Κλιμάκωση της έντασης γύρω από τον καταυλισμό στο Κορακόνερο – Ο Βασίλειος Στηροκλέας, που εμφανίζεται ως «βασιλιάς» και «παγκόσμιος εκπρόσωπος» των Ρομά, μιλά για 45 χρόνια αντιπαραθέσεων με τοπικές αρχές, περιγράφει συνθήκες που όπως αναφέρει απειλούν την υγεία και ζητά άμεση ευρωπαϊκή παρέμβαση σε επιστολή με ημερομηνία 3 Ιανουαρίου 2025
Η εικόνα που περιγράφεται σε κείμενο που απεστάλη σήμερα στα ΜΜΕ δείχνει ότι η κατάσταση γύρω από τους καταυλισμούς Ρομά έχει ξεφύγει. Στο επίκεντρο βρίσκεται επιστολή που απευθύνεται στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και φέρει υπογραφή του Βασίλειου Στηροκλέα, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως «Βασιλιάς των Ελλήνων τσιγγάνων Ρομά» και «παγκόσμιος εκπρόσωπος» κοινωνικοπολιτικού κινήματος.
Το έγγραφο καταγράφει, με έντονο ύφος και διαδοχικές επαναλήψεις για το επείγον της κατάστασης, καταγγελίες για συμπεριφορές τοπικών αρχών και κρατικών μηχανισμών, οι οποίες όπως αναφέρει οδηγούν σε υποβάθμιση, έκθεση και πρακτικό αποκλεισμό κοινοτήτων Ρομά. Παράλληλα, θέτει στο τραπέζι το θέμα της διαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων, υποστηρίζοντας ότι χρηματοδοτήσεις που προορίζονται για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης δεν αξιοποιούνται για τις ανάγκες των κοινοτήτων.
Η επιστολή και ο αποδέκτης της
Ο Βασίλειος Στηροκλέας από τα πρώτα σημεία της επιστολής υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε «δύσκολη θέση» να καταθέσει «δυσάρεστα» βιώματα που αφορούν τον ίδιο και «τη φυλή» του διεθνώς. Δηλώνει ότι εδώ και 45 χρόνια δρα ως ηγέτης και εκπρόσωπος και περιγράφει αυτή τη διαδρομή ως αγώνα για «υπεράσπιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων» σε ελληνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Στην αφήγησή του, η κεντρική γραμμή είναι ότι η διαρκής αδράνεια ή οι καθυστερήσεις των αρμόδιων αρχών τον «εκθέτουν» απέναντι στην κοινότητα που ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί, δημιουργώντας όπως γράφει την εικόνα ενός εκπροσώπου που δεν μπορεί να επιτύχει απτά αποτελέσματα, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις του.
Το βασικό παράπονο: καθυστερήσεις, αστοχία απαντήσεων και διοικητική αποφυγή
Σημαντικό τμήμα της επιστολής περιγράφει μια σταθερή δυσλειτουργία στην επικοινωνία με τις αρχές. Ο συντάκτης αναφέρει ότι καταθέτει αιτήματα εγγράφως και ότι συχνά δεν λαμβάνει έγκαιρη απάντηση. Όταν απαντήσεις δίνονται, τις χαρακτηρίζει «άστοχες», «εκτός θέματος» ή «άτυπες». Σε ορισμένα σημεία προχωρά σε βαρύτερες αιχμές, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν απαντήσεις «εν δόλω», αναφέροντας ακόμη και την εμπλοκή εισαγγελικών αρχών χωρίς να παραθέτει στο κείμενο συγκεκριμένα στοιχεία, αριθμούς πρωτοκόλλου ή πράξεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, χρησιμοποιεί τον όρο «κοινωνικό ρατσιστικά» για να περιγράψει τη στάση που θεωρεί ότι αντιμετωπίζει, υποστηρίζοντας ότι του φέρονται ως «κατώτερο» και ότι αυτό προσβάλλει την «ηθική» και την «αξιοπρέπεια» του, με συνέπειες που χαρακτηρίζει «παγκόσμια ηθική βλάβη».
Η Ρόδος ως σημείο ανάφλεξης και η αναφορά στον τσιμεντένιο τοίχο
Η πιο συγκεκριμένη και απτή καταγγελία του εγγράφου αφορά τη Ρόδο. Ο Βασίλειος Στηροκλέας περιγράφει ότι οι τοπικές αρχές, σε ένα νησί που χαρακτηρίζει «κοσμοπολίτικο» και διεθνώς γνωστό για τις φυσικές ομορφιές του, κατασκεύασαν έναν τσιμεντένιο μαντρότοιχο ύψους 3 μέτρων και μήκους 500 μέτρων και άνω μπροστά από καταυλισμό Ρομά. Στην περιγραφή του, ο τοίχος λειτουργεί ως μέσο απόκρυψης του καταυλισμού και ως στοιχείο αποκλεισμού, καθώς υποστηρίζει ότι «κρύβει τον φυσικό ήλιο» και θέτει ζήτημα υγείας με αναφορά σε «έλλειψη βιταμίνης D».
