Τουρισμός 2034: Προκλήσεις και ευκαιρίες σε μια αγορά 16 τρισ. δολ. με 30 δισ. ταξίδια

Καθώς ο παγκό­σμιος του­ρι­σμός οδεύει προς ένα εντυ­πω­σιακό μέλλον, με προ­βλέ­ψεις για συμβολή ύψους 16 τρισ. δολα­ρίων στο παγκό­σμιο ΑΕΠ το 2034, ήτοι πάνω από το 11% της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας, και για 30 δισ. ταξίδια για του­ρι­σμό, η βιο­μη­χα­νία βρί­σκε­ται σε ένα κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι με κύριο ζητού­μενο τη βιώσιμη ανά­πτυξη των προ­ο­ρι­σμών, την πιο δίκαιη κατα­νομή του του­ρι­σμού και τις στρα­τη­γι­κές που εξι­σορ­ρο­πούν ανά­πτυξη και ανθε­κτι­κό­τητα.

Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που εξε­τά­ζει η έκθεση «Travel and Tourism at a Turning Point: Principles for Transformative Growth» που συνέ­ταξε το World Economic Forum σε συνερ­γα­σία με την Kearney και το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού της Σαου­δι­κής Αραβίας.

Η έκθεση δια­πί­στωσε επίσης ότι ο τομέας ανα­πτύσ­σε­ται 1,5 φορές ταχύ­τερα από την παγκό­σμια οικο­νο­μία, δημιουρ­γώ­ντας σημα­ντι­κές εμπο­ρι­κές ευκαι­ρίες, εφόσον αντι­με­τω­πι­στούν οι αυξα­νό­με­νες προ­κλή­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, της έλλει­ψης εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και των κενών στις υπο­δο­μές.

Το 2023, ο κλάδος είχε συμβολή 10% στο παγκό­σμιο ΑΕΠ και στήριξε πάνω από 330 εκατ. θέσεις εργα­σίας παγκο­σμίως, ενώ το 2024 οι παγκό­σμιες δαπάνες ξεπέ­ρα­σαν τα 7 τρισ. δολάρια.

Την ίδια στιγμή, η Ασία τείνει να ανα­δει­χθεί στο μέλλον στην ταχύ­τερα ανα­πτυσ­σό­μενη του­ρι­στική οικο­νο­μία στον κόσμο, με την άμεση συμβολή των ταξι­διών και του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ να ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει το 7% σε ολό­κληρη την περιοχή έως το 2034.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Ινδία και η Κίνα από μόνες τους θα αντι­προ­σω­πεύ­ουν πάνω από το 25% όλων των εξερ­χό­με­νων διεθνών ταξι­διών έως το 2030. Χώρες όπως η Σρι Λάνκα, η Ταϊ­λάνδη, η Ινδο­νη­σία και η Σαου­δική Αραβία είναι επίσης έτοιμες για σημα­ντική ανά­πτυξη, χάρη στις σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις στους του­ρι­στι­κούς τους τομείς. Αυτή η δυνα­μική οδηγεί σε αύξηση των διεθνών αφίξεων, αυξη­μένη επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα που σχε­τί­ζε­ται με τον του­ρι­σμό και μεγα­λύ­τερη παγκό­σμια προβολή.

Η μελέτη εστιά­ζει τα δυνατά και τα πιο … αδύναμα χαρτιά στον του­ρι­σμό των επό­με­νων ετών. Στα δυνατά σημεία συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται…

το εξε­λισ­σό­μενο προφίλ των ταξι­διω­τών, που βασί­ζε­ται στη ραγδαία ανα­πτυσ­σό­μενη μεσαία τάξη αγορών όπως η Ινδία και η Κίνα, οδη­γώ­ντας σε νέες ταξι­διω­τι­κές συνή­θειες. Οι ταξι­διώ­τες αυτοί ανα­μέ­νε­ται να αντι­προ­σω­πεύ­ουν πάνω από το 25% των συνο­λι­κών διεθνών ταξι­διών μέχρι το 2030.

