Δειγματοληψίες σε 10 σημεία του δικτύου ύδρευσης και στον Βιολογικό στο Βόδι από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου

• Η Περιφέρεια κινητοποιήθηκε με φόντο τα 851 περιστατικά γαστρεντερίτιδας του Αυγούστου, την ανίχνευση νοροϊού και την εισαγγελική έρευνα για τα λύματα στη θάλασσα

Σε δειγματοληψίες από 10 σημεία του δικτύου ύδρευσης για τον έλεγχο της ποιότητας του πόσιμου νερού, καθώς και από την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων στην περιοχή Βόδι, προχώρησε χθες, το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Συνοχής της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
Η παραγγελία για τη διενέργεια των δειγματοληψιών δόθηκε αρμοδίως την ίδια ημέρα σε μια κίνηση που έρχεται να απαντήσει σε δύο ανοιχτά και παράλληλα μέτωπα για τη δημόσια υγεία στο νησί.
Το πρώτο μέτωπο είναι η πρωτοφανής έξαρση της γαστρεντερίτιδας, η οποία, με βάση το τελευταίο έγγραφο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας της 2ας Σεπτεμβρίου 2026, έφτασε τα 851 περιστατικά στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου μόνο τον Αύγουστο, χωρίς να συνυπολογίζονται τα παιδιατρικά κρούσματα.
Το δεύτερο είναι η προκαταρκτική εξέταση που διενεργείται κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας για την ποιότητα των θαλάσσιων υδάτων στο Ακρωτήρι Βόδι, πλησίον του υποθαλάσσιου αγωγού του Βιολογικού, όπου διαδοχικές εργαστηριακές εκθέσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους κατέγραψαν υψηλή μικροβιολογική επιβάρυνση με δείκτες κοπρανώδους μόλυνσης.
Η κινητοποίηση της περιφερειακής υπηρεσίας αποκτά, ως εκ τούτου, ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αγγίζει ταυτόχρονα και τα δύο ζητήματα.
Η ανατροπή μέσα σε μία εβδομάδα
Το στοιχείο που ξεχωρίζει στην εξέλιξη αυτή είναι ο χρόνος. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο έγγραφο του ΕΟΔΥ, το ίδιο Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου είχε ενημερώσει τον Οργανισμό, με έγγραφό του που περιήλθε σε αυτόν στις 31 Αυγούστου 2026, ότι δεν δύναται προς το παρόν να προβεί σε νέα δειγματοληψία νερού. Οι λόγοι που είχαν τότε προβληθεί ήταν δύο, η αδυναμία του αρμόδιου χημικού εργαστηρίου να διενεργήσει τις απαιτούμενες αναλύσεις και η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού για τη διενέργεια της δειγματοληψίας.
Ο ΕΟΔΥ, από την πλευρά του, είχε καταστήσει σαφές ότι η σύσταση για λήψη δειγμάτων από αντιπροσωπευτικά σημεία του δικτύου της πόλης της Ρόδου, καθώς και από τις γεωτρήσεις, τις πηγές και τις δεξαμενές που την υδροδοτούν, εξακολουθούσε να ισχύει και μάλιστα την είχε ενισχύσει, ζητώντας τα δείγματα να ελέγχονται εργαστηριακά και για νοροϊό.
Η δειγματοληψία δείχνει ότι το κενό αυτό, τουλάχιστον ως προς το σκέλος της λήψης των δειγμάτων, καλύφθηκε μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
Η επιλογή 10 σημείων δειγματοληψίας για το πόσιμο νερό αποτελεί την πρώτη συστηματική καταγραφή της ποιότητας του δικτύου ύδρευσης μετά την έναρξη της έξαρσης.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που είχαν διαβιβαστεί στον ΕΟΔΥ, οι τελευταίες δειγματοληψίες στο δίκτυο ύδρευσης της Ρόδου χρονολογούνταν από τις 31 Μαρτίου, τις 19, 20 και 27 Μαΐου και τις 3, 10 και 30 Ιουνίου 2026. Από τα τέλη Ιουνίου και μετά, δηλαδή σε ολόκληρο το διάστημα κατά το οποίο τα περιστατικά γαστρεντερίτιδας εκτινάχθηκαν, δεν είχε γίνει καμία λήψη δείγματος από το δίκτυο, ενώ οι μόνες δειγματοληψίες που είχαν πραγματοποιηθεί στο μεταξύ αφορούσαν τους δημοτικούς βιολογικούς καθαρισμούς, στις 23 Ιουλίου και στις 18 Αυγούστου 2026.

