Δειγματοληψίες σε 10 σημεία του δικτύου ύδρευσης και στον Βιολογικό στο Βόδι από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου

• Η Περι­φέ­ρεια κινη­το­ποι­ή­θηκε με φόντο τα 851 περι­στα­τικά γαστρε­ντε­ρί­τι­δας του Αυγού­στου, την ανί­χνευση νοροϊού και την εισαγ­γε­λική έρευνα για τα λύματα στη θάλασσα

Σε δειγ­μα­το­λη­ψίες από 10 σημεία του δικτύου ύδρευ­σης για τον έλεγχο της ποιό­τη­τας του πόσιμου νερού, καθώς και από την Εγκα­τά­σταση Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων στην περιοχή Βόδι, προ­χώ­ρησε χθες, το Τμήμα Δημό­σιας Υγείας Δωδε­κα­νή­σου της Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας της Γενικής Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας και Κοι­νω­νι­κής Συνοχής της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Η παραγ­γε­λία για τη διε­νέρ­γεια των δειγ­μα­το­λη­ψιών δόθηκε αρμο­δίως την ίδια ημέρα σε μια κίνηση που έρχεται να απα­ντή­σει σε δύο ανοιχτά και παράλ­ληλα μέτωπα για τη δημόσια υγεία στο νησί.

Το πρώτο μέτωπο είναι η πρω­το­φα­νής έξαρση της γαστρε­ντε­ρί­τι­δας, η οποία, με βάση το τελευ­ταίο έγγραφο του Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας της 2ας Σεπτεμ­βρίου 2026, έφτασε τα 851 περι­στα­τικά στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου μόνο τον Αύγου­στο, χωρίς να συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται τα παι­δια­τρικά κρού­σματα.

Το δεύτερο είναι η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση που διε­νερ­γεί­ται κατόπιν εισαγ­γε­λι­κής παραγ­γε­λίας για την ποιό­τητα των θαλάσ­σιων υδάτων στο Ακρω­τήρι Βόδι, πλησίον του υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού του Βιο­λο­γι­κού, όπου δια­δο­χι­κές εργα­στη­ρια­κές εκθέ­σεις του Γενικού Χημείου του Κράτους κατέ­γρα­ψαν υψηλή μικρο­βιο­λο­γική επι­βά­ρυνση με δείκτες κοπρα­νώ­δους μόλυν­σης.

Η κινη­το­ποί­ηση της περι­φε­ρεια­κής υπη­ρε­σίας αποκτά, ως εκ τούτου, ιδιαί­τερη βαρύ­τητα, καθώς αγγίζει ταυ­τό­χρονα και τα δύο ζητή­ματα.

Η ανα­τροπή μέσα σε μία εβδο­μάδα

Το στοι­χείο που ξεχω­ρί­ζει στην εξέλιξη αυτή είναι ο χρόνος. Σύμφωνα με το επι­και­ρο­ποι­η­μένο έγγραφο του ΕΟΔΥ, το ίδιο Τμήμα Δημό­σιας Υγείας Δωδε­κα­νή­σου είχε ενη­με­ρώ­σει τον Οργα­νι­σμό, με έγγραφό του που περι­ήλθε σε αυτόν στις 31 Αυγού­στου 2026, ότι δεν δύναται προς το παρόν να προβεί σε νέα δειγ­μα­το­λη­ψία νερού. Οι λόγοι που είχαν τότε προ­βλη­θεί ήταν δύο, η αδυ­να­μία του αρμό­διου χημικού εργα­στη­ρίου να διε­νερ­γή­σει τις απαι­τού­με­νες ανα­λύ­σεις και η έλλειψη δια­θέ­σι­μου προ­σω­πι­κού για τη διε­νέρ­γεια της δειγ­μα­το­λη­ψίας.

Ο ΕΟΔΥ, από την πλευρά του, είχε κατα­στή­σει σαφές ότι η σύσταση για λήψη δειγ­μά­των από αντι­προ­σω­πευ­τικά σημεία του δικτύου της πόλης της Ρόδου, καθώς και από τις γεω­τρή­σεις, τις πηγές και τις δεξα­με­νές που την υδρο­δο­τούν, εξα­κο­λου­θούσε να ισχύει και μάλιστα την είχε ενι­σχύ­σει, ζητώ­ντας τα δείγ­ματα να ελέγ­χο­νται εργα­στη­ριακά και για νοροϊό.

