Βαλάντης Νικάκης: «Νιώθω ευλογημένος για το ξεσκαρτάρισμα που έφερε στη ζωή μου ο καρκίνος»

Ο Βα­λά­ντης Νι­κά­κης δια­γνώ­στη­κε με καρ­κί­νο λά­ρυγ­γα σε προ­χω­ρη­μέ­νο στά­διο, στα τέλη του 2024.

Ένα απροσ­δό­κη­το τη­λε­φώ­νη­μα την κα­τάλ­λη­λη στιγ­μή και ο Σύλ­λο­γος Στή­ρι­ξης Καρ­κι­νο­πα­θών, που έκανε αυτό που δεν έκανε το κρά­τος, του έδει­ξαν τον δρόμο για τη ζωή.

Ο Βα­λά­ντης έφυγε μόνος για την Κρήτη. Τρεις μήνες μα­κριά από το σπίτι του, από τους δι­κούς του αν­θρώ­πους και κυ­ρί­ως από την κόρη του, που εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο νο­ση­λευό­ταν στο Νο­σο­κο­μείο της Ρόδου μετά από σο­βα­ρό τρο­χαίο. Πήγε για να κάνει κάθε μέρα ακτι­νο­βο­λία διάρ­κειας… 7,5 λε­πτών.

«Στην Κρήτη ήμουν ένας αριθ­μός. Εδώ είμαι ο Βα­λά­ντης», λέει σή­με­ρα στη συ­νέ­ντευ­ξή του στη «δη­μο­κρα­τι­κή». Μιλά για την απου­σία του κρά­τους αλλά και για την επεί­γου­σα ανά­γκη να λει­τουρ­γή­σει Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό Τμήμα στο Νο­σο­κο­μείο της Ρόδου. Γιατί ο καρ­κί­νος δεν πε­ρι­μέ­νει, δεν κάνει δια­κρί­σεις και γιατί αν δεν έχεις χρή­μα­τα δεν έχεις ίσες ευ­και­ρί­ες να πα­λέ­ψεις για τη ζωή σου. Αυτή είναι η ωμή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα

Σε όλη τη διάρ­κεια της συ­ζή­τη­σής μας επα­νε­λάμ­βα­νε το «Δόξα τω Θεώ». Δίπλα του η Μαρία Κρη­τι­κού, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Στή­ρι­ξης Καρ­κι­νο­πα­θών, όπως ήταν και σε όλη τη διάρ­κεια της με­γά­λης πε­ρι­πέ­τειας της υγεί­ας του.

Η συ­ζή­τη­ση προ­χω­ρού­σε, αλλά η συ­γκί­νη­ση ήταν διά­χυ­τη. Η Μαρία δεν μπο­ρού­σε να συ­γκρα­τή­σει τα δά­κρυά της, ακού­γο­ντας ξανά τη δια­δρο­μή του Βα­λά­ντη και ο ίδιος μι­λού­σε με χα­μό­γε­λο και μάτια βουρ­κω­μέ­να. «Δεν σου λέει ούτε τα μισά. Ο Βα­λά­ντης πέ­ρα­σε πάρα πολύ δύ­σκο­λα. Λύ­γι­σε πολ­λές φορές, γιατί του έτυ­χαν πολλά, είχε πολ­λές πα­ρε­νέρ­γειες και δεν μπο­ρού­σε να ολο­κλη­ρώ­σει τις θε­ρα­πεί­ες του. Αλλά είναι δυ­να­τός», λέει.

«Σή­με­ρα όμως είμαι εδώ. Δόξα τω Θεώ», επα­να­λαμ­βά­νει ο Βα­λά­ντης, που η με­γα­λύ­τε­ρη του αγω­νία, μετά τα απο­τε­λέ­σμα­τα του PET scan, είναι να λει­τουρ­γή­σει επι­τέ­λους το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό Κέ­ντρο στη Ρόδο.

• Βα­λά­ντη, πότε δια­γνώ­στη­κες με καρ­κί­νο;

Τέλος Οκτω­βρί­ου, του 2024. Ο καρ­κί­νος ήταν σε ση­μείο του λά­ρυγ­γα και στις φω­νη­τι­κές χορ­δές. Έκλει­νε η φωνή μου μέρα με τη μέρα. Το ένιω­θα, κα­τα­λά­βαι­να ότι κάτι δεν πάει καλά. Πήγα, έκανα εξε­τά­σεις και δια­γνώ­στη­κα με κα­κο­ή­θη καρ­κί­νο, τρίτο προς τέ­ταρ­το στά­διο.