νέοι, ανα­δυό­με­νοι τομείς, όπως ο του­ρι­σμός ζωντα­νών εκδη­λώ­σεων (με Σύνθετο Ετήσιο Ρυθμό Ανά­πτυ­ξης 16%), ο οικο­του­ρι­σμός (14%), το MICE (9%) και ο του­ρι­σμός ευεξίας (8%).

τεχνο­λο­γική ανά­πτυξη, με την αγορά αυτή να ανέρ­χε­ται σε 10 δις. δολάρια το 2024, και να ανα­μέ­νε­ται να διπλα­σια­στεί και να δώσει ώθηση σε νέους επι­σκέ­πτες με έμφαση στην ευε­λι­ξία και τη δια­φά­νεια, αλλά και με κιν­δύ­νους.

Αντί­θετα, οι προ­κλή­σεις που ανα­δύ­ο­νται είναι…

Κίν­δυ­νος παγκό­σμιων ανα­τα­ρα­χών | Αυξη­μένη ευαι­σθη­σία σε παγκό­σμια εμπόδια όπως οι γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις, η κλι­μα­τική αλλαγή και οι δημο­γρα­φι­κές αλλαγές, με απο­τέ­λε­σμα δυνη­τι­κές απώ­λειες ύψους 6 τρις. δολα­ρίων μέχρι το 2030, κάνο­ντας απα­ραί­τητη την ενί­σχυση της ανθε­κτι­κό­τη­τας.

Αυξη­μένη ένταση μεταξύ επι­σκε­πτών και κατοί­κων | η ανα­λο­γία επι­σκε­πτών και κατοί­κων μπορεί να αυξηθεί κατά του­λά­χι­στον 50%, εντεί­νο­ντας τις προ­κλή­σεις και υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανάγκη προ­ώ­θη­σης της εναρ­μο­νι­σμέ­νης συνύ­παρ­ξης με αμοι­βαία οφέλη. Μάλιστα, η έκθεση κάνει αναφορά στην Αθήνα, το Άμστερ­νταμ και το Μπαλί ως προ­ο­ρι­σμούς όπου κατα­γρά­φο­νται τέτοιες εντά­σεις. Ωστόσο, ως επι­τυ­χη­μένη πρα­κτική στην επίλυσή τους ανα­δει­κνύει το Ελλη­νικό πρό­γραμμα Του­ρι­σμός για Όλους, στο πλαίσιο παροχής κινή­τρων χρο­νι­κής και γεω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς του του­ρι­σμού.

Αυξα­νό­με­νες πιέσεις στο φυσικό περι­βάλ­λον | ο κλάδος μπορεί να επι­βα­ρύ­νει τα φυσικά συστή­ματα αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 15% των εκπο­μπών αερίων του θερ­μο­κη­πίου, το 10% της παγκό­σμιας κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας και το 7% της παρα­γω­γής στερεών απο­βλή­των.

Κρίση εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και δεξιο­τή­των | Μέχρι το 2034, πάνω από 100 εκατ. θέσεις εργα­σίας θα χρεια­στεί να καλυ­φθούν. Ορι­σμένα μέρη του κόσμου αντι­με­τω­πί­ζουν ήδη ποσο­τικά και ποιο­τικά κενά στην απα­σχό­ληση.

Τοπική αύξηση της χωρη­τι­κό­τη­τας | Οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 80% του κλάδου, και προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τή­σουν την ανα­με­νό­μενη ζήτηση θα χρεια­στούν στήριξη καθώς οι ταξι­διώ­τες ανα­ζη­τούν τοπικές εμπει­ρίες.

