Απόφαση – καταπέλτης της ΕΑΔΗΣΥ για τη ΔΕΥΑΡ: Ακυρώθηκε ο διαγωνισμός των 46,6 εκατ. ευρώ για τον Βιολογικό – Αποδομήθηκε πλήρως το “απρόβλεπτο” και “κατεπείγον”

Κόλαφο για τη διοί­κηση της ΔΕΥΑΡ απο­τε­λεί η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημο­σίων Συμ­βά­σεων, με την οποία ακυ­ρώ­νε­ται η πρό­σκληση και ολό­κληρη η δια­δι­κα­σία της δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση,  που επι­λέ­χθηκε για την ανάθεση του έργου επέ­κτα­σης του Βιο­λο­γι­κού της Ρόδου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 46,6 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Της Ρένας Παυλάκη

Με την υπ’ αριθμόν 1400/2026,  37 σελίδων απόφασή της που εξεδόθη χθες, 1η Σεπτεμ­βρίου 2026, το 8ο Κλι­μά­κιο της ΕΑΔΗΣΥ έκανε δεκτή την προ­δι­κα­στική προ­σφυγή της εται­ρείας «ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.» και ακύρωσε την υπ’ αριθ. πρωτ. 7831/17.06.2026 Πρό­σκληση της ΔΕΥΑΡ προς τέσ­σε­ρις επι­λεγ­μέ­νες εται­ρείες (ENVITEC, ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΡΓΟΤΕΜ, ΓΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ), κρί­νο­ντας την όλη δια­δι­κα­σία ως παρά­νομη και πλημ­με­λώς αιτιο­λο­γη­μένη. Επίσης, απέρ­ριψε την παρέμ­βαση της ένωσης εται­ρειών που είχε ανα­δει­χθεί ανά­δο­χος (ΕΝΩΣΗ ENVITEC AE – ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ).

Η απόφαση υπο­χρε­ώ­νει ουσια­στικά τη ΔΕΥΑΡ να προ­σφύ­γει στους κανόνες της δια­φά­νειας και του ελεύ­θε­ρου αντα­γω­νι­σμού. Η Δημο­τική Επι­χεί­ρηση οφείλει πλέον να προ­κη­ρύ­ξει τακτικό, ανοικτό διεθνή δια­γω­νι­σμό, δια­σφα­λί­ζο­ντας την ισότιμη συμ­με­τοχή όλων των ενδια­φε­ρό­με­νων εται­ρειών και την επί­τευξη της καλύ­τε­ρης δυνατής προ­σφο­ράς για το δημόσιο συμ­φέ­ρον.

Η ΕΑΔΗΣΥ απο­δο­μεί πλήρως το βασικό επι­χεί­ρημα πάνω στο οποίο η διοί­κηση της ΔΕΥΑΡ στήριξε την επιλογή της εξαι­ρε­τι­κής δια­δι­κα­σίας, ότι, δηλαδή, συνέ­τρε­χαν «απρό­βλε­πτο γεγονός» και «κατε­πεί­γουσα ανάγκη», ώστε να παρα­καμ­φθεί ο ανοι­κτός αντα­γω­νι­σμός και να κληθούν να υπο­βά­λουν προ­σφορά τέσ­σε­ρις μόνο προ­ε­πι­λεγ­μέ­νες εται­ρείες, μέσα σε ασφυ­κτική προ­θε­σμία οκτώ ημερών.

