Εκτοξεύονται οι δαπάνες των οικογενειών για φροντιστήρια, τι δείχνουν τα στοιχεία έκθεσης ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ

Ένα πολύ ση­μα­ντι­κό κον­δύ­λι για τον οι­κο­γε­νεια­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, ύψους 614 εκατ. ευρώ διέ­θε­σαν τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά για φρο­ντι­στή­ρια το 2023, ποσό ήταν το υψη­λό­τε­ρο της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας, ενώ από το 2021 η σχε­τι­κή δα­πά­νη εκτι­νά­χθη­κε κατά 35,7% σε πραγ­μα­τι­κές τιμές. Τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία εμπε­ριέ­χο­νται στη νέα έκ­θε­ση του ΚΑΝΕΠ / ΓΣΕΕ, σχε­τι­κά με την ορ­γα­νω­μέ­νη φρο­ντι­στη­ρια­κή εκ­παί­δευ­ση στην Ελ­λά­δα και προσ­δί­δουν μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη προ­σέγ­γι­ση στο ζή­τη­μα της φρο­ντι­στη­ρια­κής εκ­παί­δευ­σης, ανα­δει­κνύ­ο­ντας εν­δια­φέ­ρου­σες πα­ρα­μέ­τρους για την ιστο­ρι­κό­τη­τα του φαι­νο­μέ­νου, τα χρή­μα­τα που δα­πα­νούν οι οι­κο­γέ­νειες, τις από­ψεις των γο­νέ­ων, των παι­διών, των εκ­παι­δευ­τι­κών φρο­ντι­στη­ρί­ων και των ιδιο­κτη­τών.

Όπως λέει στο powergame.gr ο διευ­θυ­ντής του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ Χρή­στος Γού­λας « έχει πε­ρά­σει και­ρός που τα φρο­ντι­στή­ρια θε­ω­ρού­νταν απλά μια εν­δη­μι­κή ιδιο­τρο­πία του ελ­λη­νι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος. Εδώ και δε­κα­ε­τί­ες βρί­σκο­νται όλο και πιο εν­σω­μα­τω­μέ­να στον ορ­γα­νω­τι­κό πυ­ρή­να της εκ­παι­δευ­τι­κής δια­δρο­μής χι­λιά­δων οι­κο­γε­νειών. Η πρό­σφα­τη έρευ­να του ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ ανα­δει­κνύ­ει ξε­κά­θα­ρα αυτόν τον κε­ντρι­κό πλέον ρόλο: το 2023 τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά δα­πά­νη­σαν 614 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για φρο­ντι­στή­ρια, το υψη­λό­τε­ρο ποσό της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας, ενώ το 48,7% των γο­νέ­ων θε­ω­ρεί ότι χωρίς αυτά τα παι­διά τους δεν θα περ­νού­σαν στις πα­νελ­λή­νιες. Φυ­σι­κά, το βάρος αυτής της δα­πά­νης δεν κα­τα­νέ­με­ται ισό­τι­μα, καθώς τα χα­μη­λό­τε­ρα ει­σο­δη­μα­τι­κά στρώ­μα­τα επι­βα­ρύ­νο­νται ανα­λο­γι­κά πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο, προ­κει­μέ­νου να λά­βουν, συ­νη­θέ­στε­ρα, λι­γό­τε­ρες υπη­ρε­σί­ες σχο­λι­κής υπο­στή­ρι­ξης».

 Από τον 17ο αιώνα ο όρος «φρο­ντι­στή­ριο»

Και το­νί­ζει ότι «το φαι­νό­με­νο αυτής «σκιώ­δους εκ­παί­δευ­σης», δεν είναι πρό­σφα­το. Όπως ανα­δει­κνύ­ε­ται στο βι­βλίο, ο όρος «φρο­ντι­στή­ριο» εμ­φα­νί­ζε­ται στην ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ήδη από τον 17ο αιώνα και συν­δέ­ε­ται δια­χρο­νι­κά με τις ει­σα­γω­γι­κές εξε­τά­σεις, την επι­λε­κτι­κή λει­τουρ­γία του συ­στή­μα­τος και τις αδυ­να­μί­ες ισό­τι­μης υπο­στή­ρι­ξης των μα­θη­τών του δη­μό­σιου σχο­λεί­ου. Δεν μπο­ρού­με, όμως, να αντι­με­τω­πί­ζου­με και ως από­λυ­τα φυ­σιο­λο­γι­κό αυτό που στην πράξη λει­τουρ­γεί ως ακόμη ένας μη­χα­νι­σμός ανα­πα­ρα­γω­γής εκ­παι­δευ­τι­κών και κοι­νω­νι­κών ανι­σο­τή­των. Το πραγ­μα­τι­κό ζη­τού­με­νο ήταν, είναι και πα­ρα­μέ­νει αυτό της ου­σια­στι­κής ενί­σχυ­σης ενός απο­τε­λε­σμα­τι­κού και δί­καιου δη­μό­σιου σχο­λεί­ου».

