Πίσω από τις φωτεινές οθόνες των κινητών, τις υποσχέσεις για “σίγουρα και κέρδη” και τις διαφημίσεις που “ξεπηδούν” καθημερινά στα social media και στις ιστοσελίδες του αχανούς διαδικτύου, έχει στηθεί μια παράλληλη αγορά τζόγου που λειτουργεί στο σκοτάδι. Χωρίς άδειες, χωρίς φορολόγηση, χωρίς ταυτοποίηση παικτών και χωρίς κανένα δίχτυ προστασίας για όσους μπαίνουν στον πειρασμό να δοκιμάσουν την τύχη τους.
Ο παράνομος τζόγος αποτελεί πλέον ένα διαρκώς διογκούμενο απόστημα για την ελληνική κοινωνία και οικονομία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, τα ποσά που παίζονται σε μη αδειοδοτημένο περιβάλλον ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ. Αυτό συνεπάγεται απώλειες για τα δημόσια έσοδα και τη φορολογική βάση, ενώ παράλληλα περιορίζει τη λειτουργία ενός συστήματος που προβλέπει κανόνες και ελέγχους.
Την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να σφίξει τον κλοιό γύρω από τις παράνομες πλατφόρμες, η νόμιμη αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη και με ένα δεύτερο μέτωπο: την αύξηση της φορολογίας στα κέρδη των παικτών από τα διαδικτυακά παιχνίδια. Για τους αδειοδοτημένους παρόχους, η παράμετρος αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς κάθε νέα επιβάρυνση στο νόμιμο παιχνίδι μπορεί να στρέψει ακόμη περισσότερους παίκτες προς τις παράνομες πλατφόρμες.
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια ανησυχητική πραγματικότητα: ο παράνομος τζόγος δεν αποτελεί περιθωριακό φαινόμενο, αλλά μια υπαρκτή και εκτεταμένη πρακτική. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), σχεδόν ένας στους δέκα πολίτες, ποσοστό 9,5%, έχει συμμετάσχει έστω και μία φορά σε παράνομα τυχερά παίγνια. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 800.000 άτομα. Η μέση δαπάνη ανά παίκτη διαμορφώνεται στις 2.089 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται τα κέρδη που επανεπενδύονται ξανά στο παιχνίδι.
Το ερώτημα είναι γιατί ένας παίκτης στρέφεται σε μια παράνομη ιστοσελίδα. Η απάντηση βρίσκεται στα ισχυρά κίνητρα που προσφέρουν οι μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες: υψηλότερες αποδόσεις, υποσχέσεις για μεγαλύτερα κέρδη, απουσία φορολόγησης και λιγότεροι ή ανύπαρκτοι έλεγχοι. Στην πράξη, οι παράνομοι πάροχοι εμφανίζονται πιο “ελκυστικοί” επειδή δεν σηκώνουν κανένα από τα βάρη που έχουν οι νόμιμες εταιρείες.
Οργανωμένη βιομηχανία με δομή
Ο παράνομος τζόγος έχει πάψει προ πολλού να είναι απλώς μερικές “σκοτεινές” ιστοσελίδες που “ξεφυτρώνουν” και χάνονται στο διαδίκτυο. Πλέον λειτουργεί σαν μια οργανωμένη βιομηχανία, με δομή, δίκτυο και επαγγελματική υποστήριξη — απλώς εκτός κάθε ελέγχου και κανόνα. Όπως περιγράφει στο Capital.gr ο Θωμάς Τζόκας, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Winmasters, το σύστημα αυτό στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τα μίντια, τα κανάλια πληρωμών και την τεχνολογική υποστήριξη.
Το πρώτο επίπεδο είναι εκεί όπου “στρατολογείται” ο παίκτης. Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστοσελίδες, influencers, κλειστές ομάδες (όπως π.χ. μέσω Telegram) και ψηφιακές διαφημίσεις λειτουργούν ως “βιτρίνα” μιας αγοράς που μπορεί να μην έχει άδεια λειτουργίας, αλλά βρίσκει εύκολα πρόσβαση στο κοινό. Με υποσχέσεις για μεγάλα ή “σίγουρα” κέρδη, γενναιόδωρα μπόνους και άμεση πρόσβαση, πολλοί χρήστες οδηγούνται σε παράνομες πλατφόρμες χωρίς να αντιλαμβάνονται τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από αυτές.
