• Σημαντική αύξηση στις τιμές καυσίμων καταγράφεται μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου • Η κοινωνική διάσταση της ακρίβειας μεταφράζεται σε βίαιη περικοπή του εισοδήματος • Η διακίνηση προϊόντων οδηγεί σε συνεχείς αναπροσαρμογές κοστολογίων από προμηθευτές και μεταφορείς
Η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, που τις τελευταίες εβδομάδες μεταφράζεται σε μια διαρκή νευρικότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, έχει ήδη αρχίσει να αφήνει το αποτύπωμά της στην ελληνική περιφέρεια.
Σημαντική αύξηση στις τιμές καυσίμων καταγράφεται στη Ρόδο μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, με το Diesel να ενισχύεται κατά 13 λεπτά και την αμόλυβδη κατά 8 λεπτά, μεταβάλλοντας αισθητά το κόστος λειτουργίας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Σε μια χρονική στιγμή που η τοπική οικονομία μπαίνει στην τελική ευθεία για την τουριστική περίοδο, η αγορά καυσίμων προσεγγίζει πλέον τα ιστορικά υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν το 2022.
Η εξέλιξη συνδέεται άρρηκτα με τη διατήρηση των διεθνών τιμών πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, με το Brent να παραμένει σταθερά πάνω από τα 104 δολάρια, κοντά στα υψηλά του τελευταίου έτους.
Για μια νησιωτική αγορά όπως η Ρόδος, όπου η τροφοδοσία εξαρτάται αποκλειστικά από θαλάσσιες μεταφορές και δεν υπάρχουν σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, οι αυξήσεις περνούν χωρίς καμία χρονική υστέρηση στην τελική τιμή.
Το φαινόμενο της «ρουκέτας», όπου οι τιμές προσαρμόζονται ακαριαία στις διεθνείς αυξήσεις αλλά με ρυθμούς «φτερού» στις μειώσεις, επιτείνει το αίσθημα αδικίας στους τοπικούς καταναλωτές. Η εικόνα στην αντλία αποτυπώνει το εύρος της ανατίμησης.
Με βάση τα στοιχεία της αγοράς, στις 5 Μαρτίου η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφωνόταν στα 1,89 ευρώ και του Diesel στα 1,68 ευρώ. Δώδεκα ημέρες αργότερα, στις 17 Μαρτίου, η αμόλυβδη έφτασε τα 1,97 ευρώ και το Diesel τα 1,81 ευρώ.
Η αύξηση κατά 8 λεπτά στη βενζίνη και κατά 13 λεπτά στο Diesel σε τόσο σύντομο διάστημα καταγράφεται ως έντονη μεταβολή.
Ωστόσο, ο μέσος όρος αποκρύπτει τις ακραίες τιμές. Σε αρκετές περιπτώσεις εντός της Ρόδου, η τιμή έχει ήδη «αγγίξει» το ψυχολογικό όριο των 2,00 ευρώ, ενώ στα μικρότερα νησιά της Δωδεκανήσου το φράγμα αυτό έχει ήδη καταρριφθεί προ πολλού, με τις τιμές να κινούνται σταθερά στην περιοχή των 2,10 έως 2,15 ευρώ. Η διαφοροποίηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Diesel, ο βασικός συντελεστής κόστους για μεταφορές και κατασκευές, ενισχύθηκε κατά 7,7%, τρέχοντας με διπλάσια ταχύτητα από την αμόλυβδη (4,2%).
Αμεση «περικοπή» εισοδήματος
Η κοινωνική διάσταση της ακρίβειας μεταφράζεται σε βίαιη περικοπή του εισοδήματος. Για έναν εργαζόμενο που ενόψει της τουριστικής περιόδου θα κληθεί να κάνει καθημερινά τη διαδρομή από την πόλη της Ρόδου προς τη Λίνδο, το Κιοτάρι ή το Γεννάδι (περίπου 100 χλμ. ημερησίως) με επιστροφή, η μηνιαία επιβάρυνση μόνο για καύσιμα αγγίζει πλέον τα 40 ευρώ επιπλέον σε σχέση με τις αρχές Μαρτίου.