Το 52% της ιδιω­τι­κής δα­πά­νης στα φρο­ντι­στή­ρια

Τα φρο­ντι­στή­ρια αντι­προ­σω­πεύ­ουν κατά μέσο όρο το 52,3% της συ­νο­λι­κής ιδιω­τι­κής εκ­παι­δευ­τι­κής δα­πά­νης των νοι­κο­κυ­ριών και αντι­στοι­χούν στο 9% της συ­νο­λι­κής τους κα­τα­να­λω­τι­κής δα­πά­νης, ένα­ντι 7,5% το 2013. Μά­λι­στα, η ιδιω­τι­κή εκ­παι­δευ­τι­κή δα­πά­νη έφτα­σε στο 14% των δη­μό­σιων εκ­παι­δευ­τι­κών δα­πα­νών για το 2023, το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό της δε­κα­ε­τί­ας.

Η μέση οι­κο­γε­νεια­κή μη­νιαία δα­πά­νη για τα φρο­ντι­στή­ρια ανέρ­χε­ται σε 180 ευρώ, με έντο­νη ανι­σό­τη­τα: το φτω­χό­τε­ρο 25% δα­πα­νά κάτω από 70 ευρώ, ενώ το πλου­σιό­τε­ρο 25% άνω από 250 ευρώ μη­νιαί­ως. Τα νοι­κο­κυ­ριά με μη­νιαίο ει­σό­δη­μα έως 750 ευρώ δια­θέ­τουν για φρο­ντι­στή­ρια το 24,1% του ετή­σιου ει­σο­δή­μα­τός τους, ένα­ντι μόλις 3,3% που είναι στις υψη­λό­τε­ρες ει­σο­δη­μα­τι­κές τά­ξεις.

Σύμ­φω­να με την έρευ­να, το 94,6% των δα­πα­νών αφορά τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση, αντα­να­κλώ­ντας την κε­ντρι­κό­τη­τα των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων, αλλά το φρο­ντι­στή­ριο σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις ξε­κι­νά από το Δη­μο­τι­κό. Το 4,2% των δα­πα­νών για φρο­ντι­στή­ρια γε­νι­κής εκ­παί­δευ­σης αφορά στην πρω­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση με τη σχε­τι­κή δα­πά­νη να έχει τε­τρα­πλα­σια­στεί: από 5,9 εκατ. ευρώ το 2013 έχει ανέλ­θει σε 26,1 εκατ. ευρώ το 2023.

Τι λένε οι γο­νείς για τα φρο­ντι­στή­ρια

Σχε­δόν 7 στους 10 γο­νείς και νέους (68-70%) δη­λώ­νουν αρ­κε­τά έως πολύ ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι από την φρο­ντι­στη­ρια­κή εκ­παί­δευ­ση. Ωστό­σο, το 50% των γο­νέ­ων, την ίδια στιγ­μή, θε­ω­ρεί ότι τα φρο­ντι­στή­ρια επι­βα­ρύ­νουν οι­κο­νο­μι­κά την οι­κο­γέ­νεια και υπερ­φορ­τώ­νουν τους μα­θη­τές. Το 48,7% των γο­νέ­ων πι­στεύ­ει ότι το παιδί τους δεν θα είχε πε­ρά­σει στις πα­νελ­λή­νιες εξε­τά­σεις χωρίς φρο­ντι­στή­ριο.

Ιδιαί­τε­ρα μα­θή­μα­τα

Το 2023 τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά δα­πά­νη­σαν συ­νο­λι­κά 257 εκατ. ευρώ για ιδιαί­τε­ρα μα­θή­μα­τα. Σύμ­φω­να με την έρευ­να, η εξέ­λι­ξη των σχε­τι­κών δα­πα­νών την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία πα­ρου­σιά­ζει έντο­νες δια­κυ­μάν­σεις: την πε­ρί­ο­δο 2015-2018 κα­τα­γρά­φη­κε πτώση της τάξης του 26,9%, ενώ το 2019 ση­μειώ­θη­κε από­το­μη αύ­ξη­ση κατά 21,2%. Κατά την πε­ρί­ο­δο της παν­δη­μί­ας COVID-19 οι δα­πά­νες μειώ­θη­καν, ενώ από το 2022 κα­τα­γρά­φε­ται ση­μα­ντι­κή ανά­καμ­ψη (+30,4%), με τα επί­πε­δα να πα­ρα­μέ­νουν σχε­δόν στα­θε­ρά το 2023(μικρή μεί­ω­ση -1,3%). Συ­νο­λι­κά, για την πε­ρί­ο­δο 2013-2023 η δα­πά­νη σε ονο­μα­στι­κές τιμές πα­ρέ­μει­νε σχε­δόν αμε­τά­βλη­τη, ενώ σε στα­θε­ρές τιμές (2023) εμ­φα­νί­ζει σω­ρευ­τι­κή μεί­ω­ση πε­ρί­που 10%

