Νέος εκλογικός νόμος αλλάζει ριζικά τον αριθμό των εδρών στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

• Εκλογή σε έναν γύρο, ηλε­κτρο­νική ψήφος και νέα όρια για τα ψηφο­δέλ­τια δια­μορ­φώ­νουν το πλαίσιο των εκλογών του 2028 με μεγάλες ανα­τρο­πές για τις έδρες των νησιών

Η ψήφιση του νέου εκλο­γι­κού κώδικα που προ­τί­θε­ται να φέρει προς συζή­τηση η κυβέρ­νηση στη Βουλή σημα­το­δο­τεί μια ιστο­ρική καμπή για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Οι αλλαγές που εισά­γο­νται δεν περιο­ρί­ζο­νται μόνο στο σύστημα ανά­δει­ξης δημάρ­χων και περι­φε­ρειαρ­χών, αλλά φτάνουν μέχρι τη συγκρό­τηση των ψηφο­δελ­τίων και τον καθο­ρι­σμό του αριθμού των εδρών σε κάθε Περι­φε­ρειακή Ενότητα.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα, αφού η κατα­νομή των εδρών δια­φο­ρο­ποιεί­ται εκ νέου, επη­ρε­ά­ζο­ντας άμεσα την πολι­τική ισορ­ρο­πία σε πολλά νησιά.

Ο νέος εκλο­γι­κός κώδικας και οι θεσμι­κές τομές

Η βασι­κό­τερη αλλαγή αφορά στην καθιέ­ρωση εκλογής σε έναν γύρο, που καταρ­γεί τον θεσμό της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής. Στόχος είναι η αποφυγή των πολι­τι­κών συνεν­νο­ή­σεων της τελευ­ταίας στιγμής, η ταχύ­τερη ανά­δειξη νικητή και η εξα­σφά­λιση κυβερ­νη­σι­μό­τη­τας. Παράλ­ληλα, ο επι­κε­φα­λής που θα εκλέ­γε­ται θα δια­θέ­τει πλειο­ψη­φία 60% στα συμ­βού­λια, κάτι που θεω­ρεί­ται ότι θα προ­σφέ­ρει μεγα­λύ­τερη στα­θε­ρό­τητα στις τοπικές διοι­κή­σεις.

Η δεύτερη μεγάλη τομή είναι η ηλε­κτρο­νική ψήφος. Από το 2028, οι πολίτες θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να συμ­με­τέ­χουν στη δια­δι­κα­σία μέσω υπο­λο­γι­στή ή κινητού, με αυστηρά μέτρα ασφά­λειας, ενώ θα παρα­μεί­νει η δυνα­τό­τητα ψήφου σε εκλο­γικό κέντρο. Πρό­κει­ται για μέτρο που φιλο­δο­ξεί να ενι­σχύ­σει τη συμ­με­τοχή, ιδίως για όσους κατοι­κούν σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές, και να εκσυγ­χρο­νί­σει τη λει­τουρ­γία της δημο­κρα­τίας σε τοπικό επίπεδο.

Ανα­τρο­πές στον αριθμό των εδρών

Η πιο ουσια­στική επί­πτωση του νέου συστή­μα­τος αφορά στην κατα­νομή των εδρών στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Με βάση τη μελέτη που εκπό­νησε ο Δημή­τρης Λίτσας, οι έδρες που κατα­νέ­μο­νται σε κάθε Περι­φε­ρειακή Ενότητα συν­δέ­ο­νται με τον πλη­θυ­σμό της απο­γρα­φής 2021 και ταυ­τό­χρονα ο αριθμός των υπο­ψη­φίων αυξά­νε­ται κατά 50% επί των εδρών.