Σε μια περίοδο στασιμότητας των μισθών, η αύξηση αυτή ισοδυναμεί με την απώλεια σχεδόν δύο ολόκληρων ημερομισθίων μηνιαίως, τα οποία «καίγονται» στην άσφαλτο πριν καν ξεκινήσει η σεζόν.
Η χρονική συγκυρία της ανατίμησης συμπίπτει με την κορύφωση της προετοιμασίας των τουριστικών επιχειρήσεων. Οι εργασίες συντήρησης και ανακαίνισης βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με το κόστος μεταφοράς υλικών να αυξάνεται καθημερινά λόγω των υψηλότερων ναύλων και των επιβαρύνσεων στα καύσιμα των βαρέων οχημάτων.
Εκτιμάται ότι ο προϋπολογισμός των ανακαινίσεων επιβαρύνεται οριζόντια κατά 5% έως 8%, ανατρέποντας τους αρχικούς σχεδιασμούς των ξενοδόχων.
Παράλληλα, η διακίνηση προϊόντων οδηγεί σε συνεχείς αναπροσαρμογές κοστολογίων από προμηθευτές και μεταφορείς. Κάθε παλέτα εμπορεύματος που φτάνει στο νησί επιβαρύνεται πλέον με «επίναυλο καυσίμου», με τις τιμές σε βασικά αγαθά στα ράφια, όπως τα γαλακτοκομικά και τα οπωροκηπευτικά, να καταγράφουν ήδη αυξήσεις της τάξης του 10% έως 12%. Η επίδραση επεκτείνεται και στην πρωτογενή παραγωγή, καθώς το αυξημένο κόστος για τα αγροτικά μηχανήματα και τα θερμοκήπια της Νότιας Ρόδου ανεβάζει το συνολικό κόστος παραγωγής, το οποίο μεταφέρεται διαδοχικά στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Πίσω από τις τιμές της αντλίας, η δομή της τιμολόγησης παραμένει το μεγάλο «αγκάθι». Περισσότερο από το 55% της τελικής τιμής αφορά στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και στον ΦΠΑ. Σε όρους τελικής τιμής, από τα περίπου 1,97 ευρώ της αμόλυβδης, πάνω από 1,08 ευρώ αντιστοιχούν σε φόρους. Το κράτος εισπράττει αυξημένα έσοδα από την κρίση που πλήττει τον Ροδίτη οδηγό, την ώρα που το αίτημα για επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά παραμένει ανεκπλήρωτο.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων στην καταβολή του Μεταφορικού Ισοδυνάμου.
Επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν με αυξημένο κόστος στερούνται κρίσιμη ρευστότητα σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών, γεγονός που επιτείνει τη συνολική επιβάρυνση και δυσκολεύει την ομαλή εκκίνηση της δραστηριότητάς τους. Η πορεία των επόμενων εβδομάδων θα κρίνει σε σημαντικό βαθμό το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ξεκινήσει η φετινή σεζόν.
Η εξέλιξη των τιμών επαναφέρει επιτακτικά τη συζήτηση για την ανάγκη εντατικοποίησης των ελέγχων στην αγορά καυσίμων, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή μετακύλιση των διεθνών διακυμάνσεων και να αποφεύγονται φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Το ενεργειακό κόστος εξελίσσεται στον βασικότερο παράγοντα κινδύνου για τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την αγοραστική δυνατότητα των κατοίκων της Ρόδου.
Εάν το ενεργειακό κόστος δεν συγκρατηθεί, η φετινή τουριστική εκκίνηση κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια επώδυνη άσκηση επιβίωσης για την τοπική οικονομία, στην αφετηρία της πιο κρίσιμης περιόδου του έτους.
