Ο Ερντογάν τραβάει ξανά το σχοινί: Το νέο «casus belli» για τα νησιά μετά τη συμφωνία Ελλάδας-Ισραήλ και η απάντηση της Αθήνας

Επι­στροφή με «σφρα­γίδα» Ερντο­γάν στην εποχή των απευ­θείας απειλών με σαφείς υπαι­νιγ­μούς ακόμη και για ανάληψη στρα­τιω­τι­κής δράσης, καθώς η Άγκυρα, εκτός της διεκ­δι­κη­τι­κής πολι­τι­κής έναντι της χώρας μας, εντάσ­σει πλέον τα ελλη­νο­τουρ­κικά στον γενι­κό­τερο σχε­δια­σμό της περι­φε­ρεια­κής αντι­πα­ρά­θε­σης και με το Ισραήλ. Οι δηλώ­σεις Ερντο­γαν επι­χει­ρούν να θέσουν ένα νεο άτυπο casus belli σε ότι αφορά την αμυ­ντική θωρά­κιση των ελλη­νι­κών νησιών και μάλιστα με σύγ­χρονα ισραη­λινά οπλικά συστή­ματα.

Το κλίμα είχε δια­μορ­φω­θεί όλες τις προη­γού­με­νες ημέρες, με την ανταλ­λαγή ανα­κοι­νώ­σεων μετά την προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να δρο­μο­λο­γή­σει τετε­λε­σμένα με τη θέσπιση των δύο θαλάσ­σιων πάρκων, αλλά είναι πλέον σαφές και αυτό απο­κα­λύ­πτουν και οι δηλώ­σεις Ερντο­γάν, ότι η Άγκυρα στρέ­φε­ται ενα­ντίον της χώρας μας, θέλο­ντας να απο­τρέ­ψει την ολο­κλή­ρωση της Συμ­φω­νίας με το Ισραήλ, η οποία θα ενι­σχύ­σει σημα­ντικά την ελλη­νική απο­τρε­πτική ικα­νό­τητα αλλά και την άμυνα των νησιών.

Ο Τούρκος πρό­ε­δρος κατη­γό­ρησε την Ελλάδα ότι δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην εποι­κο­δο­μη­τική στάση της χώρας του και δηλώ­νο­ντας ότι η Τουρκία δεν έχει βλέψεις στα εδάφη κανενός, τόνισε «δεν θα επι­τρέ­ψει σε κανέναν την κατα­πά­τηση των δικαιω­μά­των της», απο­κα­λύ­πτο­ντας έτσι τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία αντι­λαμ­βά­νε­ται την «εποι­κο­δο­μη­τική» πορεία των ελλη­νο­τουρ­κι­κών. Με την Τουρκία να θεωρεί ως κατα­πά­τηση των «δικαιω­μά­των της» την άσκηση από την Ελλάδα των στοι­χειω­δών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της.

Όμως ο Τούρκος πρό­ε­δρος, μία ημέρα μετά την υπο­γραφή της ιστο­ρι­κής συμ­φω­νίας Ελλάδας-Ισραήλ για την προ­μή­θεια ισχυρών αντια­ε­ρο­πο­ρι­κών συστη­μά­των, δεν έκρυψε την ανη­συ­χία και την οργή της Τουρ­κίας για τη συμ­φω­νία αυτή, προει­δο­ποιώ­ντας ότι «η κατα­πά­τηση και η περι­φρό­νηση των διεθνών συμ­φω­νιών δεν θα ωφε­λή­σουν κανέναν. Όποιος ερμη­νεύει την ψύχραιμη και συνετή στάση της Τουρ­κίας ως αδυ­να­μία, το λέω ξεκά­θαρα, κάνει ένα βαρύ­τατο λάθος. Η Ελλάδα πρέπει να γυρίσει πίσω από αυτόν τον λαν­θα­σμένο δρόμο στον οποίο έχει μπει και να εγκα­τα­λεί­ψει τον εξο­πλι­σμό των νησιών που έχουν καθε­στώς μη στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης. Η ιστορία απο­τε­λεί έναν πολύ μα, πολύ καλό οδηγό για όσους θέλουν να πάρουν διδάγ­ματα…» είπε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Όλο το προη­γού­μενο διά­στημα η Τουρκία ξεδί­πλωσε τη διεκ­δι­κη­τική ατζέντα, με αφορμή και τη θέσπιση των δύο θαλάσ­σιων πάρκων, αλλά και τις ελλη­νι­κές πρω­το­βου­λίες για τον ΘΧΣ, τα Θαλάσ­σια Πάρκα (εντός των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων) και τα Ειδικά Χωρο­τα­ξικά για τις ΑΠΕ τον Του­ρι­σμό και την Βιο­μη­χα­νία, και τώρα ήρθε η ώρα να επα­να­φέ­ρει και την απαί­τηση απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών, θέλο­ντας όμως έτσι να στο­χο­ποι­ή­σει στο σύνολό της τη Συμ­φω­νία με το Ισραήλ.

