Ανακοίνωση του Συλλόγου ΔΕΠ του Π. Αιγαίου για τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ για τα ιδιωτικά ΑΕΙ

Από το Σύλλογο Διδα­κτι­κού Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Δεν έχει περάσει πολύς χρόνος από τότε που η κυβέρ­νηση της ΝΔ παρου­σί­ασε ως μεγάλη της επι­τυ­χία την ίδρυση των ιδιω­τι­κών «πανε­πι­στη­μίων» (βλ. Νομικών Προ­σώ­πων Πανε­πι­στη­μια­κής Εκπαί­δευ­σης (ΝΠΠΕ)), μία “από τις μεγα­λύ­τε­ρες μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί” στον χώρο της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Πρό­κει­ται, πράγ­ματι, για κομ­βι­κής σημα­σίας αντι­δρα­στική μεταρ­ρύθ­μιση εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­σης της Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, η οποία επι­ση­μο­ποιεί και εμβα­θύ­νει το εμπόριο της γνώσης, την αγορά και την πώληση πτυχίων, την υπο­βάθ­μιση της πανε­πι­στη­μια­κής δημό­σιας παι­δείας, τον περιο­ρι­σμό της έκφρα­σης κρι­τι­κής σκέψης και δράσεις.

Οι πρό­σφα­τες απο­φά­σεις 1167-1172/2026 του Γ’ Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) έρχο­νται να ανα­δεί­ξουν τα πρώτα σοβαρά προ­βλή­ματα στην εφαρ­μογή αυτής της «μεταρ­ρύθ­μι­σης», με την ακύρωση των αδειών εγκα­τά­στα­σης τριών ιδιω­τι­κών «πανε­πι­στη­μίων» και των πιστο­ποι­ή­σεων των προ­γραμ­μά­των σπουδών τους. Κατόπιν προ­σφυ­γής μέλους ΔΕΠ της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, το ΣτΕ έκρινε ότι στην περί­πτωση μιας δια­δι­κα­σίας αξιο­λό­γη­σης συμ­με­τείχε μέλος επι­τρο­πής το οποίο είχε σχέση με τον εκπαι­δευ­τικό φορέα, υπο­δει­κνύ­ο­ντας μερο­λη­ψία και σύγκρουση συμ­φε­ρό­ντων. Παράλ­ληλα έκρινε ότι τα κρι­τή­ρια που είχε θεσπί­σει η ΕΘΑΑΕ για την πιστο­ποί­ηση δεν απο­τε­λού­σαν συγκε­κρι­μένα ποιο­τικά και ποσο­τικά κρι­τή­ρια.

Μόλις γνω­στο­ποι­ή­θηκε η απόφαση και πριν καθα­ρο­γρα­φεί, η κυβέρ­νηση έσπευσε να ενη­με­ρώ­σει τα παιδιά που είναι εγγε­γραμ­μένα στα τρία ΝΠΠΕ, τους γονείς τους και όλη την ελλη­νική κοι­νω­νία, ότι το πρώτο ακα­δη­μαϊκό έτος στα εν λόγω ιδρύ­ματα δεν θα χαθεί, εννο­ώ­ντας, φυσικά, ό,τι ακυ­ρώ­θηκε από το ΣτΕ θα σπεύσει να το “διορ­θώ­σει”. Παράλ­ληλα, δεν παρέ­λειψε να επι­κα­λε­στεί την προη­γού­μενη απόφαση του Συμ­βου­λίου, με την οποία κρίθηκε συνταγ­μα­τικά επι­τρε­πτή η λει­τουρ­γία των ΝΠΠΕ, επι­χει­ρώ­ντας έτσι να υπο­βαθ­μί­σει τη σημασία της νέας δικα­στι­κής κρίσης.

Προ­κύ­πτουν τρία συμπε­ρά­σματα:

1. Τα προ­βλή­ματα σχετικά με τις άδειες εγκα­τά­στα­σης και λει­τουρ­γίας είχαν επι­ση­μαν­θεί. Ωστόσο, δεν φαί­νε­ται να απο­τέ­λε­σαν εμπόδιο για τη λει­τουρ­γία των συγκε­κρι­μέ­νων ιδρυ­μά­των. Τα ΝΠΠΕ λει­τούρ­γη­σαν επί έναν ολό­κληρο χρόνο, ενώ εκκρε­μού­σαν ζητή­ματα που αφο­ρού­σαν ακόμη και στοι­χειώ­δεις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ασφά­λειας και προ­στα­σίας, όπως, π.χ. η πυρο­προ­στα­σία και η πυρα­σφά­λεια.

Η ΕΘΑΑΕ έδωσε πιστο­ποι­ή­σεις στα ΝΠΠΕ χωρίς προη­γου­μέ­νως να υπάρ­χουν συγκε­κρι­μένα ποιο­τικά και ποσο­τικά κρι­τή­ρια στα οποία θα έπρεπε να βασι­στεί. Στην περί­πτωση των ΝΠΠΕ η ΕΘΑΑΕ πιστο­ποιεί χωρίς δια­φά­νεια, ταχύ­τατα και χωρίς κρι­τή­ρια! Θα ήταν αστείο, εάν δεν ήταν τόσο τραγικό, το ότι η ΕΘΑΑΕ παρου­σιά­ζε­ται ως ανε­ξάρ­τητη αρχή ενώ στην πράξη υπη­ρε­τεί και υλο­ποιεί κυβερ­νη­τικά σχέδια επι­χει­ρώ­ντας να προσ­δώ­σει αυξη­μένο κύρος στην κυβερ­νη­τική πολι­τική.