• Έκα­νες τις πρώ­τες εξε­τά­σεις στη Ρόδο;

Ναι, έκανα βιο­ψία εδώ. Είχα και κά­ποιες αντι­πα­ρα­θέ­σεις με για­τρούς. Όταν βγή­καν τα απο­τε­λέ­σμα­τα, μου είπαν να πάω να κάνω κα­τευ­θεί­αν εγ­χεί­ρη­ση, λα­ρυγ­γε­κτο­μή, χωρίς όμως να με στεί­λουν σε ογκο­λό­γο. Ένιω­σα σαν να χά­νε­ται η γη κάτω απ’ τα πόδια μου. Ένα τη­λέ­φω­νο μού έσωσε τη ζωή. Κυ­ριο­λε­κτι­κά. Με πήρε μια φίλη, που μι­λού­σα­με μια φορά τον χρόνο. Την ίδια μέρα, χωρίς να ξέρει τί­πο­τα. Της είπα: «Έχω τα απο­τε­λέ­σμα­τα της βιο­ψί­ας. Εχω καρ­κί­νο και μου είπαν να κάνω λα­ρυγ­γε­κτο­μή. Πάω να αυ­το­κτο­νή­σω, πάω να πέσω απ’ το Μόντε Σμιθ». Και μου λέει: «Κλεί­σε τώρα το τη­λέ­φω­νο. Θα μι­λή­σω με τον Σύλ­λο­γο Στή­ρι­ξης Καρ­κι­νο­πα­θών. Πού είσαι;» Της λέω: «Στο νο­σο­κο­μείο». Ήμουν στον προ­αύ­λιο χώρο του νο­σο­κο­μεί­ου. Είχα κα­τέ­βει από άλλη κλι­νι­κή. Με πήραν από τον Σύλ­λο­γο Καρ­κι­νο­πα­θών, βρήκα την Πρό­ε­δρό μας την Μαρία, τον γραμ­μα­τέα μας τον Γιώρ­γο, να είναι καλά… Με πήραν απ’ το χέρι και με πήγαν στην Ογκο­λο­γι­κή, εκεί που έπρε­πε να πάω από την αρχή. Δεν τα ήξερα αυτά, δεν ήξερα τι να κάνω, πού να πάω. Ήμουν σε κα­τά­στα­ση σοκ, είχα χάσει τη γη κάτω από τα πόδια μου.

• Κι εκεί σου είπαν ότι υπάρ­χει κι άλλη επι­λο­γή;

Ναι. Εγώ δεν ήθελα να κάνω λα­ρυγ­γε­κτο­μή. Έχω μάθει να δου­λεύω, να είμαι δρα­στή­ριος. Δεν ήθελα να κα­τα­λή­ξω με μία ανα­πη­ρι­κή σύ­ντα­ξη και απλώς να κά­θο­μαι. Το είπα ξε­κά­θα­ρα στον για­τρό, να είναι καλά. Με στέλ­νει στην Αθήνα, κάνω PET scan, και ξε­κι­νά­με θε­ρα­πεί­ες εδώ στη Ρόδο αρ­χι­κά. Ευ­τυ­χώς, βρέ­θη­καν άν­θρω­ποι να βοη­θή­σουν, ο κύ­ριος Χολής, η κυρία Πα­ρα­σκευά. Για τις ακτι­νο­βο­λί­ες έπρε­πε να πάω στην Κρήτη. Έλει­ψα τρεις μήνες. Έκανα ακτι­νο­βο­λί­ες και χη­μειο­θε­ρα­πεί­ες ταυ­τό­χρο­να.

• Τρεις μήνες μα­κριά από το σπίτι σου, μα­κριά από τους δι­κούς σου αν­θρώ­πους, μα­κριά από την ερ­γα­σία σου και με τα έξοδα να τρέ­χουν.

Φυ­σι­κά, τα έξοδα ήταν από την τσέπη μου. Δεν υπάρ­χει κρά­τος, δεν υπάρ­χει βο­ή­θεια από την πο­λι­τεία. Εγώ δόξα τω Θεώ, είχα βο­ή­θεια από τον Σύλ­λο­γο Στή­ρι­ξης Καρ­κι­νο­πα­θών και κά­ποιους φί­λους μου. Αλλά ήμουν από τους «προ­νο­μιού­χους», γιατί δεν χρειά­στη­κε να που­λή­σω το νεφρό μου για να γίνω καλά από τον καρ­κί­νο. Εγώ πήγα και ήρθα Ρόδο• Κρήτη τρεις φορές. Βάλε ει­σι­τή­ρια, δια­μο­νή, δια­τρο­φή, όλα αυτά που θα τα βρει ο καρ­κι­νο­πα­θής αφού δεν μπο­ρεί να δου­λέ­ψει; Δη­λα­δή, πιο φτηνά είναι να πας Ντου­μπάι παρά Κρήτη. Ευ­τυ­χώς βρήκα να μείνω στον ξε­νώ­να του Νο­σο­κο­μεί­ου. Πλη­ρώ­νου­με ένα ποσό, μόνο δέκα ευρώ τη βρα­διά μόνο για τα λει­τουρ­γι­κά έξοδα.