Βεβαίως, την ίδια ώρα που ο κ. Ερντο­γάν δηλώνει ότι η Τουρκία «δεν διεκ­δι­κεί εδάφη», ολες οι τελευ­ταίες ανα­κοι­νώ­σεις του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών προ­βάλ­λουν συστη­μα­τικά την αμφι­σβή­τηση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας, με την επί­κληση «νησιών και γεω­γρα­φι­κών σχη­μα­τι­σμών που δεν έχουν παρα­χω­ρη­θεί βάσει συν­θη­κών στην Ελλάδα». Η θεωρία των «γκρίζων ζωνών», η οποία κυριαρ­χεί και πάλι στην προ­σέγ­γιση της Τουρ­κίας στα ελλη­νο­τουρ­κικά, απο­τε­λεί την κορυ­φαία κίνηση ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού εις βάρος της χώρας μας και αμφι­σβή­τη­σης του εδα­φι­κού status quo. Μια ευθεία απειλή ενα­ντίον της Ελλάδας, η οποία καθιστά ανα­γκαία και νομι­μο­ποιεί τη λήψη μέτρων άμυνας βάσει και του άρθρου 51 του Κατα­στα­τι­κού Χάρτη του ΟΗΕ.

Η Τουρκία, όταν μετα­φέρ­θη­καν στην Κάρπαθο οι Patriot, είχε αντι­δρά­σει και πάλι έντονα, αλλά το γεγονός ότι η ελλη­νική διάταξη αφο­ρούσε την ενδε­χό­μενη πυραυ­λική απειλή από το Ιράν απέφυγε να κλι­μα­κώ­σει τις αντι­δρά­σεις της. Ωστόσο, κατέ­γραψε αρνη­τικά την «τολμηρή» κίνηση αυτή της Ελλάδας, που αγνόησε τις τουρ­κι­κές προει­δο­ποι­ή­σεις στον σχε­δια­σμό της αμυ­ντι­κής διά­τα­ξης της χώρας.

Μετά τη Συμ­φω­νία με το Ισραήλ και υπό την πίεση του κλί­μα­τος που δια­μορ­φώ­νε­ται και στην τουρ­κική κοινή γνώμη, ότι η Ελλάδα ως «σύμ­μα­χος» του Ισραήλ ενι­σχύει την άμυνά της αλλά συγ­χρό­νως φέρνει υπερ­σύγ­χρονα ισραη­λινά συστή­ματα στον ελλα­δικό χώρο σε από­σταση ανα­πνοής από τα τουρ­κικά παράλια, η Άγκυρα θα κινηθεί το επόμενο διά­στημα, προ­κει­μέ­νου, αν όχι να υπο­νο­μεύ­σει αυτή τη Συμ­φω­νία, του­λά­χι­στον να εξα­σφα­λί­σει ότι υπό το καθε­στώς των απειλών θα επι­τύ­χει να εξαι­ρέ­σει τα νησιά από την εγκα­τά­σταση συστη­μά­των της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Η ιδέα ίσως που επα­νέρ­χε­ται στα κέντρα λήψης απο­φά­σεων στην Άγκυρα είναι αυτή που οδήγησε, υπό την απειλή της στρα­τιω­τι­κής παρέμ­βα­σης το 1998, στη ματαί­ωση της μετα­φο­ράς και εγκα­τά­στα­σης των S-300 στην Κύπρο. Όμως πλέον οι συν­θή­κες είναι εντελώς δια­φο­ρε­τι­κές και εντελώς δια­φο­ρε­τικά τα μεγέθη.

Το επόμενο διά­στημα θα είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο, καθώς είναι η περί­ο­δος που συνήθως γίνο­νται επι­χει­ρη­σια­κές υδρο­γρα­φι­κές έρευνες στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, καθώς και υπο­θα­λάσ­σιες εργα­σίες. Η NAVTEX την οποία εξέδωσε η Τουρκία για τις έρευνες του TÜBİTAK Marmara στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, με ένα σημείο των ερευνών να αφορά ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου, έδωσε ένα πρώτο δείγμα γραφής.

