Υπαίθριο μουσείο στον μόλο των Μύλων της Ρόδου: Μία επένδυση πολιτιστικής αναγέννησης

• Με χρη­μα­το­δό­τη­ση 1 εκατ. ευρώ από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης, η Ρόδος ανα­δει­κνύ­ει το ιστο­ρι­κό της λι­μά­νι σε ζω­ντα­νό αρ­χαιο­λο­γι­κό και εκ­παι­δευ­τι­κό χώρο

Στη σκιά των με­σαιω­νι­κών τει­χών της Ρόδου, όπου ο χρό­νος μοιά­ζει να στα­μα­τά, ένα φι­λό­δο­ξο έργο πο­λι­τι­στι­κής υπο­δο­μής παίρ­νει σάρκα και οστά. Η 2η τρο­πο­ποί­η­ση της από­φα­σης έντα­ξης του έργου “SUB. 1.13 – Δια­μόρ­φω­ση υπαι­θρί­ου μου­σεί­ου στον μόλο των Μύλων της πόλης της Ρόδου” απο­τε­λεί ορό­ση­μο στην πο­ρεία με­τα­μόρ­φω­σης της πε­ριο­χής σε έναν ολο­κλη­ρω­μέ­νο αρ­χαιο­λο­γι­κό, του­ρι­στι­κό και εκ­παι­δευ­τι­κό προ­ο­ρι­σμό. Το έργο χρη­μα­το­δο­τεί­ται εξ ολο­κλή­ρου από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας, με συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 1.000.000 ευρώ, και υλο­ποιεί­ται υπό την επί­βλε­ψη του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού.

Το ιστο­ρι­κό υπό­βα­θρο: Μία δια­χρο­νι­κή αφή­γη­ση μνη­μεί­ων

Ο μόλος των Μύλων δεν είναι απλώς ένα ση­μείο στο λι­μά­νι της Ρόδου. Είναι ένα αρ­χαιο­λο­γι­κό και ιστο­ρι­κό σταυ­ρο­δρό­μι, στο οποίο απο­τυ­πώ­νε­ται η πο­ρεία του νη­σιού μέσα από αιώ­νες. Εδώ συμ­βιώ­νουν κα­τά­λοι­πα ελ­λη­νι­στι­κής οχύ­ρω­σης, με­σαιω­νι­κοί πύρ­γοι της Ιπ­πο­το­κρα­τί­ας, οθω­μα­νι­κές επεμ­βά­σεις και αρ­χι­τε­κτο­νι­κά στοι­χεία της ιτα­λι­κής διοί­κη­σης.

Ανά­με­σα στα πιο εμ­βλη­μα­τι­κά ση­μεία:

• Οι τρεις σω­ζό­με­νοι ανε­μό­μυ­λοι και οι βά­σεις των 17 συ­νο­λι­κά με­σαιω­νι­κών μυ­λο­σει­ρών.

• Ο πύρ­γος της Γαλ­λί­ας (ή των Μύλων), στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας κατά τον 15ο αιώνα.

• Ο οθω­μα­νι­κός οχυ­ρω­μα­τι­κός πε­ρί­βο­λος και η κε­ντρι­κή πύλη με επι­γρα­φή στα τουρ­κι­κά.

• Το στα­θε­ρό άκρο της αλυ­σί­δας λι­με­νι­κού ελέγ­χου της Ιπ­πο­το­κρα­τί­ας.

• Ο κυ­μα­το­θραύ­στης της Ιτα­λι­κής Διοί­κη­σης ως αρ­χι­τε­κτο­νι­κό στοι­χείο μο­να­δι­κού χα­ρα­κτή­ρα.

Η πο­λυ­ε­πί­πε­δη αυτή κλη­ρο­νο­μιά είναι πλέον στο επί­κε­ντρο ενός έργου που απο­σκο­πεί όχι απλώς στη δια­τή­ρη­ση, αλλά στη “ζω­ντα­νή” πα­ρου­σί­α­ση της ιστο­ρί­ας στο κοινό.

Από την τε­χνι­κή στην εμπει­ρία

Το έργο υλο­ποιεί­ται με βάση εγκε­κρι­μέ­νες με­λέ­τες και τε­χνι­κά σχέ­δια που πε­ρι­λαμ­βά­νουν μία ευ­ρεία γκάμα επεμ­βά­σε­ων:

Α. Στε­ρέ­ω­ση και απο­κα­τά­στα­ση

• Συ­ντή­ρη­ση των οχυ­ρω­μα­τι­κών δομών όλων των πε­ριό­δων (Ελ­λη­νι­στι­κής, Ιπ­πο­τι­κής, Οθω­μα­νι­κής, Ιτα­λι­κής).

• Συ­μπλή­ρω­ση θε­με­λιώ­σε­ων όπου απαι­τεί­ται, με γρα­φι­κή ανα­πα­ρά­στα­ση της αρ­χι­κής κα­τά­στα­σης.

Β. Δια­μόρ­φω­ση επι­σκέ­ψι­μης δια­δρο­μής

• Κα­τα­σκευή δια­δρο­μών με χώ­ρους στά­σης, ενη­μέ­ρω­σης και σκί­α­σης.