Η ανάλυση του κ. Δημήτρη Λίτσα

Ο χημικός μηχα­νι­κός MSc, BSc, HND, σύμ­βου­λος Οργά­νω­σης Πολι­τι­κών Γρα­φείων Ειδικός στη προ­ε­τοι­μα­σία και διε­ξα­γωγή Προ­ε­κλο­γι­κών Αγώνων & Εκλογών κ. Δημή­τρης Λίτσας μελέ­τησε για τη «δημο­κρα­τική» το σενάριο και ακο­λου­θεί ο πίνακας που απο­τυ­πώ­νει τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα:

Το 2023 το maximum ήταν 117

Το νέο πλαίσιο φέρνει μια σημα­ντική αλλαγή σε σχέση με το 2023, όταν ο μέγι­στος αριθμός υπο­ψη­φίων είχε φτάσει τους 117. Η μείωση αυτή είναι ενδει­κτική της προ­σπά­θειας να περιο­ρι­στεί η πλη­θω­ρι­κό­τητα των ψηφο­δελ­τίων και να ενι­σχυ­θεί η συγκέ­ντρωση δυνά­μεων γύρω από λιγό­τε­ρους συν­δυα­σμούς.

Οι προη­γού­με­νες ανα­τρο­πές του 2023

Αξίζει να θυμη­θούμε πως μόλις το 2023 είχαν επέλθει νέες ισορ­ρο­πίες με βάση την απο­γραφή του 2021.

Οι έδρες της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου τότε μειώ­θη­καν από τις 51 στις 45. Συγκε­κρι­μένα:

• Ρόδος: από 20 έδρες σε 18.

• Κως: από 7 έδρες σε 5.

• Κάλυ­μνος: από 5 έδρες σε 4.

• Σύρος: από 4 έδρες σε 3.

• Μύκονος: από 2 έδρες σε 1.

Παράλ­ληλα, η Θήρα παρέ­μεινε στις 3 έδρες, η Κάρ­πα­θος στη 1, η Πάρος στις 2, η Τήνος στη 1, ενώ η Νάξος δια­τή­ρησε τις 3. Οι αλλαγές αυτές δημιούρ­γη­σαν ήδη μια νέα πολι­τική γεω­γρα­φία, η οποία ενι­σχύ­ε­ται τώρα με τον νέο εκλο­γικό νόμο.

Οι πολι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις

Η νέα κατα­νομή των εδρών στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι βέβαιο ότι θα ανα­δια­μορ­φώ­σει τις ισορ­ρο­πίες στα περι­φε­ρειακά συμ­βού­λια. Η Ρόδος, η Κως και η Κάλυ­μνος, που χάνουν έδρες σε σχέση με το παρελ­θόν, ενδέ­χε­ται να περιο­ρί­σουν την πολι­τική τους επιρροή, ενώ μικρό­τε­ρες ενό­τη­τες όπως η Σύρος, η Νάξος ή η Θήρα θα απο­κτή­σουν μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα στην ανα­μέ­τρηση. Η αυξη­μένη αντα­γω­νι­στι­κό­τητα στα ψηφο­δέλ­τια θα δυσκο­λέ­ψει την ανά­δειξη νέων προ­σώ­πων, καθώς οι δια­θέ­σι­μες θέσεις θα είναι περιο­ρι­σμέ­νες.

Το νέο εκλο­γικό πλαίσιο για το 2028 φέρνει βαθιές ανα­τρο­πές, με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου να απο­τε­λεί κεντρικό παρά­δειγμα των αλλαγών. Ο συν­δυα­σμός εκλογής σε έναν γύρο, ηλε­κτρο­νι­κής ψήφου, ενι­σχυ­μέ­νης πλειο­ψη­φίας και νέων ορίων για τα ψηφο­δέλ­τια δημιουρ­γεί ένα θεσμικό περι­βάλ­λον που αλλάζει τους όρους του πολι­τι­κού παι­χνι­διού. Οι τοπικές κοι­νω­νίες των νησιών καλού­νται να προ­σαρ­μο­στούν σε μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα, όπου οι έδρες μειώ­νο­νται, οι συσχε­τι­σμοί δια­φο­ρο­ποιού­νται και η αντι­προ­σώ­πευση μετα­βάλ­λε­ται ριζικά.