Το δεύτερο επίπεδο είναι η διαδρομή του χρήματος. Για να επιβιώσει η παράνομη αγορά, δεν αρκεί να προσελκύει παίκτες· πρέπει να μπορεί να μετακινεί κεφάλαια. Εκεί μπαίνουν στο “κάδρο” οι συναλλαγές μέσω τραπεζικών καναλιών, πιστωτικών και προπληρωμένων καρτών, αλλά και παρόχων πληρωμών.
Συχνά, μάλιστα, η διαδρομή αυτή περνά μέσα από εταιρείες-“βιτρίνες” ή ιστοσελίδες που εμφανίζονται ως ηλεκτρονικά καταστήματα. Ο παίκτης μεταφέρεται προσωρινά σε μια τέτοια σελίδα, καταβάλλει το ποσό σαν να πραγματοποιεί μια συνηθισμένη αγορά και στη συνέχεια επιστρέφει στην παράνομη πλατφόρμα για να παίξει.
Με αυτόν τον τρόπο, η πληρωμή μεταμφιέζεται σε εμπορική συναλλαγή και τα ίχνη του χρήματος χάνονται μέσα στον όγκο των διεθνών πληρωμών. Όσο αυτές οι ροές προς και από μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες παραμένουν ανοιχτές, το μπλοκάρισμα μιας ιστοσελίδας λειτουργεί περισσότερο ως προσωρινό εμπόδιο παρά ως ουσιαστικός φραγμός.
Το τρίτο επίπεδο είναι λιγότερο ορατό στους παίκτες, αλλά ιδιαίτερα σημαντικό: αφορά στην τεχνολογική υποστήριξη της παράνομης αγοράς. Πρόκειται για εταιρείες που παρέχουν παιχνίδια, πλατφόρμες, λογισμικό και άλλες τεχνικές υπηρεσίες — τους λεγόμενους B2B suppliers.
Όταν τεχνολογία και υπηρεσίες που προορίζονται για νόμιμες και αδειοδοτημένες εταιρείες καταλήγουν, άμεσα ή έμμεσα, σε παράνομους παρόχους που απευθύνονται σε Έλληνες παίκτες, τότε οι παράνομες πλατφόρμες αποκτούν όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να λειτουργούν οργανωμένα και επαγγελματικά.
Μάστιγα για την κοινωνία
“Πρόκειται για ένα φαινόμενο που αποτελεί μάστιγα για την κοινωνία”, σημειώνει ο κ. Τζόκας, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις του παράνομου τζόγου δεν εξαντλούνται στα δημοσιονομικά έσοδα. Όπως εξηγεί, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα διαφυγόντα κέρδη και τους φόρους, που υπολογίζονται από 600 εκατ. έως και 1 δισ. ευρώ, ούτε μόνο τα τεράστια ποσά που διοχετεύονται μέσω τραπεζών και καρτών προς παράνομες εταιρείες.
Η οικονομική διάσταση, όσο σοβαρή κι αν είναι, αποτελεί μόνο μία πλευρά του προβλήματος. Εξίσου κρίσιμη είναι η κοινωνική του διάσταση, καθώς η παράνομη διαφήμιση καλλιεργεί ψευδείς προσδοκίες εύκολου κέρδους, αξιοποιώντας μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μηχανές αναζήτησης. “Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τους νέους ανθρώπους, για τα παιδιά, τα οποία εκτίθενται χωρίς καμία πρόνοια και προστασία και στρέφονται σε παράνομες εταιρείες”, αναφέρει. Οι ανήλικοι βρίσκουν ουσιαστικά ανεμπόδιστη πρόσβαση στις παράνομες πλατφόρμες, όπου δεν υφίστανται έλεγχοι ηλικίας ή μηχανισμοί προστασίας, σε αντίθεση με τις νόμιμες εταιρείες που επιτρέπουν τη συμμετοχή μόνο σε άτομα άνω των 21 ετών.
Ο κ. Τζόκας σημειώνει ότι το ζήτημα του παράνομου τζόγου βρίσκεται στην ατζέντα της Πολιτείας και υπάρχει βούληση για την αντιμετώπισή του “αλλά στο διά ταύτα, ουσιαστικά δεν έχει γίνει σχεδόν τίποτα”.