• Το­πο­θέ­τη­ση με­ταλ­λι­κών πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ων – ση­μεία θέ­α­σης και ξε­νά­γη­σης.

• Δη­μιουρ­γία χώρων για ομα­δι­κές ξε­να­γή­σεις και εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα.

Γ. Τε­χνο­λο­γι­κή υπο­δο­μή

• Εγκα­τά­στα­ση φω­τι­σμού για νυ­χτε­ρι­νή ανά­δει­ξη του χώρου.

• Δί­κτυα υπο­δο­μής για μελ­λο­ντι­κές ψη­φια­κές εφαρ­μο­γές (π.χ. ψη­φια­κή ξε­νά­γη­ση).

Δ. Προ­σβα­σι­μό­τη­τα και δη­μό­σια δράση

• Ση­μάν­σεις, έντυ­πο υλικό σε απλή γλώσ­σα και Braille.

• Διορ­γά­νω­ση ημε­ρί­δων και δρά­σε­ων ενη­μέ­ρω­σης για πο­λί­τες και εκ­παι­δευ­τι­κούς φο­ρείς.

Χρο­νο­διά­γραμ­μα

Το έργο ξε­κί­νη­σε την 1η Ιου­λί­ου 2022 και ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί μέχρι τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2025. Έχει εντα­χθεί επί­ση­μα στο ΠΔΕ μέσω της ΣΑΤΑ ΤΑ014, χωρίς τρο­πο­ποί­η­ση στον συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό από τις προη­γού­με­νες απο­φά­σεις. Οι ερ­γα­σί­ες επο­πτεύ­ο­νται από την Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων και Τε­χνι­κών Έργων Δω­δε­κα­νή­σου, σε συ­νερ­γα­σία με την Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των και την επι­τε­λι­κή δομή ΕΣΠΑ του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού.

Το χρη­μα­το­δο­τι­κό σχέ­διο στη­ρί­ζε­ται εξ ολο­κλή­ρου σε δη­μό­σιους πό­ρους:

• Τα­μείο Ανά­καμ­ψης (NextGenerationEU): 866.925,80 €

• Εθνι­κό ΠΔΕ – ΦΠΑ: 133.074,20 €

• Συ­νο­λι­κό ποσό: 1.000.000 €

Δεν προ­βλέ­πε­ται ιδιω­τι­κή συμ­με­το­χή ή δα­νει­σμός. Το έργο ανή­κει στον πυ­λώ­να «Ιδιω­τι­κές Επεν­δύ­σεις και Με­τα­σχη­μα­τι­σμός της Οι­κο­νο­μί­ας» με άξονα τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των βα­σι­κών κλά­δων οι­κο­νο­μί­ας.

Το έργο έρ­χε­ται να ενι­σχύ­σει τη Ρόδο σε τέσ­σε­ρις βα­σι­κούς άξο­νες:

1. Πο­λι­τι­σμι­κή ανα­βάθ­μι­ση: Απο­κα­τά­στα­ση της συ­νέ­χειας ιστο­ρι­κής ταυ­τό­τη­τας.

2. Του­ρι­στι­κή ενί­σχυ­ση: Νέο ση­μείο εν­δια­φέ­ρο­ντος για επι­σκέ­πτες υψη­λού πο­λι­τι­στι­κού επι­πέ­δου.

3. Εκ­παι­δευ­τι­κή διά­στα­ση: Εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα με έμ­φα­ση στη δια­χρο­νι­κή αρ­χαιο­λο­γι­κή στρω­μα­το­γρα­φία.

4. Το­πι­κή οι­κο­νο­μία: Έμ­με­ση ενί­σχυ­ση μέσω αυ­ξη­μέ­νης επι­σκε­ψι­μό­τη­τας και ενί­σχυ­σης της το­πι­κής αγο­ράς.

Πο­λι­τι­σμός με αν­θε­κτι­κό­τη­τα και προ­ο­πτι­κή

Το υπαί­θριο μου­σείο στον μόλο των Μύλων δεν είναι απλώς ένα έργο υπο­δο­μής. Είναι ένα πρό­τυ­πο για το πώς μπο­ρεί να συν­δυα­στεί η ιστο­ρι­κή συ­ντή­ρη­ση με την και­νο­τό­μο πο­λι­τι­στι­κή δια­χεί­ρι­ση. Στο φόντο μίας Ευ­ρώ­πης που ανα­ζη­τά νέες μορ­φές ανά­πτυ­ξης μετά την παν­δη­μία, η Ρόδος επι­λέ­γει να επεν­δύ­σει στη μνήμη, την παι­δεία και τη βιω­μα­τι­κή εμπει­ρία.

Η επι­τυ­χής ολο­κλή­ρω­ση του έργου θα στεί­λει το μή­νυ­μα ότι η ανα­γέν­νη­ση μπο­ρεί να ξε­κι­νή­σει από τα τείχη, τους πύρ­γους και τους ανε­μό­μυ­λους μιας πόλης που ξέρει να αξιο­ποιεί το πα­ρελ­θόν της για να χτί­σει το μέλ­λον.