Παράλληλα, εντάσσει την κατασκευή σε ένα ευρύτερο σκηνικό υποβάθμισης. Μιλά για σκουπίδια και δυσοσμία μπροστά από τον καταυλισμό, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες αυτές εκθέτουν την κοινότητα και τον ίδιο ως εκπρόσωπο «ελληνικά, ευρωπαϊκά και διεθνώς». Προσθέτει ότι έχει προβεί σε «πολλές ενέργειες» και έχει καταθέσει έγγραφα που, όπως γράφει, αποδεικνύουν ότι τα έργα είναι πολεοδομικά «παράνομα», όμως οι αρμόδιοι δεν προχωρούν σε κατεδάφιση.
Το επείγον, όπως το παρουσιάζει, συνδέεται και με την τουριστική περίοδο. Προειδοποιεί ότι «σε λίγους μήνες» με την έλευση του τουρισμού «πέρα από τη φήμη μας πιο πολύ κινδυνεύει η ζωή μας», ενώ σε δραματικό τόνο μιλά για κίνδυνο εξαφάνισης της φυλής «για τις επόμενες γενιές».
Η αναφορά σε «δυναμισμό ηγέτη βασιλιά» και η επίκληση άμεσης ευρωπαϊκής παρέμβασης
Στο πολιτικό σκέλος της επιστολής, ο Βασίλειος Στηροκλέας υποστηρίζει ότι τα «όρια υπομονής» έχουν εξαντληθεί και ότι αναγκάζεται να ζητήσει την παρέμβαση της Ursula von der Leyen με τρόπο που ο ίδιος χαρακτηρίζει πιο αυστηρό. Στο κείμενο διατυπώνει ότι δεν θέλει να οδηγηθεί σε «εθνική προσφυγή» για να υπερασπιστεί δικαιώματα, αλλά δηλώνει πως πρέπει να προστατεύσει τους ανθρώπους που, όπως υποστηρίζει, βρίσκονται υπό την ευθύνη του. Παρουσιάζει την ευρωπαϊκή εμπλοκή ως λύση που θα παρακάμψει την αδράνεια ή την κακή διαχείριση που αποδίδει σε κρατικές και αυτοδιοικητικές δομές.
Η καρδιά της καταγγελίας για το ΕΣΠΑ και τα ευρωπαϊκά χρήματα
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο αφορά την οικονομική διάσταση. Ο συντάκτης υποστηρίζει ότι οι ελληνικές αρχές και οι τοπικές αυτοδιοικήσεις παρακρατούν χρήματα που δίνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ΕΣΠΑ για τις κοινότητες Ρομά. Κάνει λόγο για «κακή διαχείριση» και για μη διοχέτευση των κονδυλίων στις πραγματικές ανάγκες, όπως κατοικίες, σχολεία, χώροι αναψυχής, πρόσβαση σε εργασία και υπηρεσίες υγείας.
Σε αυτό το σημείο προβάλλει και ένα ιδιαίτερα βαρύ αίτημα, να δοθούν τα ποσά «στα δικά μου χέρια» ώστε να τα διαχειριστεί ο ίδιος υπέρ των Ρομά. Για να στηρίξει αυτή την πρόταση, αναφέρει ότι διαθέτει «υπογραμμένες εξουσιοδοτήσεις» από μέλη της κοινότητας, που του δίνουν εντολή να ενεργεί για λογαριασμό τους.
Η επιστολή δεν στέκεται μόνο στην παρακράτηση, αλλά θέτει και ευθέως ερώτημα για το πού κατέληξαν τα χρήματα, ζητώντας από την ευρωπαϊκή πλευρά να απαιτήσει «αποδείξεις» και παραστατικά δαπανών, ώστε να αποσαφηνιστεί σε τι αξιοποιήθηκαν πόροι που, όπως υποστηρίζει, προορίζονταν για τους Ρομά.
Συνθήκες διαβίωσης και δημόσια υγεία: σκουπίδια, δυσοσμία και καθημερινή έκθεση
Πέρα από τον τοίχο στη Ρόδο, η επιστολή περιλαμβάνει και γενικότερη αναφορά στις συνθήκες γύρω από καταυλισμούς. Γίνεται λόγος για σκουπίδια που «υπερχείλιζαν» έξω από καταυλισμούς Ρομά σε Ελλάδα και Ευρώπη, με τη σύνδεση του προβλήματος με κινδύνους για την υγεία. Η περιγραφή αυτή συνδέεται με το γενικό επιχείρημα ότι η πολιτεία δεν αντιμετωπίζει τις κοινότητες ως ισότιμους πολίτες, αφήνοντας ζητήματα βασικών υποδομών και δημόσιας υγιεινής να χρονίζουν.