Όπως επισημαίνει, περισσότεροι από 11.000 παράνομοι ιστότοποι έχουν μπλοκαριστεί, χωρίς όμως αυτό να ανακόπτει τη δυναμική της παράνομης δραστηριότητας, η οποία αναπαράγεται με μεγάλη ταχύτητα: “αν μπείτε αυτή τη στιγμή στο Instagram, στο Facebook ή στο TikTok, θα δείτε δεκάδες καθημερινές διαφημίσεις παράνομων εταιρειών, που υπόσχονται μεγάλα κέρδη, χωρίς κανέναν έλεγχο με συναλλαγές μέσω πιστωτικών και προπληρωμένων καρτών”.
Για την αγορά, αυτό είναι και το βασικό κενό: όσο οι παράνομες πλατφόρμες μπορούν να διαφημίζονται, να δέχονται πληρωμές και να επιστρέφουν με νέες διευθύνσεις, η καταπολέμηση του φαινομένου μένει κενό γράμμα.
Ο κλάδος δεν έχει περιοριστεί σε επισημάνσεις, αλλά έχει προχωρήσει και σε συγκεκριμένες ενέργειες, καταθέτοντας καταγγελίες και μηνύσεις κατά influencers και παράνομων ιστοσελίδων που προωθούν ή διευκολύνουν τη δραστηριότητα μη αδειοδοτημένων παρόχων. Οι υποθέσεις αυτές έχουν ήδη πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης, με την αγορά να αναμένει πιο άμεσες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
Το φορολογικό μέτωπο
Και ενώ η προσπάθεια περιορισμού του παράνομου τζόγου βρίσκεται σε εξέλιξη, στο επίκεντρο της συζήτησης μπαίνει και η αύξηση της φορολογίας στα κέρδη των παικτών από διαδικτυακά παιχνίδια. Η παρέμβαση αυτή έχει προκαλέσει προβληματισμό στη νόμιμη αγορά, η οποία θεωρεί ότι κάθε πρόσθετη επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά των παικτών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες εξακολουθούν να προβάλλουν ως βασικό πλεονέκτημα την απουσία φορολόγησης και ελέγχων.
Με τη νέα κλίμακα που θα τεθεί σε ισχύ από τον ερχόμενο Ιούλιο στα διαδικτυακά παιχνίδια τύπου καζίνο, τα κέρδη έως 100 ευρώ παραμένουν αφορολόγητα, τα κέρδη από 100,1 έως 500 ευρώ θα φορολογούνται με 20% αντί για 15%, ενώ για ποσά άνω των 500 ευρώ ο συντελεστής ανεβαίνει από 20% σε 30%.
Όπως αναφέρει ο Χρήστος Παναγόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Παρόχων και Προμηθευτών Διαδικτυακών Τυχερών Παιγνίων, η απόφαση της κυβέρνησης να αυξήσει τη φορολόγηση στα κέρδη των παικτών —μέτρο που εντάσσεται στο πακέτο παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των οικονομικών πιέσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή και αποκτά μόνιμο χαρακτήρα— “αιφνιδίασε την αγορά, καθώς δεν προηγήθηκε ουσιαστική διαβούλευση με τον κλάδο.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η αύξηση των συντελεστών εντείνει την ασφυξία της διαδικτυακής αγοράς, η οποία είναι ήδη επαρκώς έως και υπερφορολογημένη, υπογραμμίζοντας ότι θα έπρεπε να προηγηθεί συνολικότερη συζήτηση σε συνδυασμό με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για την αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου. Παρά τις επιφυλάξεις του για τη φορολογία, εκτιμά ότι παρεμβάσεις που προωθούνται για την καταπολέμηση της παράνομης δραστηριότητας κινούνται, σε γενικές γραμμές, προς τη σωστή κατεύθυνση.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν πως χωρίς ταυτόχρονο χτύπημα στις παράνομες πλατφόρμες, το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα: να κάνει το νόμιμο περιβάλλον λιγότερο ελκυστικό και να σπρώξει μέρος των παικτών προς μη αδειοδοτημένα δίκτυα.