Η εξέλιξη αυτή δύσκολα μπορεί να παρου­σια­στεί ως κεραυ­νός εν αιθρία. Ήταν, αντι­θέ­τως, η σε μεγάλο βαθμό ανα­με­νό­μενη κατά­ληξη μιας επι­λο­γής που εξαρχής ήταν εξαι­ρε­τικά δύσκολο να αιτιο­λο­γη­θεί. Το ερώτημα είχε τεθεί εγκαί­ρως και επα­νει­λημ­μένα στον δημόσιο διάλογο μέσα από τον Real Voice 99,5, πώς μπορεί ένα πρό­βλημα γνωστό εδώ και χρόνια, κατα­γε­γραμ­μένο σε ελέγ­χους, εκθέ­σεις, αυτο­ψίες και απο­φά­σεις επι­βο­λής προ­στί­μων, να εμφα­νί­ζε­ται ξαφνικά ως «απρό­βλε­πτο»; Και πώς μπορεί ένα ολο­κλη­ρω­μένο έργο μόνιμης ανα­βάθ­μι­σης, με διάρ­κεια κατα­σκευής 18 μηνών και επι­πλέον εξάμηνη δοκι­μα­στική λει­τουρ­γία, που σκοπό έχει να καλύψει μια πάγια, διαρ­θρω­τική και απο­λύ­τως προ­βλέ­ψιμη ανάγκη, να παρου­σιά­ζε­ται ως άμεση παρέμ­βαση για την αντι­με­τώ­πιση μιας συγκε­κρι­μέ­νης κακο­και­ρίας;

Η διοί­κηση της ΔΕΥΑΡ, παρά τα προφανή νομικά και πραγ­μα­τικά κενά αυτής της επι­χει­ρη­μα­το­λο­γίας, επέλεξε να προ­χω­ρή­σει. Επι­χεί­ρησε να «χωρέσει» ένα χρο­νί­ζον και σύνθετο πρό­βλημα υπο­δο­μής στη στενή νομική έννοια του «απρό­βλε­πτου» και να ανα­θέ­σει ένα έργο δεκάδων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ με μια δια­δι­κα­σία που ο νόμος επι­τρέ­πει μόνο σε εξαι­ρε­τι­κές περι­στά­σεις και υπό αυστη­ρές, σωρευ­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Η ΕΑΔΗΣΥ εξε­τά­ζο­ντας τα στοι­χεία του φακέλου και εφαρ­μό­ζο­ντας τον νόμο, κατέ­ληξε ότι η ΔΕΥΑΡ δεν απέ­δειξε ούτε το «απρό­βλε­πτο», ούτε το πραγ­μα­τικό «κατε­πεί­γον», ούτε τον ανα­γκαίο αιτιώδη σύν­δε­σμο ανάμεσα στην κακο­και­ρία που επι­κα­λέ­στηκε  – του Ιανουα­ρίου 2026  –  και στο σύνολο του έργου που επι­χεί­ρησε να ανα­θέ­σει.

– Το χρονικό της υπό­θε­σης

Η ΔΕΥΑΡ απο­φά­σισε τον Ιούνιο του 2026 να δρο­μο­λο­γή­σει με κλειστή δια­δι­κα­σία ένα γιγα­ντιαίο έργο 46,6 εκατ. ευρώ. Για να δικαιο­λο­γή­σει την παρά­καμψη του ανοι­κτού διε­θνούς δια­γω­νι­σμού, επι­κα­λέ­στηκε τις δια­τά­ξεις περί «κατε­πεί­γου­σας ανάγκης οφει­λό­με­νης σε απρό­βλε­πτα γεγο­νότα».

Συγκε­κρι­μένα, υπο­στή­ριξε ότι η σφοδρή κακο­και­ρία της 21ης-22ας Ιανουα­ρίου 2026 (με ανέμους έως 11 μποφόρ και έντονες βρο­χο­πτώ­σεις) προ­κά­λεσε ανε­ξέ­λεγ­κτη ανύψωση του υπό­γειου υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα στην περιοχή της Ιαλυσού. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα να εισ­ρέ­ουν στο απο­χε­τευ­τικό δίκτυο τερά­στιες ποσό­τη­τες «παρα­σι­τι­κών» υδάτων (19.000–20.000 m³/ημέρα τον χειμώνα), ξεπερ­νώ­ντας τη σχε­δια­σμένη δυνα­μι­κό­τητα του Βιο­λο­γι­κού (11.700 m³/ημέρα), με κίνδυνο ολο­κλη­ρω­τι­κής κατάρ­ρευ­σης του συστή­μα­τος και σοβαρής θαλάσ­σιας ρύπαν­σης κατά τη θερινή του­ρι­στική αιχμή (όπου οι παροχές εκτι­μή­θηκε ότι θα έφθαναν τα 35.000 m³/ημέρα).