• Πόσες μέρες έμει­νες συ­νο­λι­κά;

Γύρω στις 85 μέρες. Ήταν πολύ δύ­σκο­λα. Δεν εύ­χο­μαι σε κα­νέ­ναν να το πε­ρά­σει αυτό, ούτε ό,τι πέ­ρα­σα. Είχα κα­θυ­στε­ρή­σεις στη θε­ρα­πεία μου, πολ­λές πα­ρε­νέρ­γειες, πολ­λές ανα­πο­διές… Λόγω και του ση­μεί­ου που είχα καρ­κί­νο. Πήγα για να ξε­κι­νή­σω τη θε­ρα­πεία και δεν μου είχαν πει ότι έπρε­πε να κάνω πρώτα εξα­γω­γές δο­ντιών. Μου έκα­ναν πέντε εξα­γω­γές σε μία ώρα. Για δέκα χρό­νια μετά την ακτι­νο­βο­λία δεν επι­τρέ­πε­ται να με αγ­γί­ξει οδο­ντί­α­τρος. Ξα­να­γύ­ρι­σα πίσω στη Ρόδο, πε­ρί­με­να 20 μέρες, ξα­να­κα­τέ­βη­κα Κρήτη. Μου έπεσε ο αι­μα­το­κρί­της, ξα­να­γύ­ρι­σα, πάλι 20 μέρες και ξανά πίσω στην Κρήτη για να συ­νε­χί­σω τις ακτι­νο­βο­λί­ες και τις χη­μειο­θε­ρα­πεί­ες.

• Και φυ­σι­κά δεν δού­λευ­ες όλο αυτό το διά­στη­μα.

Όχι. Και μην με ρω­τή­σεις πώς ζούσα. Δεν ξέρω. Ο Θεός με βο­ή­θη­σε. Δεν δου­λεύω, το κρά­τος είναι πάντα ο με­γά­λος απών… Δου­λεύω από 17 χρο­νών παι­δά­κι. Αν νο­μί­ζουν ότι με 1.100 ευρώ κάθε δύο μήνες, μπο­ρεί να ζήσει καρ­κι­νο­πα­θής άν­θρω­πος, να έρ­θουν να με ρω­τή­σουν πώς τα βγάζω πέρα εγώ. Μόνο στα φαρ­μα­κεία στην Κρήτη έδωσα κοντά στο χι­λιά­ρι­κο. Οι αλοι­φές για να μην πάθω εγκαύ­μα­τα στον λαιμό, δεν συ­ντα­γο­γρα­φού­νται.

• Στην Κρήτη ήσουν μόνος;

Μόνος μου, ναι. Δύ­σκο­λα. Πολύ δύ­σκο­λα. Δόξα τω Θεώ τα κα­τά­φε­ρα. Αλλά ήταν με­γά­λο το φορ­τίο. Δεν έπρε­πε να γί­νο­νται όλα αυτά στην Κρήτη. Έπρε­πε να γί­νο­νται εδώ, στο νησί μου, στη Ρόδο. Στο Νο­σο­κο­μείο μας και να εξυ­πη­ρε­τού­νται και τα υπό­λοι­πα Δω­δε­κά­νη­σα. Μόνο στον ξε­νώ­να Μαίρη, ήμα­σταν 12 άτομα από τα Δω­δε­κά­νη­σα. Στην Κρήτη, αγό­ρα­ζα φα­γη­τό από τη φοι­τη­τι­κή εστία, με ελά­χι­στα χρή­μα­τα. Και αγό­ρα­ζα δύο με­ρί­δες, δεν έπαιρ­να μόνο για μένα.

