Τι σημαίνει η έναρξη του διαλόγου με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ – Οι θέσεις της Αθήνας και της Τρίπολης

Το πρώτο βήμα σε μια δια­δι­κα­σία, επίπονη και αμφί­βο­λης κατά­λη­ξης έγινε χθες με την έναρξη των συνο­μι­λιών για την οριο­θέ­τηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, κατά τη συνά­ντηση στην Αθήνα των Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών των δύο χωρών, Γιώργου Γερα­πε­τρίτη και Ταχέρ Σάλεμ Αλ Μπάουρ.

Σύμφωνα με τη δήλωση της εκπρο­σώ­που του ΥΠΕΞ, Λάνας Ζωχιού, «οι δύο Υπουρ­γοί κήρυξαν την έναρξη της δια­δι­κα­σίας για την οριο­θέ­τηση της Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης. Στο πλαίσιο αυτό, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η πρώτη συνε­δρί­αση των τεχνι­κών επι­τρο­πών. Συμ­φω­νή­θηκε η επόμενη συνά­ντηση να λάβει χώρα στην Τρίπολη».

Από την πρώτη αυτή συνά­ντηση, βεβαίως, απου­σί­αζε η επι­κε­φα­λής της ελλη­νι­κής δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής ομάδας, υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Αλε­ξάν­δρα Παπα­δο­πού­λου, που έφθασε χθες στην Ουά­σιγ­κτον, αλλά θεω­ρή­θηκε ότι δεν υπήρχε λόγος καθυ­στέ­ρη­σης στην έναρξη της δια­δι­κα­σίας. Από ελλη­νι­κής πλευράς συμ­με­τεί­χαν ο πολι­τι­κός διευ­θυ­ντής του ΥΠΕΞ, πρέσβης Α. Φρυ­γα­νάς, ο διευ­θυ­ντής της Α6 Διεύ­θυν­σης του ΥΠΕΞ, Φ. Γεωρ­γα­κά­κης, και δύο μέλη της Ειδικής Νομικής Υπη­ρε­σίας, ο Αλέ­ξαν­δρος Κολ­λιό­που­λος, και η Αλίκη Γκανά.

Μετά την αρχική συνά­ντηση των δύο αντι­προ­σω­πειών, οι δύο υπουρ­γοί είχαν κατ’ ιδίαν συνά­ντηση και την ίδια ώρα έγινε η πρώτη συνε­δρί­αση των δύο δια­πραγ­μα­τευ­τι­κών ομάδων, που διήρ­κεσε περισ­σό­τερο από μία ώρα. Ακο­λού­θη­σαν συνο­μι­λίες των διευ­ρυ­μέ­νων αντι­προ­σω­πειών.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΞ, ο Γιώργος Γερα­πε­τρί­της τόνισε την ανάγκη σεβα­σμού του Διε­θνούς Δικαίου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Δικαίου της Θάλασ­σας, και επα­νέ­λαβε την ελλη­νική και ευρω­παϊκή θέση ανα­φο­ρικά με το άκυρο και ανυ­πό­στατο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Η συνά­ντηση των δύο τεχνι­κών ομάδων, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, είχε διε­ρευ­νη­τικό χαρα­κτήρα, προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί πού κινού­νται οι θέσεις των δύο πλευρών και εάν έχουν υπάρξει αλλαγές σε όσα είχαν κατα­γρα­φεί στις τελευ­ταίες συνο­μι­λίες της περιό­δου 2010–2011. Βεβαίως, έκτοτε έχουν αλλάξει όλα, με κορυ­φαία αλλαγή την υπο­γραφή από την Τρίπολη του Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νίου.

 
Η Βεγγάζη

Ένα σοβαρό ακόμη ζήτημα είναι το πώς θα εμπλα­κεί και η Βεγγάζη στον διάλογο αυτό, καθώς η πλευρά Χάφταρ δεν ανα­γνω­ρί­ζει την κυβέρ­νηση Ντμπεϊ­μπά, ούτε θεωρεί ότι δεσμεύ­ε­ται από τις συμ­φω­νίες που έχει υπο­γρά­ψει. Μέχρι σήμερα, η αμφι­σβή­τηση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου από την Ανα­το­λική Λιβύη στη­ρι­ζό­ταν αφενός στη μη κύρωσή του από τη Βουλή και αφε­τέ­ρου στη μη νομι­μο­ποί­ηση της προ­σω­ρι­νής κυβέρ­νη­σης να υπο­γρά­φει τέτοιου περιε­χο­μέ­νου συμ­φω­νίες.