Καθώς η Αθήνα είναι ακόμη επι­φυ­λα­κτική στο να δώσει χρο­νο­διά­γραμμα για την επα­νά­ληψη των εργα­σιών για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας-Κύπρου, παρα­πέ­μπο­ντας στις απο­φά­σεις της εται­ρείας, μετά τις δηλώ­σεις Ερντο­γάν είναι σαφές ότι, εάν δεν ικα­νο­ποι­η­θούν οι απαι­τή­σεις της Άγκυρας, η αντί­δρασή της επί του πεδίου πρέπει να θεω­ρεί­ται δεδο­μένη. Παράλ­ληλα, εκκρε­μούν και έρευνες εγκα­τά­στα­σης δια­συν­δέ­σεων στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, σε περιο­χές των διεθνών υδάτων αλλά και σε ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα, όπου η Τουρκία απαιτεί και εκεί την έκδοση δικών της NAVTEX, ενώ σε προη­γού­με­νες αντί­στοι­χες έρευνες είχε προ­χω­ρή­σει στην παρε­νό­χληση διά ασυρ­μά­του των πλοίων που εκτε­λού­σαν τις εργα­σίες.

Μετά τη διπλω­μα­τική κλι­μά­κωση των τελευ­ταίων εβδο­μά­δων και το απει­λη­τικό μήνυμα που έστειλε ο Τ. Ερντο­γάν, θα πρέπει να αξιο­λο­γη­θεί εάν η Τουρκία θα περιο­ρι­σθεί στις διπλω­μα­τι­κές δια­μαρ­τυ­ρίες και στις παρε­νο­χλή­σεις διά ασυρ­μά­του ή αν θα επι­λέ­ξει να κλι­μα­κώ­σει και επί του πεδίου.

Η Αθήνα, βεβαίως έστειλε το μήνυμα, και με την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας με το Ισραήλ ότι δεν πρό­κει­ται να υπο­χω­ρή­σει στις εκβια­στι­κές απειλές και πιέσεις της Τουρ­κίας, σε ό,τι αφορά του­λά­χι­στον την αμυ­ντική θωρά­κιση της χώρας, αλλά και με τις κινή­σεις στον Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό ότι δεν πρό­κει­ται να αφήσει να δημιουρ­γη­θεί «γκρίζα εικόνα» για περιο­χές της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας που ασκεί­ται πλήρης κυριαρ­χία.

Ο ΥΠΕΞ Γ. Γερα­πε­τρί­της μάλιστα ενη­μέ­ρωσε και τους ομο­λό­γους του στο Άτυπο Συμ­βού­λιο ΥΠΕΞ, Gymnich, που έγινε στην Ολλαν­δία, ενώ και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυρ.Μητσο­τά­κης θα ενη­με­ρώ­σει τον πρόεδρο της Ε.Ε., Α. Κόστα, καθώς στο πλαίσιο της Ε.Ε. και βάσει απο­φά­σεων του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου υπάρχει «εργα­λειο­θήκη» αντί­δρα­σης σε κάθε αμφι­σβή­τηση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας και κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των.

Όμως πλέον, με την Τουρκία να έχει υιο­θε­τή­σει πλήρως τη στρα­τη­γική αυτο­νο­μία της και να διεκ­δι­κεί σημα­ντικό περι­φε­ρειακό ρόλο, έχοντας την ενθάρ­ρυνση και της αμε­ρι­κα­νι­κής ηγεσίας, πιθανόν οι ευρω­παϊ­κοί μοχλοί πίεσης να απο­δει­χθούν ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κοί.

Η είδηση για την επί­σκεψη του διοι­κητή της ΜΙΤ Ι. Καλίν στην Αθήνα, για τη συνά­ντησή του με τον ομόλογό του της ΕΥΠ, πρέσβη Θ. Δεμίρη, προ­φα­νώς μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως ένας άτυπος ισχυρός δίαυλος επι­κοι­νω­νίας μεταξύ των δύο κυβερ­νή­σεων, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν ανε­πι­θύ­μη­τες εξε­λί­ξεις.

Όμως ο ρόλος του Ι. Καλίν, λόγω και της στενής σχέσης του με τον Τ. Ερντο­γάν αλλά και του ρόλου της ΜΙΤ στην εσω­τε­ρική και εξω­τε­ρική πολι­τική της Τουρ­κίας, είναι δια­φο­ρε­τι­κός από τον ρόλο της ΕΥΠ, παρά το γεγονός ότι ο Θ. Δεμίρης είναι από τους πιο έμπει­ρους Έλληνες διπλω­μά­τες, που έχει χει­ρι­σθεί επί σειρά ετών εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητα θέματα των ελλη­νο­τουρ­κι­κών.

Η επι­κοι­νω­νία αυτή είναι σημα­ντική και μπορεί να βοη­θή­σει στη δια­χεί­ριση κρί­σι­μων κατα­στά­σεων, όμως δεν μπορεί να ξεπε­ρά­σει και να παρα­κάμ­ψει τα μείζονα ζητή­ματα που θέτει η Τουρκία, όπως οι «γκρίζες ζώνες» και η απαί­τηση για εκούσια παραί­τηση της Ελλάδας από την άσκηση κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της.

Πηγή: protothema.gr