Ανάγκη για 7 εκατ. επι­πλέον δωμάτια και 15 εκατ. επι­πλέον πτήσεις ετησίως

Απαι­τή­σεις υπο­δο­μών και επεν­δύ­σεων | Η εξυ­πη­ρέ­τηση 30 δισ. του­ρι­στών στο μέλλον, θα απαι­τή­σει επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές και ακίνητη περιου­σία, και μάλιστα εκτι­μά­ται οτι το 2034 θα χρειά­ζο­νται 25 εκατ. ξενο­δο­χειακά δωμάτια, ήτοι 7 εκατ. επι­πλέον. Οι απαι­τή­σεις αυτές μετα­φρά­ζο­νται σε τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια επεν­δύ­σεων μέσα στην ερχό­μενη δεκα­ε­τία με σημα­ντι­κές δια­κυ­μάν­σεις βάσει ανά­πτυ­ξης και υπαρ­χό­ντων κενών στις υπο­δο­μές. Επι­πλέον θα απαι­τη­θούν 15 εκατ. επι­πλέον πτήσεις ετησίως.

Δυνα­μι­κές στον πολι­τι­σμό και την κλη­ρο­νο­μιά | η πολι­τι­στική ομο­γε­νο­ποί­ηση και η υπο­βάθ­μιση της κλη­ρο­νο­μιάς θέτουν μεγά­λους κιν­δύ­νους, με το 97% των ερω­τη­θέ­ντων έρευνας να συμ­φω­νούν ότι οι ντόπιοι υιο­θε­τούν τον πολι­τι­σμό των του­ρι­στών σε βάρος των παρα­δό­σεων, και με το 70% των χώρων πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς να απει­λού­νται από ακα­τάλ­ληλα σχέδια δια­χεί­ρι­σης.

Του­ρι­σμός με οφέλη για όλους τους εμπλε­κό­με­νους

Εάν η δια­χεί­ριση του του­ρι­σμού είναι ελλει­πής, τότε αυτός μπορεί να επι­φέ­ρει αρνη­τι­κές συνέ­πειες στη μακρο­πρό­θε­σμη βιω­σι­μό­τητα ενός προ­ο­ρι­σμός, εντεί­νο­ντας τις πιέσεις στα φυσικά απο­θέ­ματα, τις υπο­δο­μές και τις τοπικές κοι­νω­νίες. Ωστόσο η αντί­ληψη ότι η ίδια η του­ρι­στική ανά­πτυξη απο­τε­λεί το βασικό πρό­βλημα, κρύβει τον κίνδυνο να χαθεί η ουσία, επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση.

Οι ειδικοί ανα­φέ­ρουν ότι ο του­ρι­σμός θα είναι βιώ­σι­μος μόνο εάν γίνει ανά­πτυξη και δια­χεί­ρισή του βάσει των αναγκών των επι­σκε­πτών και των τοπικών κοι­νω­νιών, κάτι που δεν σημαί­νει τον περιο­ρι­σμό των ταξι­διών αλλά τη δια­μόρ­φωσή τους έτσι ώστε έχει οφέλη για όλους τους εμπλε­κό­με­νους.

Καθώς η ανα­λο­γία επι­σκε­πτών/ κατοί­κων ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί, όπως στο Ντου­μπάι, στο Λονδίνο, στο Παρίσι και στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, οι προ­κλή­σεις αυτές θα γίνουν ακόμη πιο πιε­στι­κές, προει­δο­ποιεί η έκθεσης, ιδιαί­τερα σε προ­ο­ρι­σμούς με υψηλή συγκέ­ντρωση του­ρι­σμού. Έτσι, αντί για τον περιορμό της ζήτησης, η λύση κρύ­βε­ται στην ανα­κα­τα­νομή των του­ρι­στι­κών ροών, στη δια­φο­ρο­ποί­ηση των εμπει­ριών και στη διεύ­ρυνση των ευκαι­ριών σε προ­ο­ρι­σμούς με λίγους επι­σκέ­πτες. Εάν αυτό συμβεί σωστά, τονίζει η έκθεση, ο του­ρι­σμός μπορεί να κατα­στεί ισχυρός κινη­τή­ρας τοπικής ανά­πτυ­ξης, επεν­δύ­σεων και πολι­τι­στι­κών ανταλ­λα­γών, με την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα συμ­βα­δί­ζει με στόχους βιω­σι­μό­τη­τας και αναγκών της κοι­νό­τη­τας.