Ωστόσο, αυτό ενδέ­χε­ται να αλλάξει, τόσο λόγω των πιέσεων που ασκού­νται από την Τουρκία προς τη Βεγγάζη, όσο και εξαι­τίας της πρό­θε­σης της πλευράς Χάφταρ να μην εμφα­νι­στεί σε αυτή την κρίσιμη συγκυ­ρία ως «υπο­χω­ρη­τική» έναντι της Ελλάδας.

 
Οι θέσεις Αθήνας και Τρί­πο­λης

Η ελλη­νική πλευρά, στην αφε­τη­ρία της δια­δι­κα­σίας, θεωρεί ως μη δια­πραγ­μα­τεύ­σιμη αρχή ότι η συζή­τηση για την οριο­θέ­τηση θα αφορά το σύνολο της ΑΟΖ των δύο χωρών και συνεπώς θα επε­κτα­θεί και στην περιοχή που καλύ­πτει το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο. Εξάλλου, εάν δεν υπάρξει συμ­φω­νία, ο στόχος της ελλη­νι­κής πλευράς είναι η διαφορά – που θα περι­λαμ­βά­νει και το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο – να παρα­πεμ­φθεί ως σύνολο στη δικαιο­δο­σία του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου της Χάγης, ώστε να απο­φαν­θεί και επί της νομι­μό­τη­τάς του Μνη­μο­νίου.

Από την άλλη πλευρά, η Λιβύη θεωρεί ότι στη δια­δι­κα­σία αυτή θα πρέπει να αρθούν τα τετε­λε­σμένα της Ελλάδας με τη χάραξη της μέσης γραμμής βάσει του νόμου 4001/2011.

Τόσο η Αθήνα όσο και η Τρίπολη έχουν κατα­θέ­σει και δημο­σίως, τις δια­με­τρικά αντί­θε­τες θέσεις τους για το ζήτημα της οριο­θέ­τη­σης, μέσω επι­στο­λών που έχουν κατα­τε­θεί στον ΟΗΕ από το 2019, και κυρίως το τελευ­ταίο τρίμηνο, που δια­πι­στώ­νε­ται η αυθαί­ρετη ερμη­νεία του Δικαίου της Θάλασ­σας από τη Λιβυκή πλευρά που ακο­λου­θεί την τουρ­κική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία, παρά το γεγονός ότι η Λιβύη, σε αντί­θεση με την Τουρκία, έχει υπο­γρά­ψει τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασ­σας.

Ο Λίβυος ΥΠΕΞ επέ­δειξε, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ιδιαί­τερη σπουδή για την έναρξη των συνο­μι­λιών και αυτό είναι απο­τέ­λε­σμα τόσο της πίεσης που έχει ασκήσει η Ελλάδα με τη χάραξη και αδειο­δό­τηση των οικο­πέ­δων Δυτικά, Νοτιο­δυ­τικά και Νότια της Κρήτης, όσο και της προ­σπά­θειας της Τρί­πο­λης να εμφα­νι­στεί διαλ­λα­κτική έναντι της Ε.Ε., αλλά και της Ελλάδας, η οποία έχει βαρύ­νο­ντα λόγο στις εξε­λί­ξεις στη Λιβύη λόγω της συμ­με­το­χής της στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας του ΟΗΕ.

Κατά τη διάρ­κεια των συνο­μι­λιών στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, καλύ­φθη­καν και οι διμε­ρείς σχέσεις, σε συνέ­χεια των επαφών που είχε ο κ. Γερα­πε­τρί­της στην Τρίπολη. Εξε­τά­στηκε η συνερ­γα­σία στο μετα­να­στευ­τικό, όπου η Ελλάδα εξέ­φρασε ετοι­μό­τητα να συνε­χί­σει την παροχή εκπαί­δευ­σης στε­λε­χών της λιβυκής ακτο­φυ­λα­κής, καθώς και στους τομείς της οικο­νο­μίας, της ενέρ­γειας, των μετα­φο­ρών και των κατα­σκευών. Επίσης, οι δύο Υπουρ­γοί εξέ­φρα­σαν την ετοι­μό­τητά τους για έναρξη απευ­θείας αερο­πο­ρι­κής σύν­δε­σης μεταξύ Αθήνας και Τρί­πο­λης και συμ­φώ­νη­σαν στην πραγ­μα­το­ποί­ηση ελλη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κής απο­στο­λής στην Τρίπολη, εντός του φθι­νο­πώ­ρου.

Πηγή: protothrema.gr