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει και η σχε­τι­κή επι­βά­ρυν­ση αυτών των δα­πα­νών σε σχέση με το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα. Το 2023 τα νοι­κο­κυ­ριά με άνερ­γο υπεύ­θυ­νο δα­πα­νούν για φρο­ντι­στή­ρια το 15,9% του ετή­σιου ει­σο­δή­μα­τός τους, πο­σο­στό ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρο από το αντί­στοι­χο των ερ­γα­ζο­μέ­νων (9,3%), των συ­ντα­ξιού­χων (6,6 %) και των μη οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γών (5,7 %) . Οι δια­φο­ρές αυτές είναι στα­τι­στι­κά ση­μα­ντι­κές , υπο­δει­κνύ­ο­ντας ότι, παρά το χα­μη­λό­τε­ρο από­λυ­το ύψος της δα­πά­νης, τα νοι­κο­κυ­ριά με υπεύ­θυ­νο στην ανερ­γία εμ­φα­νί­ζουν ανα­λο­γι­κά με­γα­λύ­τε­ρη οι­κο­νο­μι­κή επι­βά­ρυν­ση, πι­θα­νώς λόγω χα­μη­λό­τε­ρου ει­σο­δή­μα­τος.

Το 2013 η κα­τα­νο­μή των πο­σο­στών ήταν δια­φο­ρε­τι­κή. Τα άνερ­γα νοι­κο­κυ­ριά εξα­κο­λου­θού­σαν να κα­τα­γρά­φουν υψηλή σχε­τι­κή επι­βά­ρυν­ση (17,4%), αλλά η υψη­λό­τε­ρη κα­τα­γρά­φε­ται στους μη οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γούς (28,2%). Ωστό­σο, όπως ανα­φέ­ρε­ται, οι δια­φο­ρές με­τα­ξύ των ομά­δων δεν ήταν στα­τι­στι­κά ση­μα­ντι­κές. Παρά ταύτα,η σύ­γκρι­ση των δύο ετών δεί­χνει στα­θε­ρή τάση: οι άνερ­γοι κα­τα­γρά­φουν στα­θε­ρά υψη­λό­τε­ρη ανα­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση σε σύ­γκρι­ση με τον ερ­γα­ζό­με­νο πλη­θυ­σμό.

Το προ­φίλ του εκ­παι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού

Η με­λέ­τη, επί­σης, εστιά­ζει σε ζη­τή­μα­τα όπως το προ­φίλ του εκ­παι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού προ­κλή­σεις και προ­βλή­μα­τα όπως: οι χα­μη­λές απο­δο­χές, η ασά­φεια ερ­γα­σια­κού κα­θε­στώ­τος, η ερ­γα­σια­κή ανα­σφά­λεια, η ανα­σφά­λι­στη ερ­γα­σία και η έλ­λει­ψη συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων, η πίεση για «θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα» κ.ά, η ποιό­τη­τα των υπη­ρε­σιών που πα­ρέ­χο­νται από τα φρο­ντι­στή­ρια συ­ναρ­τά­ται με πα­ρά­γο­ντες όπως: το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό, η ορ­γά­νω­ση και το πρό­γραμ­μα σπου­δών, το δι­δα­κτι­κό υλικό και τε­χνο­λο­γι­κά ερ­γα­λεία, το μέ­γε­θος και η σύν­θε­ση τμη­μά­των, η επι­κοι­νω­νία με γο­νείς, οι ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις και ο ρόλος της διοί­κη­σης.

Ως εν­δει­κτι­κές προ­τά­σεις πο­λι­τι­κής ση­μειώ­νο­νται η πο­λύ­πλευ­ρη ενί­σχυ­ση του δη­μό­σιου σχο­λεί­ου, ο πε­ριο­ρι­σμός του ρόλου των εξε­τά­σε­ων στην δο­μι­κή λει­τουρ­γία των σχο­λι­κών βαθ­μί­δων, η δη­μιουρ­γία δη­μό­σιων δομών ενι­σχυ­τι­κής δι­δα­σκα­λί­ας, η θε­σμι­κή επο­πτεία και πι­στο­ποί­η­ση ποιό­τη­τας, καθώς και η προ­στα­σία ερ­γα­ζο­μέ­νων και των ερ­γα­σια­κών τους δι­καιω­μά­των.

Πηγή: powergame.gr