2. Η κυβέρ­νηση, προ­κει­μέ­νου να συνε­χί­σουν τη λει­τουρ­γία τους τα ιδιω­τικά παρα­μά­γαζα μετά την απόφαση του ΣτΕ, δεν έχει κανένα πρό­βλημα να δώσει άμεσα άδειες λει­τουρ­γίας, χωρίς καν να ελεγ­χθούν τα τυπικά, την ίδια ώρα που κόπτε­ται για την εφαρ­μογή και τήρηση των νόμων κατη­γο­ρώ­ντας τα δημόσια πανε­πι­στή­μια ότι στε­ρού­νται ακα­δη­μαϊ­κό­τη­τας και δε συμ­μορ­φώ­νο­νται με τους νόμους και την έννομη τάξη!

3. Οι απο­φά­σεις του ΣτΕ ελή­φθη­σαν κατόπιν νομικών δια­δι­κα­σιών που τις κίνησε και τις κινεί ένα μόνο μέλος ΔΕΠ. Η κυβέρ­νηση απαντά ότι όλα θα λυθούν γρήγορα, ενώ κανένας κεντρι­κός συν­δι­κα­λι­στι­κός φορέας —πρω­τί­στως η Ομο­σπον­δία των Πανε­πι­στη­μια­κών,— δε δια­τυ­πώ­νει άποψη, δεν θέτει την κυβέρ­νηση προ των ευθυνών της. Η σιωπή της η ΠΟΣΔΕΠ δείχνει έμμεση πλην σαφή στήριξη των κυβερ­νη­τι­κών επι­λο­γών.

Το ότι δεν τηρή­θη­καν οι προ­βλε­πό­με­νες δια­δι­κα­σίες για τα ΝΠΠΕ δε σημαί­νει ότι η κυβέρ­νηση και οι “ανε­ξάρ­τη­τες αρχές” θα δυσκο­λευ­τούν βρουν τον τρόπο για να καλύ­ψουν τα κενά στις δια­δι­κα­σίες που επε­σή­μανε το ΣτΕ, φρο­ντί­ζο­ντας ώστε τα ιδρύ­ματα ΝΠΠΕ να δίνουν “ανα­γνω­ρι­σμένα χαρτιά”. Είναι εξάλλου το ίδιο το Συμ­βού­λιο που είχε κρίνει την ύπαρξη αυτών των ιδρυ­μά­των ως συνταγ­μα­τική, ανοί­γο­ντας διά­πλατα το δρόμο για τη νόμιμη λει­τουρ­γία τους.

Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα, όμως, είναι ότι τα ΝΠΠΕ δεν είναι και δεν μπορεί να είναι πανε­πι­στή­μια. Ένα Πανε­πι­στή­μιο δεν μπορεί να ορί­ζε­ται απο­κλει­στικά από την ύπαρξη εγκα­τα­στά­σεων, προ­γραμ­μά­των σπουδών και μιας δια­δι­κα­σίας πιστο­ποί­η­σης. Πανε­πι­στή­μιο σημαί­νει παρα­γωγή και μετά­δοση γνώσης, έρευνα, ελεύ­θερη δια­κί­νηση ιδεών, αμφι­σβή­τηση, κριτική σκέψη και ακα­δη­μαϊκή ελευ­θε­ρία. Η επι­στη­μο­νική πρόοδος προ­ϋ­πο­θέ­τει τη δυνα­τό­τητα της αμφι­σβή­τη­σης, της κρι­τι­κής και της ελεύ­θε­ρης δια­κί­νη­σης δια­φο­ρε­τι­κών και ακόμη και αντί­θε­των απόψεων. Στα ΝΠΠΕ η εκπαί­δευση εντάσ­σε­ται σε ένα επι­χει­ρη­μα­τικό μοντέλο λει­τουρ­γίας. Ο σπου­δα­στής μετα­τρέ­πε­ται σε «πελάτη», η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία σε παρε­χό­μενη υπη­ρε­σία και το πτυχίο σε προϊόν μιας αγοράς εκπαί­δευ­σης.

Για όλα τα παρα­πάνω:

Συνε­χί­ζουμε να ζητάμε την κατάρ­γηση όλων των ΝΠΠΕ, δηλαδή όλων των ιδιω­τι­κών «πανε­πι­στη­μίων» και κάθε ιδιω­τι­κού φορέα στον χώρο της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα.

Διεκ­δι­κούμε Πανε­πι­στή­μιο δημόσιο και δωρεάν, ενάντια στην εμπο­ρευ­μα­το­ποί­ηση και σε επι­χει­ρη­μα­τι­κές λογικές.

Καθώς η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί την ανα­θε­ώ­ρηση του Συντάγ­μα­τος, εμείς επα­να­λαμ­βά­νουμε:

Το δημόσιο Πανε­πι­στή­μιο, η δημόσια και δωρεάν εκπαί­δευση και τα μορ­φω­τικά δικαιώ­ματα δεν ανα­θε­ω­ρού­νται! Τα υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε με συλ­λο­γι­κούς αγώνες, με την οργα­νω­μένη δράση της πανε­πι­στη­μια­κής κοι­νό­τη­τας και την κοι­νω­νία στο πλευρό μας.

Γιατί η μόρφωση για όλους και όλες είναι δικαί­ωμα που διεκ­δι­κεί­ται με αγώνες!