Τεχνικός ασφαλείας προσφεύγει στον Αρειο Πάγο αμφισβητώντας την καταδίκη του για σωματική βλάβη από αμέλεια

Μια δικα­στική υπόθεση που ξεκί­νησε από εργα­τικό ατύχημα σε ξενο­δο­χειακό συγκρό­τημα της Ρόδου το 2018 βρί­σκε­ται πλέον στο στάδιο της αναί­ρε­σης, με τον κατα­δι­κα­σθέ­ντα να αμφι­σβη­τεί ευθέως τόσο τη νομική βάση της κατα­δί­κης του όσο και τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά που έγιναν δεκτά από τα δικα­στή­ρια της ουσίας.

Η υπόθεση αφορά έναν ημεδαπό 43 ετών, ναυπηγό μηχα­νο­λόγο μηχα­νικό, ο οποίος κατά την κρίσιμη περίοδο παρείχε υπη­ρε­σίες ως τεχνι­κός ασφα­λείας σε εργο­λα­βική εται­ρεία που εκτε­λούσε οικο­δο­μι­κές εργα­σίες εξω­τε­ρι­κής θερ­μο­πρό­σο­ψης σε γνωστό ξενο­δο­χειακό συγκρό­τημα της Ρόδου.

Την υπε­ρά­σπισή του ανέλαβε ο δικη­γό­ρος Ρόδου κ. Εμμα­νουήλ Κου­τσού­κος.

Το ατύχημα και η μακρά δικα­στική οδύσ­σεια

Το εργα­τικό ατύχημα έλαβε χώρα στις 5 Μαΐου 2018, ημέρα Σάββατο, σε ξενο­δο­χειακό συγκρό­τημα στην περιοχή Μεγάλη Γη του Ασκλη­πιείου Ρόδου. Εργάτης αλλο­δα­πής υπη­κο­ό­τη­τας, απα­σχο­λού­με­νος από την εργο­λα­βική εται­ρεία, έπεσε από ικρίωμα στο οποίο εκτε­λούσε εργα­σίες, και στη συνέ­χεια κατέ­ληξε σε παρα­κεί­μενη άδεια πισίνα, υποστάς σοβα­ρούς τραυ­μα­τι­σμούς στο κεφάλι και την κοιλιά.

Για το ατύχημα διε­νερ­γή­θηκε ποινική δικο­γρα­φία και μετά από προ­κα­ταρ­κτική εξέταση και προ­α­νά­κριση, ο ημε­δα­πός τεχνι­κός ασφα­λείας παρα­πέμ­φθηκε να δικα­στεί ως συνυ­παί­τιος για σωμα­τική βλάβη από αμέλεια κατά παραυ­τουρ­γία, μαζί με άλλους 3 κατη­γο­ρου­μέ­νους, μεταξύ των οποίων ο νόμιμος εκπρό­σω­πος της ξενο­δο­χεια­κής μονάδας και οι εκπρό­σω­ποι της εργο­λα­βι­κής εται­ρείας.

Το Μονο­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε στις 10 Ιανουα­ρίου 2025 κατα­δι­κα­στική απόφαση, επι­βάλ­λο­ντας ποινή φυλά­κι­σης 10 μηνών με τριετή ανα­στολή. Ο ημε­δα­πός άσκησε έφεση, επι­κα­λού­με­νος κακή εκτί­μηση απο­δει­κτι­κού υλικού και εσφαλ­μένη ερμη­νεία των δια­τά­ξεων που διέπουν τα καθή­κο­ντα του τεχνι­κού ασφα­λείας. Το Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο, δικά­ζο­ντας σε δεύτερο βαθμό, τον έκρινε εκ νέου ένοχο στις 9 Δεκεμ­βρίου 2025, μειώ­νο­ντας την ποινή σε 8 μήνες φυλά­κι­σης με τριετή ανα­στολή.