– Το σκε­πτικό της από­φα­σης

Η ΕΑΔΗΣΥ απο­δό­μησε αυτή την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία σημείο προς σημείο. Δια­πί­στωσε ότι το πρό­βλημα ήταν δια­χρο­νικό και επα­να­λαμ­βα­νό­μενο, ότι είχαν μεσο­λα­βή­σει περίπου πέντε μήνες από την επι­κα­λού­μενη κακο­και­ρία μέχρι την ανάθεση, ότι μπο­ρούσε να είχε ακο­λου­θη­θεί επι­σπευ­σμένη ανοικτή ή κλειστή δια­δι­κα­σία και ότι το έργο δεν περιο­ρι­ζό­ταν στα απο­λύ­τως ανα­γκαία μέτρα αντι­με­τώ­πι­σης μιας έκτα­κτης κατά­στα­σης. Αφο­ρούσε μια μόνιμη επέ­κταση της εγκα­τά­στα­σης, σχε­δια­σμένη να καλύψει πάγιες και μελ­λο­ντι­κές ανάγκες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αυξη­μέ­νων φορτίων της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Ανα­λυ­τικά:

– Γιατί απορ­ρί­φθη­καν το «απρό­βλε­πτο» και το «κατε­πεί­γον»

Η ΕΑΔΗΣΥ ανα­γνώ­ρισε ότι οι άνεμοι των 110 χλμ./ώρα απο­τε­λού­σαν ακραίο φαι­νό­μενο, δια­πί­στωσε όμως ότι δεν προ­σκο­μί­στη­καν επαρκή επίσημα στοι­χεία για τον χρόνο, τον όγκο και τη γεω­γρα­φική κατα­νομή των βρο­χο­πτώ­σεων. Κυρίως, η ίδια η γεω­λο­γική έκθεση της ΔΕΥΑΡ περιέ­γραφε ένα δια­χρο­νικό και επα­να­λαμ­βα­νό­μενο πρό­βλημα. Πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα και εισροές είχαν κατα­γρα­φεί το 2013 και το 2019, όπως και κατά τις κακο­και­ρίες «Bora» το 2024 και «Byron» το 2025, ενώ η Ιαλυσός χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν «δομικά ευπαθής» στην άνοδο του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα.

Η Αρχή έκρινε, συνεπώς, ότι το πρό­βλημα δεν ήταν άγνωστο ή αιφ­νί­διο. Τα ίδια τα έγγραφα του φακέλου απέ­δι­δαν την υπερ­φόρ­τωση άλλοτε στην κακο­και­ρία της 21ης και 22ας Ιανουα­ρίου και άλλοτε στις βρο­χο­πτώ­σεις περισ­σό­τε­ρων χει­με­ρι­νών περιό­δων, στη γεω­λο­γική δομή της περιο­χής, σε εισροές, αστο­χίες του δικτύου ή άλλα διαρ­θρω­τικά προ­βλή­ματα. Μάλιστα, σε αυτοψία από τις 3 έως τις 13 Φεβρουα­ρίου, σε ημέρες χωρίς βροχή, δια­πι­στώ­θη­καν υπερ­πλή­ρωση των αντλιο­στα­σίων της Ιαλυσού και συνεχής λει­τουρ­γία όλων των αντλιών. Η κατά­σταση, επο­μέ­νως, δεν μπο­ρούσε να απο­δο­θεί απο­κλει­στικά σε μια διήμερη κακο­και­ρία.

Ούτε το κατε­πεί­γον απο­δεί­χθηκε. Από το καιρικό φαι­νό­μενο του Ιανουα­ρίου μέχρι την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας ανά­θε­σης στα τέλη Ιουνίου μεσο­λά­βη­σαν περίπου πέντε μήνες, διά­στημα κατά το οποίο έγιναν αυτο­ψίες, συντά­χθηκε γεω­λο­γική έκθεση, ανα­τέ­θηκε και εκπο­νή­θηκε προ­με­λέτη και εκδό­θη­καν οι σχε­τι­κές διοι­κη­τι­κές απο­φά­σεις. Κατά την ΕΑΔΗΣΥ, μπο­ρούσε παράλ­ληλα να είχε κινηθεί επι­σπευ­σμένη ανοικτή ή κλειστή δια­δι­κα­σία, ακόμη και με προ­θε­σμίες 15 ή 10 ημερών.

