Ακυρώθηκε πρόστιμο 4.000 ευρώ σε πατέρα που κατηγορήθηκε ότι απασχολούσε τον 17χρονο γιο του στην κουζίνα του εστιατορίου του

• Το Διοικητικό Πρωτοδικείο έκρινε ότι η απλή παρουσία του ανηλίκου στην οικογενειακή επιχείρηση δεν αποδεικνύει εργασιακή σχέση και ακύρωσε στο σύνολό της την πράξη επιβολής προστίμου της Επιθεώρησης Εργασίας

Οριστικό τέλος στην ταλαιπωρία ενός ημεδαπού επιχειρηματία της εστίασης έβαλε πρόσφατη απόφαση του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, το οποίο ακύρωσε πρόστιμο ύψους 4.000 ευρώ που του είχε επιβληθεί για την αποδιδόμενη σε αυτόν παράβαση της απασχόλησης του ανήλικου γιου του σε εργασίες απαγορευμένες για ανηλίκους.
Το δικαστήριο, αποδεχόμενο την προσφυγή που άσκησε ο επιχειρηματίας, έκρινε ότι από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε προσηκόντως η ύπαρξη εργασιακής σχέσης μεταξύ πατέρα και γιου, ενώ επισήμανε ότι η φυσική παρουσία του 17χρονου στο κατάστημα δικαιολογείται, σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας, από τη συγγενική τους σχέση. Την υπόθεση χειρίστηκε ο δικηγόρος κ. Βαλάντης Καταβενάκης.

Ο έλεγχος και το πρόστιμο
Η υπόθεση ξεκίνησε το βράδυ της 23ης Ιανουαρίου 2025, όταν κλιμάκιο της Επιθεώρησης Εργασίας διενήργησε επιτόπιο έλεγχο σε εστιατόριο ιαπωνικής κουζίνας που διατηρεί ως ατομική επιχείρηση ο ημεδαπός. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», στο δελτίο ελέγχου που συντάχθηκε περί ώρα 21:57 καταγράφηκε ως εργαζόμενος και ο γιος του επιχειρηματία, ηλικίας 17 ετών, με τη σημείωση ότι κατελήφθη να πραγματοποιεί εργασίες απαγορευμένες για ανηλίκους και συγκεκριμένα ότι βρέθηκε στην κουζίνα φτιάχνοντας φαγητά.
Ο επιχειρηματίας κλήθηκε να παράσχει εξηγήσεις, τις οποίες υπέβαλε εγγράφως λίγες ημέρες αργότερα, στις 29 Ιανουαρίου 2025. Οι εξηγήσεις του ωστόσο απορρίφθηκαν ως αβάσιμες και στις 14 Μαρτίου 2025 εκδόθηκε σε βάρος του πράξη επιβολής προστίμου ύψους 4.000 ευρώ. Το ποσό δεν ήταν τυχαίο. Η απασχόληση ανηλίκων σε απαγορευμένες για αυτούς εργασίες κατατάσσεται από την κείμενη νομοθεσία στις πολύ υψηλής σοβαρότητας παραβάσεις και επισύρει πρόστιμο 4.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο, καθώς συνεκτιμάται ειδικά το καθεστώς απασχόλησης προσώπων ειδικής προστασίας.
Ο εστιάτορας δεν αποδέχθηκε την κύρωση και στις 29 Απριλίου 2025 προσέφυγε κατά της πράξης ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου, καταβάλλοντας το νόμιμο παράβολο. Η υπόθεση συζητήθηκε στο ακροατήριο στις 2 Απριλίου 2026, με το Ελληνικό Δημόσιο να μην παρίσταται κατά τη δικάσιμο, παρότι είχε κλητευθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα.