Η σύμβαση και τα νομικά όρια

Κεντρικό επι­χεί­ρημα του ημε­δα­πού απο­τε­λεί η φύση της σύμ­βα­σής του. Σύμφωνα με την από 1 Νοεμ­βρίου 2017 σύμβαση παροχής υπη­ρε­σιών που δια­τεί­νε­ται ότι συνήψε με την εργο­λα­βική εται­ρεία, η ετήσια συνο­λική του απα­σχό­ληση ανερ­χό­ταν σε μόλις 50 ώρες, κατα­νε­μη­μέ­νες σε 4,5 ώρες τη δεύτερη Τρίτη κάθε μήνα. Στο πλαίσιο αυτό, το αντι­κεί­μενό του, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς του, εξα­ντλείτο στην παροχή συμ­βου­λών για τα ληπτέα μέτρα ασφα­λείας, στην ενη­μέ­ρωση του προ­σω­πι­κού και στις αιφ­νι­δια­στι­κές επι­σκέ­ψεις εντός του χρο­νι­κού ορίου της σύμ­βα­σής του.

Ο ημε­δα­πός υπο­στη­ρί­ζει ότι την ημέρα του ατυ­χή­μα­τος, Σάββατο, δεν ευρί­σκετο στο εργο­τά­ξιο, ούτε είχε οποια­δή­ποτε υπο­χρέ­ωση να βρί­σκε­ται. Ισχυ­ρί­ζε­ται μάλιστα ότι τα καθή­κο­ντα που του απο­δό­θη­καν από τα δικα­στή­ρια της ουσίας, όπως η κατάρ­τιση σχεδίου συναρ­μο­λό­γη­σης ικριω­μά­των, η επί­βλεψη της αγκύ­ρω­σής τους και η χορή­γηση μέσων ατο­μι­κής προ­στα­σίας, ανήκουν απο­κλει­στικά στον επι­βλέ­πο­ντα μηχα­νικό και τον συντο­νι­στή ασφα­λείας του έργου, όχι σε αυτόν.

Τα 3 σκέλη της αναί­ρε­σης

Η έκθεση αναί­ρε­σης ανα­πτύσ­σει 3 κύριους λόγους. Κατά τον πρώτο, ο ημε­δα­πός δια­τεί­νε­ται ότι το Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο απέρ­ριψε χωρίς ειδική και εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία τους αυτο­τε­λείς ισχυ­ρι­σμούς που είχε υπο­βά­λει, αντι­με­τω­πί­ζο­ντάς τους ως απλούς αρνη­τι­κούς ισχυ­ρι­σμούς. Επι­κα­λεί­ται συναφώς το άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρω­παϊ­κής Σύμ­βα­σης Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που και νομο­λο­γία του Αρείου Πάγου, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η παρά­λειψη ουσια­στι­κής εξέ­τα­σης των επι­χει­ρη­μά­των του στοι­χειο­θε­τεί απόλυτη ακυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος εστιά­ζει στην εσφαλ­μένη ερμη­νεία και εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων που διέπουν την αμέλεια. Ο ημε­δα­πός ισχυ­ρί­ζε­ται ότι η βαλ­λό­μενη απόφαση επι­κα­λέ­στηκε ποικίλα Προ­ε­δρικά Δια­τάγ­ματα που ανα­φέ­ρο­νται είτε σε πλήρη απα­σχό­ληση τεχνι­κού ασφα­λείας είτε στα καθή­κο­ντα του επι­βλέ­πο­ντος μηχα­νι­κού, παρα­κάμ­πτο­ντας τις ειδικές δια­τά­ξεις των άρθρων 14 και 15 του Ν. 3850/2010, που σύμφωνα με τους ισχυ­ρι­σμούς του απο­τε­λούν το μονα­δικό εφαρ­μο­στέο νομο­θε­τικό πλαίσιο για τον ρόλο του. Επι­πλέον, υπο­στη­ρί­ζει ότι δεν υπάρχει αιτιώ­δης σύν­δε­σμος μεταξύ της δικής του συμπε­ρι­φο­ράς και του απο­τε­λέ­σμα­τος, δεδο­μέ­νης της περιο­ρι­σμέ­νης φύσης της σύμ­βα­σής του.

Στον τρίτο λόγο αναί­ρε­σης ανα­φέ­ρε­ται σε ό,τι χαρα­κτη­ρί­ζει ως «εκκω­φα­ντική απουσία» του επι­βλέ­πο­ντος πολι­τι­κού μηχα­νι­κού και του συντο­νι­στή του έργου από την ποινική δικο­γρα­φία, εκτι­μώ­ντας ότι στα καθή­κο­ντά τους ανήκε κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα η επί­βλεψη των ικριω­μά­των και η εφαρ­μογή των μέτρων ασφα­λείας επί τόπου.