• Τι σκε­φτό­σουν τα βρά­δια που πή­γαι­νες να κοι­μη­θείς; Αρ­χι­κά, κοι­μό­σουν;

Όχι. Δεν κοι­μό­μουν. Δεν μπο­ρού­σα να κοι­μη­θώ. Συ­νε­χώς σκε­φτό­μουν. Ελεγα ότι αν είναι γραμ­μέ­νο, αν έχω λα­δά­κι στο κα­ντή­λι μου θα ζήσω, φτά­νει να μην τυ­ραν­νή­σω δικό μου άν­θρω­πο. Αν είναι να φύγω, να φύγω με αξιο­πρέ­πεια όρ­θιος. Ορ­θιος…

• Σκέ­φτη­κες ότι μπο­ρείς να μην τα κα­τα­φέ­ρεις;

Βέ­βαια. Κάθε βράδυ το σκε­φτό­μου­να Μαίρη και ποτέ δεν γύ­ρι­σα το κε­φά­λι μου πάνω μου πάνω να τα βάλω με τον Κύριο. Ποτέ. Μία φορά μόνο. Απέ­να­ντι από τον ξε­νώ­να στην Κρήτη που έμενα είχε ένα χώρο για παι­δά­κια, εγώ νό­μι­ζα ότι ήταν παι­δι­κός σταθ­μός, αλλά δεν ήταν παι­δι­κός σταθ­μός. Όταν είδα τα παι­δά­κια 3 και 4 και 5 χρο­νών χωρίς μαλ­λιά, όπως και εγώ που έχασα τα μαλ­λιά μου, τότε έβαλα τα κλά­μα­τα και Του λέω γιατί σε αυτά τα παι­διά Κύριε; Πάρε εμένα και άσε τα παι­διά να ζή­σουν…

• Να πούμε βέ­βαια ότι τότε που ξε­κί­νη­σε η δική σου πε­ρι­πέ­τεια, η κόρη σου μόλις είχε αρ­χί­σει να ορ­θο­πο­δεί μετά από ένα πολύ σο­βα­ρό τρο­χαίο και αρ­κε­τές χει­ρουρ­γι­κές επεμ­βά­σεις και τα­λαι­πω­ρία μηνών.

Ναι, ήταν μόλις το κο­ρι­τσά­κι μου, έκανε τις τε­λευ­ταί­ες της εγ­χει­ρή­σεις. Από τρο­χαίο που ήταν συ­νο­δη­γός. Έκανε αι­σί­ως τα 7 χει­ρουρ­γεία στο πο­δα­ρά­κι της.

• Πότε πήρες τα ευ­χά­ρι­στα νέα για την πο­ρεία της υγεί­ας σου;

Την τε­λευ­ταία μέρα που ήμουν εκεί και μί­λη­σα με τη για­τρό μου, την ογκο­λό­γο που μου έκανε τις ακτι­νο­βο­λί­ες. Αξιο­πρε­πέ­στα­τη κυρία. Η κυρία Τόλια, ακτι­νο­θε­ρα­πεύ­τρια. Της λέω «Πώς τα πή­γα­με;» και μου λέει «Δεν βλέπω τί­πο­τα». Της λέω «Για­τρέ μου, τι δεν βλέ­πεις;». Μου λέει «Τί­πο­τα. Ό,τι υπήρ­χε δεν υπάρ­χει, δεν βλέπω κάτι τώρα». Εκεί έκλα­ψα. Έχασα τη γη κάτω απ’ τα πόδια μου από τη χαρά μου. Μου ήρθε να τη φι­λή­σω. Φί­λη­σα τον βοηθό της, τον Αντω­νιά­δη! Να είναι καλά και οι δύο. Αυτή είναι η αλή­θεια. Και μετά βγήκα έξω, πήρα δέκα τη­λέ­φω­να σε ένα δευ­τε­ρό­λε­πτο. Ελεγα, «Είμαι καλά!», «Είμαι καλά!» και το έκλει­να.

• Πότε έγινε αυτό;

Στις 7 Μαΐου, που έκανα την τε­λευ­ταία μου θε­ρα­πεία. Τώρα φεύγω, για την Αθήνα να κάνω το PET scan. Αυτό θα μας δεί­ξει τι συμ­βαί­νει μέσα στον ορ­γα­νι­σμό. Όλα. Ούτε κι αυτή γί­νε­ται στη Ρόδο. Πάλι έξοδα. Να πάνε όλα καλά, να επι­στρέ­ψω και να πα­τή­σω πάλι στα πόδια μου, να γίνω ο Βα­λά­ντης που ήμουν.

Αυτό θέλω και μετά να σταθώ δίπλα σε όποιον έχει ανά­γκη. Γιατί έχω κα­τα­λά­βει τι ση­μαί­νει να έχεις ανά­γκη και να θέ­λεις βο­ή­θεια.