Ο Βιολογικός στο Βόδι
Το δεύτερο σκέλος της επιχείρησης, η δειγματοληψία από την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων στο Βόδι, συνδέεται με μια υπόθεση που εξελίσσεται παράλληλα και έχει ήδη λάβει δικαστική διάσταση. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», η προκαταρκτική εξέταση για την ποιότητα των θαλάσσιων υδάτων στην περιοχή του Ακρωτηρίου Βόδι διενεργείται κατόπιν παραγγελίας της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ρόδου, με το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου να έχει συγκεντρώσει 3 εκθέσεις εξέτασης δειγμάτων θαλάσσιου ύδατος από τη Χημική Υπηρεσία Αιγαίου.
Οι εκθέσεις αυτές, που αφορούν δειγματοληψίες της 3ης Ιουνίου, της 20ής Ιουλίου και της 28ης Ιουλίου 2026, κατέγραψαν τιμές που έφτασαν έως και τις 200.000 αποικίες E. coli και τις 80.000 αποικίες εντεροκόκκων ανά 100 χιλιοστόλιτρα νερού, με το εργαστήριο να σημειώνει ρητά σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις υψηλή μικροβιολογική επιβάρυνση με δείκτες κοπρανώδους μόλυνσης. Στις στήλες που προβλέπονται για το νομοθετικό όριο και το όριο αναφοράς δεν είχε αναγραφεί καμία τιμή, ενώ το πεδίο της γνωμάτευσης είχε παραμείνει κενό.
Με έγγραφό του της 26ης Αυγούστου 2026, το Λιμεναρχείο είχε απευθυνθεί σε 5 υπηρεσίες του Δημοσίου, μεταξύ των οποίων και το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου, ζητώντας διευκρινίσεις για το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τα εφαρμοστέα όρια για τις μικροβιολογικές παραμέτρους και τη διενέργεια αυτοψίας από αρμόδιο κλιμάκιο στην εγκατάσταση του Βοδιού, ώστε να διαπιστωθεί εάν οι μονάδες επεξεργασίας πληρούν τις νόμιμες προδιαγραφές και υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται η εκβολή λυμάτων στη θάλασσα. Η προθεσμία που είχε τεθεί για τις απαντήσεις ήταν το πρώτο πενθήμερο του Σεπτεμβρίου 2026, καθώς είχαν οριστεί συγκεκριμένα χρονικά όρια για την περάτωση της προκαταρκτικής εξέτασης.
Η δειγματοληψία στον Βιολογικό πραγματοποιήθηκε, επομένως, ακριβώς στην εκπνοή της προθεσμίας αυτής.

Δύο υποθέσεις που συγκλίνουν
Η ταυτόχρονη λήψη δειγμάτων από το δίκτυο ύδρευσης και από τον Βιολογικό δεν είναι τυχαία ως προς το σκεπτικό της. Η γαστρεντερίτιδα και η ρύπανση στο Βόδι εξελίσσονταν έως τώρα ως δύο διακριτές υποθέσεις, η μία με επίκεντρο τον ΕΟΔΥ και το νοσοκομείο, η άλλη με επίκεντρο το Λιμεναρχείο και την Εισαγγελία. Κοινό τους σημείο ήταν η απουσία απαντήσεων για την πηγή του προβλήματος και η εμπλοκή της ίδιας περιφερειακής υπηρεσίας δημόσιας υγείας.
Στην περίπτωση της γαστρεντερίτιδας, η εργαστηριακή ανίχνευση νοροϊού σε 2 δείγματα κοπράνων της 1ης Σεπτεμβρίου έδωσε μια πρώτη ένδειξη για τον αιτιολογικό παράγοντα, με τον ΕΟΔΥ να διατηρεί ωστόσο σαφείς επιφυλάξεις ως προς την αντιπροσωπευτικότητα των δειγμάτων. Παραμένει, την ίδια στιγμή, άγνωστο πού διέμεναν οι ασθενείς και αν συνδέονταν μεταξύ τους μέσω κοινής έκθεσης, καθώς η καταγραφή των στοιχείων επικοινωνίας τους δεν έχει καταστεί εφικτή.
Ο νοροϊός, σύμφωνα με τον Οργανισμό, είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και μπορεί να οδηγήσει σε επιδημίες μεγάλης έκτασης, γεγονός που καθιστά τον έλεγχο κάθε πιθανής οδού μετάδοσης, συμπεριλαμβανομένου του νερού, αναγκαίο βήμα της διερεύνησης.
Στην περίπτωση του Βοδιού, τα ευρήματα του Γενικού Χημείου του Κράτους αποτυπώνουν επιβάρυνση κοπρανώδους προέλευσης στη θάλασσα, χωρίς όμως να έχει ακόμη προσδιοριστεί ποιο νομοθετικό πλαίσιο εφαρμόζεται στα συγκεκριμένα σημεία δειγματοληψίας και ποια όρια ισχύουν κοντά στο σημείο εκροής του αγωγού. Το κατά πόσο τα δείγματα από την εγκατάσταση θα προσφέρουν απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα εξαρτηθεί από το είδος των αναλύσεων που θα διενεργηθούν και από το εργαστήριο που θα τις αναλάβει.