα­γωγή των εξαι­ρε­τι­κών τοπικών κρασιών.

κ. Silhavy με αφορμή την εκδή­λωση στη Ρόδο μάθαμε ότι είχατε συνερ­γα­στεί στενά με τον αεί­μνη­στο Τσέχο Πρόεδρο Βάτσλαβ Χάβελ. Πώς ήταν η εμπει­ρία να βρί­σκε­σαι δίπλα σε μια τέτοια προ­σω­πι­κό­τητα διε­θνούς εμβέ­λειας;

Εργά­στηκα για τον Πρόεδρο Βάτσλαβ Χάβελ από τα μέσα της δεκα­ε­τίας του 1990 και συνέ­χισα να συνερ­γά­ζο­μαι μαζί του και μετά τη λήξη της προ­ε­δρι­κής του θητείας. Ο Βάτσλαβ Χάβελ ήταν ένας σπου­δαίος ορα­μα­τι­στής. Χάρη στο υπό­βα­θρό του ως δια­νο­ού­με­νου, συγ­γρα­φέα και αντι­φρο­νού­ντα, είχε μάθει να ακούει τους άλλους. Ακριβώς αυτή η ικα­νό­τητα τον βοήθησε να εξε­λι­χθεί σε μια εμβλη­μα­τική ηγετική μορφή οποία ανέλαβε τον ρόλο του Προ­έ­δρου με ταπει­νό­τητα. Είτε ως Πρό­ε­δρος είτε ως απλός πολίτης, δημιουρ­γούσε πάντοτε γύρω του μια ιδιαί­τερα εμπνευ­σμένη ατμό­σφαιρα. Αυτή η ατμό­σφαιρα ήταν εξαι­ρε­τικά σημα­ντική. Εξέ­πε­μπε θετική ενέρ­γεια και ελπίδα, οι οποίες ενι­σχύ­ο­νταν ακόμη περισ­σό­τερο από τις άλλες ξεχω­ρι­στές προ­σω­πι­κό­τη­τες που βρί­σκο­νταν στο πλευρό του. Πιστεύω ότι αυτή η ενέρ­γεια εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει· χρειά­ζε­ται όμως να τη θυμό­μα­στε και να την ανα­νε­ώ­νουμε διαρκώς. Γι’ αυτό χαί­ρο­μαι ιδιαί­τερα που η Czech Association διορ­γά­νωσε εδώ, στη Ρόδο, την παρου­σί­αση των οπτικών ποι­η­μά­των του Βάτσλαβ Χάβελ. Η ποι­η­τική συλλογή «Anticodes» απο­τε­λεί ένα έργο οπτικής ποίησης, το οποίο, σε αντί­θεση με τη συμ­βα­τική ποίηση, εκφρά­ζει ιδέες και συναι­σθή­ματα μέσα από μια καλ­λι­τε­χνική και τυπο­γρα­φική γλώσσα. Πριν από εξήντα χρόνια, ο Βάτσλαβ Χάβελ δημιούρ­γησε αυτή τη συλλογή οπτικών ποι­η­μά­των, η οποία θεω­ρεί­ται μια «στρα­τευ­μένη έκφραση του παρα­λό­γου», εμπλου­τι­σμένη με κοι­νω­νικά κριτικό περιε­χό­μενο.

πηγή φωτο: Tatev Mnatsakanyan (© Tatev Mnatsakanyan)