Το success story της Ρουάντα και του Μεξικού

Ποιοι προ­ο­ρι­σμοί το έχουν κάνει όμως αυτό; Η έκθεση κάνει αναφορά σε επι­τυ­χη­μένα παρα­δείγ­ματα προ­ο­ρι­σμών που εφαρ­μό­ζουν μακρο­πρό­θε­σμες στρα­τη­γι­κές στον του­ρι­σμό. Το πρώτο προ­έρ­χε­ται από τη Ρουάντα, η οποία πριν από 20 χρόνια ανα­γνώ­ρισε τον του­ρι­στικό κλάδο ως βασικό πυλώνα οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, με τη συμβολή του στο ΑΕΠ σήμερα να ανέρ­χε­ται στο 10%.

Στο επί­κε­ντρο της προ­σφο­ράς της χώρα είναι ο φυσιο­λα­τρι­κός του­ρι­σμός, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Εθνικού Πάρκου Ηφαι­στείων και του «του­ρι­σμού γορίλων», αλλά δεδο­μέ­νης της δυνα­μι­κό­τη­τας τέτοιων δρα­στη­ριο­τή­των, έχουν διε­ρευ­νη­θεί και άλλες επι­λο­γές. Το 2014, η χώρα απο­φά­σισε να δημιουρ­γή­σει μια στρα­τη­γική στον του­ρι­σμό MICE, μετά από ανάλυση που έδειξε τις δυνα­τό­τη­τές της σε αυτόν τον τομέα. Έχει επίσης γίνει κορυ­φαίος αφρι­κα­νι­κός προ­ο­ρι­σμός για lifestyle εκδη­λώ­σεις και συναυ­λίες.

Η ετήσια έκθεση του Συμ­βου­λίου Ανά­πτυ­ξης της Ρουάντα για το 2024 κατα­δει­κνύει την επι­τυ­χία αυτής της στρα­τη­γι­κής, δεί­χνο­ντας ότι ο τομέας MICE απέφερε έσοδα 84,8 εκατ. δολα­ρίων από τη διορ­γά­νωση 115 εκδη­λώ­σεων υψηλού προφίλ με πάνω από 52.000 συνέ­δρους.

Η συμβολή του του­ρι­σμού στο Μεξικό ανέρ­χε­ται στο 8,5% του ΑΕΠ, προ­σφέ­ρο­ντας απα­σχό­ληση σε εκατ. ανθρώ­πους, όμως οι δυνα­τό­τη­τες του κλάδου στην προ­ώ­θηση της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης στη χώρα έχουν μείνει στο σκοτάδι, σύμφωνα με τον Οργα­νι­σμό Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ).

Το ίδιο συνέ­βαινε και στην περιοχή Barrancas del Cobre, όπου οι άνθρω­ποι ταξι­δεύ­ουν για να εξε­ρευ­νή­σουν μια σειρά από τερά­στια φαράγ­για, αλλά όπου οι ιθα­γε­νείς Rarámuri δεν είχαν καμία ουσια­στική συμ­με­τοχή στον του­ρι­σμό. Σήμερα, τα πράγ­ματα είναι δια­φο­ρε­τικά χάρη στη δημιουρ­γία του Experiencias Rarámuri, ενός του­ρι­στι­κού αξιο­θέ­α­του με καθη­λω­τι­κές εμπει­ρίες, περι­πέ­τειες στη φύση και πολι­τι­στικά εργα­στή­ρια. Η πρω­το­βου­λία, η οποία ήταν απο­τέ­λε­σμα της συνερ­γα­σίας μεταξύ ομάδων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων επι­χει­ρη­μα­τιών, εμπο­ρι­κών εταίρων και περι­φε­ρεια­κών αρχών, εξι­σορ­ρο­πεί την ανά­πτυξη με τις τοπικές απαι­τή­σεις και επα­νε­πεν­δύει το εισό­δημα σε τομείς όπως η υγειο­νο­μική περί­θαλψη και η εκπαί­δευση. Παράλ­ληλα, έχει προ­σφέ­ρει ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης σε περισ­σό­τε­ρες από 100 οικο­γέ­νειες.

Πηγή: tornosnews.gr