• Η οποία βο­ή­θεια δεν είναι μόνο υλική…

Σωστά. Και η συ­ζή­τη­ση βο­ή­θεια είναι, να πεις μια κου­βέ­ντα σε έναν άν­θρω­πο που περνά αυτή τη δο­κι­μα­σία. Είμαι 52 χρο­νών και μέσα στον ξε­νώ­να ήμουν ο πιο μι­κρός και προ­σπα­θού­σα να τους βοη­θή­σω όσο μπο­ρού­σα. Είχα έναν παπ­πού από την Κάρ­πα­θο, που είχε μάθει στη ζωή του να του φτιά­χνουν τον καφέ του. Του έφτια­χνα λοι­πόν τον καφέ και του έλεγα “Έλα θείο Μα­νώ­λη, τον καφέ τον έχω έτοι­μο”. Εκεί­νη την ώρα, αυτό τον βοη­θού­σε.

• Αυτά όμως, σε βοη­θού­σαν και εσένα, έτσι δεν είναι;

Ναι. Όπως επί­σης μα­γεί­ρευα, κά­ποιες μέρες που μπο­ρού­σα να φάω. Γιατί υπήρ­χαν στιγ­μές που ήμουν με ένα για­ούρ­τι δύο μέρες. Λόγω του ση­μεί­ου που έγινε, είχε καεί ο οι­σο­φά­γος, δεν κα­τέ­βαι­νε τί­πο­τα. Και πάλι εδώ το κρά­τος ο με­γά­λος απών… Να σου πω και να κα­τα­λά­βεις γιατί. Στην 21η ακτι­νο­βο­λία έπρε­πε να μου δώ­σουν τα συ­μπλη­ρώ­μα­τα δια­τρο­φής. Δεν μου τα δί­να­νε γιατί είχε χα­λά­σει το σύ­στη­μα. Πή­γαι­να και τα αγό­ρα­ζα μόνος μου. Τα πλή­ρω­να. Όταν γύ­ρι­σα στη Ρόδο, αφού τε­λεί­ω­σα όλη μου την πε­ρι­πέ­τεια, μου στεί­λα­νε από την εται­ρεία που συ­νερ­γά­ζε­ται με το κρά­τος, από την Κρήτη, 60 συ­μπλη­ρώ­μα­τα δια­τρο­φής. Συ­νεν­νο­ή­θη­κα με τον για­τρό μου πώς να τα χρη­σι­μο­ποιώ. Μου λέει, «Θα πί­νεις ένα την ημέρα, αλλά τμη­μα­τι­κά, όχι ολό­κλη­ρο. Γιατί έχει πα­ρε­νέρ­γειες». Βλέπω τα συ­μπλη­ρώ­μα­τα, παίρ­νω τη­λέ­φω­νο πίσω, του λέω: «Για­τρέ μου, μου στεί­λα­τε 60, αλλά έτσι όπως μου είπες να τα πίνω, είναι φύσει αδύ­να­τον να τα κα­τα­να­λώ­σω πριν λή­ξουν». Γιατί μου τα στεί­λα­νε στις 22 Μαΐου και λή­γα­νε στις 13 Ιου­νί­ου. Πα­ρα­πά­νω από τα μισά θα ήταν άχρη­στα…. Εγώ είχα ήδη αρ­χί­σει πια να τρώω κα­νο­νι­κά στο σπίτι μου. Πήγα και τα άφησα στην Ογκο­λο­γι­κή μας, να τα δώ­σουν σε άλ­λους ασθε­νείς. Τον καιρό που τα χρεια­ζό­μουν, δεν τα είχα από το κρά­τος.

• Πόσες ακτι­νο­βο­λί­ες έκα­νες συ­νο­λι­κά;

35. Και χη­μειο­θε­ρα­πεί­ες έκανα 4 με­γά­λες εδώ και 11 στην Κρήτη.

• Τώρα πώς νιώ­θεις;

Μου είπαν ότι δεν θα κάνω άλλη θε­ρα­πεία. Δεν την αντέ­χει ο ορ­γα­νι­σμός μου. Όμως είχε λάδι το κα­ντη­λά­κι μου και σή­με­ρα εί­μα­στε εδώ και μι­λά­με.