Τα προτεινόμενα μέτρα
Ένα από τα βασικά μέτρα καταπολέμησης του παράνομου τζόγου που επιθυμεί να βάλει η αγορά στο τραπέζι είναι η εφαρμογή μηχανισμού αποκλεισμού πληρωμών, το λεγόμενο PSP Blocking. Πρόκειται για ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται ήδη ως πρακτική σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές και δεν περιορίζεται στο μπλοκάρισμα ιστοσελίδων. Στόχος του είναι να περιορίζει τη ροή του χρήματος προς και από μη αδειοδοτημένους παρόχους, μέσω της συνεργασίας με την Τράπεζα της Ελλάδος, τα πιστωτικά ιδρύματα, τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και τις fintech εταιρείες.
Η λογική είναι απλή: όσο οι παίκτες μπορούν να καταθέτουν και να αποσύρουν χρήματα από παράνομες πλατφόρμες, η αγορά αυτή θα συνεχίζει να βρίσκει τρόπους να επιβιώνει. Αντίθετα, η δέσμευση ή ακύρωση συναλλαγών που συνδέονται με μη αδειοδοτημένους operators θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ουσιαστικός φραγμός, περιορίζοντας την οικονομική τροφοδοσία του παράνομου οικοσυστήματος.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η ενίσχυση των ελέγχων στους αδειοδοτημένους από την ΕΕΕΠ κατασκευαστές και προμηθευτές τεχνολογίας και υπηρεσιών (B2B suppliers). Στόχος είναι να διασφαλιστεί, μέσω αυστηρών ελέγχων και σαφών κανόνων συμμόρφωσης, ότι δεν παρέχουν προϊόντα ή υπηρεσίες σε παράνομους operators που απευθύνονται στην ελληνική αγορά.
Για να λειτουργήσει, όμως, ένα τέτοιο σύστημα δεν αρκεί μια ακόμη ρύθμιση στα χαρτιά. Απαιτείται συντονισμένη επιχειρησιακή δράση, με τη συμμετοχή τραπεζών, παρόχων πληρωμών, Οικονομικής Αστυνομίας, εισαγγελικών Αρχών και ρυθμιστικών φορέων. Στόχος είναι να δημιουργηθούν εξειδικευμένες ομάδες που θα παρακολουθούν αποκλειστικά το ψηφιακό περιβάλλον, θα εντοπίζουν ύποπτες ροές και θα παρεμβαίνουν γρήγορα πριν οι παράνομες πλατφόρμες αλλάξουν διεύθυνση, πάροχο ή κανάλι πληρωμής.
Στο στόχαστρο influencers και παράνομα sites
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιχειρεί να ανοίξει νέο μέτωπο απέναντι στον παράνομο τζόγο, φέρνοντας πακέτο αυστηρότερων ποινών και ενισχυμένων ελέγχων. Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί το επόμενο διάστημα προς ψήφιση στη Βουλή, προβλέπει παρεμβάσεις που εκτείνονται από τα παράνομα sites και τα internet café έως τη διαφήμιση μη αδειοδοτημένων πλατφορμών μέσω influencers και streamers.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ενίσχυση της ΕΕΕΠ, τόσο σε προσωπικό όσο και σε αρμοδιότητες. Το Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων θα αποκτήσει για πρώτη φορά ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων για διερεύνηση ποινικών αδικημάτων, ενώ αυξάνονται οι οργανικές θέσεις της.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη διαδικτυακή προώθηση παράνομου τζόγου. Για πρώτη φορά εισάγονται πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ για influencers, streamers, affiliates και διαφημιστικά δίκτυα που προωθούν μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες τυχερών παιγνίων. Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο μηχανισμός αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων μέσω πιο γρήγορης και αυτοματοποιημένης λειτουργίας της blacklist της ΕΕΕΠ.
Στο ποινικό σκέλος, οι κυρώσεις γίνονται βαρύτερες, με προβλέψεις για πολυετείς καθείρξεις και υψηλά χρηματικά πρόστιμα σε όσους διοργανώνουν ή διακινούν παράνομα τυχερά παίγνια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ποινές μπορεί να φτάνουν έως και τα 10 έτη κάθειρξης και πρόστιμα έως 100.000 ευρώ, ενώ προβλέπονται και ποινές φυλάκισης για όσους παρεμποδίζουν τους ελέγχους των αρχών.
Πηγή: capital.gr