Η δειγ­μα­το­λη­ψία δείχνει ότι το κενό αυτό, του­λά­χι­στον ως προς το σκέλος της λήψης των δειγ­μά­των, καλύ­φθηκε μέσα σε λιγό­τερο από μία εβδο­μάδα.

Η επιλογή 10 σημείων δειγ­μα­το­λη­ψίας για το πόσιμο νερό απο­τε­λεί την πρώτη συστη­μα­τική κατα­γραφή της ποιό­τη­τας του δικτύου ύδρευ­σης μετά την έναρξη της έξαρσης.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία που είχαν δια­βι­βα­στεί στον ΕΟΔΥ, οι τελευ­ταίες δειγ­μα­το­λη­ψίες στο δίκτυο ύδρευ­σης της Ρόδου χρο­νο­λο­γού­νταν από τις 31 Μαρτίου, τις 19, 20 και 27 Μαΐου και τις 3, 10 και 30 Ιουνίου 2026. Από τα τέλη Ιουνίου και μετά, δηλαδή σε ολό­κληρο το διά­στημα κατά το οποίο τα περι­στα­τικά γαστρε­ντε­ρί­τι­δας εκτι­νά­χθη­καν, δεν είχε γίνει καμία λήψη δείγ­μα­τος από το δίκτυο, ενώ οι μόνες δειγ­μα­το­λη­ψίες που είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στο μεταξύ αφο­ρού­σαν τους δημο­τι­κούς βιο­λο­γι­κούς καθα­ρι­σμούς, στις 23 Ιουλίου και στις 18 Αυγού­στου 2026.

Ο Βιο­λο­γι­κός στο Βόδι

Το δεύτερο σκέλος της επι­χεί­ρη­σης, η δειγ­μα­το­λη­ψία από την Εγκα­τά­σταση Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων στο Βόδι, συν­δέ­ε­ται με μια υπόθεση που εξε­λίσ­σε­ται παράλ­ληλα και έχει ήδη λάβει δικα­στική διά­σταση. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση για την ποιό­τητα των θαλάσ­σιων υδάτων στην περιοχή του Ακρω­τη­ρίου Βόδι διε­νερ­γεί­ται κατόπιν παραγ­γε­λίας της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου, με το Κεντρικό Λιμε­ναρ­χείο Ρόδου να έχει συγκε­ντρώ­σει 3 εκθέ­σεις εξέ­τα­σης δειγ­μά­των θαλάσ­σιου ύδατος από τη Χημική Υπη­ρε­σία Αιγαίου.

Οι εκθέ­σεις αυτές, που αφορούν δειγ­μα­το­λη­ψίες της 3ης Ιουνίου, της 20ής Ιουλίου και της 28ης Ιουλίου 2026, κατέ­γρα­ψαν τιμές που έφτασαν έως και τις 200.000 αποι­κίες E. coli και τις 80.000 αποι­κίες εντε­ρο­κόκ­κων ανά 100 χιλιο­στό­λι­τρα νερού, με το εργα­στή­ριο να σημειώ­νει ρητά σε όλες σχεδόν τις περι­πτώ­σεις υψηλή μικρο­βιο­λο­γική επι­βά­ρυνση με δείκτες κοπρα­νώ­δους μόλυν­σης. Στις στήλες που προ­βλέ­πο­νται για το νομο­θε­τικό όριο και το όριο ανα­φο­ράς δεν είχε ανα­γρα­φεί καμία τιμή, ενώ το πεδίο της γνω­μά­τευ­σης είχε παρα­μεί­νει κενό.