• Γιατί το λες αυτό;

Για πολ­λούς λό­γους. Όταν μου πέ­σα­νε ο αι­μα­το­κρί­της και τα αι­μο­πε­τά­λιά μου, ο για­τρός δεν με άφηνε να μπω στο αε­ρο­πλά­νο να έρθω στη Ρόδο. Λόγω της κα­τά­στα­σής μου δεν έπρε­πε να πε­τά­ξω, έπρε­πε να απο­φύ­γω την πίεση αυτή του αέρα μέσα στο αε­ρο­πλά­νο. Εφυγα νύχτα, το έσκα­σα. Πήρα κρυφά την από­φα­ση, είπα ψέ­μα­τα ότι θα φύγω με το κα­ρά­βι ενώ είχα ήδη κλεί­σει ει­σι­τή­ριο με το αε­ρο­πλά­νο και είπα ό,τι γίνει. Φτάνω στο γκισέ, δίνω τη βα­λί­τσα και μου λέει ο άν­θρω­πος «θέ­λε­τε να δώ­σε­τε και το σακ βουα­γιάζ;». Και ρωτάω «γιατί, είναι μικρό το αε­ρο­πλά­νο;» και μου λέει «ναι, από σή­με­ρα ξε­κι­νά­νε τα ελι­κο­φό­ρα», τα οποία πε­τά­νε πιο χα­μη­λά. Κι αυτό με έσωσε Μαίρη.

• Εκα­νες τέ­τοιο πράγ­μα;

Ναι, το έκανα. Σου είπα ότι έχω ακόμα λα­δά­κι, αλ­λιώς δεν θα μι­λού­σα­με τώρα… Κι αυτό έγινε στις 7 Απρι­λί­ου, που είχα και τα γε­νέ­θλιά μου. Πήγα ξαφ­νι­κά στο νο­σο­κο­μείο της Ρόδου γιατί την επό­με­νη μέρα έπαιρ­νε εξι­τή­ριο η κόρη μου! Πήγα στο κο­ρι­τσά­κι μου. Γυ­ρί­ζω πάνω στον ου­ρα­νό και λέω «Ζω. Σε ευ­χα­ρι­στώ, Θεέ μου». Ήμουν τυ­χε­ρός.

• Βα­λά­ντη, τι κρα­τάς από όλη αυτή την πε­ρι­πέ­τεια;

Ότι ήρθαν άν­θρω­ποι δίπλα μου από εκεί που δεν το πε­ρί­με­να. Μου στέλ­να­νε έστω κι ένα μή­νυ­μα Εστω ότι πήγαν και άνα­ψαν ένα κε­ρά­κι για μένα. Αυτό κρα­τάω. Όπως επί­σης κρα­τάω και κά­ποιους που πε­ρί­με­να, αλλά εξα­φα­νί­στη­καν. Θα σου πω ένα πε­ρι­στα­τι­κό. Βρί­σκω έναν γνω­στό μου, τότε τον θε­ω­ρού­σα φίλο μου. Και μου λέει «Τι έγινε;» και τον βλέπω να κάνει βή­μα­τα πίσω. Του λέω «Κοίτα να δεις, δεν κολ­λά­ει, καρ­κί­νο έχω, δεν έχω κάτι με­τα­δο­τι­κό». Και έκανε πίσω… Τι να πεις τώρα σε αυ­τούς τους αν­θρώ­πους

• Το έχεις ξα­να­κού­σει αυτό, ότι σε τέ­τοιες κα­τα­στά­σεις γί­νε­ται ένα με­γά­λο ξε­σκαρ­τά­ρι­σμα;

Ναι. Είμαι ευ­χα­ρι­στη­μέ­νος. Ευ­λο­γη­μέ­νος γι­΄αυ­τό το ξε­σκαρ­τά­ρι­σμα. Βο­ή­θη­σα άτομα που δεν έστει­λαν ούτε ένα μή­νυ­μα, που δεν ρώ­τη­σαν «πώς είσαι, χρειά­ζε­σαι κάτι;». Δεν είναι ότι χρειά­ζε­σαι κάτι απα­ραί­τη­τα, ούτε υλικά πράγ­μα­τα. Μην τρε­λα­θού­με. Δόξα τω Θεώ. Ο Θεός δεν με άφησε, Μαίρη. Ούτε να πει­νά­σω, ούτε να μην πη­γαί­νω τις βόλ­τες μου. Όλη μέρα γυρ­νού­σα με ένα λε­ω­φο­ρείο. Μετά τις θε­ρα­πεί­ες. Μου λέ­γα­νε οι υπεύ­θυ­νοι του ξε­νώ­να: «Μα­ζέ­ψου πια».

• Άρα ήσουν κι ένας άν­θρω­πος που δεν σε πήρε από κάτω.