Καθο­ρι­στικό ήταν και το χρο­νο­διά­γραμμα. Το έργο απαι­τούσε 18 μήνες κατα­σκευής και έξι μήνες δοκι­μα­στι­κής λει­τουρ­γίας. Ακόμη και τα έργα εισόδου, που προ­βλε­πό­ταν να ολο­κλη­ρω­θούν σε τέσ­σε­ρις μήνες από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης, δεν θα ήταν έτοιμα πριν από το τέλος του 2026. Δεν μπο­ρού­σαν, επο­μέ­νως, να αντι­με­τω­πί­σουν τον κίνδυνο της θερινής περιό­δου του 2026, για τον οποίο κυρίως είχε αιτιο­λο­γη­θεί η εξαι­ρε­τική δια­δι­κα­σία.

– Μόνιμη ανα­βάθ­μιση και όχι περιο­ρι­σμένο μέτρο ανάγκης

Η σύμβαση δεν αφο­ρούσε μια προ­σω­ρινή επέμ­βαση, αλλά ολο­κλη­ρω­μένη και μόνιμη επέ­κταση σχεδόν όλων των σταδίων της εγκα­τά­στα­σης. Η προ­με­λέτη προ­έ­βλεπε μόνιμη αύξηση των εισροών σχε­δια­σμού κατά 55% τον χειμώνα και 30% το καλο­καίρι, καλύ­πτο­ντας πάγιες και μελ­λο­ντι­κές ανάγκες, μαζί με τις απαι­τή­σεις της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Η τεχνική αδιαι­ρε­τό­τητα που επι­κα­λέ­στηκε η ΔΕΥΑΡ, δεν δικαιο­λό­γησε τη δια­πραγ­μά­τευση χωρίς δημο­σί­ευση. Αντι­θέ­τως, επι­βε­βαί­ωσε, κατά την Αρχή, ότι επρό­κειτο για μεγάλο, ενιαίο και διαρ­θρω­τικό έργο υπο­δο­μής, το οποίο απαι­τούσε έγκαιρο προ­γραμ­μα­τι­σμό και κανο­νική αντα­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία.

– Δεν απο­δεί­χθηκε ο αιτιώ­δης σύν­δε­σμος

Η γεω­λο­γική έκθεση χαρα­κτή­ριζε την εισροή υπο­γείων υδάτων στο απο­χε­τευ­τικό σύστημα της Ιαλυσού φυσικό φαι­νό­μενο δομικού χαρα­κτήρα, που δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ορι­στικά στην πηγή. Πρό­τεινε, επο­μέ­νως, μια μόνιμη λύση ώστε η εγκα­τά­σταση να αντέχει τόσο τις βρο­χε­ρές περιό­δους όσο και τις θερινές του­ρι­στι­κές αιχμές. Αυτό, για την ΕΑΔΗΣΥ, έδειχνε ότι το έργο αντι­με­τώ­πιζε ένα σωρευ­τικό, δια­χρο­νικό και γνωστό πρό­βλημα και όχι απο­κλει­στικά ένα έκτακτο συμβάν του Ιανουα­ρίου.

Επι­πλέον, τμήματα όπως ο ανα­ε­ρό­βιος χωνευ­τής, η μονάδα συμπα­ρα­γω­γής ενέρ­γειας και οι μονάδες επε­ξερ­γα­σίας της ιλύος συν­δέ­ο­νται κυρίως με το οργα­νικό φορτίο και όχι άμεσα με τις εισροές καθαρών υπο­γείων υδάτων, οι οποίες αυξά­νουν το υδραυ­λικό φορτίο. Η συμπε­ρί­ληψή τους επι­βε­βαί­ωνε ότι το έργο κάλυπτε συνο­λι­κές και μελ­λο­ντι­κές ανάγκες.

