Τα θολά σημεία για τo νέο success story του ελληνικού τουρισμού

Από την άνοδο στην επι­πε­δο­ποί­ηση των εσόδων φαί­νε­ται να περνά ο του­ρι­σμός, με τις εκτι­μή­σεις για φέτος να ανα­φέ­ρουν ότι οι εισπρά­ξεις θα κινη­θούν στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Το ενδε­χό­μενο μάλιστα τα ποιο­τικά δεδο­μένα του κλάδου σε συν­δυα­σμό με την ευρύ­τερη οικο­νο­μική και γεω­πο­λι­τική συγκυ­ρία να επι­δρά­σουν κατα­λυ­τικά σε βασικές αγορές τρο­φο­δό­τες της χώρας, οδη­γώ­ντας ακόμα και σε αρνη­τικό πρόσημο στη συνέ­χεια, υπο­γραμ­μί­ζει την ανάγκη για χάραξη στρα­τη­γι­κής με συνέ­χεια και συνέ­πεια, σε βάθος χρόνου.

Χρονιά στα­θε­ρο­ποί­η­σης το 2025

Την αλλαγή ταχύ­τη­τας από την θεα­μα­τική άνοδο των προη­γού­με­νων ετών επε­σή­μανε χθες, κατά την παρου­σί­αση της τρι­μη­νιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ, ο πρό­ε­δρος του, Γιάννης Ρέτσος. «Μετά από δέκα χρόνια ανόδου, φαί­νε­ται – και είναι λογικό – να περνάμε πλέον σε μια επι­πε­δο­ποί­ηση των εσόδων από τον του­ρι­σμό» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Ρέτσος, εκτι­μώ­ντας ότι ο τελικός λογα­ρια­σμός του κλάδου θα κινηθεί φέτος στα ίδια περίπου επίπεδα με πέρυσι. Σύμφωνα με τον ίδιο, ήδη από την τρέ­χουσα χρονιά είναι εμφα­νείς οι δια­φο­ρε­τι­κές ταχύ­τη­τες με τις οποίες τρέχουν οι προ­ο­ρι­σμοί, με άλλες πόλεις όπως και η Αθήνα και η Θεσ­σα­λο­νίκη να πηγαί­νουν καλύ­τερα κι άλλες να εμφα­νί­ζουν ήδη αρνη­τικό πρόσημο στην επι­βα­τική κίνηση των αερο­δρο­μίων. Από του χρόνου δε, ο κλάδος θα μπο­ρούσε να κατα­γρά­ψει ακόμα και αρνη­τικό πρόσημο.

Βασικός λόγος γι αυτό είναι η τρέ­χουσα οικο­νο­μική συγκυ­ρία αλλά και η χρο­νο­κα­θυ­στέ­ρηση με την οποία ενσω­μα­τώ­νουν οι πολίτες του οικο­νο­μι­κούς δείκτες. Τόσο οι βασικές αγορές της Ευρώπης όσο και η Αμερική παρα­τη­ρούν δύο πολέ­μους να εξε­λίσ­σο­νται στην ευρύ­τερη γει­το­νιά της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, επη­ρε­ά­ζο­νται από την ανά­πτυξη της Ευρω­ζώ­νης και μπορεί να γίνουν διστα­κτι­κοί απέ­να­ντι στο βάρος των εμπο­ρι­κών εντά­σεων και της νομι­σμα­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, επε­σή­μανε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Την ίδια στιγμή οι νέες συν­θή­κες που φέρνει στην Μεσό­γειο η κλι­μα­τική αλλαγή, δυσκο­λεύ­ουν την εξίσωση και ανα­μέ­νε­ται να ανα­δεί­ξουν νικητή των επό­με­νων ετών τις χώρες που είναι καλύ­τερα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νες και που έχουν στο­χεύ­σει περισ­σό­τερο στην ποιό­τητα απ’ ότι στην ποσό­τητα. Γεγονός που στην περί­πτωση της χώρας μας δεν προ­κύ­πτει έντονα από τα δεδο­μένα.

Στις αφίξεις κι όχι στις εισπρά­ξεις στη­ρί­ζο­νται τα ρεκόρ

Το γεγονός υπο­γράμ­μισε άλλωστε και η πρό­σφατη μελέτη της Eurobank για την πορεία του κλάδου.

Σύμφωνα με αυτή η άνοδος των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων στην Ελλάδα από το 2011 μέχρι το 2024 έφτασε το 5,8% κατά μέσο όρο ετησίως. Προήλθε ωστόσο κυρίως από τη συνι­στώσα των αφίξεων.

Για την ακρί­βεια, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής των αφίξεων ήταν 7,1%, οδη­γώ­ντας την εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση στους 40,7 εκατ. ταξι­διώ­τες το 2024 (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αφίξεων από κρουα­ζιέρα), από 15,0 εκατ. που ήταν το 2010.

Εν αντι­θέ­σει όμως, η μέση δαπάνη των ταξι­διω­τών μειώ­θηκε στα €530,6 το 2024, από 640,4 το 2010. Το εν λόγω απο­τέ­λε­σμα αντα­να­κλά τη μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής των ταξι­διω­τών στην Ελλάδα στις 5,9 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2024, από 9,3 το 2010, η οποία είναι ευρύ­τερη και ακουμπά τόσο στην άνοδο του city break όσο και στην ανά­καμψη των οδικών αφίξεων που παρα­δο­σιακά, έχουν μικρό­τε­ρες μέσες διάρ­κειας παρα­μο­νής.

Παράλ­ληλα βέβαια, και παρότι η μέση δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση ανήλθε στα €89,7 το 2024, από €68,6 το 2010, κατα­γρά­φο­ντας έναν μέσο ετήσιο ρυθμό μετα­βο­λής ίσο με 1,9%, ένα μέρος αυτής ήταν ονο­μα­στικό. Από το 2011 μέχρι το 2024 ο μέσος ετήσιος πλη­θω­ρι­σμός στην κατη­γο­ρία των εστια­το­ρίων και ξενο­δο­χείων ήταν 1,9% (2,5% ο απο­πλη­θω­ρι­στής των εξα­γω­γών υπη­ρε­σιών). Συνεπώς, ο πραγ­μα­τι­κός μέσος ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής της μέσης δαπάνης ανά δια­νυ­κτέ­ρευση ήταν 0% την περίοδο 2011-2024.

«Τα τελευ­ταία χρόνια το μοντέλο του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού μετα­βάλ­λε­ται προς την κατεύ­θυνση «όλο και περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες οι οποίοι δια­μέ­νουν όλο και λιγό­τερο στη χώρα και αφήνουν όλο και λιγό­τερα χρήματα» δια­πι­στώ­νει η μελέτη της Eurobank καταδεικνύoντας τα τρωτά σημεία του success story του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Μια δια­φο­ρε­τική σύγκριση με το 2019

Επι­πλέον μάλιστα επι­ση­μαί­νει ότι παρά την θεα­μα­τική αύξηση των αφίξεων στη μετα παν­δη­μική εποχή, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις δεν ξεπέ­ρα­σαν τα προ παν­δη­μίας επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αντί­στοιχα και κατά την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης, η αύξηση του μερι­δίου του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ οφεί­λε­ται σε ένα βαθμό και στην κατάρ­ρευση των τομέων οι οποίοι στη­ρί­ζο­νταν στην εγχώρια ζήτηση, σε αντί­θεση με τον του­ρι­σμό που στο μεγα­λύ­τερο ποσοστό του απο­τε­λεί μία εξω­στρεφή δρα­στη­ριό­τητα.

Πηγή: insider.gr