Έψα­χνα να βρω τρό­πους να φτιά­ξω την ψυ­χο­λο­γία μου. Την ψυ­χο­λο­γία μου, μου την έφτια­χνε ένα σκυ­λά­κι στον δρόμο όταν με πλη­σί­α­ζε, ένα μωρό στο κα­ρό­τσι όταν μου χα­μο­γε­λού­σε, ένα τη­λέ­φω­νο που με έπαιρ­νε ένας γνω­στός και μου έλεγε: «Σή­με­ρα πήγα στην Πα­να­γία Τσα­μπί­κα και σου άναψα κε­ρά­κι». Αυτά μου δί­να­νε κου­ρά­γιο.

• Πι­στεύ­εις ότι αυτό το ξε­σκαρ­τά­ρι­σμα που έγινε στη ζωή σου θα σε βοη­θή­σει στο εξής; Έχει αλ­λά­ξει ο τρό­πος σκέ­ψης σου, οι προ­τε­ραιό­τη­τές σου;

Τα πάντα. Όλα έχουν αλ­λά­ξει. Εγώ ήμουν πολύ επι­κοι­νω­νια­κός και πολύ χα­ρού­με­νος και με όλο τον κόσμο μι­λού­σα. Πί­στευα ότι όπως σκέ­φτο­μαι εγώ, σκέ­φτο­νται και οι απέ­να­ντι. Αλλά ήταν το με­γα­λύ­τε­ρο λάθος της ζωής μου. Έχουν αλ­λά­ξει τα πάντα. Μαίρη μου, όταν σου λέω όλα, εννοώ όλα. Τώρα φτάνω σε ση­μείο να βλέπω αν­θρώ­πους στον δρόμο και να κάνω ότι δεν τους βλέπω. Κάνω ότι μιλάω στο τη­λέ­φω­νο.

• Με αν­θρώ­πους που γνώ­ρι­σες εκεί ή στη διάρ­κεια της θε­ρα­πεί­ας σου έχεις κρα­τή­σει επαφή;

Φυ­σι­κά. Δεν θα κρα­τή­σω επα­φές; Δεν θα βοη­θή­σω; Ει­δι­κά τον Σύλ­λο­γο που στά­θη­κε δίπλα μου βρά­χος; Την Μαρία, τον Γιώρ­γο… Φεύγω αύριο Αθήνα, γυ­ρί­ζω σε δύο μέρες, Πα­ρα­σκευή βράδυ είμαι Ρόδο. Σάβ­βα­το πρωί ξε­κι­νάω δου­λειά. Θέλω να γυ­ρί­σω πίσω στη ζωή μου και να σταθώ στα πόδια μου.

• Αν λει­τουρ­γού­σε το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό Κέ­ντρο στη Ρόδο, τι δια­φο­ρά πι­στεύ­εις ότι θα είχε;

Τε­ρά­στια. Το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό Κέ­ντρο στη Ρόδο είναι ένα τε­ρά­στιο δώρο για τους καρ­κι­νο­πα­θείς, είναι δώρο ζωής. … Στην Κρήτη ήμουν ένας αριθ­μός. Ημουν το 22, το 24, το 8… Εδώ είμαι ο Βα­λά­ντης. Είναι πάρα πολύ απλά τα πράγ­μα­τα. Η ακτι­νο­θε­ρα­πεία μου κρα­τού­σε 7,5 λεπτά. Κάθε μέρα στις τρει­σή­μι­σι το με­ση­μέ­ρι. Να βγάλω τη μπλού­ζα μου, να μου βά­λουν τη μάσκα, να γίνει η θε­ρα­πεία, να ξα­να­βά­λω τη μπλού­ζα μου. 7,5 λεπτά. Έβαλα χρο­νό­με­τρο με το κι­νη­τό. Και βάλε τώρα τα έξοδα, δια­μο­νή, δια­τρο­φή, έξοδα με­τα­κί­νη­σης πή­γαι­νε• έλα από την Κρήτη επί τρεις μήνες για 7,5 λεπτά την ημέρα…

• Άρα για 7,5 λεπτά, ήσουν υπο­χρε­ω­μέ­νος να λεί­πεις από το σπίτι σου, μα­κριά από τους δι­κούς σου και να περ­νάς ολο­μό­να­χος αυτή τη δο­κι­μα­σία.