Αμφι­σβη­τού­μενα περι­στα­τικά και η υπόθεση της διπλής πτώσης

Πέραν των νομικών ζητη­μά­των, η έκθεση αναί­ρε­σης αμφι­σβη­τεί και τα ίδια τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά. Ο ημε­δα­πός ισχυ­ρί­ζε­ται, επι­κα­λού­με­νος την αρχική ένορκη κατά­θεση του παθό­ντος ενώπιον αστυ­νο­μι­κής αρχής στις 21 Μαρτίου 2019, δηλαδή 10 μήνες μετά το ατύχημα, αλλά και έκθεση αυτο­ψίας της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας με αριθμό πρω­το­κόλ­λου 4629/7.2.2021, ότι το ατύχημα εκτυ­λί­χθηκε σε 2 φάσεις. Κατά τον ισχυ­ρι­σμό αυτό, ο παθών έπεσε αρχικά από το ικρίωμα στο έδαφος, συνήλθε, σηκώ­θηκε ζαλι­σμέ­νος και έπειτα, σε δεύτερη χρονικά πτώση, κατέ­ληξε στην παρα­κεί­μενη άδεια πισίνα, υποστάς εκεί τους σοβα­ρούς τραυ­μα­τι­σμούς.

Σύμφωνα με την έκθεση αναί­ρε­σης, αρκετά χρόνια αργό­τερα και συγκε­κρι­μένα σε υπό­μνημα του 2022, η αφήγηση του παθό­ντος άλλαξε, δια­τει­νό­με­νος πλέον ότι έπεσε κατευ­θείαν από το ικρίωμα στην πισίνα, απο­δί­δο­ντας την αρχική αναφορά στο «πάτωμα» σε ελλιπή γνώση της ελλη­νι­κής γλώσσας. Ο ημε­δα­πός θεωρεί την εξήγηση αυτή αναληθή και υπο­στη­ρί­ζει ότι το πρω­τό­δικο δικα­στή­ριο απο­δέ­χθηκε το όψιμο αυτό σενάριο παρα­κάμ­πτο­ντας την αρχική, σαφή περι­γραφή που είχε δοθεί τόσο στους αστυ­νο­μι­κούς όσο και στους επι­θε­ω­ρη­τές εργα­σίας.

Το αιτιο­λο­γικό της βαλ­λό­με­νης από­φα­σης

Το Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο αιτιο­λό­γησε την κατα­δίκη του ημε­δα­πού εστιά­ζο­ντας κυρίως στο ό,τι, ενώ ο νόμος του επέ­βαλλε να επι­θε­ω­ρεί τακτικά τις θέσεις εργα­σίας και να ανα­φέ­ρει στον εργο­δότη οποια­δή­ποτε παρά­λειψη μέτρων ασφα­λείας, στο τετρά­διο τεχνι­κού ασφα­λείας που συμπλή­ρωνε μετά από κάθε επι­τό­πιο έλεγχο δεν είχε κατα­γρά­ψει ούτε μία παρά­λειψη. Το δικα­στή­ριο έκρινε ότι οι επι­τό­πιες επι­σκέ­ψεις του τεχνι­κού ασφα­λείας εξυ­πη­ρε­τούν ακριβώς τον σκοπό της ιδίοις όμμασι δια­πί­στω­σης ελλεί­ψεων, και ότι η αμέλειά του να κατα­γρά­ψει και να ανα­φέ­ρει τις σοβαρές παρα­λεί­ψεις που οδή­γη­σαν στο ατύχημα απο­δεί­χθηκε πλήρως. Απέρ­ριψε τους αυτο­τε­λείς ισχυ­ρι­σμούς ως ουσια­στικά αρνη­τι­κούς της κατη­γο­ρίας, παρα­πέ­μπο­ντας στη ρητή δια­τύ­πωση του άρθρου 15 παρ. 1α του Ν. 3850/2010.

Η υπόθεση ανα­μέ­νε­ται να κριθεί από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος καλεί­ται να απο­φαν­θεί σε μια σειρά ερμη­νευ­τι­κών ζητη­μά­των με ευρύ­τερη σημασία για την ποινική ευθύνη των τεχνι­κών ασφα­λείας στα οικο­δο­μικά έργα.