– Δεν αρκού­σαν η ειδική κινη­το­ποί­ηση και η πρό­σκληση τεσ­σά­ρων εται­ρειών

Η κήρυξη του Δήμου Ρόδου σε κατά­σταση ειδικής κινη­το­ποί­η­σης Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας μπο­ρούσε να απο­δεί­ξει την ύπαρξη σοβαρής κατά­στα­σης, όχι όμως από μόνη της τη συν­δρομή όλων των προ­ϋ­πο­θέ­σεων για ανάθεση χωρίς δημο­σί­ευση. Η νεότερη, μάλιστα, απόφαση παρά­τα­σης εκδό­θηκε στις 29 Ιουνίου 2026, αφού είχε ήδη εγκρι­θεί η επίμαχη δια­δι­κα­σία, και δεν μπο­ρούσε να καλύψει εκ των υστέρων την ελλιπή αιτιο­λο­γία.

Ούτε η πρό­σκληση τεσ­σά­ρων προ­ε­πι­λεγ­μέ­νων εται­ρειών θερά­πευε την παρα­νο­μία. Η περιο­ρι­σμένη αυτή δια­δι­κα­σία δεν υπο­κα­θι­στά τη δημο­σιό­τητα, την ίση μετα­χεί­ριση και τον πραγ­μα­τικό αντα­γω­νι­σμό που δια­σφα­λί­ζει ένας ανοι­κτός ή κλει­στός δια­γω­νι­σμός.

– Γιατί κρίθηκε παρα­δε­κτή η προ­σφυγή

Η ΕΑΔΗΣΥ απέρ­ριψε τους ισχυ­ρι­σμούς ότι η ΑΚΤΩΡ δεν είχε έννομο συμ­φέ­ρον ή είχε προ­σφύ­γει εκπρό­θε­σμα. Έκρινε ότι η προη­γού­μενη απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της ΔΕΥΑΡ είχε προ­πα­ρα­σκευα­στικό χαρα­κτήρα και ότι η Πρό­σκληση ήταν η πράξη που απέ­κλεισε την εται­ρεία από τη συμ­με­τοχή. Η προ­σφυγή κατα­τέ­θηκε εμπρό­θε­σμα, ενώ η ΑΚΤΩΡ απέ­δειξε ότι διέθετε τα απαι­τού­μενα προ­σό­ντα και είχε κατα­σκευά­σει στο παρελ­θόν τον ίδιο Βιο­λο­γικό Καθα­ρι­σμό.

Κατόπιν αυτών η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ κατα­λή­γει στα εξής:

“Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η προ­δι­κα­στική προ­σφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, σύμφωνα με το ανα­λυ­τικά εκτι­θέ­μενο στην παρούσα σκε­πτικό, ενώ, για τους ίδιους λόγους, πρέπει να απορ­ρι­φθεί η ασκη­θείσα παρέμ­βαση. Περαι­τέρω, πρέπει να οριστεί η επι­στροφή του νομίμως κατα­βλη­θέ­ντος από την προ­σφεύ­γουσα παρα­βό­λου.

Για τους λόγους αυτούς

Δέχεται την προ­δι­κα­στική προ­σφυγή.

Απορ­ρί­πτει την παρέμ­βαση.

Ακυ­ρώ­νει την προ­σβαλ­λό­μενη υπ’ αριθ. πρωτ. 7831/17.06.2026 Πρό­σκληση της ΔΕΥΑΡ, καθώς και την δι’ αυτής επι­λε­γείσα δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση.

Ορίζει την επι­στροφή του νομίμως κατα­βλη­θέ­ντος από την προ­σφεύ­γουσα παρα­βό­λου.

– Τι σημαί­νει η απόφαση

Η απόφαση υπο­χρε­ώ­νει ουσια­στικά τη ΔΕΥΑΡ να προ­σφύ­γει στους κανόνες της δια­φά­νειας και του ελεύ­θε­ρου αντα­γω­νι­σμού. Η Δημο­τική Επι­χεί­ρηση οφείλει πλέον να προ­κη­ρύ­ξει τακτικό, ανοικτό διεθνή δια­γω­νι­σμό, δια­σφα­λί­ζο­ντας την ισότιμη συμ­με­τοχή όλων των ενδια­φε­ρό­με­νων εται­ρειών και την επί­τευξη της καλύ­τε­ρης δυνατής προ­σφο­ράς για το δημόσιο συμ­φέ­ρον.

Πηγή: realvoice995.gr