Ακρι­βώς. Γιατί να μην έχω την ευ­και­ρία να δώσω τον αγώνα αυτόν στο σπίτι μου, στον τόπο μου; Θα πή­γαι­να, θα έκανα τις ακτι­νο­βο­λί­ες μου, θα πή­γαι­να στο σπίτι μου, θα ήμουν στον χώρο μου, θα μα­γεί­ρευα, θα έβλε­πα τους φί­λους μου, θα είχα άλλη ψυ­χο­λο­γία. Ενώ εκεί, ήμουν μόνος, σε ξένο μέρος, έχο­ντας να δια­χει­ρι­στώ και όλες τις πα­ρε­νέρ­γειες των θε­ρα­πειών, των ακτι­νο­βο­λιών και των χη­μειο­θε­ρα­πειών. Δεν ήταν όλες οι μέρες, εύ­κο­λες. Πολ­λές φορές ση­κω­νό­μουν το πρωί και αλλού πα­τού­σα και αλλού βρι­σκό­μουν, ζα­λά­δες, αδυ­να­μία… Δεν έτρω­γα και καλά και κά­ποιες μέρες κα­θό­μουν νη­στι­κός. Ενιω­θα ότι είχα πέτρα στον λαιμό, δεν μπο­ρού­σα να φάω. Και δεν είχα άν­θρω­πο δίπλα μου, είναι πολλά τα έξοδα. Και να ήθελε κά­ποιος, πώς θα ερ­χό­ταν στην Κρήτη; Επι­πλέ­ον συ­να­να­στρε­φό­μα­σταν στον ξε­νώ­να κα­θη­με­ρι­νά με αν­θρώ­πους που είχαν το ίδιο πρό­βλη­μα. Και αυτό δεν είναι καλό για την ψυ­χο­λο­γία ενός ασθε­νή. Έτσι, γύ­ρι­ζα όλη μέρα μέσα σε ένα λε­ω­φο­ρείο. Και επει­δή δυ­στυ­χώς Μαίρη, πλέον σχε­δόν κάθε σπίτι έχει έναν καρ­κι­νο­πα­θή, δεν μπορώ να ακούω αν­θρώ­πους να λένε γιατί να γίνει το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό Κέ­ντρο στη Ρόδο. Είναι απα­ραί­τη­το να γίνει, θα χα­ρί­σει ζωή κυ­ριο­λε­κτι­κά. Είδα αν­θρώ­πους να αφή­νουν στη μέση τις θε­ρα­πεί­ες τους γιατί δεν είχαν λεφτά να συ­νε­χί­σουν. Αν­θρώ­πους που επει­δή δεν είχαν χρή­μα­τα γύ­ρι­σαν να πε­θά­νουν στο σπίτι τους… Και υπάρ­χουν ακόμα κά­ποιοι που ανα­ρω­τιού­νται αν θα πρέ­πει να γίνει το Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό στη Ρόδο και το λένε και δη­μό­σια; Μόνο όποιος έχει πε­ρά­σει καρ­κί­νο ή έχει συγ­γε­νή με καρ­κί­νο μπο­ρεί να κα­τα­λά­βει αυτό που λέω. Την αγω­νία, το άγχος, τις δυ­σκο­λί­ες, την αβε­βαιό­τη­τα, την πίεση, τον αγώνα…

• Στους αν­θρώ­πους που θα δια­βά­σουν τη συ­νέ­ντευ­ξη, τι θα ήθε­λες να τους πεις; Και τι λες γε­νι­κά στους αν­θρώ­πους σου μετά από αυτό που πέ­ρα­σες;

Είναι μια πε­ρι­πέ­τεια πολύ δύ­σκο­λη. Τώρα τα πρώτα μου απο­τε­λέ­σμα­τα βγή­καν καλά και λέμε ότι είμαι καλά. Τα επό­με­να δεν τα ξέ­ρου­με. Τι μας επι­φυ­λάσ­σει το μέλ­λον; Μια φορά καρ­κι­νο­πα­θής, πάντα καρ­κι­νο­πα­θής Μαίρη. Αλλά πρέ­πει να προ­σέ­χου­με, να κά­νου­με πρό­λη­ψη, προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις. Εγώ δεν έκανα. Είμαι από αυ­τούς που δεν έκα­ναν και ίσως αν έκανα να μην περ­νού­σα αυτά που πέ­ρα­σα. Κι επει­δή δεν υπάρ­χει κρά­τος σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις, θέλω να πω όποιος μπο­ρεί, κάνει έλεγ­χο τα­κτι­κά και να κάνει μια ιδιω­τι­κή ασφά­λεια, να τον κα­λύ­ψει. Γιατί αν πε­ρι­μέ­νει από το κρά­τος… Εγώ ήμουν από τους προ­νο­μιού­χους. Με βο­ή­θη­σε ο Θεός και δεν πού­λη­σα το νεφρό μου για να είμαι εδώ σή­με­ρα να μι­λά­με. Αλλοι δεν είναι…