Με έγγραφό του της 26ης Αυγού­στου 2026, το Λιμε­ναρ­χείο είχε απευ­θυν­θεί σε 5 υπη­ρε­σίες του Δημο­σίου, μεταξύ των οποίων και το Τμήμα Δημό­σιας Υγείας Δωδε­κα­νή­σου, ζητώ­ντας διευ­κρι­νί­σεις για το ισχύον νομο­θε­τικό πλαίσιο, τα εφαρ­μο­στέα όρια για τις μικρο­βιο­λο­γι­κές παρα­μέ­τρους και τη διε­νέρ­γεια αυτο­ψίας από αρμόδιο κλι­μά­κιο στην εγκα­τά­σταση του Βοδιού, ώστε να δια­πι­στω­θεί εάν οι μονάδες επε­ξερ­γα­σίας πληρούν τις νόμιμες προ­δια­γρα­φές και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­τρέ­πε­ται η εκβολή λυμάτων στη θάλασσα. Η προ­θε­σμία που είχε τεθεί για τις απα­ντή­σεις ήταν το πρώτο πεν­θή­μερο του Σεπτεμ­βρίου 2026, καθώς είχαν οριστεί συγκε­κρι­μένα χρονικά όρια για την περά­τωση της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης.

Η δειγ­μα­το­λη­ψία στον Βιο­λο­γικό πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε, επο­μέ­νως, ακριβώς στην εκπνοή της προ­θε­σμίας αυτής.

Δύο υπο­θέ­σεις που συγκλί­νουν

Η ταυ­τό­χρονη λήψη δειγ­μά­των από το δίκτυο ύδρευ­σης και από τον Βιο­λο­γικό δεν είναι τυχαία ως προς το σκε­πτικό της. Η γαστρε­ντε­ρί­τιδα και η ρύπανση στο Βόδι εξε­λίσ­σο­νταν έως τώρα ως δύο δια­κρι­τές υπο­θέ­σεις, η μία με επί­κε­ντρο τον ΕΟΔΥ και το νοσο­κο­μείο, η άλλη με επί­κε­ντρο το Λιμε­ναρ­χείο και την Εισαγ­γε­λία. Κοινό τους σημείο ήταν η απουσία απα­ντή­σεων για την πηγή του προ­βλή­μα­τος και η εμπλοκή της ίδιας περι­φε­ρεια­κής υπη­ρε­σίας δημό­σιας υγείας.

Στην περί­πτωση της γαστρε­ντε­ρί­τι­δας, η εργα­στη­ριακή ανί­χνευση νοροϊού σε 2 δείγ­ματα κοπρά­νων της 1ης Σεπτεμ­βρίου έδωσε μια πρώτη ένδειξη για τον αιτιο­λο­γικό παρά­γο­ντα, με τον ΕΟΔΥ να δια­τη­ρεί ωστόσο σαφείς επι­φυ­λά­ξεις ως προς την αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τητα των δειγ­μά­των. Παρα­μέ­νει, την ίδια στιγμή, άγνωστο πού διέ­με­ναν οι ασθε­νείς και αν συν­δέ­ο­νταν μεταξύ τους μέσω κοινής έκθεσης, καθώς η κατα­γραφή των στοι­χείων επι­κοι­νω­νίας τους δεν έχει κατα­στεί εφικτή.

Ο νοροϊός, σύμφωνα με τον Οργα­νι­σμό, είναι εξαι­ρε­τικά μετα­δο­τι­κός και μπορεί να οδη­γή­σει σε επι­δη­μίες μεγάλης έκτασης, γεγονός που καθιστά τον έλεγχο κάθε πιθανής οδού μετά­δο­σης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του νερού, ανα­γκαίο βήμα της διε­ρεύ­νη­σης.

Στην περί­πτωση του Βοδιού, τα ευρή­ματα του Γενικού Χημείου του Κράτους απο­τυ­πώ­νουν επι­βά­ρυνση κοπρα­νώ­δους προ­έ­λευ­σης στη θάλασσα, χωρίς όμως να έχει ακόμη προσ­διο­ρι­στεί ποιο νομο­θε­τικό πλαίσιο εφαρ­μό­ζε­ται στα συγκε­κρι­μένα σημεία δειγ­μα­το­λη­ψίας και ποια όρια ισχύουν κοντά στο σημείο εκροής του αγωγού. Το κατά πόσο τα δείγ­ματα από την εγκα­τά­σταση θα προ­σφέ­ρουν απα­ντή­σεις στα ερω­τή­ματα αυτά θα εξαρ­τη­θεί από το είδος των ανα­λύ­σεων που θα διε­νερ­γη­θούν και από το εργα­στή­ριο που θα τις ανα­λά­βει.