Η γραμμή υπεράσπισης
Ενώπιον του δικαστηρίου, ο προσφεύγων αμφισβήτησε πλήρως την τέλεση της αποδιδόμενης σε αυτόν παράβασης. Όπως υποστήριξε, ο ανήλικος γιος του βρέθηκε τη συγκεκριμένη ημέρα στην επιχείρηση λόγω του εορτασμού των γενεθλίων του ίδιου του πατέρα του και, εξαιτίας της εξοικείωσής του με το προσωπικό, πράγματι βρισκόταν στον χώρο της κουζίνας, ο οποίος μάλιστα, όπως επισήμανε, αποτελεί ενιαίο χώρο με τη σάλα του εστιατορίου.
Ο επιχειρηματίας υποστήριξε επίσης ότι ο γιος του δεν παρασκεύαζε γεύματα, καθώς πρόκειται για εστιατόριο ιαπωνικής κουζίνας, στο οποίο η προετοιμασία των πιάτων απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις μαγειρικής που κατείχαν αποκλειστικά οι 2 επαγγελματίες μάγειρες, οι οποίοι κατά τον έλεγχο βρέθηκαν να εργάζονται νομίμως στην κουζίνα. Επιπλέον, ανέφερε ότι ο ανήλικος φοιτά σε επαγγελματικό λύκειο, ενώ τα απογεύματα προπονείται σε τοπική ποδοσφαιρική ομάδα και συχνά επισκέπτεται την οικογενειακή επιχείρηση μετά το πέρας των προπονήσεών του. Προς απόδειξη των ισχυρισμών του, ο προσφεύγων επικαλέστηκε και προσκόμισε ένορκες βεβαιώσεις της συζύγου και της πεθεράς του, με τις οποίες επιβεβαιώνονται τα ανωτέρω.
Από την πλευρά της, η Διοίκηση, με την έκθεση απόψεών της, ζήτησε την απόρριψη της προσφυγής ως αβάσιμης.
Το σκεπτικό της απόφασης
Το δικαστήριο, εξετάζοντας τα στοιχεία του φακέλου, εντόπισε ουσιώδεις ελλείψεις στη διαδικασία βεβαίωσης της παράβασης. Όπως έκρινε, προκειμένου να αποδοθεί νομίμως σε εργοδότη η παράβαση της απασχόλησης ανηλίκου, πρέπει προηγουμένως να έχει διαπιστωθεί προσηκόντως από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα η ιδιότητα του ανηλίκου ως πράγματι εργαζομένου, με την καταγραφή στο δελτίο ελέγχου όλων των κρίσιμων στοιχείων που συνηγορούν προς τούτο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο δελτίο ελέγχου αναγραφόταν μόνο ότι ο ανήλικος βρέθηκε στην κουζίνα να παρασκευάζει γεύματα, χωρίς οι φερόμενες ως απαγορευμένες εργασίες να εξειδικεύονται περαιτέρω. Δεν συμπληρώθηκαν ούτε η ειδικότητα εργασίας ούτε οι ειδικότερες συνθήκες ή άλλα στοιχεία δηλωτικά της απασχόλησής του. Ακόμη πιο κρίσιμο, κατά το δικαστήριο, ήταν το γεγονός ότι η εκτίμηση των ελεγκτικών οργάνων περί της εργασιακής ιδιότητας του 17χρονου δεν επαληθευόταν ούτε συνεπικουρούνταν από κανένα άλλο στοιχείο του φακέλου, όπως αναζήτηση τυχόν εγγραφής του στον πίνακα προσωπικού της επιχείρησης, δηλώσεις του ίδιου ή δηλώσεις άλλων εργαζομένων.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι η μόνη διαπίστωση της φυσικής παρουσίας του ανηλίκου στο κατάστημα του πατέρα του, η οποία σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας δικαιολογείται από τη συγγενική τους σχέση, δεν είναι ικανή από μόνη της να προσδώσει στέρεη και πραγματική βάση στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για απασχολούμενο στην επιχείρηση. Η ύπαρξη σχέσης εργασίας, όπως τονίστηκε με παραπομπή σε πάγια νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων, αποτελεί πραγματικό γεγονός που πρέπει να προκύπτει εμπεριστατωμένα από συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και όχι από απλές εκτιμήσεις, οι οποίες άλλωστε δεν δεσμεύουν τα δικαστήρια.
Με βάση το σκεπτικό αυτό, κρίθηκε ότι δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη εργασιακής σχέσης μεταξύ του προσφεύγοντος και του γιου του κατά τον κρίσιμο χρόνο του ελέγχου και, συνεπώς, ο επιχειρηματίας δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη σε αυτόν παράβαση. Το πρόστιμο κρίθηκε μη νομίμως επιβληθέν και η προσβαλλόμενη πράξη ακυρώθηκε, ενώ παρείλκε ως αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων της προσφυγής.
Η ετυμηγορία
Με την απόφασή του, που δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στις 22 Ιουνίου 2026, το δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, ακύρωσε την πράξη επιβολής του προστίμου των 4.000 ευρώ, διέταξε την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στον προσφεύγοντα και, κατ’ εκτίμηση των συντρεχουσών περιστάσεων, απάλλαξε το Δημόσιο από τα δικαστικά έξοδα.